1/4 Rekabet Kurumu Başkanlığından; REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-6-046 (Ortak Girişim) Karar Sayısı : 24-03/40-13 Karar Tarihi : 11.01.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Mercedes-Benz Group China Ltd. Temsilcileri: Av. Hakan ÖZGÖKÇEN, Av. Sinan DİNİZ, Av. Ceren SEYMENOĞLU, Av. İsmail ÖZGÜN Ebulula Mardin Cad. Gül Sok. No:2 Maya Park Tower 2 Akatlar Beşiktaş 34335 İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Mercedes-Benz Group China Ltd. ve BMW Brilliance Automotive Ltd. tarafından batarya ile çalışan elektrikli araçlar için Çin’de kamuya açık bir şarj altyapısı ağı geliştirecek ve işletecek tam işlevsel bir ortak girişim kurulması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 18.12.2023 tarih ve 46221 sayılı belge ile intikal eden bildirim üzerine düzenlenen 02.01.2024 tarihli ve 2023-6-046/Öİ sayılı Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Yapılan bildirim ile Mercedes-Benz Group China Ltd. (MBGC) ve BMW Brilliance Automotive Ltd. (BBA) tarafından bataryalı elektrikli araçlar (BEA)1 için Çin’de kamuya açık bir şarj altyapı ağı geliştirecek ve işletecek (kendi başına veya üçüncü taraflar aracılığıyla) tam işlevsel bir ortak girişim kurulmak istendiği belirtilerek söz konusu işleme 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmektedir. (5) Bildirim konusu işlemin gerçekleşmesi amacıyla MBGC ve BBA arasında 6 Kasım 2023 tarihinde Ortak Girişim Anlaşması imzalanmıştır. OG henüz faaliyete geçmemekle birlikte Ortak Girişim Anlaşması’nda, ilgili ülkeler ve ilgili idari ve hukuki otoritelerden gerekli izinlerin alınmasının ardından bildirim konusu işlemin kapanışının gerçekleşeceği ve OG’nin kurularak faaliyete geçirileceği belirtilmektedir. Taraflarca, en kısa sürede OG’yi faaliyete geçirerek şarj altyapısını yaygınlaştırmasının 1 Bildirim Formu’nda BEA’nın genellikle BEA’ları, hibrit elektrikli/içten yanmalı motorlu araçları ve yakıt hücresi ile çalışan araçları içermesi sebebiyle batarya ile çalışan araçlardan (BEV) daha geniş olduğu, “Yeni Elektrikli Araç” teriminin de bu anlamda sıklıkla kullanıldığı ifade edilmiştir. B. RAPORTÖRLER : Nezir Furkan KIRAN, Taner ÇAKIR, Rumeysa GENÇ
24-03/40-13 2/4 hedeflendiği ifade edilmektedir. (6) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrasında; “Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir.” hükmüne yer verilmiştir. Anılan hüküm uyarınca dosya konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi sayılabilmesi için ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık (tam işlevsel) olarak ortaya çıkması şeklinde iki unsurun birlikte sağlanması gerekmektedir. (7) Başvuruda ve Ortak Girişim Anlaşması’nda yer verilen bilgilere göre; her bir işlem tarafı OG üzerinde yüzde (.....) hisse oranına sahip olacak ve OG’nin, yönetim kurulu ve genel kurul olmak üzere iki tane karar alma organı bulunacaktır. Yönetim kurulu, MBGC ve BBA’nın (.....) üyesinin olduğu toplam (.....) üyeden oluşacak ve yönetim kurulu başkanı dâhil (.....) hakkı olacaktır. Karar yeter sayısı, (.....) MBGC ve (.....) BBA üyesi olmak üzere en az (.....) üyenin olumlu oyuyla sağlanabilecektir. Kararlar, yönetim kurulu ve genel kurul tarafından salt çoğunlukla, iş planı, bütçe veya yönetim ekibinin atanması veya görevden alınması gibi bazı kararlar ise (.....) ile alınacaktır. Ek olarak MBGC ve BBA’nın alınacak kararlar üzerinde herhangi bir özel veto yetkileri bulunmamaktadır. Açıklamalar doğrultusunda, MBGC ve BBA’nın OG ile ilgili alınacak tüm kararlar bakımından karşılıklı iş birliği içinde olma zorunlulukları sebebiyle, OG’nin işlem taraflarının ortak kontrolü altında faaliyet göstereceği değerlendirilmektedir. (8) Bir ortak girişimin tam işlevsel olarak kabul edilebilmesi; bağımsız olarak faaliyet göstermek için yeterli kaynaklara sahip olması, ana şirketlerin belirli bir işlevi ötesinde faaliyet göstermesi, satış ve satın almada ana şirketlere bağımlı olmaması, kalıcı olarak faaliyet göstermesi gibi şartları taşımasına bağlıdır. Başvuruda MBGC ve BBA’nın, OG’nin Çin’de yüksek hızlı şarj işletmesi kurmasını ve işletmesini sağlamak amacıyla OG’ye (.....) Renminbi nakit katkısında bulunacağı, OG’nin bu nakit vasıtasıyla yeterli personel istihdam edebileceği, yüksek hızlı şarj noktaları kurabilmek için gerekli araziyi satın alabileceği veya kiralayabileceği ve böyle bir altyapı inşa etmek için gereken her türlü ekipmanı temin edebileceği ifade edilmektedir. Ayrıca, örneğin belirli bir know-how ihtiyacının ortaya çıkması halinde olduğu gibi, ana şirketlerin kendi çalışanlarını operasyonların kurulumunu desteklemek üzere OG’de görevlendirebileceği belirtilmektedir. OG’nin, ana şirketlerin herhangi bir işlevini yerine getirmeyeceği, ana şirketlerden bağımsız bir şekilde Çin’de yüksek hızlı şarj altyapısını kurup işleteceği, OG ile ana şirketler arasında nadiren olabilecek işlemlerin tümünün piyasa koşulları temelinde gerçekleştirileceği, OG şarj noktalarında tüm markaların müşterilerine şarj etme imkânı tanınacağı, bundan dolayı OG’nin yalnızca işlem tarafları için bir işlevi yerine getirmediği ifade edilmektedir. Son olarak OG’nin kalıcı bir temelde faaliyet göstermesinin amaçlandığı ve ilk dönemi (.....) olmak üzere belirsiz süre için kurulacağı belirtilmektedir. (9) Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, bildirim konusu işlemin ortak kontrol şartının yanı sıra tam işlevsellik şartını da sağladığı ve böylece bir ortak girişim niteliğini haiz olduğu, bu kapsamda bildirim konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi anlamında bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır. İşlem taraflarının ciroları 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinde öngörülen eşikleri aştığından, işlem izne tabidir. (10) MERCEDES BENZ temel olarak Mercedes-Benz marka binek otomobillerin, bu araçların parça ve ekipmanlarının üretim ve satışı ile iştigal etmektedir. MERCEDES BENZ’in farklı iştirakleri vasıtasıyla gerçekleştirdiği Türkiye’deki faaliyetleri ise araç ve yedek parçaların toptan satışı, finansal kiralama, sigorta brokerlığı, e-taksi çağırma
24-03/40-13 3/4 gibi hizmetlerin sunumundan oluşmaktadır. Bir diğer Ortak Girişim tarafı olan BMW ise BMW, MINI ve Rolls Royce marka binek otomobillerin, bu araçların parça ve ekipmanlarının üretim ve satışını gerçekleştirmektedir. BMW’nin Türkiye’de doğrudan faaliyeti bulunmamakla birlikte BMW marka ürünleri BORUSAN’a satmaktadır. BORUSAN ise söz konusu ürünlerin Türkiye’de satış ve pazarlamasını gerçekleştirmektedir. Başvuruda OG’nin başlangıçta Çin olmak üzere (.....) faaliyet gösterebileceği, sayılan bu bölgelerin dışında faaliyetlerin genişletilmesinin düşünülmediği ve MERCEDES BENZ ile BMW’nin Türkiye’den ciro elde eden herhangi bir iş kolunu OG’ye devretmeyeceği ifade edilmektedir. Bu doğrultuda OG’nin Çin’de faaliyet göstereceği, Türkiye'de herhangi bir faaliyeti veya varlığı bulunmadığı dikkate alındığında dosya konusu işlem bakımından işlem tarafları ile Ortak Girişim arasında Türkiye’de herhangi bir yatay yahut dikey örtüşme ortaya çıkması mümkün olmayacaktır. (11) Öte yandan 2010/4 sayılı Tebliğ’in 13. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca ortak girişim işleminin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi açısından rekabetçi davranışların koordinasyonu riski taşıyıp taşımadığı değerlendirilmiştir. Ortak girişim kurulması işlemlerinde, ilgili hükümde bahsedilen türden bir rekabeti sınırlayıcı amaç veya etkinin; ana teşebbüslerin, kurulacak ortak girişimle aynı pazarda veya ortak girişimin yer aldığı pazarın alt ve üst pazarlarında veya bu pazarla yakın bağlantısı olan komşu bir pazarda önemli ölçüde faaliyetlerini sürdürmekte oldukları (diğer bir anlatımla ana teşebbüsler arasındaki işbirliği riski - spillover risk) ve ortak girişim kurulmasının doğrudan sonucu olan işbirliğinin, ilgili teşebbüslere işleme konu mal ya da hizmetlerin önemli bir bölümünde rekabeti ortadan kaldırma olanağı verdiği hallerde ortaya çıktığı kabul edilmektedir. Bu doğrultuda OG’nin Çin’de faaliyet göstereceği, Türkiye'de herhangi bir faaliyeti veya varlığı bulunmadığı dikkate alındığında işlem tarafları arasında Türkiye’de etki doğuracak herhangi bir koordinasyon riskinin doğmadığı değerlendirilmektedir. (12) Yukarıda yer verilen inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, bildirim konusu işlem ile 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde başta hâkim durumun yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun ortaya çıkmayacağı kanaatine varılmıştır. H. SONUÇ (13) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy