Rekabet Kurumu - Karar Sayı 23-56/1126-403

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2022-6-036 (Soruşturma/Uzlaşma) Karar Sayısı : 23-56/1126-403 Karar Tarihi : 07.12.2023 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER: Alican KORKMAZ, Mehmet TUNÇDEMİR, Meliha CEYLAN, Osman KOÇAK C. İLGİLİ TARAF : - Özel Piraziz Kuzey Yükseköğrenim Kız Öğrenci Pansiyonu Yeni Mahallesi Fakülte Cad. No: 7 Piraziz/Giresun D. BAŞVURUDA BULUNAN : - Giresun Cumhuriyet Başsavcılığı Çıtlakkale Mah. Hükümet Konağı, 28200 Merkez/Giresun (1) E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 31.08.2023 tarih ve 23-40/775-M sayılı kararıyla Giresun ilinde özel yükseköğrenim öğrenci yurtları pazarında faaliyet gösteren Özel Onur Yükseköğretim Kız Öğrenci Yurdu, Özel Piraziz Beyza Yükseköğrenim Kız Öğrenci Pansiyonu, Özel Piraziz Kuzey Yükseköğrenim Kız Öğrenci Pansiyonu ve Özel Sıla Yükseköğretim Kız Öğrenci Yurdu’nun aralarında anlaşıp fiyat belirleyerek 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturma kapsamında 09.11.2023 tarih ve 23-53/1025-MUA sayılı uzlaşma ara kararına istinaden Özel Piraziz Kuzey Yükseköğrenim Kız Öğrenci Pansiyonu tarafından gönderilen uzlaşma metni neticesinde, Özel Piraziz Kuzey Yükseköğrenim Kız Öğrenci Pansiyonu hakkında yürütülen soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması. (2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Giresun ilinde özel yükseköğrenim öğrenci yurtları pazarında faaliyet gösteren Özel Onur Yükseköğretim Kız Öğrenci Yurdu, Özel Piraziz Beyza Yükseköğrenim Kız Öğrenci Pansiyonu, Özel Piraziz Kuzey Yükseköğrenim Kız Öğrenci Pansiyonu ve Özel Sıla Yükseköğretim Kız Öğrenci Yurdu’nun aralarında anlaşıp fiyat belirleyerek 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal ettiği iddiası. (3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 05.10.2022 tarih ve 31757 sayı ile intikal eden ve Giresun Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan ihbarda, taraflarına (.....) tarafından bir şikâyet ulaştığı ve anılan şikâyette özetle; - Müşteki Özel Onur Yükseköğretim Kız Öğrenci Yurdu (ONUR) işletmecisi (.....)’nin, Özel Piraziz Beyza Yükseköğrenim Kız Öğrenci Pansiyonu (BEYZA) işletmecisi (.....), Özel Piraziz Kuzey Yükseköğrenim Kız Öğrenci Pansiyonu (KUZEY) işletmecisi (.....) ve Özel Sıla Yükseköğretim Kız Öğrenci Yurdu (SILA) işletmecisi (.....) ile Piraziz’deki yurt fiyatları konusunda anlaştıkları; ancak (.....)’in belirledikleri fiyatın altında öğrenci kaydı aldığı, - (.....)’in Giresun Üniversitesi Rektörlüğünde memur olarak görev yaptığı ve
23-56/1126-403 2/32 üniversiteye kayıt olan öğrencilere diğer yurtları kötüleyerek müşteri kaybetmelerine neden olduğu, - (.....)’in üniversiteye kayıt hakkı kazanan öğrencilerin listelerini, suç olması nedeniyle diğer yurt sahipleri ile paylaşmadığı ancak bu listeleri kendisinin lehine kullandığı ve bu yolla haksız kazanç elde ettiği ifade edilerek (.....) hakkında gerekli soruşturmanın yapılarak kamu davası açılması talep edildiği ifade edilmektedir. Müştekinin ifadesi, şikâyet dilekçesi ve dilekçe ekindeki WhatsApp grup yazışmalarının, Piraziz ilçesindeki yurt sahiplerinin aralarında önceden anlaşarak fiyat belirlemeleri hususunda gereğinin takdir ve ifası için gönderildiği belirtilmektedir. (4) Söz konusu başvuru üzerine hazırlanan 12.10.2022 tarih ve 2022-6-036/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, Rekabet Kurulunun (Kurul) 20.10.2022 tarih ve 22-48/709-M sayılı toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. (5) Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ışığında hazırlanan 22.08.2023 tarih ve 2022-6 036/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, Kurulun 31.08.2023 tarihli toplantısında görüşülmüş, Kurulun 31.08.2023 tarih ve 23-40/775-M sayılı kararı ile ONUR, BEYZA, KUZEY ve SILA’nın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik olarak aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir. (6) KUZEY tarafından 27.09.2023 tarih ve 42945 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden belge ile 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrası kapsamında uzlaşma başvurusunda bulunulmuştur. (7) Söz konusu uzlaşma başvurusu üzerine hazırlanan 12.10.2023 tarihli ve 2022-6-036/BN-01 sayılı Bilgi Notu Kurul’un 19.10.2023 tarihli toplantısında görüşülmüş ve söz konusu uzlaşma başvurusunun kabulüne ve uzlaşma görüşmelerine başlanmasına 23-49/938-M sayı ile karar verilmiştir. (8) Soruşturma kapsamında ihlalin niteliği, kapsamı ve süresinin belirlenmesi bakımından soruşturma heyeti tarafından yapılan inceleme ve değerlendirmelerin sonlandırılması akabinde; 31.10.2023 tarihinde saat 11.00’de çevrim içi olarak katılan KUZEY vekili (.....) ile uzlaşma görüşmesi gerçekleştirilmiştir. KUZEY tarafından 06.11.2023 tarihli ve 44292 sayılı yazı ile 2021 ve 2022 yıllarına ait onaylanmış bilançoları Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 6. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yapılan görüşmede teşebbüse söz konusu iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, uzlaşma tarafı olan teşebbüs hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan başlıca belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir. Teşebbüs yetkilisi tarafından uzlaşma sürecine devam etme iradesi beyan edilmiştir. (9) Dosya kapsamında elde edilen bilgi ve belgeler çerçevesinde hazırlanan 2022-6-036/BN-04 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 09.11.2023 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 23-53/1025-MUA sayılı uzlaşma ara kararı verilmiştir. (10) İlgili uzlaşma ara kararı KUZEY tarafından 10.11.2023 tarihinde tebellüğ edilmiş olup, teşebbüs tarafından bu karara istinaden hazırlanan uzlaşma metni 23.11.2023 tarih ve 45225 sayı ile süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Söz konusu uzlaşma metninde, KUZEY, ara kararda belirtilen hususları kabul ederek soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılmasını talep etmiştir.
23-56/1126-403 3/32 (11) Yukarıda yer verilen süreç sonucunda hazırlanan 2022-6-036/BN-08 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (12) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle; Kurulun 09.11.2023 tarihli ve 23-53/1025-MUA sayılı uzlaşma ara kararı ile KUZEY tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde, Kurulun 31.08.2023 tarihli ve 23-40/775-M sayılı kararı uyarınca KUZEY hakkında yürütülmekte olan soruşturmanın uzlaşma usulü ile sonlandırılabileceği ifade edilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. İlgili Taraf Hakkında Bilgi (13) Dosyaya taraf teşebbüslerden; BEYZA, KUZEY, ONUR ve SILA, Giresun’un Piraziz ilçesinde yükseköğrenim öğrencilerine yönelik yurt hizmeti faaliyeti göstermektedir. Yerinde incelemelerde, ONUR’un 07.07.2023 tarihinde yurt faaliyetlerine tamamen son verdiği, SILA’nın da maliyet kontrolü sağlayamadığı için hâlihazırda faaliyetlerine bir süre ara verdiği belirtilmiştir. Mevcut durumda BEYZA ve KUZEY faaliyetlerine devam etmektedir. I.2. İlgili Mevzuat, Pazar ve İşleyiş Hakkında Genel Bilgiler (14) Dosya konusu iddia Giresun ilinde faaliyet gösteren yükseköğrenim öğrenci yurdu teşebbüslerinin yurt fiyatlarını aralarında anlaşarak belirlediklerine ilişkindir. Bu bağlamda öncelikle, söz konusu alana yönelik mevzuata değinilmesinde fayda görülmektedir. (15) 09.09.2022 tarih 31948 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğrenim Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği’nin (Yönetmelik) 4. maddesinde yurt şu şekilde tanımlanmaktadır: “Yurt: Bağımsız girişi bulunan bir binadan veya ortak bir taşınmazın üzerinde tamamı kuruma ait birden fazla bina ya da bağımsız bina bölümlerinden oluşan, öğrenci odaları ve ortak kullanım alanları bulunan, yükseköğrenim öğrencilerine barınma hizmetlerinin toplu olarak sunulduğu kurumu ifade eder.”1 (16) Yükseköğrenim öğrencilerine barınma hizmeti sunmak amacıyla gerçek veya tüzel kişiler tarafından özel barınma kurumu açılması ve işletilmesine ilişkin usul ve esaslar 5661 sayılı Yükseköğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanun, 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve yukarıda sözü edilen Yönetmelik hükümlerine tabidir. (17) Barınma hizmeti ücretlerinin belirlenmesinde ilgili Yönetmelik hükümleri uygulanmaktadır. Bahse konu Yönetmelik’in ücretlerin kapsamını belirleyen 37. maddesinin 3. fıkrası şu şekildedir: “Kurumlar, bir sonraki öğretim yılında uygulayacakları aylık barınma hizmeti ücretini, her yıl temmuz ayı sonuna kadar belirleyerek il müdürlüğüne bildirir. Barınma hizmeti ücretine yapılacak en yüksek zam oranı, bir önceki öğretim yılında il müdürlüğüne bildirilen ücrete temmuz ayında açıklanmış olan on iki aylık ortalama “(Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi + Tüketici Fiyat Endeksi)/2” oranına beş puan daha eklendiğinde bulunan orandan daha fazla olamaz.” 1 https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/09/20220909-1.htm
23-56/1126-403 4/32 (18) Aynı Yönetmelik maddesinin 6. fıkrasında hâlihazırda kayıtlı olan öğrencilerin yeni dönemde kayıt yaptırması halinde uygulanacak zam oranı da düzenlenmiştir. Söz konusu fıkra şu şekildedir: “Kurumun kayıtlı öğrencileri için bir önceki öğretim yılında barınma hizmeti karşılığında aldığı ücrete yeni dönemde yapabileceği en yüksek zam oranı, kaydın yenilendiği tarihte açıklanmış olan on iki aylık ortalama “(Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi + Tüketici Fiyat Endeksi)/2” oranına beş puan daha eklendiğinde bulunan orandan daha fazla olamaz.” (19) Yönetmelik kapsamında yurtların, eski ve yeni öğrencilere uygulayacakları aylık barınma hizmeti ücretlerini Gençlik ve Spor Bakanlığı (Bakanlık) İl Müdürlüğüne bildirmek zorunda oldukları görülmektedir. I.3. İlgili Pazar (20) Dosya kapsamındaki iddiaların içeriğine paralel olarak önaraştırma sürecinde incelenen teşebbüslerin tamamı yükseköğrenim öğrencilerine yönelik olarak özel yurt hizmeti sunmaktadır. Yurt hizmeti yükseköğrenim öğrencilerinin öğrenimleri süresince barınma, beslenme ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanmasını kapsamaktadır. Bu kapsamda ilgili ürün pazarı, “özel yükseköğrenim öğrenci yurtları” olarak tanımlanabilecektir. Ancak, dosya kapsamındaki iddiaların niteliği ve “İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz”un 20. paragrafındaki “inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir.” ifadesi dikkate alınarak mevcut dosya kapsamında ilgili ürün pazarı ve ilgili coğrafi pazar tanımı yapılmasına gerek olmadığı değerlendirilmektedir. I.4. Önaraştırma Sürecinde Yapılan Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Bilgi ve Belgeler2 I.4.1. SILA’da Yapılan Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler Tespit-1: (21) SILA yetkilisi (.....)’un mobil cihazında yapılan incelemede elde edilen ve katılımcıları arasında ONUR yetkilisi (.....), BEYZA yetkilisi (.....) ve KUZEY yetkilisi (.....)’in bulunduğu “Yurt fiyatları” isimli WhatsApp grubunda 17.08.2021 ve 23.08.2022 tarihleri arasında gerçekleşen yazışmalar aşağıdaki gibidir: 17.08.2021 (.....): “S.a Yarın müsait olunca buradan yurt fiyatlarını tekrardan gözden geçirelim Giresun ve ülke geneline göre araştırmalarım sonucu çok düşük belirlediğimiz fiyatlar” (.....): “asagimi yukarami” (.....): “Yukarı olması lazım (.....)” 2 Aşağıdaki belgelerde yer alan yazım ve imla hataları belgedeki orijinal ifadelerin aktarılmasından kaynaklanmaktadır.
23-56/1126-403 5/32 (.....): “evet düşük hiç itiraz olmadi” (.....): “Bunu yeniden değerlendirelim” (.....): “(.....)” (.....): “Eski kayıt aldıklarımızın haberi oldu Neyse” (.....): “dolu yatak sayım 73 oldu” (.....): “Ama yenileri bari yüksek Alalom” (.....): “listeyi uyguladım” (.....): “O zaman sende bişey kalmamış” (.....): “şimdi fiyat arttı dersem (.....)” (.....): “Evet olmaz Beni arayan çok olmadı Tek tük” (.....): “17 kaldi beni mazur gör, fiyatta artış yapamam” (.....): “Hatta yeni kayıt hiç yok” (.....): “belirlediğiniz yeni fiyatları burdan yazarsiniz. En azından boş kalan yataklara bu sene kazanan öğrencileri o fiyattan alirim” 18.08.2021 (.....): “Günaydın Belirlediğimiz fiyatlara göre kayıt yeniledik ama nasıl yapalım” (.....): “Ben de belirlenen fiyat aralıklarına yakın fiyatlar verdim Verdiğim fiyatlardan kayıt da aldım Bence de bu saatten sonra ancak o olur” 21.08.2021 (.....): “(.....) fiyatları naptin aklından geçen rakam nedir” 22.08.2021 (.....): “Daha düşünemedim ama (.....) olabilir” (.....): “ok”
23-56/1126-403 6/32 24.08.2021 (.....): “Sa Abiler yurt fiyatları hakkında araştırma yapıyorumda piyasa en kötü (.....)başlıyor (.....)lerde Biz çokmu ucuz kaldık sizce” (.....): “Evet öyle oldu biraz” (.....): “Hep birlikte tekrar bi taban fiyat belirleyelim bence çünkü gıda elektrık maaşlar vs herşey 2 katı oldu. Biz %20anca zam yaptık nerdeyse” (.....): “beyler, bende boş yatak 11 tane kaldı, bu aşamadan sonra farklı bir fiyat söylesem olmaz eski fiyatlardan verecem” (.....): (.....)abi sen doldurda bari biz fiyatları güncelleyelim sonra Abi çok ucuz kaldık herşey çok uçmuş ya” (.....): “doldu sayılır, siz fiyatlarınızı guncelleyin gerçekten ucuz fiyatlar doğudan arayanlar pazarlık yapiyo sadece, bunun haricinde bir kişi bile fiyatlar yüksek demedi” (.....): “Abi fiyatlar düşük gerçekten de o yüzden kimse sesini çıkarmıyor” (.....): “yani” (.....): Nerdeyse kyk yla aynıyız  (.....): “ herkes iki kişilik oda ariyo, bende yok artırmaya ordan baslayin” (.....): “Bende var abi bana gönder ” (.....): “söylüyorum diğer yurtlarda bulabilirsiniz diye Daha düşünemedim ama (.....) olabilir bu fiyatlar uygulanabilir” (.....): “Bendeki fiyatlar böyle” (.....): “Şimdi fiyatlar öylede Odaları da söylerseniz” (.....): “fazla artırmayın derim” (.....): “Kaç kişilik Kaç kişilik (.....) mesela” (.....): “4-3-2” (.....): “4.(…..) 3.(…..) 2.(…..)”
23-56/1126-403 7/32 (.....): “Teşekkürler” (.....): “bugün hatayli bir veli ısrarla 2 kişilik oda arıyordu, diğer yurtlara bakın dedim” (.....): “O benide aradı 4. Sınıf Mercanların öğrenci” 01.09.2021 (.....): “Yalnız arkadaşlar (.....) olarak belirlediğimiz fiyata bugün 2 ayrı öğrencide uyulmadığını gördüm Ya herkes kendi fiyatını belirlesin yada uyalım Öğrenci çok neden böyle yapıyoruz anlamıyorum Ve Hersene aynı senaryo” (.....): “(.....) abi nasıl fiyat vermişler” (.....): “(.....) abi kime yaptırdın” (.....): “3 kişilik (…..) (…..) (.....)” (.....): “Taban fiyatın altına düşmeyelim lütfen 5-(.....) 4-(.....) 3-(.....) 2-(.....)” (.....): “Ben şuan 3 kişiye (.....) diyorum” (.....): “3-(…..) düşme aşşa bence Öğrenci çok bu sene boş kalmayız” (.....): “(.....) dediğim tek bir oda var diğer odalarla ayni fiyatı veremiyorum haricindeki tamamı (.....)” (.....): “6 yatagim boş fiyatları degiştirmiyorum önceden belirlediğimiz fiyatla devam ediyorum bu saatten sonra artırmak olmaz” (.....): “O kadar mali çalıştım ki öğlenci yıllık maliyeti bize 6000 ile 8000 arasında değişecek aslında baştan biz fiyatlar konusunda çok yanlış başladık bu bir dahaki sene de elimizi çok zorlaştıracak” 20.12.2021 (.....): “Arkadaşlar gençlik spora fiyat artırabilme onayı için dilekçe vereceğiz Herkes gerekçeleri ile beraber dilekçelerini oluştursun tabi en kısa zamanda Bulancak hazırlıyor şu anda” (.....): ok (.....): tamam (.....): [ “GENÇLİK SPOR İL MÜDÜRLÜĞÜNE GİRESUN; 2021-2022 eğitim yılı dönemine başladığımız eylül ayı itibarı ile o günki maliyetler üzerinden öğrencilerimize oda fiyatları belirlemiş ve yıllık olarak sözleşme yapmış idik.yurtlarda hizmet olarak özellikle maliyetlerin katı katına arttığı yemek hizmeti, ısınma ve enerji giderlerini karşılayamaz ve borçlanmakla
23-56/1126-403 8/32 beraber hayatımızı idame etmeye çalışır olduk. Yukarıda belirtmiş olduğumuz sebeplerden dolayı kurumunuzun belirleyeceği zam oranı ile beraber olurunu tarafımıza belirtmeniz konusunda gereğinin yapılmasını arz ederim.” içerikli dilekçe (.....) tarafından ekran görüntüsü olarak paylaşılmaktadır.] Nasıl böyle yazıyorum” (.....): “Güzel (.....) abi. Artan kur fiyatları diye ekle” 21.12.2021 (.....): “(.....) abi sen naptın” (.....): “(.....) tl hepsinin fiyatına ekledim, ama yetersiz” (.....): “Dilekçe vericen mi yine” (.....): “verecem ama sizin sonucuna gore şu an para istersem isyan cikar biraz bekleyecem” 07.02.2022 (.....): “Arkadaşlar Perşembe günü velileri aramaya başlıyoruz biz Konuştuğumuz gibi (.....) er TL” (.....): “Tamam abi bizde başlayalım o zaman hep birlikte” (.....): “Bulancak (.....) katılıyor Bunduruma Hepberaber hareket etmezsek sıkıntı” (.....): “Her aradığımıza ortak kararımız dersek sesleri çıkmaz” (.....): “Aynen” (.....): “Yapalım da kesin cimere yazan olur” (.....): “Yazsınlar ellerinde belge yok nişey çıkmaz kanımca” (.....): “Nereye yazarlarsa yazsınlar Böyle saçmalık olurmu Bi sene yarıda bıraktık bir sene boş geçti bu sene cepten zarar Kurumun bizi düşünmesi lazım” (.....): “Kurumdaki insanlar kendi menfaatlerini düşünüyor. Çok korkuyorlar bize bişi olur diye abi. Hiçbir çalışma yok” 10.02.2022 (.....): “Arkadaşlar aramaya başladık Genel olarak anlayış hakim İyi yani
23-56/1126-403 9/32 Çok az kaldı Kabul etmeyenler var 10 kişi gibi onları ben kendim halledeceğim” (.....): “Çok iyi Biz de p.tesi başlıyoruz” (.....): “Hepsi kabul eder Dürüm ortada” (.....): “Süper abi (.....)mu dediniz Mutakıp kalalımda ona göre” (.....): “Hafta sonunda ben arıcam inşallah” 18.02.2022 (.....): “Sa aramalar nasıl gidiyor (.....) arama yaptın mı Biz 35 kişi filan aradık şimdiye kadar Yarın biter” (.....): “Nasıl gidiyor” (.....): “3-5 itiraz eden var abi onlarıda en son ben aricam Bi kaç kişide durumum yok dedi onlarada (.....)₺ yaptım Genel durum iyi” (.....): “İtiraz eden yok gibi ama imkanımız yok diyen var” (.....): “2 kişi zaten durumu olmayan var onları aramicam Abiler bide bişi dicem yurdu 26 sında açıyorum okul 28 inde açılacak Gelirken herkesten PCR testi isteyelim Benim fikrim” (.....): “Henüz başlayamadık giresuna yeni mağaza açtık onun işlerinden fırsat yok bu ara” (.....): “(.....) araman lazım birlik olduk dedik herkes yapıcak dedik” (.....): “Tabi ki aricam” (.....): “Çoğu anlayışla karşılıyor zaten Durumu biliyorlar az çok” 10.05.2022 (.....): “Aklından geçen fiyat listesi, piyasaya gore çok uygun Sizlerde bi düşünün Bi kaç yerden fiyat sordum. (.....) ile (…..) arası fiyatlar” (.....): “Abi bi değerlendirme yapmak lazım Hepimiz bir olursak hiçbir problem olmaz hepimiz ekmek yeriz bu yıl zaten ekside gittik Seneye bari enflasyon a yenik düşmeyelim Eylülde sözleşme yapıcaz yılbaşında yine herşeye zam gelicek”
23-56/1126-403 10/32 (.....): “Bir öğrencinin günlük yemek maliyeti 35 tl Iyi bir hizmet vermeye kalkarsan” (.....): “Günlük 5 tl en az elektrik maliyeti var” (.....): “Elektriğe %60 ile 80 arası zam gelecek Asgari ücrete enflasyon üzerinde zam gelecek %70” 19.05.2022 (.....): “ (…..TİCARİ SIR…..) ” 20.05.2022 (.....): “Fiyatlar biraz yüksek gibi velilerden çok fazla itiraz var Sadece kendi öğrencilerime bir miktar indirim yapacam Dışardan gelen öğrenci için listedeki fiyatın dışına cikmayacam Bilginiz olsun” (.....): “Ne kadar bir indirim planladın (.....) abi” (.....): “(.....) benim adım (…..) (.....)tl” (.....): “Abi herşeye zam geliyor bilgin olsun” (.....): “Yeni fiyatları buraya yazacam” (.....): “Çevrede araştırdım ucuz bile diyen var” (.....): “Arkadaşlar bu fiyat sadece yurtta sözleşmesi olan öğrencilere geçerli” (.....): “Kusura bakma yoğun bir gün yaşıyorum” (.....): “Önemli değil (…..) 4. Kişilik oda (.....) bin 3. Kişilik oda (…..) 2. Kişilik oda (.....) bin” (.....): “Valla (.....) yi veren (.....) de verir bence.keşke taviz vermeseydik” (.....): “Şartlı geri çektim. Şubat 2023 tarihinde, enflasyon %50 nin üzerinde olursa dolar 23 tl yi geçerse fiyatlar eski haline dönecek. Aradaki fark ödenecek” (.....): “Fiyatı düşürünce böyle olur deyip kayıt yeniliyorlarmı yoksa düşünelimmi diyorlar” (.....): “Kendileri bilir” (.....):
23-56/1126-403 11/32 “ben indirim falan düşünmüyorum. (.....) veren (.....) de verir çok sirke sarımsak hesap eden gitsin yeni gelenle doldururuz inşallah” (.....): “(.....) indirmenize gerek yok, senden yada başka bir yurttan gelmek isteyen olursa liste fiyatından gelecek Benim indirimim hiçbir arkadaşımı etkilemeyecek” (.....): “(.....) abi toplantı yaptık ve bir karar verdik.bu durum aramızda güvensizliğe yol açabilir.sen öyle yaparsın ben böyle.hersene aşşağı yukarı konuşuyoruz ve konuştuğumuzun dışında hiçbirzaman bir hareketim olmamıştır.ne meslektaşlarımı kötülemek ne elinden öğrenci kapma noktasında. Nasip ve rızık inancım bu (.....) nin etkisiyle (.....) nin etkisi emin ol farklı olmayacak” (.....): “(.....), sadece kendi yurdumda olan öğrenciler için geçerli (.....): “ (…..TİCARİ SIR…..) ” (.....): “İtiraz eden yine ediceka geçen sene (.....)e itiraz eden bu sene (.....)ye de itiraz edicek o yüzden düşmeyelim derim ben” (.....): “Sizleri etkileyecek bir durum olsa böyle biseyi zaten yapmam” (.....): “Tamam zaten başlık kayıtlı öğrenci diye.bu yapacağın bizim kayıtlı öğrencimizin bize tavır göstermesine sebep olacakki Şuanda fiyatları tüm okul duydu zaten” (.....): “(.....) abi sen indirim yapınca duyulacak bizden de isteyecekler farkeden bişi yok” (.....): “Onun açıklamasını öğrenciye yaptım. Geçen yıl sözleşmesiz senetsiz herkes (.....)tl yi kabul etti. Bunun hatrına yapıyorum dedim Onu düşünemedim” (.....): “Ha indirim yaptığın fiyatı açıkladıysan boşa konuşuyoruz o zaman” (.....): “Açıkladım” 03.06.2022 (.....): “Arkadaşlar yurt kayıtlarıyla ilgili durumunuz nedir Bize kayıt hiç yok Pirazizin en pahalı yurdu olarak konuşuluyoruz. Galiba fiyat konusunda sadık kalmaktan kaynaklı bir durum ” (.....): “Ben sözümdeyim sadece 5 kişilik ucuz bende o da sizde yok” (.....): “4 kişilik odalar (…..) kadar düştüğünü duyuyorum öğrencilerden Bu fiyat galiba eylüle kadar (…..) lere iner
23-56/1126-403 12/32 Yazık ediyoruz bence.gidişat böyle olursa giderler konusunda Eylül ayına konuştuğumuz rakamlar maliyetimizin altında kalacak Kaldıki bir araya gelip sözleştik. Ben geri adım atmıyorum” (.....): “Fiyat neyse o esneme yapmayalım zarar edicez yoksa herşeye yine zam geliyor” (.....): “kesinlikle bizden yana da geri adım yok hiç kaydımız da yok herkes ev tutma telaşında” (.....): “Bende 5-6 tNe 5 kişilik te kayıt var oda eski öğrencim Herkes ev apart peşinde ama avcunu yalicak herkes bu kadar kapasitede ev apart yok” 09.06.2022 (.....): “Sa kendimce böyle bir bilgilendirme yaptım öğrencilere Kayıtlar nasıl gidiyor sizde” (.....): “Valla verdiğimiz fiyatlar sanırım bu gidişle eylüle maliyetinin altında kalacak.hayırlısı inşallah” (.....): “Banada öyle geliyor Şimdi bu fiyatlara nazlanıyorlar da eylülde dışarda kalıcaklar haberleri yok” (.....): “Ben ilk öğrencimi (.....) aldım. Yeni öğrenci Eylül de fiyat (.....) olabilir diye dr duyurdum 2. Kişilik odalar icin” (.....): “Şenol abi senin (.....)den (.....) a indirmen bizi çocuklara ifade vermek zorunda bıraktı.İnan hergün aynı muhabbet. (.....) de bile duramadın.” (.....): “Bende aynısını söyledim (.....) abime” (.....): “Ağa çok fakirler var Adam ağlıyo çocuğa sebeb olma yoksa okuldan alaçam kurtarıyorsa yap diye” (.....): “Abi bende senin gibi merhametliyim bende üzülüyorum Ama sonra yine biz zararlı çıkıyoruz” (.....): “Birine yapınca diğerlerinide uyguladım 30 dan fazla öğrenci yeni dönem için kayıt yapti” (.....): “Abi bize bu sene kimse acımadı” (.....): “Yine acimayacaklar” (.....): “Bizde kayıt yok şuan” (.....): “(.....), öğrencine biraz indirim yap derim Herkes şokta”
23-56/1126-403 13/32 (.....): “Yok abi be konuştuysak o” (.....): “Biz bu fiyatlarlada kazanabiliriz” (.....): “Herkes herşeyin farkında abi” (.....): “Ya öğrencine yap Benden yada başkasından gelene yapma” (.....): “Yooo yeni öğrenciye daha yukarı olacak” (.....): “Bi yerde sosyal sosyal sorumluluğumuz” (.....): “Abi ya bu gidişata göre yine zarar yazarsa İndirim yaptığın öğrenciler destek verecekmi sana” (.....): “Yeni gelenden cikaracagiz Nereye gidecekler Bırak evi kiralık dam bile kalmadi” (.....): “Sosyal sorumluluk yeni öğrenciye niye çok farklı     ” 15.08.2022 (.....): “Abiler öğrenciler aramaya başladı Fiyatı listedeki yeni fiyat üzerinden veriyoruz demi” (.....): “Yeni fiyat belirleyelim derseniz ben uyarım Şuan listemizdekileri veriyorum” (.....): “(…..) (…..) (…..) Veriyorum” (.....): “(.....) fiyatları nasıl veriyorsun” (.....): “(.....)” (.....): “Abiler sakın esnemeyin zaten 3 senedir para kazanamıyoruz Acımak yok. Sonra biz düşüyoruz o duruma” (.....): “Kesinlikle uyacağız Allah aşkına yine genele göre aşşağıdagız Bari zarar etmeyelim” (.....): “Bende 2 kişilik yatak sadece bir tane var Bilginiz olsun 34 yatağım bos Benim kız, bol Uyu kazandı. Türkçe ogretmenligi Ordaki yurtları ariyorum Fiyat aralığı (.....) ile (.....) arasında”
23-56/1126-403 14/32 18.08.2022 (.....): “Ben de 5 kişilik oda açıyorum (.....) fiyat vericem” (.....): “(.....) boş yerin mi var yoksa mevcut odaya yatak mi ekliceksin” (.....): “Geniş odam var 2 tane yatak eklicem onlara” (.....): “Beyler slm Biraz önce onayladik Yatay ve dikay geçişten 46 ogrenci Dgs ile gelecek olan 12 ogrenci Yabancı kontenjanından gelecek olan 30 ogrenci 190 öss den gelen öğrenci 194 Toplamda bu dönem okulumuza dışardan gelip de kayıt yaptıraracak öğrenci 280 nin üzerinde Bilginiz olsun Bence, paniğe gerek yok herkesin yurdu yine tam olmasada tamama yakın derecede dolar.” (.....): “Eyvallah abim çok sağolasın inşallah herkes doldurur” (.....): “İnşallah” (.....): “50 nin üzerinde de olabilir” 19.08.2022 (.....): “(.....) günaydın, vaktin olursa aramaya başlarsın. + işareti olanlarla ben konuştum 4 kişilik (…..) 3 kişilik (…..) 2 kişilik (…..) Liste fiyatı bu şekilde dersin Indirim yapıyoruz diye not düşersin Pazarlık için bana yönlendirirsin” (.....): “Abi yanlış yere attın İndirimlerin hayırlı olsun” (.....): “Güzel fiyatlar” (.....): “Aynen” (.....): “Hayırlı olsun” (.....): “Ama 2 kişilik odam kalmadı demiştin” (.....): “(…..) abi madem saklayacak bir şey yoksa elindeki listeleri bizimle paylaş da her şey daha açık olsun” (.....): “(…..), bu kadar zamanda bu kadar çok öğrenciyle konusupta sadece 1 kayıt alıyorsam. Demekki bi yerlerde fiyat kırıldı indirim yapildi
23-56/1126-403 15/32 Ben öyle düşünüyorum” (.....): “Ben aldığı kayıtlar 5 kişilik zaten sizde yok abi” (.....): “(…..) abi madem saklayacak bir şey yoksa elindeki listeleri bizimle de paylaş da her şey daha açık olsun” (.....): “Fiyatıda (.....)” (.....): “Yoksa en azından 10 yakın kayıt almaliydim” (.....): “Valla bende tesbit edene yurdu bedava verecem” (.....): “40 ayrı öğrenciyle konuştum yada velisiyle Onu paylaşamam Suç teşkil ediyo Ben kendimi savunurum ama sizi savunamam Yurdu, yenisini ilk actigim sene, büyük oyuna geldim yine aramızda anlaştık kimse anlaşmaya uymadı herkes fiyatı kırdı, biz o seneyi 25 öğrenciyle zararla kapattık” 21.08.2022 (.....): “Arkadaşlar dün bi veli aradı 4 kişilik odaya (.....) fiyat veren olmuş. Kimse uymuyor fiyatlara nedense herkes kendi menfaatinde” (.....): (.....) dediler bizede” (.....): “Biz bu işi yapamıyoruz yine herkes kendi bildiğini okuyor fark etmiyor abi” 23.08.2022 (…..): “(.....) birde sen fiyatları geri çektin mi (.....) 4 kişilik odaymış Arayan veliler söylüyor Başta konuşulanların hiç biri olmadı nedense” (.....): “Bende iki kişilik odalar doluydu. Her gelen iki kişilik oda istiyor. 3 kişilik odalarımın bir kısmını iki kişilik yaptım. 6 yatak çıkardım. Iki kişilik odanız kalmazsa bana yönlendirebilirsiniz” (.....): “Fiyatları geri çektim hiçbir şekilde kayıt alamıyorum 10 öğrenci bile kayıt yok” (.....): “On öğrenci kimde kayıt varki” (.....): (.....) “Ben totalden bahsediyorum yeni kayıttan değil” (.....): “(.....), özellikle sizin yurdunuz hakkımda wp gruplarında çok fazla şikayet varmış, bilginiz olsun” (.....): “(.....) abi sen fiyatları geri çekmesen de ben fiyat düşürecek değildim. Ortada anlaşma falan kalmadı rekabet ortamı oluştu açıkça” (.....): “Ben fiyatları çekmedim Aynı duruyo
23-56/1126-403 16/32 (…..) Şu anda herkesin fiyatı eşit Kimse kimseyi kandırmasın” (.....): “Şikayete kalınca ben de çok şeyler duyuyorum ama inanmıyorum çoğu abartı yalan yanlış şeyler öğrenci milletini artık bizim öğrenmiş olmamız lazım (.....)di. Ve pazarlığa açıktı senin bu fiyatların” (.....): “Arkadaşlar ben gruptan çıkıyorum özür dileyerek kimse kusura bakmasın hiçbirşeyin faydası olmadı” Tespit-2: (22) SILA yetkilisi (.....)’un mobil cihazında yapılan incelemede elde edilen ve (.....) ile KUZEY yetkilisi (.....) arasında 12.06.2021 ile 20.05.2022 tarihlerinde gerçekleşen WhatsApp yazışmaları aşağıda yer almaktadır: 12.06.2021 (.....): “ (…..TİCARİ SIR…..) ” ... 20.05.2022 (.....): “Baştan sıkıntı oldu (.....) neyin derdinde anlamadım murat (.....) kalmayan (.....) kabul edecek öylemi Komik” (.....): “Ya fiyatı çıkaran kendisi inen kendisi Napalım abi bizde inecez mi”
23-56/1126-403 17/32 Tespit-3: (23) SILA yetkilisi (.....)’un mobil cihazında yapılan incelemede elde edilen ve (.....) ile ONUR yetkilisi (.....) arasında 16.06.2021 ile 20.05.2022 tarihleri arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmaları aşağıda yer almaktadır: 16.06.2021 (.....): “ (…..TİCARİ SIR…..) ” (.....): “…” (.....): “(.....) fiyatları böyle düşündük 250 TL küsüratlar pazarlık payı olabilir diye Sende fikrini söyleyebilirsin” 24.08.2021 (.....): “2 kişilik (…..) 3 kişilik (…..) 4 kişilik (…..) Odanın şekline göre bu şekilde güncelledim abi ben” (.....): “Tmm güzel” 20.05.2022 (.....): “(…..) abi ben kesinlikle indirim falan yapmicam zaten ben yurdumu ne beyzayla ne kuzeyle denk tutmuyorum. Kıyaslama yapılırsa bizi anca senin yurtla kıyaslayabilirler. Ben hiç esnemem senin de esneyeceğini sanmıyorum. (.....): “Hayır tabiki Saçmalamaya başladı bu baştan Düşünemedim edemedim ne demek Sinirime kuduruyorum verilen sözden dönemezmiş Biz sözleşmedikmi hem de imzalı yaaa” (.....): “Onun o imzayı atarken de vardı zaten aklında (.....). Sözünün ağırlığı 24 saat bile sürmedi bence daha onla oturup konuşmaya bile gerek yok bir karar alınacaksa biz 3 yurt bir araya gelir konuşuruz” (.....): “👍”
23-56/1126-403 18/32 I.4.2. ONUR’da Yapılan Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgeler Tespit-4: (24) ONUR yetkilisi (.....)’nin mobil cihazında yapılan incelemede elde edilen ve katılımcıları arasında ONUR yetkilisi (.....), BEYZA yetkilisi (.....), KUZEY yetkilisi (.....), SILA yetkilisi (.....) ve Giresun’da aynı faaliyeti gösteren bazı teşebbüs yetkilileri ile birlikte Bakanlık yetkililerinin de bulunduğu “GİRESUN ÖZEL BARINMA” isimli Whatsapp grubunda 09.05.2022 ve 02.06.2023 tarihleri arasında gerçekleşen yazışmalara aşağıda yer verilmektedir: 09.05.2022 (.....): “Hayırlı günler. Kurumlarımız yarından itibaren denetleneceğinden dolayı mesai saatleri içerisinde kurumda mutlaka kurucu,kurucu temsilcisi, müdür, yönetim memuru gibi yetkili kişilerden birinin bulunması gerekmektedir. Kurumların bir sonraki öğretim yılında uygulayacakları barınma hizmeti ücretini Mayıs ayı sonuna kadar Bakanlık Bilişim Sistemi üzerinden bildireceklerdir. Sistem açılınca burdan bilgi vereceğim. Kurumların yazı ile bildirim yapmalarına gerek yoktur.” (.....): “Neye göre fiyat (.....) Bey.bu sene battık zaten.sapılacak sözleşmelerde enflasyon farkı maddesi koyabilecekmiyiz” (.....): “Ücret bildiriminde bulunurken; eski kayıtlı öğrencilere geçen yıl İl Müdürlüğümüzce bildirilen ücrete Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliğinin 36. Maddesinin 6. Fıkrası gereği en fazla %100 zam yapılabilecektir. Yeni kayıt yaptıracak öğrenciler için ayrı ücret bildirilecektir.” (.....): “Yeni öğrenciye belli bir oran yok eksi kayıtlıya 100 de 100 e kadar fiyat farkı olabilir dimi?” (.....): “(.....) bey Hizmet Sunum Taahhütnamesine yönetmeliğe aykırı madde konulamaz. (.....) bey evet yeni öğrenciye bir oran yok ama abartılı birşey yazılmaması gerekir. Bu sene barınan ve bir sonraki öğretim yılında yine kurumunuzda kalacak öğrenciye geçen yıl müdürlüğümüze bildirdiğiniz ücretin üzerine en fazla %100 ücret artışı yapabilirsiniz.” (.....): “(.....) bey sözleşmeyi yıllık değilde dönemlik yapabiliyor muyuz 1. Dönem 2. Dönem eğitim öğretim yılı gibi ?” (.....): “Öğrenci bir dönem kalacaksa sözleşme dönemlik yapılabilir” (.....): “Çünkü yılbaşında herşeye zam geliyor enflasyona göre eziliyoruz. 2. Dönem ona göre sözleşme yenileme hakkımız varmıdır diye merak ettim” (.....): “Hayır öğrenci ile bir defa sözleşme imzalayabilirsiniz Bazı öğrenciler yarım dönem kalmak istedikleri için sadece o öğrencilerle yarım dönem sözleşme imzalayabilirsiniz” 16.05.2022 (.....): “Hayırlı günler arkadaşlar. Ücret bildirimi için sistem açılmıştır. Sisteme sadece yeni barınacak öğrencilerin ücret bildirimi yapılacak olup eski öğrenciler için şimdilik bildirim yapılmayacaktır. Sistemde 1,3,4,5,6 kişilik odalar için ücret girişi yapılacak olup bu odalardan farklı özelliği olduğu için farklı ücret isteyen kurumlar sistem sadece tek ücret
23-56/1126-403 19/32 girişime izim verdiği için yüksek ücreti girmeniz gerekmektedir. Öğrenci ile hizmet sunum taahhütnamesi imzalarken odanın özelliğine göre olan fiyatı yazmanız gerekmektedir. Sistemde 2 kişilik oda için ücret bildirimi olmadığı için 2 kişilik odası olan ve aynı odadan farklı ücret isteyen kurumlar özelden bana bu odaların ücretlerini tablo şeklinde bildirmeleri gerekmektedir.” 23.05.2022 (.....): “Arkadaşlar iyı calışmalar yurt ücretlerını belirlerken makul fiyat artışı yapılmalıdır. Eski ögrencı ile yeni ögrencı arasında uçurum olmamalıdır.” 24.08.2021 (.....): “Merhabalar, yurt fiyatlarımız sürekli şikayete konu oluyor. Biz burada (.....) - (.....) bin arası fiyatlarla öğrenci kaydı oluştururken diğer yerlerde bu fiyatlar (.....) bin bandina kadar çıkıyor ve kimse şikayetçi olmuyor. Hesap ortada, maliyetler belli kyk tarafından bir çalışma yapılarak yeni yada eski öğrenci ayrımı yapılmadan TABAN - TAVAN fiyat uygulamasına geçilemez mi.?” 06.10.2022 … (…..): “TOPLANTIDA SON GÖRÜŞÜLEN LİSTEYİ PAYLAŞIRMISIN” [(.....) tarafından paylaşılan Word dosyasında yurt faaliyetlerinin yürütülmesinde uygulanacak kararların Yükseköğrenim Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliği çerçevesinde belirlendiği ve yönergeyi açıklayıcı maddeler yer aldığı belirlenmiştir.] 02.06.2023 (…..): “Kurumlar kayıtlı öğrencilerine bir sonraki öğretim yılında uygulayacakları barınma hizmeti ücretini Yükseköğrenim Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliğinin 37. Maddesinin 6.fıkrası gereği; Kurumun kayıtlı öğrencileri için bir önceki öğretim yılında barınma hizmeti karşılığında aldığı ücrete yeni dönemde yapabileceği en yüksek zam oranı, kaydın yenilendiği tarihte açıklanmış olan on iki aylık ortalama “(Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi + Tüketici Fiyat Endeksi)/2” oranına beş puan daha eklendiğinde bulunan orandan daha fazla olamaz. Bu fıkra hükmünden faydalanmak isteyen öğrenciler ders yılı bitmeden kuruma kayıt yenileme başvurusunda bulunmalıdır. Kurumların yeni kayıt yaptıracak öğrencilere bir sonraki öğretim yılında uygulayacakları barınma hizmeti ücreti Yükseköğrenim Özel Barınma Hizmetleri Yönetmeliğinin 37. Maddesinin 3. Fıkrası gereği; Kurumlar, bir sonraki öğretim yılında uygulayacakları aylık barınma hizmeti ücretini, her yıl temmuz ayı sonuna kadar belirleyerek il müdürlüğüne bildirir. Barınma hizmeti ücretine yapılacak en yüksek zam oranı, bir önceki öğretim yılında il müdürlüğüne bildirilen ücrete temmuz ayında açıklanmış olan on iki aylık ortalama “(Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi + Tüketici Fiyat Endeksi)/2” oranına beş puan daha eklendiğinde bulunan orandan daha fazla olamaz.” I.4.3. BEYZA ve KUZEY’de Yapılan Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Bulgular Tespit-5:
23-56/1126-403 20/32 (25) BEYZA yetkilisi (.....) ile KUZEY yetkilisi (.....)’in mobil cihazlarında yapılan incelemelerde elde edilen ve (.....) ile (.....) arasında 13.04.2023 ile 16.07.2023 tarihleri arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmalarına3 aşağıda yer verilmektedir: 13.04.2023 (.....): “Şenol abi ben yurdu açıcam ama hiçbir hizmet vermicem sadece kalırlar. Çünkü sayı yükselmiyor. Ve başka türlüde ücret talep edemiyoruz Sen ne yapcan abi Bu şekilde açıcam %40 talep edicem” 13.06.2023 (.....): “(.....) abi merhaba bişey söylicem Yeni öğrenci fiyatı Artan kur maliyetiyle (.....) aşşağı olmayacak bilgin olsun abi Bedava yurt verme Kimse kimseye acımıyor” (.....): “(.....) duyurdum 30 kayıt var zaten 1 temm7zdan itibaren farkli” (.....): “Giresunda şuan (.....) aşağı oda yok Hersene acıyoz Sonra arkamızdan bize gülüyorlar Bu sene de boş kalsın benim yurdum abi (.....) aşağı oda vermicem 1 temmuzdan sonra 4 senedir bedava çalışıyoruz” (.....): “(.....) 4 kişilik oda (…..) 3 kişilik (…..) 2 kişilik (…..) Bu şekilde yaptım, yapacam Bilgin olsun” (.....): “Yeni fiyat mı” (.....): “Evet” (.....): “La yok (.....) abi dur gözünü sevim Asgari ücret 11.5 olacak Herşeye zam gelicek 4 kişilik oda (.....) başlat abi” (.....): “Arim” 20.06.2023 (.....): “2 kişilik oda fiyatı (.....) 3 kişilik oda fiyatı (.....) 4 kişilik oda fiyatı (…..) Yeni yurt fiyatlarımız bu şekildedir” 03.07.2023 (.....): “(.....) abi günaydın 3 Taraflar arasında gerçekleşen yazışmalar, her iki tarafın mobil cihazlarında bütün bir şekilde yer almadığından yazışmalar anlamlı bir bütün oluşturacak şekilde birleştirilmiştir.
23-56/1126-403 21/32 Fiyatları belirledin mi” (.....): “Yok Nasıl yapalim” (.....): “5 kişilik (.....) 4 kişilik (.....) 2 kişilik (…..) En az fiyat böyle olmalı Üstü açık Böyle olur diye düşünüyorum en az ama abi” (.....): “Eski öğrenciyemi Yeni öğrenci içinde geçerli mi” (.....): “Abi nasıl yapalım” 16.07.2023 (.....): “(.....) abi merhaba bu mazot zammı herşeyi etkileyecek 5 kişilik oda (.....) yapabilirim” (.....): “Tmm Ben 4 kişiliği (.....) düyorum Ama (.....) veriyorum bilgin olsun 2 kişilik (…..) 3 kişilik (…..) Bunlarda indirim yapmıyorum” (.....): “Tamam abi bu aydan sonra dahada yükselir gibi” I.5. Değerlendirme (26) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde; “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.” hükmüne yer verilerek amacı veya etkisi rekabeti engelleme, sınırlama veya bozma olan teşebbüsler arası anlaşmalara, uyumlu eylemlere ve teşebbüs birliklerinin kararlarına karşı genel bir yasaklama getirilmiş, aynı maddenin (a) bendinde ise, “Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” ihlal örnekleri arasında sayılmıştır. Bu çerçevede, Kanun’un 4. maddesi kapsamına giren, fiyat tespiti ve pazar paylaşımı gibi unsurlar içeren yatay anlaşmalar per se yasak kabul edilmektedir. (27) Kanun’un 4. maddesinde yer alan hükmün temel amacı, her bir teşebbüsün kendi ticari politikalarını ve piyasadaki faaliyetlerini tek başına, bağımsız olarak belirlemesidir. Rekabeti bozucu nitelikteki anlaşmaların varlığı halinde, teşebbüslerin bağımsız davranışlarının yerini anlaşma taraflarının ortak çıkarlarına hizmet eden koordineli davranışlar almaktadır. Bu tür anlaşmalar, serbest piyasa ekonomisinden elde edilmesi beklenilen faydaları azaltarak kaynakların etkinsiz kullanılmasına ve serbest piyasa sisteminin sağladığı refahın piyasadaki aktörlere hak etmedikleri oranda dağılmasına yol açar. Diğer bir deyişle, bu tür anlaşmalara taraf olan teşebbüsler, normal rekabet şartları içinde elde edemeyecekleri kârlara ulaşarak bu ekonomik faaliyetlerle yaratılan refahın çoğunu kendilerine aktarma olanağına sahip olur ve serbest piyasa ekonomisinin sağlıklı bir şekilde işlemesini engellerler.
23-56/1126-403 22/32 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin gerekçesinde, “Bu Kanunun amacı rekabetin korunması olduğuna göre, rekabeti engelleyici, kısıtlayıcı veya bozucu teşebbüsler arası anlaşma ve uygulamaların yasaklanması gerekir. Maddenin amacı bakımından anlaşma, hukuki şekil şartlarına uymasa bile tarafların kendilerini bağlı hissettikleri her türlü uzlaşma ya da uyuşma anlamında kullanılmıştır. Anlaşmanın yazılı veya sözlü olmasının önemi yoktur.” denilmektedir. Bu bağlamda anlaşmanın varlığı için tarafların kendilerini bağlı hissettikleri herhangi bir uzlaşmanın mevcut olması yeterli görülmüştür. (28) Öte yandan, 4054 sayılı Kanun’da, rekabet ihlallerinin ispatı bakımından serbest delil sistemi kabul edilmiştir. Bu sistemde, delilin ispat gücü bakımından dikkate alınacak husus belgenin kime ait olduğu ya da nerede elde edildiği değil, içerik itibarıyla neyi ifade ettiğidir. Bu kapsamda delil içerikleri ancak ve ancak tüm delillerin bütüncül bir değerlendirmeye tabi tutulması ile anlam ifade edebilmektedir. Delillerin bütüncül değerlendirilmesi ilkesi gereği, teşebbüslerin tek bir uzlaşmanın tarafı olduğunun gösterilmesinin ardından soruşturmaya esas teşkil eden delillerin her birinin ihlalin tüm unsurlarını içermesi gerekmediği gibi, teşebbüsler hakkındaki diğer belgelerde her bir teşebbüs hakkında ihlal iradesini gösteren bir bilgi yahut beyanın yer alması da gerekmemektedir. (29) İlave olarak sözü edilen ilke, her bir teşebbüsten ihlale ilişkin delil elde edilmesinin zorunlu olmadığını da ifade etmektedir. Zira her bir teşebbüsten ihlale ilişkin delil elde edilmesinin zorunlu olduğu yönündeki bir kabulün, Kurulun 01.02.2002 tarih ve 02-06/51-24 sayılı kararında da ifade edildiği üzere, delilleri yok etmede en başarılı olan teşebbüslerin ödüllendirilmesine yol açacağı açıktır. (30) Bu genel açıklamalar çerçevesinde, dosya tarafı teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerine yönelik değerlendirmelere aşağıda yer verilmektedir. (31) Başsavcılık tarafından ihbaren tevdi edilen dosyada delil olarak yer verilen belgelerde; taraflardan BEYZA, KUZEY, ONUR ile SILA’nın WhatsApp uygulaması üzerinden iletişimde olduğu hatta “Yurt fiyatları” adında bir WhatsApp grubunda söz konusu iletişimi sağladıkları görülmektedir. Bu nedenledir ki yapılan yerinde incelemede tarafların özellikle mobil cihazlarında WhatsApp uygulaması üzerinde gerçekleştirdikleri iletişime odaklanılmıştır. Böylece SILA yetkilisi (.....)’un mobil cihazında söz konusu gruptaki yazışmalar elde edilmiş bununla yanında bahsi geçen teşebbüs yetkililerinin mobil cihazlarında yapılan yerinde incelemelerde yine BEYZA, KUZEY, ONUR ile SILA’nın birbirleriyle olan ikili yazışmalarının da olduğu tespit edilmiştir. (32) Bununla birlikte “Yurt fiyatları” adlı grupta ismi geçmesinden hareketle Bulancak ilçesindeki Bulancak ilçesinde faaliyet göstermiş olan Özel Mercanlar Yükseköğretim Kız Öğrenci Yurdu’nda (MERCANLAR) gerçekleştirilen yerinde incelemede MERCANLAR’ın faaliyetlerine son verdiği görülmüş ayrıca teşebbüste yükseköğrenim öğrenci yurdu işletme faaliyetlerine ilişkin herhangi bir belgeye rastlanılmamıştır. Bu kapsamda aşağıda yer verilecek değerlendirmelerde, “taraflar” ibaresiyle yalnızca BEYZA, KUZEY, ONUR ve SILA kastedilecek olup değerlendirmelerde özellikle bu teşebbüsler üzerinde durulacak, yeri geldiğinde MERCANLAR’a ilişkin de açıklamalarda bulunulacaktır. I.5.1. Tespit-1’e İlişkin Değerlendirmeler (33) Yukarıda da bahsedildiği üzere, (.....) yetkilisi (.....)’un mobil cihazında tarafların dâhil olduğu “Yurt fiyatları” adlı WhatsApp grubunda, başlangıcı Tespit-1’den görüleceği üzere, 17.08.2021 tarihine değin uzanan ve tarafların faaliyet alanı olan yükseköğrenim
23-56/1126-403 23/32 öğrenci yurtlarına ilişkin fiyatların konuşulduğu yazışmalar tespit edilmiştir. Söz konusu gruptaki Tespit-1’de yer verilen yazışmaların son tarihi olarak ise, yazışmaların mobil cihazından elde edildiği (.....)’un gruptan ayrılması nedeniyle, 23.08.2022 belirlenebilmiştir. Bu iki tarih arasındaki yazışmalarda, tarafların süreklilik arz eder şekilde fiyat birliğine varmak adına yazıştıkları, ayrıca fiyatların bozulmaması adına birbirlerine telkinlerde bulundukları ve oluşturulan uzlaşının sıkı bir şekilde takip edildiği görülmektedir. Bu duruma gruptaki birçok yazışmanın örnek verilebileceğini belirtmekle birlikte elde edilen tespitlerden, fiyat birliğine varılma çabalarının başladığı zaman dilimine denk düşen 17.08.2021 ile 01.09.2021 tarihleri arasındaki yazışma silsilesi örnek verilebilecektir. Tarafların diğer yazışmalarında olduğu gibi bu kısımda da birbirlerini uyguladıkları fiyatlar hususunda bilgilendirdikleri, fiyat birliğine varmaya çalıştıkları ve nihayetinde vardıkları fiyat birliğine uyulması konusunda birbirlerine telkinlerde bulundukları görülmektedir. Özellikle yazışma silsilesinin 01.09.2021 tarihinde gerçekleşen ve tarafların fiyatlar konusunda anlaştıklarını, bu anlaşmanın takibini yapmalarını ve anlaşmanın sürdürülmesine yönelik çabalarını net bir biçimde ortaya koyan kesitine aşağıda yer verilmektedir:
23-56/1126-403 24/32 (.....): “Yalnız arkadaşlar (.....) olarak belirlediğimiz fiyata4 bugün 2 ayrı öğrencide uyulmadığını gördüm Ya herkes kendi fiyatını belirlesin yada uyalım Öğrenci çok neden böyle yapıyoruz anlamıyorum Ve Hersene aynı senaryo” (.....): “(.....) abi nasıl fiyat vermişler” (.....): “(.....) abi kime yaptırdın” (.....): “3 kişilik (…..) (…..) (.....)” (.....): “Taban fiyatın altına düşmeyelim lütfen 5-(.....) 4-(.....) 3-(.....) 2-(.....)” (.....): “Ben şuan 3 kişiye (.....)diyorum” (.....): “3-(…..) düşme aşşa bence Öğrenci çok bu sene boş kalmayız” (.....): “(.....) dediğim tek bir oda var diğer odalarla ayni fiyatı veremiyorum haricindeki tamamı (.....)” (.....): “6 yatagim boş fiyatları degiştirmiyorum önceden belirlediğimiz fiyatla devam ediyorum bu saatten sonra artırmak olmaz” (.....): “O kadar mali çalıştım ki öğlenci yıllık maliyeti bize (.....) ile (.....) arasında değişecek aslında baştan biz fiyatlar konusunda çok yanlış başladık bu bir dahaki sene de elimizi çok zorlaştıracak” (34) Yukarıdaki yazışma kesitinde olduğu gibi yazışma silsilesinin birçok yerinde tarafların devamlı bir biçimde uygulamaya geçirecekleri fiyatları tartıştıkları, fiyat tespiti için çabaladıkları ve hatta anlaştıkları, anlaşmadan sapma durumlarında da birbirlerine uyarılarda bulunarak anlaşmayı sürdürmeyi amaçladıkları görülmektedir. Özellikle de BEYZA yetkilisi (.....)’in çoğu kez diğer taraflarca anlaşmaya sadık kalması yönünde uyarıldığı gözlemlenmektedir. Zira Başsavcılık tarafından tevdi edilen belgelerden ve yerinde incelemelerde elde edilen delillerden, BEYZA’nın kapasitesini hemen hemen her dönem diğerlerinden önce doldurmayı başararak bir anlamda pazarda diğerlerine nazaran daha güçlü konumda olduğu ve bu nedenle anlaşmayı bozabileceğinden endişelenildiği değerlendirilmektedir. (35) Yazışmalarda bu çerçevede tartışmalara yer yer rastlamak mümkün olsa da (.....)’in her daim anlaşmaya sadık kaldığını ve belirlenen fiyatları uyguladığını belirten ifadeleri yer almaktadır. Nihayetinde tarafların fiyat birliğine ilişkin herhangi bir aksi beyanının olmadığı, uygulanan anlaşmayı sürdürme çerçevesinde hareket ettikleri anlaşılmaktadır. Öyle ki söz konusu anlaşmanın yalnızca WhatsApp yazışmasında kalmadığı ve tarafların fiziken de bir araya gelerek oluşturdukları fiyat birliğine ilişkin bir 4 Vurgu karar yazımı kapsamında eklenmiştir.
23-56/1126-403 25/32 sözleşme imzaladıkları tespit edilen hususlar arasında yer almaktadır. Aşağıda ilgili sözleşmenin, (.....) tarafından 19.05.2022, (.....) tarafından ise 20.05.2022 tarihinde WhatsApp grubuna gönderilen ekran görüntüsüne tekraren yer verilmektedir: (…..TİCARİ SIR…..) (36) Tespit-1’deki yazışma silsilesinde 19.08.2022 tarihine gelindiğinde BEYZA yetkilisi (.....)’in (.....) adlı ve BEYZA çalışanı olduğu anlaşılan kişiye kendi teşebbüsünde uygulayacağı fiyatları, sehven “Yurt fiyatları” adlı gruba attığı, bunun üzerine diğer taraflarca anlaşmayı bozmakla suçlandığı, (.....)’in ise anlaşmayı bozmadığını ısrarla beyan ettiği görülmektedir. Taraflar arasında gerçekleşen tartışmalar sonucu 23.08.2022 tarihinde SILA yetkilisi (.....) gruptan ayrılmış, gruba ilişkin elde edilebilen bulgular bu tarihle son bulmuştur. Böylece gruptaki yazışmaların, 19.08.2021 ile 23.08.2022 tarihleri arasında gerçekleşen kısmı tespit edilebilmektedir. Ancak aşağıda tarafların ikili yazışmalarına ilişkin değerlendirmelerde de ayrıntılı olarak belirtileceği üzere, tarafların fiyat birliğine yönelik anlaşma çabalarının 12.06.2021 tarihine değin uzandığına, ayrıca (.....)’un gruptan ayrıldığı tarih olan 23.08.2022 tarihinden sonra BEYZA yetkilisi (.....) ile (.....) yetkilisi (.....)’in 13.04.2023 ile 16.07.2023 tarihleri arasında gerçekleştirdikleri yazışmalardan kendi aralarında anlaşmaya devam ettiklerine yönelik şüphe uyandıran emarelerin bulunduğunu burada belirtmekte fayda görülmektedir. (37) Öte yandan, “Yurt fiyatları” grubunda yer alan tarafların yazışmalarının bir kesitinde yukarıda da değinildiği üzere MERCANLAR’ın adı zikredilmektedir. 07.02.2022 tarihinde gerçekleşen ilgili yazışma kesiti şu şekildedir: 20.12.2021 (…..): “Arkadaşlar gençlik spora fiyat artırabilme onayı için dilekçe vereceğiz Herkes gerekçeleri ile beraber dilekçelerini oluştursun tabi en kısa zamanda Bulancak hazırlıyor şu anda” (…..): ok (…..): tamam (…..): “[ GENÇLİK SPOR İL MÜDÜRLÜĞÜNE GİRESUN; 2021-2022 eğitim yılı dönemine başladığımız eylül ayı itibarı ile o günki maliyetler üzerinden öğrencilerimize oda fiyatları belirlemiş ve yıllık olarak sözleşme yapmış idik.yurtlarda hizmet olarak özellikle maliyetlerin katı katına arttığı yemek hizmeti, ısınma ve enerji giderlerini karşılayamaz ve borçlanmakla beraber hayatımızı idame etmeye çalışır olduk. Yukarıda belirtmiş olduğumuz sebeplerden dolayı kurumunuzun belirleyeceği zam oranı ile beraber olurunu tarafımıza belirtmeniz konusunda gereğinin yapılmasını arz ederim.” içerikli dilekçe (.....) tarafından ekran görüntüsü olarak paylaşılmaktadır.] Nasıl böyle yazıyorum” (…..): “Güzel (.....) abi. Artan kur fiyatları diye ekle” 21.12.2021 (…..): (.....) abi sen naptın” (…..):
23-56/1126-403 26/32 “(.....)tl hepsinin fiyatına ekledim, ama yetersiz” (…..): “Dilekçe vericen mi yine” (…..): “verecem ama sizin sonucuna gore şu an para istersem isyan cikar biraz bekleyecem” (.....): “Arkadaşlar Perşembe günü velileri aramaya başlıyoruz biz Konuştuğumuz gibi (.....) er TL” (.....): “Tamam abi bizde başlayalım o zaman hep birlikte” (.....): “Bulancak mercanlarda katılıyor Bunduruma Hepberaber hareket etmezsek sıkıntı” (.....): “Her aradığımıza ortak kararımız dersek sesleri çıkmaz” (.....): “Aynen” (.....): “Yapalım da kesin cimere yazan olur” (.....): “Yazsınlar ellerinde belge yok nişey çıkmaz kanımca” (.....): “Nereye yazarlarsa yazsınlar Böyle saçmalık olurmu Bi sene yarıda bıraktık bir sene boş geçti bu sene cepten zarar Kurumun bizi düşünmesi lazım” (.....): “Kurumdaki insanlar kendi menfaatlerini düşünüyor. Çok korkuyorlar bize bişi olur diye abi. Hiçbir çalışma yok” (38) Yükseköğrenim öğrencilerine yönelik sunulan yurt hizmetlerinde düzenleyici konumunda bulunan yetkili merci Bakanlık ile Bakanlığın il ve ilçelerde bulunan müdürlükleridir. Yukarıda yer verilen ilgili yazışma kesitinden tarafların, enflasyon ve maliyetlerin artması gibi sebepleri ileri sürerek yıl içerisinde fiyatlara zam yapabilmek amacıyla Bakanlığa bir dilekçe verdikleri anlaşılmakta ancak Bakanlığın bu dilekçeye ilişkin nasıl bir cevap verdiği tam olarak anlaşılamamaktadır. Bununla birlikte tarafların, amaçladıkları zammı kendi aralarında belirledikleri şekilde uygulamaya geçirdikleri gözlemlenmektedir. Böylece tarafların, hâlihazırda kayıtlı öğrencilerinin velilerini aramak suretiyle yurt hizmeti fiyatına zam yapmak konusunda anlaşmaya vardıkları görülmekte olup SILA yetkilisi (.....)’un “Bulancak mercanlarda katılıyor Bunduruma Hepberaber hareket etmezsek sıkıntı” ifadesiyle MERCANLAR’ı kastederek bu kesitte geçen konu özelinde uzlaşılan anlaşmaya MERCANLAR’ın da katıldığını belirttiği gözlemlenmiştir. Bu nedenle 08.08.2023 tarihinde MERCANLAR’da yapılan yerinde incelemede MERCANLAR’ın 22.09.2022 tarihinde ilgili pazardaki faaliyetlerine son verdiği görülmüştür. Bunun yanın sıra MERCANLAR’da gerçekleştirilen yerinde incelemede MERCANLAR’ın, yazışmaların bu kesitinde bahsi geçen anlaşmaya taraf olduğuna dair herhangi bir emareye rastlanılmamakla birlikte teşebbüsün ilgili pazardaki faaliyetlerine ilişkin dahi herhangi bir yazışmaya ulaşılamamıştır.
23-56/1126-403 27/32 I.5.2. Tespit-2 ve Tespit-3’e İlişkin Değerlendirmeler (39) SILA yetkilisi (.....)’un mobil cihazında elde edilen Tespit-2 ile Tespit-3’te yer verilen yazışmalarda (.....)’un sırasıyla KUZEY yetkilisi (.....) ve ONUR yetkilisi (.....) ile olan yazışmaları yer almaktadır. (.....)’un 12.06.2021 tarihinde (…..)’e, 16.06.2021 tarihinde ise (.....)’ye aşağıda yer verilen ve fiyatların yer aldığı görseli gönderdiği görülmektedir. (…..TİCARİ SIR…..) (40) (.....)’un diğerleriyle paylaştığı söz konusu görsel ile (.....)’ye yönelik, görseli paylaşmasını müteakip, “(.....) fiyatları böyle düşündük 250 TL küsüratlar pazarlık payı olabilir diye Sende fikrini söyleyebilirsin” demesi, söz konusu tespitlerin taraflar arasındaki anlaşmanın 12.06.2021 tarihine değin uzandığına dair şüphe uyandırmaktadır. Ayrıca söz konusu tespitlerde yine karşılıklı olarak fiyat anlaşmasının sağlanmasına yönelik yazışmaların yer aldığı görülmektedir. I.5.3. Tespit-4’e İlişkin Değerlendirmeler (41) Tespit-4’te, tarafların dâhil olduğu ve Giresun ilinde faaliyet gösteren birçok yükseköğrenim öğrenci yurdu ile Bakanlık yetkililerinin de yer aldığı “GİRESUN ÖZEL BARINMA” isimli bir WhatsApp grubu yer almaktadır. Yazışma içeriğinden ve grup katılımcılarından ilgili grubun, Giresun ilinde faaliyet göstermekte olan özel yükseköğrenim öğrenci yurdu işletmecileriyle Bakanlık yetkilileri arasındaki iletişimin sağlanması adına kurulduğu söylenebilir. Daha önce de ifade edildiği üzere, ilgili Yönetmelik uyarınca, yükseköğrenim öğrenci yurtlarıyla ilgili iş ve işlemlerde Bakanlık düzenleyici merci konumunda bulunmakta olup Bakanlığın azami fiyat belirleme yetkisi bulunmaktadır. Ayrıca söz konusu pazarda faaliyette bulunan teşebbüsler, aynı Yönetmelikle uygulayacakları fiyatları, Bakanlık il müdürlüklerine bildirmekle sorumlu tutulmuşlardır. Tüm bu bilgiler ışığında Tespit-4’te yer alan WhatsApp grubunun içeriği göz önünde bulundurulduğunda, Bakanlığın fiyatlandırma süreçlerinde aktif olarak yer aldığı ayrıca teşebbüslerle de yakın temaslarda bulunarak mevzuata ilişkin gerekli bilgilendirmeleri sağladığı, böylece ilgili teşebbüslerin fiyatlandırmaya ilişkin mevzuat hükümlerine yeterince vakıf oldukları değerlendirilmektedir. I.5.4. Tespit-5’e İlişkin Değerlendirmeler (42) Tespit-5’te yer alan bulgularda BEYZA yetkilisi (.....) ile KUZEY yetkilisi (.....)’in 13.04.2023 ile 16.07.2023 tarihleri arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmaları yer almaktadır. Yazışmaların, yazışma taraflarının birbirleriyle uyguladıkları fiyatlara ilişkin bilgi değişiminde bulunduklarını böylelikle ortak bir fiyat üzerinde anlaşmaya varma çabası içerisinde olduklarını, keza bu yönde bir anlaşmanın da aralarında oluştuğuna ve diğer taraflardan bağımsız olarak BEYZA ile KUZEY arasında anlaşmanın devam ettiğini gösterir nitelikte olduğu değerlendirilmektedir. I.5.5. Genel Değerlendirme (43) BEYZA, KUZEY, ONUR ve SILA’nın, gerek grup üzerinden gerekse de ikili olarak gerçekleştirdikleri yazışmalardan söz konusu teşebbüslerin özel yükseköğrenim öğrenci
23-56/1126-403 28/32 yurt hizmetlerine yönelik faaliyetlerinde aralarında anlaşarak yurt fiyatlarını birlikte belirledikleri, bu kapsamda 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri kanaatine ulaşılmıştır I.5.6. Uzlaşma Süreci ve İdari Para Cezasına İlişkin Değerlendirme (45) 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası; "Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir." hükmünü amirdir. (46) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği) 4. maddesinde idari para cezası belirlenirken öncelikle temel para cezasının hesaplanacağı; ardından ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak temel para cezasının arttırılmasının ve/veya cezadan indirim yapılmasının söz konusu olacağı düzenlenmektedir. (47) Söz konusu Yönetmelik’in temel para cezasını düzenleyen 5. maddesinin ilk fıkrasına göre; temel para cezası hesaplanırken ihlale taraf olan teşebbüslerin Kurul tarafından saptanacak yıllık gayri safi gelirlerinin, karteller için %2'si ile %4'ü, diğer ihlaller için %0,5'i ile %3'ü arasında bir oran esas alınacaktır. Anılan maddenin ikinci fıkrasında ise birinci fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde ilgili teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususların dikkate alınacağı hükmüne yer verilmiştir. (48) Ayrıca, temel para cezasının hesaplanmasından sonra aynı Ceza Yönetmeliği’nin 6. ve 7. maddeleri çerçevesinde ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak artırma ve/veya indirme yapılmaktadır. (49) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrasında “Soruşturmaya başlanmasından sonra Kurul, ilgililerin talebi üzerine veya resen, soruşturma sürecinin hızlı bitirilmesinden doğacak usuli faydaları ve ihlalin varlığına veya kapsamına ilişkin görüş farklılıklarını göz önüne alarak uzlaşma usulünü başlatabilir. Kurul, hakkında soruşturma başlatılan ve ihlalin varlığı ile kapsamını kabul eden teşebbüs veya teşebbüs birlikleri ile soruşturma raporunun tebliğine kadar uzlaşabilir.”, altıncı fıkrasında “Bu çerçevede Kurul, hakkında soruşturma açılan taraflara, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettikleri bir uzlaşma metni sunmaları için kesin bir süre verir. Verilen süre geçirildikten sonra yapılan bildirimler dikkate alınmaz. İhlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla soruşturma sonlandırılır.” ve yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir.” hükümleri yer almaktadır. (50) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik’in (Uzlaşma Yönetmeliği) 5. maddesinin birinci fıkrasında ise “Soruşturma tarafları uzlaşma taleplerini yazılı olarak Kuruma iletir. Kurul, 4 üncü maddenin ikinci fıkrasındaki hususları dikkate alarak bu talebi kabul veya ret edebileceği gibi varsa diğer tarafların da uzlaşma görüşmelerine davet edilmesine karar verebilir” düzenlemesi bulunmaktadır. (51) Bu kapsamda soruşturma taraflarından KUZEY uzlaşma talebinde bulunmuştur. Söz
23-56/1126-403 29/32 konusu başvuru üzerine Kurul tarafından uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir. (52) Söz konusu Kurul kararı ve Uzlaşma Yönetmeliği hükümleri uyarınca KUZEY temsilcileri ile yapılan uzlaşma görüşmesinde teşebbüse dosya konusu iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, uzlaşma tarafı olan teşebbüs hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan başlıca belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir. (53) Kurulun 09.11.2023 tarihli toplantısında:  “KUZEY’in özel yükseköğrenim öğrenci yurt hizmetleri pazarında rakibi konumundaki teşebbüsler ile anlaşıp yurt fiyatlarını belirleyerek 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine,  Bu nedenle, KUZEY’e 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in (Ceza Yönetmeliği) 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (a) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 11.685,56-TL idari para cezası uygulanmasına,  4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve Uzlaşma Yönetmeliği’nin 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına,  Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2022 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 8.764,17-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına,  Uzlaşma Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca, uzlaşma metninin Kurum’a gönderilebilmesi için işbu ara kararın tebliğinden itibaren anılan teşebbüse 15 gün süre verilmesine,  Uzlaşma metninin süresi içinde gönderilmemesi halinde, Kurul’un işbu ara kararıyla bağlı olmadığına” 23-53/1025-MUA sayı ile karar verilmiştir. (54) Bahse konu ara kararda ceza oranı belirlenirken yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alınarak, KUZEY’in öğrenci yurt hizmetleri pazarında rakibi konumundaki teşebbüsler ile anlaşıp yurt fiyatlarını belirleyerek 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmesi “kartel” kategorisinde değerlendirilmiş ve temel para cezası başlangıç oranı %(.....) olarak belirlenmiştir. (55) Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ihlalin süresinin temel para cezasının tespitinde dikkate alınacağı öngörülmektedir. Belirtilen hükme göre temel para cezasının miktarı; bir ilâ beş yıl arasında süren ihlallerde yarısı oranında, beş yıldan uzun süren ihlallerde ise bir katı oranında arttırılacaktır. Bu çerçevede, KUZEY tarafından rekabetin ihlal edildiğini gösteren ilk ve son belgenin tarihleri sırasıyla 12.06.2021 ila 16.07.2023’tür. Bu çerçevede ihlal bir yıldan uzun beş yıldan kısa sürdüğünden temel para cezası başlangıç oranı yarısı oranında artırılarak %(.....) oranına ulaşılmıştır.
23-56/1126-403 30/32 (56) Diğer taraftan, Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesi çerçevesinde ağırlaştırıcı unsurun bulunmadığı değerlendirilmiştir. Yönetmelik’in 7. maddesi kapsamında ise ihlale konu faaliyetin toplam ciro içerisindeki payının az olması hususu hafifletici unsur olarak değerlendirilmiş ve %50 oranında indirim uygulanarak uzlaşma indirimi öncesinde teşebbüse uygulanacak para cezası oranı %(.....) olarak belirlenmiştir. (57) KUZEY tarafından bu karara istinaden hazırlanıp gönderilen uzlaşma metninde mezkûr kararda belirtilen hususlar kabul edilerek, teşebbüs hakkında yürütülen soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması talep edilmiştir. (58) Uzlaşma Yönetmeliğinin 8. maddesinin birinci fıkrasında; “1) Uzlaşma tarafı, uzlaşma ara kararında bildirilen hususları kabul etmesi halinde, aşağıdaki unsurları içeren bir uzlaşma metnini sunar: a) Uzlaşma tarafının ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettiğine dair açık beyanı, b) Kurulun uzlaşma tarafına ihlal nedeniyle verebileceği azami idari para cezası oranı ve miktarı ile tarafın uzlaşma usulü çerçevesinde bu ceza oranını ve miktarını kabul ettiği, c) Uzlaşma tarafının hakkındaki iddialar konusunda yeterli derecede bilgilendirildiği ve kendi görüşlerini ve açıklamalarını aktarmak için tarafa yeterli imkân tanındığı, ç) İdari para cezasının ve uzlaşma metninde yer alan hususların uzlaşma tarafınca dava konusu yapılamayacağı.” hükmüne yer verilmiştir. Bu kapsamda KUZEY tarafından gönderilen uzlaşma metninin Uzlaşma Yönetmeliğinin 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan unsurları içerdiği görülmüştür. (59) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir…” hükmü yer almaktadır. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 9. maddesinin birinci fıkrasında ise; “Uzlaşma metninin Kurum kayıtlarına girmesinden itibaren on beş gün içinde, Kurul tarafından ihlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla ilgili taraf bakımından soruşturma sonlandırılır.” denilmektedir. (60) Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, KUZEY tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde Ceza Yönetmeliği kapsamında hesaplanan idari para cezasının %25 oranında indirilmesi; teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle 2022 yılı gayri safi gelirleri üzerinden %(.....) oranında idari para cezası uygulanması ve söz konusu soruşturmanın KUZEY bakımından uzlaşma ile sonlandırılması sonuçlarına varılmıştır. J. SONUÇ (61) Rekabet Kurulunun 31.08.2023 tarih ve 23-40/775-M sayılı kararı uyarınca yürütülmekte olan soruşturma kapsamında; Kurulun 09.11.2023 tarih ve 23-53/1025-MUA sayılı ara kararına istinaden 31.10.2023 tarihinde Özel Piraziz Kuzey Yükseköğrenim Kız Öğrenci Pansiyonu temsilcisiyle uzlaşma görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Özel Piraziz Kuzey Yükseköğrenim Kız Öğrenci Pansiyonu tarafından gönderilen nihai uzlaşma metni 23.11.2023 tarih ve 45225 sayı ile süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Uzlaşma metninde ihlalin varlığı ve kapsamı ile uzlaşma ara kararında öngörülen azami idari para cezası oranı ve tutarı teşebbüs tarafından açıkça kabul edilmiş olup
23-56/1126-403 31/32 1. Özel Piraziz Kuzey Yükseköğrenim Kız Öğrenci Pansiyonu’nun özel yükseköğrenim öğrenci yurt hizmetleri pazarında rakibi konumundaki teşebbüsler ile anlaşıp yurt fiyatlarını belirleyerek 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, 2. Bu nedenle, Özel Piraziz Kuzey Yükseköğrenim Kız Öğrenci Pansiyonu’na 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (a) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca uyarınca 2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 11.685,56-TL idari para cezası uygulanmasına, 3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik”in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına, 4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2022 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 8.764,17-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına, 5. Böylece Rekabet Kurulunun 31.08.2023 tarih ve 23-40/775-M sayılı kararı uyarınca yürütülen soruşturmanın Özel Piraziz Kuzey Yükseköğrenim Kız Öğrenci Pansiyonu bakımından uzlaşma usulü ile sonlandırılmasına
23-56/1126-403 32/32 gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.


Full & Egal Universal Law Academy