Rekabet Kurumu Başkanlığından; REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-2-029 (Soruşturma/Uzlaşma) Karar Sayısı : 24-07/117-49 Karar Tarihi : 08.02.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Didem ULUÇ SÜDEMEN, Azerhan Utku FINDIK, Berin GEZER ACAR, Ömer Burak ARTUKOĞLU C. UZLAŞMA TARAFI : - Duracell Satış ve Dağıtım Ltd. Şti. Temsilcileri: Av. Umut KOLCUOĞLU, Neyzar ÜNÜBOL, Av. Ali TUNÇSAV, Av. Esen ÇAKIR Esentepe Mahallesi, Sağlam Fikir Sokak, Kelebek Çıkmazı No:5 Şişli İstanbul D. ŞİKÂYET EDEN : - Re’sen (1) E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 07.09.2023 tarihli ve 23-41/786-M sayılı kararı uyarınca, Duracell Satış ve Dağıtım Ltd. Şti.nin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturma kapsamında 18.01.2024 tarihli ve 24-05/64-MUA sayılı uzlaşma ara kararına istinaden Duracell Satış ve Dağıtım Ltd. Şti. tarafından gönderilen uzlaşma metni neticesinde anılan teşebbüsün alıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemeye yönelik uygulamaları bakımından soruşturmanın sonlandırılması. (2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Duracell Satış ve Dağıtım Ltd. Şti.nin (DURACELL) alıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemek ve satış yapacakları bölgeleri ve müşterileri kısıtlamak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal ettiği iddiası. (3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 26.04.2021 tarihli ve 21-23/271-M sayılı, 20.05.2021 tarihli ve 21-26/325-M sayılı, 19.08.2021 tarihli ve 21-39/557-M sayılı, 25.11.2021 tarihli ve 21-57/796-M sayılı ve 27.01.2022 tarihli ve 22-06/84-M sayılı kararları ile, hızlı tüketim malları sektöründe üretici/tedarikçi ve perakendeci olarak faaliyet gösteren bazı teşebbüsler tarafından 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak aynı Kanun'un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmıştır. İlaveten, Kurulun 25.11.2021 tarihli ve 21-57/807-M sayılı kararı ile söz konusu soruşturma kapsamında 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddelerinde düzenlenen yetkilerin (…..) bakımından kullanmasına karar verilmiştir. Söz konusu yetkiler çerçevesinde (…..)’ta 09.12.2021 tarihinde gerçekleştirilen yerinde incelemede, DURACELL’in organize perakendecilerin yeniden satış fiyatlarına müdahale ettiğine yönelik şüphe uyandıran bir belge elde edilmiştir. (4) Söz konusu belgeye istinaden hazırlanan 05.05.2023 tarihli ve 2023-2-029/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, Kurulun 11.05.2023 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 23-21/417-
24-07/117-49 2/26 M sayılı kararla, DURACELL hakkında aynı Kanun’un 40. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. (5) Önaraştırma süreci sonucunda hazırlanan 31.08.2023 tarihli ve 2023-2-029/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, 07.09.2023 tarihli Kurul gündeminde görüşülmüş ve 23-41/786-M sayılı kararla, alıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemek ve alıcılarının satış yapacakları bölgeleri ve müşterileri kısıtlamak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak DURACELL hakkında soruşturma açılmasına karar verilmiştir. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca hazırlanan Soruşturma Bildirimi, 15.09.2023 tarihli ve 72683 sayılı yazıyla DURACELL’e elektronik olarak iletilmiştir. DURACELL tarafından gönderilen birinci yazılı savunma, 16.10.2023 tarih ve 43592 sayı ile, yasal süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (6) Soruşturma sürecinde, DURACELL tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 11.12.2023 tarih ve 45846 sayı ile intikal eden yazı ile 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yeniden satış fiyatının belirlenmesi iddiası bakımından uzlaşma usulünün başlatılması ve ayrıca Kurum kayıtlarına 11.12.2023 tarih ve 45849 sayı ile intikal eden yazı ile, aynı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca distribütörlük sözleşmelerine ilişkin dosya konusu diğer iddialar bakımından taahhüt sunma taleplerinde bulunulmuştur. DURACELL’in taahhüt sunma ve uzlaşma usulünün başlatılması talepleri Kurulun 21.12.2023 tarihli toplantısında görüşülerek sırasıyla 23-60/1163-M(1) ve 23-60/1163-M(2) sayılı kararlarla kabul edilmiş, teşebbüsle taahhüt ve uzlaşma süreçleri başlatılmıştır. (7) Kurulun uzlaşma başvurusunun kabulüne ilişkin 23-60/1163-M(2) sayılı kararı uyarınca, 09.01.2024 tarihinde Kurum merkez binasında teşebbüs yetkilileri ve temsilcileri ile uzlaşma görüşmesi gerçekleştirilmiştir. DURACELL ile gerçekleştirilen uzlaşma görüşmesi ve teşebbüsün uzlaşma sürecinin devamı yönündeki talebi çerçevesinde hazırlanan 16.01.2024 tarihli ve 2023-2-029/BN-02 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 18.01.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 24-05/64-MUA sayılı uzlaşma ara kararı alınmıştır. İlgili karar, DURACELL’e 18.01.2024 tarihinde elektronik olarak gönderilmiş1 olup uzlaşma ara kararına istinaden DURACELL tarafından sunulan uzlaşma metni 01.02.2024 tarih ve 48102 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Konuya ilişkin olarak hazırlanan 05.02.2024 tarihli ve 2023-2-029/BN-03 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (8) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle; Kurulun 18.01.2024 tarihli ve 24-05/64-MUA sayılı uzlaşma ara kararı ile DURACELL tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde, Kurulun 07.09.2023 tarihli ve 23-41/786-M sayılı kararı uyarınca yürütülen soruşturmanın DURACELL’in alıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemeye yönelik uygulamaları bakımından uzlaşma ile sonlandırılabileceği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir. 1 Elektronik Tebligat Yönetmeliği’nin “Elektronik tebligatın hazırlanması ve muhataba ulaştırılması” başlıklı 9. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca elektronik yolla tebligatın, muhatabın elektronik tebligat adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapıldığı sayılmaktadır.
24-07/117-49 3/26 I. İNCELEME, GEREKÇE ve HUKUKİ DAYANAK I.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Teşebbüs: DURACELL (9) DURACELL, yurt içinde ve yurt dışında taşınabilir akü çeşitlerinin ve pillerin toptan alımı, pazarlanması, dağıtımı, satışı ile iştigal etmektedir. DURACELL’in Türkiye’de pil üretimi faaliyeti bulunmamaktadır.2 Duracell markalı pillerin üretimi Belçika’da, Çin’de ve Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) gerçekleştirilmektedir. Farklı ülkelerde üretilen ve Türkiye’de satışa sunulacak olan tüm piller, Belçika’da ve Polonya’da bulunan depolarda depolanıp akabinde Türkiye’ye sevk edilmektedir. Yurt dışında üretilen bu ürünler, Türkiye’nin hemen hemen her bölgesinde yer alan perakendecilere doğrudan DURACELL veya distribütörleri tarafından tedarik edilmektedir. DURACELL’in özel markalı (private label) ürün üretimi ve satışı bulunmamaktadır. DURACELL, Duracell U.S Holding LLC ve nihai olarak Berkshire Hathaway Inc. tarafından kontrol edilmektedir. (10) DURACELL, piyasaya dört ana pil kategorisinde ürün sunmaktadır. Bunlar Optimum Piller, Basic Piller, Şarj Edilebilir Piller ve Özel Piller kategorileridir. Optimum Piller kategorisinde yalnızca kalem piller bulunmaktadır. Basic Piller kategorisinde kalem piller, C Boy, D boy ve 9 voltluk piller bulunmakta olup bunlar, farklı ihtiyaçları karşılamak için tasarlanmış temel seviye pilleri oluşturmaktadır. Şarj Edilebilir Piller kategorisinde kullan-at olarak tabir edilen pil ailesinden farklı olarak sürekli kullanıma uygun şarj edilebilir piller bulunmaktadır. Özel Piller kategorisinde ise genel olarak farklı amaçlarla kullanım için tasarlanmış düğme piller bulunmaktadır. (11) DURACELL, ürün portföyünde bulunan Duracell markalı ürünlerin satışını ve dağıtımını modern kanal, distribütör kanalı, alternatif kanal, toptan kanal ve ihracat kanalı olmak üzere beş farklı kanal aracılığıyla gerçekleştirmektedir. Modern kanal; süpermarketleri, hipermarketleri ve indirim marketlerini kapsamakta iken distribütör kanalı; Türkiye’de (…..) distribütör ile ürünlerinin ulaştırıldığı belirli bir ölçeğin altında faaliyet gösteren marketler ile bakkal, büfe, kantin gibi satış noktalarını ifade etmektedir. Bahse konu distribütörler ile DURACELL arasında akdedilen “Distribütörlük Sözleşmesi” uyarınca, her bir distribütöre münhasır olmayan birer bölge tayin etmiştir. Buna göre; (…..) DURACELL ürünlerinin dağıtım faaliyetini üstlenmiştir. (12) Alternatif kanal3, DURACELL’in e-ticaret platformları, elektro marketler, yapı marketler ve parfümeri mağazalarından oluşan müşterilerine bir dağıtıcı ile yapılan satış noktalarını, ihracat kanalı ise DURACELL’in İsrail, Azerbaycan ve Gürcistan gibi Türkiye’ye yakın coğrafyada bulunan ülkelerdeki satış noktalarını kapsamaktadır. Toptan kanal ise toptan satış yapmak üzere DURACELL’den ürün tedarik eden müşterileri ifade etmektedir. Ancak (…..), DURACELL ile arasında akdedilen “Müşteri Sözleşmesi” uyarınca DURACELL’in toptan kanaldaki (…..) distribütörüdür. Tablo 1: DURACELL’in 2022 Yılına İlişkin Satışlarının Kanal Bazındaki Dağılımı (Satış Değeri) Satış-Dağıtım Kanalı Oran (%) Toptan Kanal (.....) Modern Kanal (.....) İhracat Kanalı (.....) Distribütör Kanalı (.....) 2 DURACELL’in Türkiye’de yalnızca yeniden paketleme (pillerin orijinal kolilerinden teşhir kolilerine aktarımı) işlemi yaptığı ifade edilmiştir. 3 DURACELL tarafından alternatif kanalda yapılan satışlar, (…..) ticari ünvanlı distribütör tarafından gerçekleştirilmektedir.
24-07/117-49 4/26 Alternatif Kanal (.....) Toplam 100 Kaynak: Cevabi Yazı (13) DURACELL’in 2022 yılında yaptığı satışların değer bazında %(.....)’ü toptan kanal, %(.....)’u modern kanal, %(.....)’i ihracat kanalı vasıtasıyla gerçekleşmiş (…..). I.2. İlgili Pazar I.2.1. İlgili Ürün Pazarı (14) DURACELL, hızlı tüketim malları (HTM) sektöründe tüketici pilleri4 tedarikçisi olarak faaliyet göstermektedir. Tüketici pillerinin, tedarik zincirinin gıda ve hijyen kategorilerindeki ürünlere benzer bir özellik göstermesi bakımından bu ürünler HTM sektöründe yer almaktadır. Teşebbüs tarafından gönderilen cevabı yazı kapsamında, DURACELL’in faaliyet gösterdiği tüketici pilleri pazarındaki ürünlere ait bilgilere aşağıda yer verilmiştir: Kullan-at Piller: Kullan-at piller, alkalin veya çinko karbon teknolojisine dayanılarak üretilmektedir. Günlük hayatta sıklıkla kullanılan kalem pil, ince kalem pil ve C tipi pil5, D tipi pil6 ve 9V pil7 bu kategoride yer almaktadır. DURACELL yalnızca alkalin pil üretirken, Türkiye’deki diğer rakipleri genel olarak alkalin ve çinko teknolojisinde farklı ürünler satmaktadır. Özel Piller: Özel piller, genel amaçlı pillerden farklı olarak belirli uygulamalarda özel gereksinimleri karşılamak üzere tasarlanmış pillerdir. Bu özel gereksinimler, yüksek güç, uzun ömür, düşük öz-deşarj hızı, yüksek enerji yoğunluğu, geniş sıcaklık aralığına dayanıklılık şeklinde tanımlanmaktadır. Özel piller, düğme piller, yüksek güçlü lityum piller ve 12V (12 Volt) alkalin piller olarak gruplanmaktadır. Şarjlı Piller: Bir diğer ismi ile “nikel-metal hibrit piller” olan şarjlı piller, şarj edilip tekrar kullanılabilmeleri ve yüksek kapasite sunmaları nedeniyle tercih edilmektedir. Bu piller AA ve AAA boyutlarında bulunmakta ve genellikle dijital kameralar, oyun kumandaları, taşınabilir radyolar ve diğer elektronik cihazlarda kullanılmaktadır. (15) İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’da (İlgili Pazar Kılavuzu) ilgili ürün pazarı, tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal ve hizmetlerden oluşan pazar olarak tanımlanmaktadır. (16) HTM tedarik pazarı, üreticiler/tedarikçiler tarafından tedarik edilen, ağırlıklı olarak gıda, temizlik/hijyen ve diğer sarf malzemeleri ana kategorilerinde yer alan ürünlerin nihai tüketicilere çeşitli satış kanalları vasıtasıyla ulaştırılmasını sağlayan bir pazardır. HTM tedarik pazarı, geleneksel perakende, yerel perakende ve organize perakende kırılımlarından oluşmaktadır. Bununla birlikte, perakendeciler ile satışa sundukları ürünleri tedarik ettikleri üreticiler/tedarikçiler arasında ortaya çıkan dikey ilişki, pazarın tedarik ayağını oluşturmaktadır. Bu kapsamda HTM tedarik pazarı, tedarik edilen ürün 4 Tüketici pilleri, endüstriyel kullanım dışında genellikle tekil tüketiciler için sunulan pillerdir. 5 Genel olarak orta şiddette elektriksel güçle çalışan elektronik cihazlarda kullanılan C boy pil çeşitleri de pil kategorisinde değerlendirilir. Standart AA ve AAA kalem pillere oranla daha büyük boyutlarda olan C tipi piller daha yüksek akım çekme özelliğine sahiptir. 6 Silindirik yapısıyla kalem pillerden biri olan ve D tipi pil olarak da bilinen büyük pil, kuru pil kategorisine girmektedir. 7 9 voltluk pillerin, yuvarlak kenarlı dikdörtgen prizma şekli ve üst kısmında kutuplanmış bir ankraj konektörü vardır. Bu tip, walkie-talkie telsizlerde, saatlerde ve duman dedektörlerinde yaygın olarak kullanılmaktadır.
24-07/117-49 5/26 grupları açısından gıda, temizlik/hijyen, reçetesiz satılan ilaçlar, kuru ürünler ve diğer sarf malzemeleri olarak çeşitli gruplar altında kategorize edilebilmektedir.8 (17) Tüketici pillerinin tedarikini gerçekleştiren DURACELL’in faaliyetleri doğrultusunda ilgili ürün pazarının “tüketici pilleri” olarak belirlenebileceği değerlendirilmektedir. (18) Bununla birlikte, İlgili Pazar Kılavuzu’nun 20. paragrafında yer alan “İnceleme konusu işlem gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir.” ifadesinden yola çıkılarak, ilgili ürün pazarı belirlenmesinin ulaşılan sonucu değiştirmeyeceği göz önüne alınmış ve herhangi bir ilgili ürün pazarı tanımlaması yapılmamıştır. I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar (19) İlgili Pazar Kılavuzu'nda coğrafi pazar; teşebbüslerin mal ve hizmetlerinin arz ve talebi konusunda faaliyet gösterdikleri, rekabet koşullarının yeterli derecede homojen ve özellikle rekabet koşulları komşu bölgelerden hissedilir derecede farklı olduğu için bu bölgelerden kolayca ayrılabilen bölgeler olarak tanımlanmıştır. DURACELL’in, Türkiye’nin hemen her bölgesindeki farklı kanallarda bulunan perakendecilere ürün tedarik ettiği göz önüne alındığında, dosya kapsamında ilgili coğrafi pazarın “Türkiye” olarak belirlenebileceği değerlendirilmektedir. (20) Öte yandan, pazar tanımı yapılmasının sonuca herhangi bir etkisi olmayacağından ilgili coğrafi pazar tanımlanmamıştır. I.3. Dosya Kapsamında Elde Edilen Belgeler9 (21) (…..)’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen belge ile, önaraştırma sürecinde DURACELL’de 02.08.2023 ve 23.08.2023 tarihlerinde yapılan yerinde incelemelerde elde edilen belgelere aşağıda kronolojik sırayla yer verilmiştir. (22) Delil-1: DURACELL’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 08.03.2016 tarihinde DURACELL Distribütör Kanalları ve Toptan Kanaldan Sorumlu Satış Direktörü (.....) tarafından DURACELL Satış ve Kategori Direktörü (.....)’e gönderilen “Hepsiburada fiyatlar” konulu e-postanın içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir: 08.03.2016 – (…..) > (…..)10 “Müdür selam, Burdaki durumumuz nedir ? müdahale edebiliyormuyuz ? Canımızı yakıyor, (…..)’dan başlayan sert bir dalga var konuyla ilgili http://www.hepsiburada.com/ara?q=duracell+” 8 Konuya ilişkin ayrıntılı bilgi için bkz: “Türkiye Hızlı Tüketim Malları Perakendeciliği Sektör İncelemesi Nihai Raporu”, https://www.rekabet.gov.tr/Dosya/htm-sektor-nihai-raporu-20230330171447527.pdf, (Erişim tarihi: 27.08.2023). 9 Yazışmalardan alıntılanan ifadeler aslına uygun olarak aktarılmış olup, ifadelerde herhangi bir düzeltme yapılmamıştır. 10 Kutu içerisinde aktarılan yazışmalarda; “tarih” e-postanın gönderildiği tarihi, “>” işareti e-posta trafiğinin yönünü göstermektedir.
24-07/117-49 6/26 (23) Delil-2: DURACELL’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 28.03.2016 tarihinde DURACELL Distribütör Kanalları ve Toptan Kanaldan Sorumlu Satış Direktörü (.....),
24-07/117-49 7/26 DURACELL Türkiye Bölge Satış Sorumlusu (.....)11, DURACELL Ticari Pazarlama Müdürü (.....), DURACELL Modern Kanal, E-Ticaret ve İhracattan Sorumlu Satış Direktörü (.....), DURACELL Türkiye Toptan Kanalı Satış Müdürü (.....)12, DURACELL Batı Distribütör Kanalından Sorumlu Satış Müdürü (.....) ve DURACELL Satış ve Kategori Direktörü (.....) arasında gerçekleşen “nisan uygulama” konulu e-posta yazışmalarının içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir: 28.03.2016– (…..) > (…..) “Arkadaşlar, Nਟsan ayı toptan aktਟvਟtesਟnਟ (.....) abਟyle beraber aşağıdakਟ şekਟlde revਟze ettਟk. Ne dersਟnਟz? 4lü pਟl adet fਟyatı 4.8 TL. 10000 TL lਟk alım yapan müşterਟlerਟmਟz 2 gece 3 günlük (…..) seyahatਟ kazanacaklar. Otel (…..) olacak ve ultra herşey dahਟl konseptਟ ਟçerecek. 5 set satan SubD satışçısı 1 seyahate hak kazanacaktır. Tarਟh 13-15 Mayıs olacak şekਟlde konuştuk İstanbul ve Ankara çıkışlı olacak.” 28.03.2016– (…..) > (…..) “Paket rakamını düşürmek iyi, 10 bin TL gayet makul de. (…..) tatili algısı da çok iyi. Tatil için esnek tarihler sunulabilir. Kilit kısım şu ki, (…..)13 bu ayki kampanyamızı bildiği için elindeki 4’lüleri satabilmek için iphone yedirilmiş haliyle bizim geldiğimiz fiyatı (4,20) okudu14. Hatta aksini söylese de kendisini daha avantajlı konuma getirmiştir de muhtemelen. Aynı şekilde (…..) da bu civarlarda okudu, verdi. Bu kısıma bਟr müdahalemਟz olursa kampanyamız çok daha etkਟlਟ olur, bਟz bunların dışında okunan abk sabuk dਟğer fਟyatlarla mücadeleye devam ederਟz.” 28.03.2016– (…..) > (…..) “5 lਟra okusunlar mı? (.....)” 28.03.2016– (…..) > (…..) “Olsa ne ala..tadından yenmez.. 4,80 de olur müdür..hatta 4,75 bਟle..” 28.03.2016– (…..) > (…..) “Bਟlਟyorum müdür, ama (…..) tek el yaptık arkadaşları, 9 V’da da bਟr nevਟ.. Fazlasıyla destek vermਟyormuyuz, 4’lü kartta bਟr nebze bਟzਟ rahatlatsınlar, 4,50 okusun abਟ, daha çok kazansın, valörünü kapatır rahatlıkla, elਟndekਟ bਟttਟğਟnde bਟzden alacağı malਟyet çok daha yüksek olacak zaten.” 28.03.2016– (…..) > (…..) “9v ਟstedਟgਟn ve alamadਟgਟn bਟr case oldu mu?” 28.03.2016– (…..) > (…..) “Konuyu 9V’a ਟndਟrgemek ਟstemem, dਟğer ürünlerde benਟm müşterਟlerਟme faturaladığı daha cazਟp malਟyetler de ok, benਟm tek derdਟm 4’lüyü yüksek okusunlar artık. 11 DURACELL tarafından, (.....)’ın Aralık 2017 itibarıyla DURACELL ile iş ilişkisinin sonlandığı ifade edilmiştir. 12 DURACELL tarafından, (.....)’un Temmuz 2019 itibarıyla DURACELL ile iş ilişkisinin sonlandığı ifade edilmiştir. 13 DURACELL tarafından, “(…..)” olarak bahsedilen teşebbüsün DURACELL’in toptan kanaldaki müşterisi (…..) olduğu ifade edilmiştir. 14 “Fiyat okumak” tabirine sektörde sıkça rastlanmakta olup alıcının satış fiyatını açıklamasını ifade etmektedir.
24-07/117-49 8/26 Olay şu müdür, (…..) vermਟyorsan başka ürün almam dਟyen adama karşı 4’lü kart ve C,D,9V ਟle savaşıyoruz. (Öngördüğümüz bਟr durum, sıkıntı yok) Kartela ਟşਟnਟ sonuna kadar hala desteklਟyorum. 9 V da (C,D,9 V) grubundakਟ en etkਟlਟ sਟlahımızdı. Şਟmdਟ onun ਟçਟn de yönlendਟrਟyor olacağız kਟ, (…..)’a sunulabਟlecek ਟnanılmaz büyük bਟr jest.” Bu jestlerਟ sunduğumuz yerde 4’lü kartta15 ਟstedਟğਟmਟz fਟyatı okutamadığımız sürece elਟmਟzdekਟ kalan en büyük kozu da ਟyਟ kullanamıyor oluyoruz, kampanya, vs bਟ yerde tıkanıyor, sadece malਟyete dönüyor ਟş. Adamın valorünün derdਟyle bਟz ਟş yapamaz hale gelਟyoruz.” (24) Delil-3: DURACELL’de yapılan yerinde incelemede DURACELL Modern Kanaldan Sorumlu Satış Müdürü (.....)’nın mobil cihazından elde edilen, 06.06.2017 tarihinde DURACELL Modern Kanaldan Sorumlu Satış Müdürü (.....) ve (.....)16 çalışanı (.....) arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmalarının içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir: (…..) 06.06.2017 (10.21): (.....) selam (…..) 06.06.2017 (10.21): (…) (…..) 06.06.2017 (10.21): diye bi rapor geldi bana (…..) 06.06.2017 (10.25): Etiket mi yanlis mis Anlamadim (.....) bey (…..) 06.06.2017 (12.17): Bunlarin raf fiyati nedir (…..) 06.06.2017 (12.38): Turbo 9 volt 9.99 Beyxink 4 lu 9.99 2 li turbo 6.99 4 lu turbo 12.95 (…..) 06.06.2017 (13.02): Yanlis etiket mi varmis rafta (…..) 06.06.2017 (22.04): (.....) bey fiyatlarla ilgili sorun nedir acaba (…..) 06.06.2017 (22.32): Yok bi sikinti (.....) musterinin fiyati asagda ondan anlatirim yarin (25) Delil-4: DURACELL’de yapılan yerinde incelemede DURACELL Modern Kanaldan Sorumlu Satış Müdürü (.....)’nın mobil cihazından elde edilen, 03.01.2018 tarihinde DURACELL Modern Kanaldan Sorumlu Satış Müdürü (.....) ve DURACELL Distribütör Kanalları ve Toptan Kanaldan Sorumlu Satış Direktörü (.....) arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmalarının içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir: (…..) 03.01.2018 (12.39): (.....)e mail atarmısın konuyla ilgili Sahadan böyle dönüşler resimler alıyoruz Tavsiye fiyatlarımız budur Karlılık anlaşmamız var bu fiyatlarla o karlılığı sağlayacak bütçe yapımız yok B.P. 03.01.2018 (12.45): Tamam abi. Fotografi koyup bunu yazıyorum (…) 15 İlgili yazışmada geçen “4lü kart” ifadesi dörtlü paketlerde satılan piller için kullanılmıştır. 16 DURACELL tarafından, (…..)’ın saha destek hizmetleri sunan bir teşebbüs olduğu, bu kapsamda Türkiye’nin farklı bölgelerinde çalışan saha destek ekipleriyle (merchandiser), birçok farklı şirkete, ürünlerinin raflarda düzenlenmesi, ürün stok seviyelerinin izlenmesi, gerektiğinde ürün stoklarının yenilenmesi ve fazla stokların eritilmesi, ürünlerin mevcut fiyatlarının gözlemlenmesi, rakip ürün raf fiyatlarının derlenerek raporlanması gibi konularda destek verdiği ifade edilmiştir.
24-07/117-49 9/26 (…..) 03.01.2018 (12.47): ok (…..)17 da gerginlik iyidir 😉 (…..) 03.01.2018 (12.45): (.....)le? (…..) 03.01.2018 (12.49): (…..) ayrı Fatura muhabbetini diyorum (…..) 03.01.2018 (12.50): hee maili diyorsun (…..) 03.01.2018 (12.50): (.....)–(.....) (…..) 03.01.2018 (12.55): (.....) Abi selamlar, Sahadan alttaki raf fiyatlarına dair geri dönüşler, fotoğraflar alıyoruz. Tavsiye ettiğimiz raf fiyatları: Basic 4’lü pil çeşitleri için KDV dahil 11,49 TL Turbo Max 4’lü pil çeşitleri için KDV dahil 14,99 TL ‘dur. Karlılık anlaşmamız olduğundan, bu fiyatlarla o karlılığı sağlayacak bütçe yapımız mevcut değildir. Aksiyonlarınızı rica ederim. (…..) 03.01.2018 (12.56): cc'ye seni koymadan mı yollayayım, koyayım mı yoksa? (…..) 03.01.2018 (13.04): beni koyma artık, gerek yok, seni bilsinler 14.99 sonrasına şeyi de ekle 1 şubat itibarıyla tavsiye ettiğimiz yeni raf fiyatlarını da daha önce paylaşmıştım xaten. (…..) 03.01.2018 (13.06): ok yolluyorum (…..) 03.01.2018 (13.08): Ok İmzanda notumuz olsun (…..) Tavsiye niteliğinde cart curt (…..) 03.01.2018 (13.10): var fiyat riskli iş, aynen (…..) 03.01.2018 (13.10): Ok (26) Delil-5: DURACELL’de yapılan yerinde incelemede DURACELL Modern Kanaldan Sorumlu Satış Müdürü (.....) mobil cihazından elde edilen, 21.05.2018 tarihinde DURACELL Modern Kanaldan Sorumlu Satış Müdürü (.....) ve (…..) çalışanı (.....) arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmalarının içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir: (…..) 21.05.2018 (09.43): abi raf fiyatları geldi (…..)18 hala 14.90 geçiş yapmadılarmı (…..) 21.05.2018 (09.43): Kasadan denettin mi? Gunaydin (…..) 21.05.2018 (09.44): günaydın abi hemen baktırıyorum (…..) 21.05.2018 (10.07): 16.75 ok abi fakat (…..)19 9.90 düzeltme çakayımmı (…..) 21.05.2018 (10.08): nasıl la (…..) 21.05.2018 (10.11): aynen abi (.....) toplantıdada söylemişti 17 Yerel market zinciri (…..)’den ((…..)) bahsedilmektedir. 18 Ankara’da ve (…..)’da faaliyet gösteren yerel market zinciri (…..)’den bahsedilmektedir. 19 Ankara’da faaliyet gösteren yerel market zinciri (…..)’den bahsedilmektedir.
24-07/117-49 10/26 9.90 dan satıyorlar diye (…..) 21.05.2018 (10.35): aynen abi kontrol ettik 9.90 (…..) 21.05.2018 (10.38): (.....)20 abi yazım hatası dur abi ben bi netleştireyim (27) Delil-6: DURACELL’de yapılan yerinde incelemede DURACELL Modern Kanaldan Sorumlu Satış Müdürü (.....)’nın mobil cihazından elde edilen, 13.07.2018 tarihinde DURACELL Modern Kanaldan Sorumlu Satış Müdürü (.....) ve (…..) arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmalarının içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir: (…..) 13.07.2018 (15.00): (.....) abi ✋ Siparis diyecegim ama bakabildin mi hic yolladigima (…..) 13.07.2018 (15.23): Haftaya Sali Bakcam Okmi (…..) 13.07.2018 (15.24): Abi cok gec kaldik ilerleyelim lütfen Sali gunu geleyim hizlica Sali gunu iceri girelim RafFiyatlari yukselt lutfen (28) Delil-7: DURACELL’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 14.03.2019 tarihinde DURACELL Pazarlama Direktörü (.....) tarafından DURACELL Genel Müdürü (.....)’na gönderilen “Conversation with (.....)” konulu e-postanın içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir: 14.03.2019 – (…..) > (…..) “(.....) 10:53 AM: (.....) 12li Basic21 özelinde bir çalışma yapıyoruz, sana tüm detaylar ile geleceğiz. ancak önden ilk adım olarak fiyatı yukarı çekebilmek için de görüşüyor (.....), en azından kademeli yükseltmek için. (.....) 10:53 AM: ara bilgi vermek istedim :) (.....) 10:56 AM: valla super olur. per cell fiyatimiz22 rakipten dusuk olmamali (.....) 10:57 AM: anladım ben seni ama raf fiyatımızda bile olsak (.....) 10:57 AM: rakibin 2lisinden ucuz kalıyor bizim çoklularımız (.....) 10:58 AM: dolayısı ile bir herşeye tam bakıp net bir çizgi çizelim istiyorum (.....) 10:58 AM: satış-pay - fiyat- rakip aktiviteler hepsini çıkarıp sana öyle gelmek istiyorum (.....) 10:59 AM: 20 Ankara’da faaliyet gösteren yerel market zinciri (…..)’den bahsedilmektedir. 21 “12li Basic” olarak bahsedilen ürün DURACELL’in 12’li pakette satılan Basic kalem pilini ifade etmektedir. 22 İlgili yazışmada geçen “per cell fiyatı” ifadesi pil başına düşen fiyatı ifade etmektedir.
24-07/117-49 11/26 ve zaten free cel l23 komunikasyonusonrası gerekirse (.....) 10:59 AM: çoklu raf fiyatını daha yukarı çekmeliyiz belki de ki (.....) 10:59 AM: aktivite de göçmeyelim gibi (.....) 10:59 AM: 4lude rakibin raf fiyati per cell 3.7TL. 12 liye vursan 44.7 ediyor. (.....) 11:00 AM: %10 intersize'in olsa 12li 39.9 olmali teoride (.....) 11:00 AM: Bilemedin 37.5 (.....)11:00 AM: Bizim raf onerimiz kc (.....) 11:00 AM: basic 12li (.....) 11:01 AM: 44.95 (.....) 11:01 AM: şu an 12li (.....) 11:01 AM: 39.95 (.....) 11:01 AM: y (.....) 11:01 AM: yükseltiliyor bu arada (.....) 11:01 AM: ilk hamle bu tpr sonrası da (.....) 11:01 AM: daha da yükseltmek ikinci adım (.....) 11:01 AM: yani detayları anlayalım derken (.....) 11:02 AM: aksiyonu kaçırmamaya çalışıyoruz (.....) 11:02 AM: genel olarak tüm çoklu paketlere bir bakalım istiyorum bu vesile ile (.....) 11:02 AM: yeni strateji ile birlikte (.....) 11:02 AM: fiyat yükseldiğinde tekrar haberdar ederiz seni (.....) 12:55 PM: super tesekkurler.” 23 Söz konusu yazışma, perakende kanal için sunulması planlanan aktivite destek planına ilişkin bir yazışma olup “free cell” ifadesi ile aktivite için sunulacak hediye pil ifade edilmektedir.
24-07/117-49 12/26 (29) Delil-8: DURACELL’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 07.05.2019 tarihinde DURACELL Modern Kanal, e-ticaret ve İhracattan Sorumlu Satış Direktörü (.....) tarafından DURACELL Modern Kanaldan Sorumlu Satış Müdürü (.....), DURACELL Tedarik Planlama Yöneticisi (.....) ve DURACELL E-Ticaretten sorumlu Satış Müdürü (.....)’a gönderilen “Conversation with (…..)” konulu e-postanın içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir: 07.05.2019 – (…..) > (…..) “(.....) 10:20: Arkadaşlar (.....) 10:20: Bu web fiyatları ile alakalı bir kaç notum var (.....) 10:20: 1. Şirket içinde ulu orta konuşmayın. Çünkü dışardan biri fiyat bozuyor, diğeri onu darlıyor gibi görünüyor. (.....) 10:21: 2. Yapacağınız aktiviteler öncesi birbirinize haber verin. Hassas ürünler var, bunları biliyorsunuz. Yazın, söyleyin, iletişim şeklini siz seçin ama haber edin. (.....) 10:23: 3. Hiç birimiz diğer müşterilerin altına girecek fiyat yapma amacında değiliz. Hepiniz aktiviteler öncesinde benimle konusuyorsunuz zaten. (.....) 10:24: 4. Satış fiyatlarını yükseltme planımız var. Fakat fiziksel perakendecilerin 3 günlüğüne de olsa %40-50 yapabildiği yerde biz web fiyatlarını bir noktaya kadar yükseltebiliriz. Dolayısıyla burada bana makul gelen taktik en düşük marketplace oyuncusu ile aynı fiyatta olmak. Altına bile girmek değil. (.....) 10:25: Dilerseniz bir seans yapıp konusuruz. (.....) 10:25: evet konusalım lütfen (…..) (.....) 10:25: teşekkürler (.....) 10:46: şimdi 9+3 kaç para bana onu söyleyin (.....) 10:47: aldıralım.” (30) Delil-9: DURACELL’de yapılan yerinde incelemede DURACELL Modern Kanaldan Sorumlu Satış Müdürü (.....)’nın mobil cihazından elde edilen, 18.05.2020-08.09.2020 tarihleri arasında DURACELL Modern Kanaldan Sorumlu Satış Müdürü (.....) ve DURACELL Ticari Pazarlama Müdürü (.....) arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmalarının içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir: (…..) 18.05.2020 (12.17): Naber (.....) nasilsin (…..) 18.05.2020 (12.21): iim sen nasılsın (…..) 18.05.2020 (12.21): Ben de iyiyim
24-07/117-49 13/26 (.....)24 beni dun aradi Ozetle: (…..) insertini gormus 2032 yi 9.90 yapcam diyor 3 ay 3 ay bitek bize calistigini ispatlayim sana dedim Kacti (…..) 18.05.2020 (12.22): ne güzel (…..) 18.05.2020 (12.22): Faturalarin hesabinin mantik disi oldugunu da soyledim (…..) 18.05.2020 (12.23): 9v yükseltsin bari daha çok görürsün bunlardan deseydin faturaları neden yazmadın cuma günü karşı fatura muhabbetini başlatmamız lazım (…..) 18.05.2020 (12.23): Soyledim (…..) 18.05.2020 (12.23): faturaları geri gönderiyoruz dedin mi? (…..) 18.05.2020 (12.23): Carsamba mail atacagim Dedim Siz bilirsiniz gibi gevsek bir tavir takiniyor (…..) 18.05.2020 (12.24): bunu şirkete de hemen yazmak lazım carsamba ilk iş pls (…..) 18.05.2020 (12.26): Ok Bizim bu konuda tum sirket paydaslarimiza sorun etmemiz gerekiyor bunu Yalnizca (.....)nun veya (.....)nin derdi degil bu Olmamali Hepimizin derdi Simply 1225 yi actigini saniyor Urun cektirecegini26 soyledi ona da Kendi isinden haberi yok (.....)in (…..) 18.05.2020 (12.27): bir sey deme, ceksin göndermeyiz (…..) 21,90 çıkması hiç iyi olmadı yukardan cıksaydı gönderirdik mali fiyat geçişi ayagına göndermeyiz bir sey olmaz, (…..) 18.05.2020 (12.27): E abi o (…..) sorunu olmuyor (…..) 18.05.2020 (12.27): fiyatı da yükseltiriz simply 12 (…..) 18.05.2020 (12.28): (…..) cozecegiz onu (…..) 18.05.2020 (12.28): zaten 2 haftaya papapız bunlarla fiyat geçmeyeceklerdir (…..) 18.05.2020 (12.28): Kesin (…..) 08.09.2020 (15.02): (…..)27 fiyatları hala yükseltmemiş durumda telefonu falan da açmıyor (…..) 08.09.2020 (15.02): haydaaa 24 DURACELL tarafından gönderilen cevabi yazıda, belgede “(.....)” olarak anılan kişinin (…..) çalışanı (.....) olduğu ifade edilmiştir. 25 Duracell’in 12’li paketlerde satılan Simply donanımdaki kalem pilini ifade etmektedir 26 “Ürün çektirmek” ifadesi sektörde yaygın olarak kullanılan bir ifade olup, sipariş vermek anlamına gelmektedir. 27 DURACELL tarafından, (…..) ifade ettiği belirtilmiştir.
24-07/117-49 14/26 (…..) 08.09.2020 (15.02): destek olamayacağım bu şartlarda yazdım (…..) 08.09.2020 (15.02): yaz bence de, (…..) 08.09.2020 (15.02): paniklesin gelsin diye (…..) 08.09.2020 (15.02): cevap da dönmüyorsa Ayıp (…) (…..) 08.09.2020 (16.50): (.....)yi28 eklemeyi atladım yaa arkadan destek ricasıyla yazdım (…..) 08.09.2020 (16.50): wordinge dikat sözünü aldık, yaptırmayacagız olmaz (…..) 08.09.2020 (16.51): Dostum, Patronlar takip edecek, maksimum teşhire ulaşabilmek için desteğini rica ediyorum. (…..) 08.09.2020 (16.51): bilgisini verdi deyip geçmen lazım dikkat rekabet kuruluna aykırı bu daha dikkat pls (…..) 08.09.2020 (16.51): sen de haklısın teşekkürler uyardığın için (31) Delil-10: DURACELL’de yapılan yerinde incelemede DURACELL Modern Kanaldan Sorumlu Satış Müdürü (.....)’nın mobil cihazından elde edilen, 07.09.2020 tarihinde DURACELL Modern Kanaldan Sorumlu Satış Müdürü (.....) ve (.....) arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmalarının içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir: (…) (…..) 07.09.2020 (10.08): ben tüm magazalarda baslattım ama %25 i haberın olsıun (…..) 07.09.2020 (10.08): fiyatları güncellemiş miydin? (…..) 07.09.2020 (10.09): evet fıyatlar benden ıstedıgın sevıyeye cıktı (…..) 07.09.2020 (10.09): ben istemiyorum da tavsiye ediyorum yalnızca :) tamamdır (…..) 07.09.2020 (10.09): hahahaü oyle olsun tavsıyen dıyelım ;) (32) Delil-11: DURACELL’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 07.09.2020 tarihinde DURACELL Modern Kanaldan Sorumlu Satış Müdürü (.....) ve DURACELL Ticari Pazarlama Müdürü (.....) arasında gerçekleşen Microsoft Teams29 yazışmalarının içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir: 28 DURACELL tarafından, “(.....)” olarak anılan kişinin, Nisan 2021’e kadar DURACELL bünyesinde Kategori Yöneticisi olarak çalışan (.....) olduğu, bu tarihten sonra DURACELL ile iş ilişkisinin sona erdiği ifade edilmiştir. 29 Microsoft Teams; video konferans, iş yeri yazışmaları, toplantılar, notlar ve eklentileri birleştiren bir iletişim platformdur.
24-07/117-49 15/26 (…..) 07.09.2020 (13.46): aga 203230 (…..) 07.09.2020 (13.47): tek ürün mü? 2032 dallandırma diyorsun oki (…..) 07.09.2020 (13.47): bence şimdi onu tartışmayalım ben Sence simly12 ve 2032’yi dahil ettirmeyebilir miyim? Buna mücadele edeyim mi? (…..) 07.09.2020 (13.47): dahil ettir ama raf fiyatı yükselmeli for sure or dahil ettirme (…..) 07.09.2020 (13.48): yapmıyor onu ya (…..) 07.09.2020 (13.48): 2 yol var önümüzde de hangisi kolaysa onu seçsin ama olmaması gereken bir sey var ki onu biliyorsun (…..) 07.09.2020 (13.48): hahaha (…..) 07.09.2020 (13.48): bu fiyatlar üzerinden %30 bizi bitirir (33) Delil-12: DURACELL’de yapılan yerinde incelemede DURACELL Modern Kanaldan Sorumlu Satış Müdürü (.....)’nın mobil cihazından elde edilen, 13.08.2021 tarihinde DURACELL Modern Kanaldan Sorumlu Satış Müdürü (.....) ve DURACELL Ticari Pazarlama Müdürü (.....) arasında gerçekleşen Microsoft Teams yazışmalarının içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir: (…..) 13.08.2021 (12.32): (.....).(.....) le konuştum. 15.95 yapacaklarmış netleşmişler içerde. Marj konuşmamışlar. musait olduğunda konuşuruz afiş yapmıyorlarmış mağaza içi kağıt yapıyorlarmış. tarihleri de 21 ağustos başlıyor 26 ağustosta bitiyor şeklinde (…..) 13.08.2021 (12.54): 2032 içn de bir tik indirim yapmasak mi onu da hızlandırmamız lazım ya? ne dersin (…..) 13.08.2021 (13.27): ben de duşundum onu şu noktada kaldık, eğer afiş yapacaksa sokacağız. en kötü dijital afiş yaparsa ama mağaza içi kağıt olduğu sürece bence gerek yok mantikli mi? (…..) 13.08.2021 (13.28): mağaza içi kağıt ne demek (…..) 13.08.2021 (13.29): sarı etiket ve ürünlerin yanına a5 koyacaklar diye anladım ben sarı etiket yok bunlarda ya, sarı etiket gibi öne çıkaracak işte (…..) 13.08.2021 (13.31): yalnız dua edelim (.....) görmesin 10luyu anlatınız da, sizde de var gibi 6liya ne deriz bilmem (…..) 13.08.2021 (13.31): (.....) görecek de ses etmeyecek (.....) görmesin (…..) 13.08.2021 (13.31): (.....) konuşabilidn mi? 30 DURACELL tarafından, 2032 ifadesinin (…..) Duracell HSDC 2032 kodlu ürünü ifade ettiği belirtilmiştir.
24-07/117-49 16/26 (…..) 13.08.2021 (13.31): hayır, (.....) meşgule aldı döneceğim dedi ama dosyasını attım sana (…..) 13.08.2021 (13.32): bence (.....) da 21-30 ağustos verelim geçsin 6'li fiyatina 4'lü yapmamız bence fair olur ? 14,95 yani adalet diyorsak yanı (…..) 13.08.2021 (13.34): 15,95? (.....) 15.95 yapacak (.....) da 15,95 yapsın (…..) 13.08.2021 (13.34): pardon doğru daha iyi aynen %40 gibi bir sey oluyor indirim neyse cezamız verelim bence fiyat geçişinde de destek (…..) 13.08.2021 (13.35): kaç marj (…..) 13.08.2021 (13.35): yani 35-40 la açsak kabul eder mi? adamlar 15le yapıyor deriz (…..) 13.08.2021 (13.36): deneyelim bakalım (…..) 13.08.2021 (13.37): yani sen ne dersin akıl akıldan üstündür ama (.....) erdirmeyelim derim gerçekten ilerde (.....) olmayacaksa hayatımızda (.....) ve (.....) adil davranmalıyız sanki (…..) 13.08.2021 (15.37): bence (.....) 15,95 aynı fiyattan 2032 yi de sattıralım hepsi 15,95 lsun yani (…..) yaşasın (.....) muhabbeti yaptın di mi (34) Delil-13: (.....)’ta yapılan yerinde incelemede elde edilen, 15.09.2021 ve 16.09.2021 tarihlerinde DURACELL İstanbul Distribütör Kanalından Sorumlu Satış Müdürü (.....) tarafından (.....)’e gönderilen, “Duracell HSDC 2032 Toptan ticaret” konulu e-postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: 15.09.2021 – (…..) > (…..) “(.....) Abi Selamlar, Pazartesi günü itibari ile yapacağımız 2032 HSDC toptan ticaretine dair detaylar aşağıdaki gibidir. Ürünün sana maliyeti KDV dahil mevcut iskontolar ile 5,48 olacak. Aradaki fark olarak KDV dahil toplam 35.720 TL faturayı dilediğin zaman kesebilirsin Ürünleri KDV dahil (…..) TL'den faturalamanı rica ederiz.. Toplam 135.000 TL ödeme hesaba geçince ,dekontu ayrıca paylaşırım. Fatura keseceğin müşteri (…..)31, unvan bilgilerini ekte paylaşıyorum. (…..) faturayı size kesince görüntüsünü paylaşıyor olacağım.” (…..) 31DURACELL tarafından, (…..) olarak anılan teşebbüsün DURACELL’in toptan kanaldaki müşterilerinden biri olan (…..) olduğu ifade edilmiştir.
24-07/117-49 17/26 16.09.2021 – (…..) > (…..) “(.....) abi selam, Ürünün satış fiyatı 19,90 tl olarak güncelleme yapılması gerekiyor. Bilgilerine Iyi çalışmalar” (35) Delil-14: DURACELL’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 19.09.2022 tarihinde (.....) çalışanı (.....) tarafından DURACELL Ticari Pazarlama Müdürü (.....)’na gönderilen “Discounter32 Fiyat Değişikliği Hk.33” konulu e-postanın içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir34: 19.09.2022 – (…..) > (…..) “(.....) Hanım selamlar, 19-09-2022 tarihinde, (…..) mağazasında gerçekleştirdiğimiz saha ziyareti sonrası, raf fiyatlarında: DURACELL ÜRÜNLERİ FİYATINDA DEĞİŞİKLİK OLMADIĞI, PL35 ÜRÜNLERİNDE ARTIŞ gözlemlenmiştir. DURACELL SİMPLY 6’LI AA/AAA 51,95 DURACELL SİMPLY 2032 3’LU 44,95 MEGANİT ALKALİNE 4’LÜ AA/AAA 10,50 > 12,50 19-09-2022 tarihinde, (…..) mağazasında gerçekleştirdiğimiz saha ziyareti sonrası raf fiyatlarında: DURACELL ÜRÜNLERİ FİYATINDA DEĞİŞİKLİK OLMADIĞI, PL ÜRÜNLERİNDE ARTIŞ gözlemlenmiştir. DURACELL SİMPLY 6’LI AA/AAA 51,95 DURACELL SİMPLY 2032 3’LU 44,95 İNFLAME ALKALİNE 4+2 AA/AAA 15,75 > 18.75 19-09-2022 tarihinde, (…..) mağazasında gerçekleştirdiğimiz saha ziyareti sonrası, raf fiyatlarında: DURACELL ÜRÜNLERİ BULUNURLUĞU OLMADIĞI, PL ÜRÜNLERİNDE ARTIŞ gözlemlenmiştir. POWER B ALKALİNE 4’LÜ AA/AAA 10,50 > 12,50 Etiket ve raf görsellerini ekte bulabilirsiniz. Bilgilerinize Sunarım, İyi çalışmalar.” 32 İlgili e-postanın konusunda geçen “Discounter” ifadesiyle indirim marketleri kastedilmiştir. 33 E-posta ekinde DURACELL’in ve rakip teşebbüslerin ürünlerinin (…..), (…..) ve (…..) raflarındaki fiyatları hakkında görseller bulunmaktadır. 34 İlgili belgedeki vurgular belgenin aslında bulunmaktadır. 35 İlgili yazışmada geçen “PL”, Private Label ifadesinin kısaltması olup özel markalı ürünleri ifade etmektedir.
24-07/117-49 18/26 (36) Delil-15: DURACELL’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 09.01.2023 tarihinde (.....) çalışanı (.....) tarafından DURACELL Ticari Pazarlama Müdürü (.....)’na gönderilen “Fiyat geçişleri hk”36 konulu e-postanın içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir: 09.01.2023 – (…..) > (…..) “(.....) hanım selamlar, 7 Ocak 2023 Tarihinde yaptığımız saha ziyaretleri sonucu, ekte bulunan dosyada yeşil ile işaretlediğim müşterilerde fiyat geçişlerimiz olduğu gözlemlenmiştir. Bilgilerinize Sunarım, İyi çalışmalar.” (37) Delil-16: DURACELL’de yapılan yerinde incelemede elde edilen, 02.07.2023 ve 26.07.2023 tarihlerinde (.....) çalışanı (.....) tarafından DURACELL Modern Kanaldan Sorumlu Satış Müdürü (.....), DURACELL Ticari Pazarlama Müdürü (.....), DURACELL Pazarlama Direktörü (.....), DURACELL Kategori Müdür Yardımcısı (.....), DURACELL Modern Kanal, E-ticaret ve İhracattan Sorumlu Satış Direktörü (.....), DURACELL Doğu Distribütör Kanalından Sorumlu Satış Müdürü (.....), DURACELL Distribütör Kanalları ve Toptan Kanaldan Sorumlu Satış Direktörü (.....), DURACELL İstanbul Distribütör Kanalından Sorumlu Satış Müdürü (.....), DURACELL Batı Distribütör Kanalından Sorumlu Satış Müdürü (.....), DURACELL E-Ticaretten Sorumlu Satış Müdürü (.....) ve (.....) çalışanı (.....)’e gönderilen “Fiyat Geçiş Hk.” konulu e-postanın içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir: 02.07.2023 – (…..) > (…..) “(.....) bey selamlar, 2 haziran tarihinde yapmış olduğum saha ziyaretinde, ekte paylaştığım excell dosyasında yeşil ile işaretlediğim müşterilerde fiyat geçişleri gözlemlenmiştir. Değişiklik tarihi müşteri isminin üzerinde yer almaktadır. Bilgilerinize Sunarım. İyi çalışmalar.” 26.07.2023 – (…..) > (…..) “Selamlar, Fiyat geçiş tablosunun güncel hali (kdv geçişleri dahil) ektedir. Geçiş yapmadığı gözlemlenen müşteriler; (…..)37 (…..) (…..) (…..) (…..)38 Bilgilerinize Sunarım, İyi çalışmalar.” (38) Delil-17: DURACELL’de yapılan yerinde incelemede, DURACELL Doğu Distribütör Kanalından Sorumlu Satış Müdürü (.....)’in mobil cihazından elde edilen, 17.08.2023 tarihinde DURACELL Doğu Distribütör Kanalından Sorumlu Satış Müdürü (.....) ve 36 E-posta ekinde DURACELL’in ve rakip teşebbüslerin ürünlerinin perakende noktalarındaki fiyat geçişlerinin raporlandığı bir Excel dosyası bulunmaktadır. 37 Akdeniz Bölgesi’nde faaliyet gösteren yerel market zinciri (…..)’den bahsedilmektedir. 38 Gaziantep’te faaliyet gösteren yerel market zinciri (…..)’den bahsedilmektedir.
24-07/117-49 19/26 (…..)39 Satın Alma Sorumlusu (.....) arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmalarının içeriği aşağıda aktarıldığı gibidir: (…..) 17.08.2023 (10.17): Müdürüm (…..) durum ne (…..) 17.08.2023 (10.17): son 10 (…..) 17.08.2023 (10.18): Fiyat geçişi var mı? Kaça alacağız (…..) 17.08.2023 (10.21): 9,75 olur 1’e 1 palet var başka yok bu ay (…..) 17.08.2023 (10.24): Çok uçtun (.....) hiç birşey kımayacakmısın (…..) 17.08.2023 (10.25): Gelecek ay 11 abi 1 Eylül (…..) 17.08.2023 (10.32): Biz kaça alacağız (…..) 17.08.2023 (10.39): 9,75 olur abi (…..) 17.08.2023 (10.42): 9.50 bağla (.....) yerine koyalım ürünü Sana sıkıntı olmayacaksa (…..) 17.08.2023 (10.52): 9’60 oldun bari (…..)40 de 10 krş kalsın (…..) 17.08.2023 (19.33): 2 ye 1 ayır bana pazartesi bağlayalım bende piyasaya bira.z mal pomalıysyım (…..) 17.08.2023 (19.48): Sadece 1’e 1 var abi başka yok (…..) 17.08.2023 (19.49): 2 ye 1 yap işte da (…..) 17.08.2023 (19.49): Yok abi mal yok (…..) 17.08.2023 (19.53): Sen imkansızların adanısın (…..) I.4. Değerlendirme I.4.1. Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesine Yönelik Teorik Çerçeve (39) 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesinde "Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.” hükmü yer almaktadır. (40) Yukarıda yer verilen madde hükmünden, amacı veya etkisi rekabeti engelleme, sınırlama veya bozma olan teşebbüsler arası anlaşmaların, uyumlu eylemlerin ve teşebbüs birliklerinin kararlarının yasak olduğu anlaşılmaktadır. Bu hüküm, teşebbüsler arası bütün anlaşma, karar ve uyumlu eylemlere geniş bir şekilde uygulanmakta olup hükmün temel amacı, her bir teşebbüsün kendi ticari politikalarını ve piyasadaki faaliyetlerini diğer teşebbüslerden bağımsız olarak gerçekleştirmesini sağlamaktır. (41) Söz konusu maddenin ikinci fıkrasında özellikle hangi örnek hallerin bu yasaklama kapsamında yer aldığı düzenlenmekte ve “mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” bu hallerden biri olarak sayılmaktadır. 39 (…..), DURACELL’in (…..)’daki toptancı statüsündeki bir müşterisi olup, DURACELL’den ürünleri (…..) isimli dağıtıcı vasıtasıyla tedarik etmektedir. 40 DURACELL tarafından gönderilen cevabi yazıdan, (…..) ifadesiyle DURACELL’in İç Anadolu Bölgesi ve Karadeniz Bölgesi distribütörü (…..)’ün kastedildiği anlaşılmaktadır.
24-07/117-49 20/26 (42) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde rakipler arası veya rakip olmayanlar arası fiyat anlaşması gibi bir ayrım bulunmamakta, her iki durum da anılan hükmün kapsamına girmektedir. Bu nedenle söz konusu madde, rakip teşebbüsler arasındaki rekabeti sınırlayıcı anlaşmaları (yatay anlaşmalar) kapsadığı gibi rakip olmayan, başka bir ifadeyle üretim/dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde yer alan teşebbüsler arasındaki anlaşmaları da (dikey anlaşmalar) kapsamaktadır. Mevcut dosya bakımından tedarikçi ile distribütörlerinin ve perakendecilerinin değer zinciri üzerinde farklı seviyelerde faaliyet göstermeleri nedeniyle, tedarikçi konumundaki DURACELL’in distribütörleri ve perakendecileri ile arasındaki ilişkinin bir dikey ilişki olduğu anlaşılmaktadır. (43) Üretim/dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde yer alan teşebbüsler arasında yapılan ve dikey sınırlamalar içeren anlaşmalar 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2002/2 sayılı Tebliğ) kapsamında değerlendirilmektedir. Nitekim 2002/2 sayılı Tebliğ’in “Kapsam” başlıklı 2. maddesinde, “Üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar -dikey anlaşmalar- bu Tebliğde belirtilen koşulları taşıması kaydıyla, Kanunun 4 üncü maddesindeki yasaklamadan Kanunun 5 inci maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak grup olarak muaf tutulmuştur.” hükmüne yer verilmiştir. (44) Aynı maddenin devamında ise 2002/2 sayılı Tebliğ ile sağlanan muafiyetin, sağlayıcının dikey anlaşma konusu mal veya hizmetleri sağladığı ilgili pazardaki pazar payının %30’u aşmaması ve tek alıcıya sağlama yükümlülüğü içeren dikey anlaşmalarda ise muafiyetin alıcının dikey anlaşma konusu malları ve hizmetleri aldığı ilgili pazardaki payının %30’u geçmemesi koşuluyla uygulanacağı belirtilmektedir. Maddenin devamında, 2002/2 sayılı Tebliğ’in fikri haklar ve rakip teşebbüsler arasında yapılan dikey anlaşmalar bakımından hangi durumlarda uygulanabileceği açıklanmakta, sonunda ise 2002/2 sayılı Tebliğ’in başka bir grup muafiyeti tebliği kapsamına giren dikey anlaşmalara uygulanamayacağı belirtilmektedir. (45) 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında olan dikey nitelikteki anlaşmaların 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesindeki yasaklamadan muaf tutulması için bu anlaşmaların 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesindeki sınırlamaları içermemesi ve varsa, anlaşmalardaki rekabet etmeme yükümlülüğüne ilişkin hükmün 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddede yer alan şartları sağlaması gerekmektedir. (46) 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde sayılan ve anlaşmaları grup muafiyeti kapsamı dışına çıkaran sınırlamalar arasında “Alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesi” hali sayılmış ve “Tarafların herhangi birisinin baskısı veya teşvik etmesi sonucu sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmemesi koşuluyla, sağlayıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya tavsiye etmesi mümkündür.” düzenlemesine yer verilmiştir. Buna göre, bu tür hükümleri içeren sözleşmeler 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında sağlanan muafiyetten yararlanamamakta ve 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesindeki yasaklamaya tabi hale gelmektedir. (47) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olan yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamalarının amacı itibarıyla rekabeti kısıtlayıcı olduğu kabul edilmektedir. Nitekim Muafiyetin Genel Esaslarına İlişkin Kılavuz’un 8. paragrafında, “Bazı anlaşmaların amacının rekabeti sınırlamak olduğu ilk bakışta görülebilecek kadar açıktır” ifadelerine yer verilmiş olup, bu anlaşmalara verilen örnekler arasında yeniden satış fiyatının
24-07/117-49 21/26 belirlenmesi, yeniden satış fiyatına minimum sınır getirilmesi ve pasif satışları da kapsayacak şekildeki münhasırlık anlaşmaları sayılmıştır. Buna paralel olarak, Kurulun son dönemdeki kararlarında konuya yaklaşımı; ürünlerin piyasadaki fiyatının takip edilmesinin ve alıcılara yeniden satış fiyatı iletilmesinin, alıcıların bağımsız ticari kararları neticesinde belirlemeleri gereken perakende satış fiyatına doğrudan müdahale niteliği taşıdığı ve yeniden satış fiyatının serbest rekabet koşulları çerçevesinde belirlenmesini engellediği yönündedir. Bu çerçevede, rekabetin en önemli unsurlarından biri olan fiyata sağlayıcı tarafından müdahale edilmesinin çoğunlukla amaç bakımından bir rekabet kısıtı teşkil edeceği, dolayısıyla bu tür uygulamaların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında muafiyet almasının da mümkün olamayacağı açıktır. (48) Bu noktada açık ve ağır ihlalin tanımına yer verilmesinde fayda vardır. Rekabet hukuku mevzuatında açık ve ağır ihlal kavramı, 16.03.2021 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “2021/2 sayılı Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Önaraştırmalarda ve Soruşturmalarda Sunulacak Taahhütlere İlişkin Tebliğ”’de (2021/2 sayılı Tebliğ) ve “2021/3 sayılı Rekabeti Kayda Değer Ölçüde Kısıtlamayan Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Teşebbüs Birliği Karar ve Eylemlerine İlişkin Tebliğ”de (2021/3 sayılı Tebliğ) açıklanmaktadır. 2021/2 sayılı Tebliğ ile 2021/3 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde açık ve ağır ihlaller “Bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabet doğrudan ya da dolaylı olarak engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan … anlaşma ve/veya uyumlu eylemlerle bu konulara ilişkin teşebbüs birliği karar ve eylemlerini … ifade eder” şeklinde açıklanmaktadır. Yine aynı maddede “üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren teşebbüsler arası ilişkide alıcının sabit veya asgari satış fiyatının belirlenmesi” durumu açık ve ağır ihlallerden biri olarak belirtilmiştir. Bu çerçevede, yeniden satış fiyatının belirlenmesi ülkemiz rekabet hukuku mevzuatında açık ve ağır ihlal olarak kabul edilmektedir. (49) Söz konusu açıklamalar çerçevesinde, dosya kapsamında yapılan yerinde incelemelerde elde edilen belgelere yönelik değerlendirmelere aşağıda yer verilmektedir. I.4.2. Dosya Kapsamında Elde Edilen Belgelere Yönelik Değerlendirme (50) Yukarıda yer verilen Delil-1, 2, 6, 7, 8, 9, 11, 12 ve 13 bütüncül olarak değerlendirildiğinde, DURACELL tarafından kendi ürünleri bakımından perakendecilerin yeniden satış fiyatının belirlendiği, yeniden satıcıların fiyatlarının yükseltilmesi için gayret gösterildiği anlaşılmaktadır. Nitekim Delil-1’de geçen “Burdaki durumumuz nedir ? müdahale edebiliyormuyuz? Canımızı yakıyor”, Delil-2’de geçen “5 lira okusunlar mı?”, “Olsa ne ala..tadından yenmez..4,80 de olur müdür..hatta 4,75 bile..”, “4,50 okusun abi, daha çok kazansın”, “benim tek derdim 4’lüyü yüksek okusunlar artık.”, Delil-6’da geçen “Raf fiyatlari yukselt lutfen”, Delil-7’de geçen “çoklu raf fiyatını daha yukarı çekmeliyiz belki de ki”, “yükseltiliyor bu arada”, “daha da yükseltmek ikinci adım”, Delil-8’de geçen “Satış fiyatlarını yükseltme planımız var. Fakat fiziksel perakendecilerin 3 günlüğüne de olsa %40-50 yapabildiği yerde biz web fiyatlarını bir noktaya kadar yükseltebiliriz, Delil-9’da geçen “9v yükseltsin bari, daha çok görürsün bunlardan deseydin”, Delil-11’de geçen “bence şimdi onu tartışmayalım ben, sence simly12 ve 2032’yi dahil ettirmeyebilir miyim? Buna mücadele edeyim mi?, dahil ettir ama raf fiyatı yükselmeli”, Delil-12’de geçen “15,95? (…..) 15.95 yapacak (…..) da 15,95 yapsın”, “bence (…..) 15,95 aynı fiyattan 2032 yi de sattıralım hepsi
24-07/117-49 22/26 15,95 lsun yani” ve Delil-13’te geçen “Ürünün satış fiyatı 19,90 tl olarak güncelleme yapılması gerekiyor.” gibi ifadeler bu duruma işaret etmektedir. (51) Yukarıda yer alan Delil-2, 4 ve 9 bütüncül olarak değerlendirildiğinde ise, DURACELL tarafından perakendecilerinin raf fiyatlarının yükseltilmeye çalışıldığı ve bu amaçla perakendecilere ilave destekler sunulduğu görülmektedir. Ayrıca DURACELL tarafından belirlenen fiyatlara uyum göstermeyen perakendecilere ürün tedarikinin ve indirim kapsamında sunulan teşviklerin durdurulabileceği anlaşılmaktadır. Nitekim Delil-2’de geçen “Fazlasıyla destek vermiyormuyuz, 4’lü kartta bir nebze bizi rahatlatsınlar, 4,50 okusun abi, daha çok kazansın”, “9 V da (C,D,9 V) grubundaki en etkili silahımızdı. Şimdi onun için de yönlendiriyor olacağız ki, (…..) sunulabilecek inanılmaz büyük bir jest.”, “Bu jestleri sunduğumuz yerde 4’lü kartta istediğimiz fiyatı okutamadığımız sürece elimizdeki kalan en büyük kozu da iyi kullanamıyor oluyoruz41”, Delil-4’te geçen “Tavsiye ettiğimiz raf fiyatları: Basic 4’lü pil çeşitleri için KDV dahil 11,49 TL Turbo Max 4’lü pil çeşitleri için KDV dahil 14,99 TL ‘dur. Karlılık anlaşmamız42 olduğundan, bu fiyatlarla o karlılığı sağlayacak bütçe yapımız mevcut değildir43.”, Delil-9’da geçen “bir şey deme, çeksin göndermeyiz, (…..) 21,90 çıkması hiç iyi olmadı, yukardan çıksaydı gönderirdik malı, fiyat geçişi ayağına göndermeyiz bir şey olmaz,”, gibi ifadeler bu duruma işaret etmektedir. (52) Yukarıda yer verilen Delil-3, 5, 14, 15 ve 16 bütüncül olarak değerlendirildiğinde, DURACELL tarafından perakende raf fiyatlarının düzenli olarak takip edildiği, DURACELL tarafından perakendecilere iletilen raf fiyatlarına uyum göstermeyen perakendecilerin düzenli olarak DURACELL’e raporlandığı anlaşılmaktadır. Nitekim Delil-3’te geçen “Bunlarin raf fiyati nedir?”, “Turbo 9 volt 9.9, Beyxink 4 lu 9.99, 2 li turbo 6.99, 4 lu turbo 12.95”, “Yanlis etiket mi varmis rafta, (.....) bey fiyatlarla ilgili sorun nedir acaba”, “Yok bir sıkıntı (.....) müşterinin fiyatı aşağıda ondan anlatirim yarin”, Delil-5’te geçen “abi raf fiyatları geldi (…..) hala 14.90 geçiş yapmadılar mı”, “16.75 ok abi fakat (…..) 9.90 düzeltme çakayım mı?”, Delil-14’te geçen “19-09-2022 tarihinde, (…..) mağazasında gerçekleştirdiğimiz saha ziyareti sonrası, raf fiyatlarında: DURACELL ÜRÜNLERİ FİYATINDA DEĞİŞİKLİK OLMADIĞI, PL ÜRÜNLERİNDE ARTIŞ gözlemlenmiştir.”, “19-09-2022 tarihinde, (…..) mağazasında gerçekleştirdiğimiz saha ziyareti sonrası raf fiyatlarında: DURACELL ÜRÜNLERİ FİYATINDA DEĞİŞİKLİK OLMADIĞI, PL ÜRÜNLERİNDE ARTIŞ gözlemlenmiştir.”, Delil-15’te geçen “Ocak 2023 Tarihinde yaptığımız saha ziyaretleri sonucu, ekte bulunan dosyada yeşil ile işaretlediğim müşterilerde fiyat geçişlerimiz olduğu gözlemlenmiştir” ve Delil-16’da geçen “Fiyat geçiş tablosunun güncel hali (kdv geçişleri dahil) ektedir. Geçiş yapmadığı gözlemlenen müşteriler; (…..) gibi ifadelerin bu duruma işaret ettiği değerlendirilmektedir. (53) Delil-10’da geçen “ben tüm mağazalarda başlattım ama %25 i haberin olsun.”, “fiyatları güncellemiş miydin?”, “evet fiyatlar benden istediğin seviyeye çıktı” ifadelerinin de 41 İlgili yazışmada, DURACELL tarafından perakendecilere ve bayilere sağlanan desteklerin asıl amacının raf fiyatlarının yükselmesini sağlamak olduğu değerlendirilmektedir. Nitekim “jest” kelimesiyle ifade edilen çeşitli desteklerin DURACELL’in istediği fiyatların gerçekleşmesi için yapıldığı “istediğimiz fiyatı okutamadığımız sürece” ifadelerinden anlaşılmaktadır. 42 Kârlılık anlaşmasının; DURACELL, distribütör ve perakendeci arasındaki ürün alış ve satış fiyatları arasındaki farkın korunacağı, dolayısıyla tedarik zincirinin farklı basamaklarındaki teşebbüslerin kârlılıklarının korunacağı, perakendecilerin aktivite dönemlerinde tedarikçi tarafından sağlanan desteklerin iki tarafın da kârlılığını gözetecek şekilde ayarlanabileceği bir anlaşmaya işaret ettiği anlaşılmaktadır. 43 DURACELL tarafından perakendecilere iletilen raf fiyatlarına çıkılmadığı sürece, DURACELL tarafından verilecek desteklerin karşılanamayacağına ilişkin bir yazışma olduğu değerlendirilmektedir.
24-07/117-49 23/26 perakendecinin DURACELL tarafından belirlenen yeniden satış fiyatını uyguladığını gösterir nitelikte olduğu değerlendirilmektedir. (54) Delil-17’de geçen “Kaça alacağız?”, “9,75 olur”, “Çok uçtun (.....) hiç bir şey kırmayacak mısın”, “Gelecek ay 11 abi”, “Biz kaça alacağız?”, “9,75 olur abi”, “9.50 bağla (.....) yerine koyalım ürünü, Sana sıkıntı olmayacaksa”, “9.60 olsun bari (…..) de 10 kuruş kalsın” ifadelerinden, DURACELL ile (…..) müşterilerinden (…..) yetkilisi arasında geçen yazışmada (…..) alım fiyatının konuşulduğu anlaşılmaktadır. (…..)’e DURACELL ürünleri (…..) aracılığıyla satılmaktadır. (…..) satış fiyatı (…..)’in alış fiyatını oluşturmaktadır. İlgili yazışmada geçen ifadelerden, DURACELL tarafından distribütörünün yeniden satış fiyatının belirlendiği anlaşılmaktadır. (55) Yukarıda yer verilen tespitler ve değerlendirmeler ışığında, 08.03.2016 ve 17.08.2023 tarihleri arasında DURACELL tarafından; alt pazarda faaliyet gösteren distribütörlerinin ve perakendecilerin satış fiyatlarının belirlendiği, istenilen satış fiyatlarına uyulması hâlinde alıcılara çeşitli teşviklerin sağlandığı, istenilen satış fiyatlarına uyulmaması durumunda ise ürün tedarikinin kesilmesi, sunulan teşviklerin sonlandırılması gibi eylemlerle alıcılara baskı uygulandığı, teşebbüs politikası olarak perakende satış fiyatlarının düzenli olarak takip edildiği ve öngörülen fiyatların dışında kalan raf fiyatlarının tespit edilmesi durumunda söz konusu fiyatlara müdahale edildiği anlaşılmıştır. Bu kapsamda DURACELL tarafından, alt pazarda faaliyet gösteren alıcıların yeniden satış fiyatlarının belirlenmesi suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği sonucuna ulaşılmıştır. I.4.3. Uzlaşma Sürecine ve İdari Para Cezasına İlişkin Değerlendirme (56) 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası; "Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir." hükmünü amirdir. (57) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği) 4. maddesinde, nihai idari para cezası belirlenirken öncelikle temel para cezasının hesaplanacağı; ardından ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak temel para cezasının artırılmasının ve/veya cezadan indirim yapılmasının söz konusu olacağı düzenlenmiştir. (58) Ceza Yönetmeliği’nin temel para cezasını düzenleyen 5. maddesinin birinci fıkrasına göre; temel para cezası hesaplanırken ihlale taraf olan teşebbüslerin Kurul tarafından saptanacak yıllık gayri safi gelirlerinin, karteller için %2'si ile %4'ü, diğer ihlaller için %0,5'i ile %3'ü arasında bir oranı esas alınacaktır. Anılan maddenin ikinci fıkrasında ise birinci fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde ilgili teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususların dikkate alınacağı hükmüne yer verilmiştir. (59) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrasında “Soruşturmaya başlanmasından sonra Kurul, ilgililerin talebi üzerine veya resen, soruşturma sürecinin hızlı bitirilmesinden doğacak usuli faydaları ve ihlalin varlığına veya kapsamına ilişkin görüş farklılıklarını göz önüne alarak uzlaşma usulünü başlatabilir. Kurul, hakkında soruşturma başlatılan ve ihlalin varlığı ile kapsamını kabul eden teşebbüs veya teşebbüs birlikleri ile soruşturma raporunun tebliğine kadar uzlaşabilir.”, altıncı
24-07/117-49 24/26 fıkrasında “Bu çerçevede Kurul, hakkında soruşturma açılan taraflara, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettikleri bir uzlaşma metni sunmaları için kesin bir süre verir. Verilen süre geçirildikten sonra yapılan bildirimler dikkate alınmaz. İhlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla soruşturma sonlandırılır.” ve yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir.” hükümleri yer almaktadır. (60) Uzlaşma Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasında ise “Soruşturma tarafları uzlaşma taleplerini yazılı olarak Kuruma iletir. Kurul, 4 üncü maddenin ikinci fıkrasındaki hususları dikkate alarak bu talebi kabul veya ret edebileceği gibi varsa diğer tarafların da uzlaşma görüşmelerine davet edilmesine karar verebilir.” düzenlemesi bulunmaktadır. (61) Bu kapsamda, DURACELL tarafından 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca uzlaşma usulünün başlatılmasına dair başvuruda bulunulmuştur. Kurulun uzlaşma başvurusunun kabulüne ilişkin 23-60/1163-M(2) sayılı kararı uyarınca, 09.01.2024 tarihinde Kurum merkez binasında DURACELL ile uzlaşma görüşmesi gerçekleştirilmiştir. (62) Uzlaşma Yönetmeliği’nin 6. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yapılan görüşmede; ihlal isnadına dayanak oluşturan belgelere Soruşturma Bildiriminde yer verildiği belirtilerek, teşebbüse iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir (63) DURACELL ile gerçekleştirilen uzlaşma görüşmesi ve teşebbüsün uzlaşma sürecinin devamı yönündeki talebi üzerine, 18.01.2024 tarihli ve 24-05/64-MUA sayılı uzlaşma ara kararı alınmıştır. Söz konusu kararda, soruşturma sürecinin uzlaşma ile neticelenmesi halinde; 1. “Duracell Satış ve Dağıtım Ltd. Şti.nin alıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, 2. Bu nedenle, Duracell Satış ve Dağıtım Ltd. Şti.ye 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası, 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca 2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 11.411.571,53-TL idari para cezası uygulanmasına, 3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik”in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına, 4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2022 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 8.558.678,65-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına,
24-07/117-49 25/26 5. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca, uzlaşma metninin Kuruma gönderilmesi için işbu ara kararın tebliğinden itibaren anılan teşebbüse 15 gün süre verilmesine, 6. Uzlaşma metninin süresi içinde gönderilmemesi halinde, Kurulun işbu ara kararıyla bağlı olmadığına, karar verilmiştir. (64) Bahse konu ara kararda ceza oranı belirlenirken yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alınarak, DURACELL’in alıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmesi “diğer ihlaller” kategorisinde değerlendirilmiş ve temel para cezası başlangıç oranı %(.....) olarak belirlenmiştir. (65) Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ise, ihlalin süresinin temel para cezasının tespitinde dikkate alınacağı öngörülmektedir. Belirtilen hükme göre temel para cezasına esas oran; bir ila beş yıl arasında süren ihlallerde yarısı oranında, beş yıldan uzun süren ihlallerde ise bir katı oranında artırılacaktır. Dosya mevcudundaki bilgiler ve belgeler ışığında ihlalin başlangıcına esas alınabilecek ilk belgenin tarihinin 28.03.2016, son belgenin tarihinin ise 17.08.2023 olduğu, dolayısıyla ihlalin süresinin beş yıldan uzun olduğu tespit edilerek, temel para cezasına esas oran bir katı kadar arttırılmış, böylelikle %(.....) temel para cezası oranına ulaşılmıştır. (66) Dosya kapsamında Ceza Yönetmeliği’nin 6. ve 7. maddeleri anlamında bir ağırlaştırıcı ya da hafifletici unsur bulunmamaktadır. Bu çerçevede, uzlaşma indirimi öncesinde teşebbüse uygulanacak para cezası oranı %(.....) olarak belirlenmiştir. (67) Uzlaşma Yönetmeliği’nin 8. maddesinin birinci fıkrasında; “1) Uzlaşma tarafı, uzlaşma ara kararında bildirilen hususları kabul etmesi halinde, aşağıdaki unsurları içeren bir uzlaşma metnini sunar: a) Uzlaşma tarafının ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettiğine dair açık beyanı, b) Kurulun uzlaşma tarafına ihlal nedeniyle verebileceği azami idari para cezası oranı ve miktarı ile tarafın uzlaşma usulü çerçevesinde bu ceza oranını ve miktarını kabul ettiği, c) Uzlaşma tarafının hakkındaki iddialar konusunda yeterli derecede bilgilendirildiği ve kendi görüşlerini ve açıklamalarını aktarmak için tarafa yeterli imkân tanındığı, ç) İdari para cezasının ve uzlaşma metninde yer alan hususların uzlaşma tarafınca dava konusu yapılamayacağı.” hükmüne yer verilmiştir. (68) Uzlaşma ara kararına istinaden DURACELL tarafından süresi içinde sunulan uzlaşma metninde mezkûr kararda belirtilen hususlar kabul edilerek, teşebbüs hakkında yürütülen soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması talep edilmiştir. DURACELL tarafından gönderilen uzlaşma metninin Uzlaşma Yönetmeliği’nin 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan tüm unsurları içerdiği tespit edilmiştir. (69) Uzlaşma Yönetmeliği’nin 9. maddesinin birinci fıkrasında ise; “Uzlaşma metninin Kurum kayıtlarına girmesinden itibaren on beş gün içinde, Kurul tarafından ihlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla ilgili taraf bakımından soruşturma sonlandırılır.” denilmektedir. (70) Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, Kurulun yukarıda belirtilen uzlaşma ara kararı ile DURACELL tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde Ceza
24-07/117-49 26/26 Yönetmeliği kapsamında hesaplanan idari para cezasının %25 oranında indirilmesi, teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle 2022 yılı gayri safi geliri üzerinden %(.....) oranında idari para cezası uygulanması ve DURACELL’in alıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemeye yönelik uygulamaları bakımından soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması sonuçlarına varılmıştır. J. SONUÇ (71) 07.09.2023 tarihli ve 23-41/786-M sayılı Kurul kararı ile açılan soruşturma kapsamında Rekabet Kurulunun 18.01.2024 tarihli ve 24-05/64-MUA sayılı uzlaşma ara kararına istinaden Duracell Satış ve Dağıtım Ltd. Şti. tarafından gönderilen nihai uzlaşma metni 01.02.2024 tarih ve 48102 sayı ile süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Uzlaşma metninde ihlalin varlığı ve kapsamı ile uzlaşma ara kararında öngörülen azami idari para cezası oranı ve tutarı teşebbüs tarafından açıkça kabul edilmiş olup 1. Duracell Satış ve Dağıtım Ltd. Şti.nin alıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, 2. Bu nedenle, teşebbüse aynı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ile Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası ve üçüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca 2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 11.411.571,53-TL idari para cezası uygulanmasına 3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve Uzlaşma Yönetmeliği’nin 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına, 4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 8.558.678,65-TL tutarında idari para cezası verilmesine, 5. Böylece Rekabet Kurulunun 07.09.2023 tarihli ve 23-41/786-M sayılı kararı uyarınca yürütülen soruşturmanın Duracell Satış ve Dağıtım Ltd. Şti.nin alıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemeye yönelik uygulamaları bakımından uzlaşma usulü ile sonlandırılmasına gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy