Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-5-043 (Devralma) Karar Sayısı : 24-01/13-4 Karar Tarihi : 04.01.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Sebahat YILMAZ, Bengi DURAN, Mine ŞEVİK C. BİLDİRİMDE BULUNAN : The Public Investment Fund Temsilcileri: Av. M. Togan TURAN, Av. Gamze BORAN Av. Sabiha ULUSOY, Av. İrem UYSAL, Av. Sena SASANİ Orjin Maslak, Eski Büyükdere Cad. No:27 K:11, 34485, Maslak/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Saudi Iron and Steel Company ve Al Rajhi Steel Industries Company’nin ortak kontrolünün The Public Investment Fund (Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu) ve Mohammed Bin Abdulaziz Al Rajhi & Sons Investment Company tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 23.11.2023 tarih ve 45242 sayı ile giren ve eksikleri 21.12.2023 tarih ve 46403 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 02.01.2024 tarih ve 2023-5-043/Öİ sayılı Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda; Saudi Iron and Steel Company (HADEED) ve Al Rajhi Steel Industries Company’nin (RAJHI STEEL) ortak kontrolünün The Public Investment Fund (Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu) (PIF) ve Mohammed Bin Abdulaziz Al Rajhi & Sons Investment Company (AL RAJHI INVESTMENT) tarafından devralınması işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) kapsamında izin verilmesi talep edilmiştir. (5) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin birinci fıkrasında, “Kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirecek şekilde; a) iki veya daha fazla teşebbüsün birleşmesi ya da b) bir veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı kontrolünün, hisse ya da malvarlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir ya da daha fazla kişi tarafından devralınması, Kanunun 7’nci maddesi kapsamında birleşme veya devralma işlemi sayılır.” hükmü yer almaktadır. Aynı maddenin üçüncü fıkrasında: “Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu maddenin
24-01/13-4 2/5 birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir.” hükmüne yer verilmiştir. Anılan hüküm uyarınca dosya konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi sayılabilmesi için ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ortak girişimin bağımsız iktisadi varlık (tam işlevsel) olarak ortaya çıkması şeklinde iki unsurun birlikte sağlanması gerekmektedir. (6) Başvuruda dosya konusu işlemin üç sözleşmeyi kapsadığı ve üç aşamalı olarak gerçekleşeceği ifade edilmiştir. Bu kapsamda işlemin ilk aşamasını PIF ve SABIC arasında imzalanan bir hisse satın alım sözleşmesi oluşturmaktadır. Bu sözleşme uyarınca SABIC, tüm koşulların yerine getirilmesi şartıyla, HADEED'in çıkarılmış sermayesinin tamamını PIF’e satmayı kabul etmektedir. İşlemin ikinci aşamasını oluşturan ve HADEED ile AL RAJHI INVESTMENT arasında imzalanan hisse takası sözleşmesi uyarınca; HADEED tüm koşulların yerine getirilmesine tabi olarak, AL RAJHI INVESTMENT'ın HADEED'de yeni ihraç edilen belirli hisseleri alması karşılığında RAJHI STEEL'in çıkarılmış sermayesinin tamamını satın almayı kabul etmektedir. (7) İşlemin son aşamasını oluşturan PIF ve AL RAJHI INVESTMENT arasında imzalanan Hisse Satın Alım Sözleşmesi (Sözleşme) uyarınca ve bildirime konu işlemin ikinci ve üçüncü aşaması doğrultusunda; HADEED üzerinde PIF’in %(.....), AL RAJHI INVESTMENT’in ise %(.....) hisse oranına sahip olacağı kararlaştırılmıştır. Mutabık kalınan sahiplik yüzdelerine ulaşılabilmesi için PIF, HADEED'de sahip olacağı hisselerin belirli bir kısmını AL RAJHI INVESTMENT'a satmayı kabul etmektedir. Sonuç olarak işlem sonucunda ve alınan belirli yönetim hakları doğrultusunda, HADEED'in %(.....)'ine PIF, %(.....)'ine ise AL RAJHI INVESTMENT sahip olacaktır. RAJHI STEEL ise HADEED’in %100’üne sahip olduğu iştiraki haline gelecektir. Başka bir ifade ile PIF ile AL RAJHI INVESTMENT, HADEED ve RAJHI STEEL üzerinde ortak kontrole sahip olacaktır. (8) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin dördüncü fıkrasında “Şartla bağlanan ya da kısa bir zaman dilimi içerisinde menkul kıymetlerle seri bir şekilde gerçekleşen yakın ilişkili işlemler, bu madde kapsamında tek bir işlem olarak kabul edilir.” hükmü yer almaktadır. Bu kapsamda bildirim konusu işlemin birbirine bağlı üç işlemden oluşması nedeniyle başvuru tek bir işlem olarak kabul edilmiştir. (9) Bildirime konu işlemi düzenleyen ve taraflar arasında imzalanan sözleşmeler doğrultusunda; HADEED'in kurul başkanı dâhil olmak üzere yönetim kurulu (.....) üyeden oluşacağı ve PIF (.....) hakkına sahipken, AL RAJHI INVESTMENT’in (.....) hakkına sahip olacağı ifade edilmektedir. Aynı zamanda, HADEED Yönetim Kurulu’nun, PIF ve AL RAJHI INVESTMENT tarafından atanan (.....) dâhil olmak üzere (.....), en az (.....) üye ile toplanacağı, hissedarların ve Yönetim Kurulunun saklı konuları haricinde HADEED Yönetim Kurulu’nun tüm kararları (.....) alacağı belirtilmektedir. HADEED Yönetim Kurulu'nun Yönetim Kurulunun saklı konularına ilişkin kararların PIF tarafından atanan (.....) ve AL RAJHI INVESTMENT tarafından atanan (.....) olumlu oyu ile alındığı ifade edilmektedir. Yönetim Kurulunun saklı konuları; (.....) şeklinde hüküm altına alınmıştır. (10) Sözleşme’nin (.....) maddesi incelendiğinde; (.....) hakkına sahip olduğu anlaşılmaktadır. Sözleşme’nin (.....) maddesinde ise; (.....) ilişkin konularda tüm hissedarların (.....) onay vermesi gerektiği; (.....) vb. konularda tüm hissedarların (.....) temsil eden hissedarların onayının gerektiği; yukarıda sayılan konular dışındaki hissedarlara sunulan diğer konularda tüm hissedarların (.....) fazlasını temsil eden hissedarların onayının gerektiği anlaşılmaktadır.
24-01/13-4 3/5 (11) Bu doğrultuda, PIF ve AL RAJHI INVESTMENT’ın HADEED ile ilgili stratejik kararları birlikte almaları gerekeceği ve her ikisi teşebbüsün de HADEED üzerinde belirleyici etkiye sahip olacakları, dolayısıyla işlem taraflarının kurulacak ortak girişim üzerinde ortak kontrole sahip olacakları değerlendirilmiştir. (12) Başvuruda; ortak girişimi oluşturan HADEED ve RAJHI STEEL’in, halihazırda pazarda bağımsız olarak faaliyet göstermek için yeterli kaynaklara sahip olduğu, kendi ayrı yönetimlerinin bulunduğu ve ilerde de bunun devam edeceği, yerleşik müşteri tabanına, yeterli insan ve sermaye kaynağına sahip olduğu, satış ve satın alımlar için ana şirketlerine bağımlı olmayacağı, ve ilgili işlem sonucu bu durumun değişmeyeceği, herhangi bir süre sınırlaması olmaksızın kalıcı bir şekilde uzun ve yassı çelik ürünleri üretmeye devam edecekleri belirtilmektedir. Dolayısıyla kurulacak ortak girişimin tam işlevsellik niteliğine sahip olacağı kanaatine varılmış olup bu bilgiler doğrultusunda, dosya konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim kurulması niteliğinde olduğu değerlendirilmektedir. Öte yandan tarafların cirolarının söz konusu Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen eşikleri aşması nedeniyle işlem izne tabidir. (13) Ortak girişim taraflarından olan PIF; Suudi Arabistan'ın devlet varlık fonu olmakla birlikte, PIF’in Suudi Arabistan'da ve küresel çapta gıda ve tarım, enerji, finansal hizmetler, imalat, gayrimenkul, lojistik ve dijital gibi sektörlere ilişkin doğrudan ve dolaylı yatırımları bulunmaktadır. PIF; Türkiye’de, Suudi Arabistan’da ve bölgede faaliyet gösteren bir finans kuruluş olan Saudi National Bank (SNB) (Suudi Ulusal Bankası) aracılığı ile özel komisyon geliri, bankacılık hizmetlerinden doğan ücretler ve döviz gelirleri elde ederek ulusal çapta faaliyet göstermektedir. Yine PIF; 2003 yılında kurulan ve enerji sektörüne ürün ve çözümler sunan Industrialization & Energy Services Company (TAQA) vasıtasıyla Türkiye’de hizmet portföyünde sarmal boru, çimentolama, kablolu hat, kırılma, yönlü sondaj, kuyu içi aletleri, tamamlamalar, sözleşmeli sondaj ve sismik edinim hizmetlerini ifa etmektedir. PIF’in iştiraklerinden olan Ma’aden ise madencilik ve alüminyum sektörlerinde faaliyet gösteren şirket olup, Türkiye de dahil olmak üzere küresel çapta satış yapmaktadır. (14) Ortak girişimin diğer tarafı olan AL RAJHI INVESTMENT ise, Suudi Arabistan'da finansal yatırımlar, çelik üretimi, su şişeleme, alçı, plastik ürünler, beyaz eşyalar, konaklama, gayrimenkul, eğitim, gıda ve içecek alanlarında yatırımları olan bir yatırım ve sanayi grubudur. Teşebbüsün faaliyetleri ağırlıklı olarak Suudi Arabistan ve Londra'da yürütülmekte olup Türkiye’de faaliyet göstermemektedir. (15) Ortak girişimi oluşturan HADEED, ağırlıklı olarak Orta Doğu ve Afrika’da faaliyet gösteren, ağırlıklı olarak uzun ve yassı çelik ürünleri1 üreten bir Suudi çelik üreticisidir. HADEED; uzun çelik ürünleri kütükler (billets), inşaat demirleri (rebar), bobin inşaat demirleri ve filmaşin üretimi alanında faaliyet göstermektedir. HADEED Türkiye’de levha (slab) satışı ile iştigal etmekte olup (.....). HADEED'in Türkiye’de herhangi bir ulusal bir kuruluşu veya iştiraki bulunmamakta, HADEED Türkiye cirosunu ithalat satışları ile elde etmektedir. (16) RAJHI STEEL; inşaat demirleri/ribarlar, inşaat demiri bobinleri ve filmaşin gibi uzun çelik ürünleri üreten ve 1978 yılında kurulan bir Suudi çelik üreticisidir. Çeşitli ülke ve şehirlerde inşaat çeliği üretim hatları, hadde hatları (rolling lines) bulunan RAJHI STEEL, 2022 yılının Aralık ayındaki verilerine göre Saaudi Benaa Company, Special 1 HADEED tarafından üretilen yassı çelik ürünler; sıcak ve soğuk haddelenmiş çelik ile galvanizli çeliktir.
24-01/13-4 4/5 Care Logistics Company, Rajhi Commercial Steel Company iştirakleriyle hizmet vermişse de hâlihazırda küresel çapta faaliyetleri bulunan iştirakleri; Saudi Benaa Company ve Special Care Logistics Company ile hizmet vermektedir. RAJHI STEEL’in Türkiye’de ise faaliyet göstermediği bildirilmektedir. (17) AL RAJHI INVESTMENT ve RAJHI STEEL’in Türkiye’de herhangi bir ciro elde etmediği ve herhangi bir pazar payına veya varlığına sahip olmadığı, dolayısıyla iki teşebbüsün de Türkiye’de faaliyet göstermediği ifade edilmiştir. HADEED ise Türkiye’de levha satışı yapmakta olup Türkiye’deki pazarlara başkaca bir çelik ürünü tedarik etmemektedir. İşlem taraflarından PIF'in ise Türkiye’de çelikle ilgili herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Dolayısıyla, tarafların Türkiye’deki faaliyetleri arasında herhangi bir yatay veya dikey örtüşme bulunmadığı değerlendirilmiştir. Bununla birlikte tarafların küresel çapta faaliyetleri uzun çelik ürünleri, inşaat demirleri ve inşaat demir bobinlerine ilişkin pazar bakımından örtüşmekte olup tarafların küresel çapta yatay olarak örtüşen pazar paylarının %(.....)’in altında olduğunu, pazarda ArcelorMittal, Essar Steel, Nippon Steel, Tata Steel gibi önemli rakiplerin faaliyet gösterdiği ifade edilmektedir. Dolayısıyla bildirim konusu işlem taraflarının Türkiye ve dünya çapındaki faaliyetleri bakımından herhangi bir rekabetçi endişe oluşturacak yatay veya dikey örtüşme olmadığı değerlendirilmiştir. (18) Sonuç olarak dosya kapsamında yapılan inceleme ve değerlendirmeler doğrultusunda, bildirim konusu işlemin Türkiye’de başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun doğuracak nitelikte olmadığı değerlendirilmiş ve söz konusu işleme izin verilmesine karar verilmiştir.
24-01/13-4 5/5 H. SONUÇ (19) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy