Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-1-055 (Devralma) Karar Sayısı : 24-05/78-31 Karar Tarihi : 18.01.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : E. Ebru ÖZTÜRK, Funda SOYLU, Can AKA, Tuğba BOLAT, Seda AÇIKGÖZ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Adelaide Borrower, LLC . Temsilcileri: Av. M. Togan TURAN, Av. Deniz BENLİ, Av. İrem UYSAL Orjin Maslak Eski Büyükdere Cad. No:27 K:11 34485 Maslak/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Energy Exemplar üzerindeki ortak kontrolün Adelaide Bidco Ltd aracılığıyla Blackstone Inc.in ve Vista Equity Partners Management, LLC’nin bağlı şirketleri tarafından danışmanlığı yapılan ve/veya yönetilen fonlar tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 07.12.2023 tarih ve 45764 sayı ile giren ve 09.01.2024 tarih ve 47106 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 12.01.2024 tarih ve 2023-1-055/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda, Energy Exemplar’ın ortak kontrolünün Blackstone Inc. (BLACKSTONE) ve Vista Equity Partners Management, LLC’nin (VISTA) bağlı şirketleri tarafından danışmanlığı yapılan ve/veya yönetilen fonlar tarafından ortak kontrol edilen ve yeni kurulmuş şirketler tarafından devralınması işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmiştir. (5) 2010/4 sayılı Tebliğ 5. maddesinin üçüncü fıkrasına göre; "Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim oluşturulması" (tam işlevsel ortak girişimler) bir devralma işlemidir. Anılan hüküm çerçevesinde, bir ortak girişimin anılan Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi sayılabilmesi için i) ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ii) ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık (tam işlevsel) olarak ortaya çıkması unsurlarının birlikte sağlanması gerekmektedir. (6) Dosyadaki bilgilere göre, işlem öncesinde Energy Exemplar hisselerinin %(.....)’u Riverside Fonları’na, %(.....)’u Glenn DRAYTON’a (kurucu), %(.....)’si çalışanlara, %(.....)’i yönetime ve kalan %(.....)’i ise diğer yatırımcılara aittir. Energy Exemplar,
24-05/78-31 2/5 ABD'li bir özel sermaye şirketi olan Riverside'ın Avustralyalı bir bağlı kuruluşu ve Energy Exemplar'ın kurucusu Glenn DRAYTON tarafından ortak kontrol edilmektedir. (7) Bildirime konu işlemin gerçekleştirilebilmesi amacıyla 29.10.2023 tarihinde imzalanan Hisse Alım Sözleşmesi uyarınca BLACKSTONE ve VISTA tarafından ortak kontrol ve finanse edilen yeni kurulmuş bir şirket olan Adelaide Bidco Pty Ltd (BidCo) aracılığıyla Energy Exemplar hisselerinin tamamı BLACKSTONE ve VISTA’ya geçecek olup Energy Exemplar üzerinde dolaylı olarak ortak kontrol tesis edilecektir. Bu kapsamda BidCo yeni kurulmuş bir şirket olup Türkiye’deki veya başka bir yerdeki herhangi bir pazarda herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Nihayetinde bildirilen işlem sonrasında BLACKSTONE ve VISTA, Energy Exemplar hisselerinin tamamını devralarak ortak kontrol hakkı elde edecektir. (8) Öte yandan VISTA ve BLACKSTONE (i) Adelaide Holdings, LP ve (ii) Adelaide Holdings GP, LLC (Holdingler) ile ilgili olarak 29.10.2023 tarihli bir Geçici Yatırımcılar Sözleşmesi (Yatırımcılar Sözleşmesi) imzalamıştır.1 Yatırımcılar Sözleşmesi’nin eki olarak Yönetim Hakları Ön Protokolü, VISTA ve BLACKSTONE'un her birinin Holdingler ve iştiraklerinde sahip olacağı yönetim haklarını belirlemektedir. Bildirime konu işlem sonrasında BidCo ve Energy Exemplar, Holdingler'in iştirakleri olacaktır. (9) Bildirime konu işlemin gerçekleşmesi ile birlikte (.....) olacaktır. Bununla birlikte başvuruda Energy Exemplar’ın yönetim kurulunun 11 üyeden oluşacağı belirtilmektedir. (.....). Ayrıca BLACKSTONE ve VISTA’nın, icra kurulu başkanını da birlikte aday gösterebilecekleri ifade edilmektedir. Energy Exemplar yönetim kurulu, (.....). Kurul kararlarının kabulü için ise (.....) da dâhil olmak üzere toplantıda mevcut üyelerin çoğunluğunun olumlu oyu gerekecektir. Ayrıca BLACKSTONE ve VISTA'nın her birinin, üst düzey yöneticilerin atanması ve iş planının kabul edilmesi konularında veto hakkına sahip olacağı ifade edilmektedir. (10) Bunlara ek olarak, Yönetim Hakları Ön Protokolü kapsamında BLACKSTONE ve VISTA'nın her biri, Holdingler ve iştiraklerinin yıllık bütçe ve işletme veya iş planı ile ilgili tüm işlerinin onaylanması gibi stratejik ticari konularda; ayrıca icra kurulu başkanı, finans müdürü ve büyük ölçüde eşdeğer sorumluluklara sahip icra yetkisine sahip herhangi bir çalışanın işe alınması, atanması, görevine son verilmesi, görevden alınması veya değiştirilmesi dâhil olmak üzere önemli stratejik kararlar üzerinde veto hakları elde edecektir. Daha açık bir ifade ile Yönetim Hakları Ön Protokolü’ne göre, ne Holdingler ne de iştirakleri, VISTA ve BLACKSTONE'un her birinin önceden yazılı onayı olmaksızın bahsi geçen eylemleri doğrudan veya dolaylı olarak gerçekleştiremeyecektir. (11) Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında işlem sonrası oluşacak hissedarlık ve Yönetim Kurulu yapısı ile BLACKSTONE ve VISTA, Energy Exemplar yönetim kurulunda birlikte hareket ederek hedeflenen ortak kararları alma yetkisine ve stratejik kararlar üzerinde veto hakları elde etme imkânına sahip olacaktır. Bu noktada bildirime konu işlem ortak kontrolün devralınması olup işlem sonucunda bir kontrol değişikliğinin gerçekleşeceği ve Energy Exemplar’ın BLACKSTONE ile VISTA’nın ortak kontrolü altında olacağı değerlendirilmektedir. (12) Başvuruda Energy Exemplar’ın hâlihazırda ana teşebbüslerinden ayrı bir mevcudiyeti olan, kalıcı ticari faaliyetlere sahip ekonomik olarak bağımsız ve işlevsel bir teşebbüs olduğu, bu nedenle bildirilen işlemin tamamen yeni bir teşebbüs oluşturulması 1 (…..)
24-05/78-31 3/5 niteliğinde olmadığı belirtilerek tam işlevsel bir ortak girişim olacağı aşağıda sunulan nedenlerle açıklanmıştır: - Ortak Girişimin bağımsız olarak faaliyet göstermesi için yeterli kaynaklara sahip olduğu: Ortak girişimin hâlihazırda pazarda bağımsız bir şekilde faaliyet göstermesini sağlayacak yeterli kaynaklara sahip özerk bir işletme olduğu ve bağımsız bir ekonomik teşebbüsün tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirebileceği ifade edilmiştir. - Ortak Girişimin işlem tarafı teşebbüslerin faaliyetlerinin ötesine geçeceği: Energy Exemplar’ın ticari faaliyetlerini yürütmek için ayrı bir yönetim ile yeterli kaynaklara ve bağımsız bir piyasa mevcudiyetine sahip olduğu, işlemin tamamlanmasının ardından bağımsız bir ekonomik varlığın tüm işlevlerini yerini getirmeye devam edeceği beyan edilmiştir. - Satış ve sonrası işlemlerde işlem tarafı teşebbüslere bağımlı olmadığı: Ortak girişimin hâlihazırda yerleşik bir müşteri tabanının bulunduğu, pazarda kalıcı ve bağımsız olarak faaliyet göstermek adına yeterli insan ve sermaye kaynağına sahip bağımsız bir işletme olduğu, satış veya satın alımlar için ana şirketlerine bağımlı olmadığı ve günlük faaliyetlerinden sorumlu ayrı ve deneyimli bir yönetime sahip olduğu belirtilmiştir. - Kalıcı faaliyet göstereceği: Energy Exemplar’ın herhangi bir süre sınırı olmaksızın kalıcı bir şekilde ve bağımsız bir işletme olarak üçüncü taraf müşterilere hizmet vermeye ve faaliyetlerini yürütmeye devam edeceği ifade edilmiştir. (13) Bu bağlamda, Energy Exemplar’ın faaliyetlerini bağımsız olarak yürüteceği, bunu gerçekleştirmek için yeterli/gerekli kaynaklara sahip olduğu ve ana şirketlerin belli bir işlevinin ötesinde ve ana şirketlere bağımlı olmaksızın tam işlevsel bir ortak girişim olarak kalıcı bir şekilde faaliyet göstereceği değerlendirilmektedir. (14) Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde bildirim konusu işlemin, bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim kurulması niteliğini taşıdığı ve 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında bir devralma işlemi olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Öte yandan ilgili tarafların cirolarının söz konusu Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde öngörülen eşikleri aşması nedeniyle, işlemin izne tabi olduğu anlaşılmıştır. (15) Dosyadaki bilgilere göre devre konu Energy Exemplar, Avustralya merkezli bir teknoloji şirketidir. Elektrik, su, gaz ve yenilenebilir enerji sektörlerindeki müşterileri için enerji planlaması, operasyonları ve yatırımlarında karar vermeye yardımcı olan bir enerji pazarı modellemesi ve analitiği yazılımı sağlayıcısıdır. Bir başka ifade ile Energy Exemplar'ın sunduğu birincil ürün, enerji (elektrik, su, gaz ve yenilenebilir enerji gibi) verilerinin modellenmesine ve tahmin edilmesine yardımcı olan bir analitik ve simülasyon programı olan PLEXOS2 yazılım ve bulut platformudur. Energy Exemplar'ın ticari ürünleri ayrıca, enerji verilerinin işlenmesi analizi ve tahmini ile ilgili çeşitli yazılım ürünlerini de içermektedir. Energy Exemplar'ın hâlihazırda Türkiye'de sadece üç müşterisi3 bulunmaktadır. Energy Exemplar'ın Türkiye'de herhangi bir iştiraki, şubesi, acentesi veya irtibat bürosu bulunmamaktadır ve Türkiye'ye yapılan satışlar, Energy Exemplar'ın EMEA (Avrupa, orta Doğu ve Afrika) operasyonlarının bir parçası olarak Dubai satış ekibi tarafından gerçekleştirilmektedir. 2 PLEXOS, talep ve arzı en düşük maliyetlerle, yani en düşük güç fiyatıyla eşleştirmek için çeşitli girdileri kullanan bir güç piyasası modelidir. 3 Energy Exemplar’ın Türkiye’de (.....) olmak üzere sadece üç müşterisi vardır.
24-05/78-31 4/5 (16) Devralan işlem taraflarından BLACKSTONE, küresel bir alternatif varlık yöneticisidir. Merkezi Amerika Birleşik Devletleri'nde olup Avrupa ve Asya'da ofisleri bulunmaktadır. BLACKSTONE, New York Menkul Kıymetler Borsası'nda işlem görmektedir. BLACKSTONE bir şirketler grubu veya holding şirketi olarak değil, bir yatırım yönetimi firması olarak faaliyet göstermektedir. Kontrol ettiği her portföy şirketinin genellikle BLACKSTONE temsilcilerini de içeren kendi yönetim kurulu mevcut olup yatırım portföyündeki her şirket bağımsız olarak yönetilmekte ve finanse edilmektedir. BLACKSTONE, kontrol ettiği portföy şirketleri aracılığıyla Türkiye'de çeşitli alanlarda faaliyet göstermekte ve ciro elde etmektedir. Tablo 1: BLACKSTONE’un Türkiye’de Faaliyet Gösteren Portföy Şirketleri Portföy Şirketi Faaliyet Alanı (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) Kaynak: Bildirim Formu. (17) Diğer devralan işlem tarafı VISTA ise, kurumsal yazılım, veri ve teknoloji destekli işletmeleri güçlendirmeye ve büyütmeye odaklanmış ABD merkezli bir yatırım firmasıdır. VISTA, iş yazılımlarının sağlanması gibi BT hizmetlerinin sağlanmasında faaliyet gösteren bir dizi portföy şirketini kontrol etmektedir. Türkiye’de ise portföy şirketleri aracılığıyla ciro elde etmektedir. Tablo 2: VISTA’nın Türkiye’de Faaliyet Gösteren Portföy Şirketleri Portföy Şirketi Faaliyet Alanı (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....)
24-05/78-31 5/5 (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) Kaynak: Bildirim Formu. (18) Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, ortak girişim tarafları BLACKSTONE ve VISTA tarafından kontrol edilen ve halihazırda Türkiye’deki portföy şirketlerinin faaliyet gösterdiği pazarlar arasında herhangi bir yatay veya dikey örtüşme olmadığı değerlendirilmektedir. Ayrıca söz konusu portföy şirketlerinin devre konu Energy Exemplar’ın faaliyet gösterdiği enerji analitiği yazılımı pazarında da faaliyet göstermediği ve işlemin pazarda herhangi bir örtüşmeye yol açmayacağı anlaşılmaktadır. Bunun yanı sıra enerji analitiği yazılım hizmeti ile VISTA’nın faaliyet gösterdiği kurumsal yazılım pazarının alt kırılımlarında tanımlanabilecek diğer yazılım türleri arasında talep/arz yönlü bir ikame ilişkisi de bulunmamaktadır. Dolayısıyla işlem sonucunda tarafların faaliyetleri arasında Türkiye’de yatay veya dikey bir örtüşme meydana gelmediği anlaşılmaktadır. Ayrıca dosyadaki bilgilere göre, BLAKCSTONE ve VISTA’nın portföy şirketlerinin hiçbirinin faaliyetleri ile Energy Exemplar arasında küresel olarak yatay ve dikey bir örtüşme de bulunmamaktadır. (19) Yukarıdaki bilgi ve değerlendirmeler doğrultusunda, bildirime konu işlem sonucunda başta hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır. H. SONUÇ (20) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy