Rekabet Kurumu Başkanlığından REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-5-040 (Ortak Girişim) Karar Sayısı : 24-11/187-75 Karar Tarihi : 29.02.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Çiğdem KIR ŞAHİNER, Nilay ÖZLÜK, Abdülkadir AYDIN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Shanghai Baosteel International Economic & Trading Co., Ltd. ve Mitsui & Co., Ltd. Temsilcisi: Av. Zeynep BİLDİK Kanyon Ofis Binası Kat: 10 Büyükdere Cad. No: 185 İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Zheijang Bao-Mit Precision Steel Technology Co., Ltd.nin hisselerinin belli bir kısmının Mitsui & Co., Ltd. tarafından devralınması ve böylece Zheijang Bao-Mit Precision Steel Technology Co., Ltd. üzerinde Shanghai Baosteel International Economic & Trading Co., Ltd. ile Mitsui & Co., Ltd. tarafından ortak kontrol kurulması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 01.11.2023 tarihli ve 44107 sayılı yazı ile intikal eden ve eksiklikleri 21.02.2024 tarihli ve 48930 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 26.02.2024 tarih ve 2023-5-040/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda; mevcut durumda Shanghai Baosteel International Economic & Trading Co., Ltd. (BAOSTEEL) tarafından kontrol edilmekte olan Zheijang Bao-Mit Precision Steel Technology Co., Ltd’nin (ZHEIJANG) hisselerinin %(.....)’inin Mitsui & Co., Ltd. (MITSUI) tarafından devralınması ve böylece ZHEIJANG üzerinde BAOSTEEL ve MITSUI tarafından ortak kontrol kurulması işlemine izin verilmesi talep edilmektedir. (5) ZHEIJANG hisselerinin tamamı hâlihazırda BAOSTEEL’e aittir. BAOSTEEL’in hisselerinin tamamı ve kontrolü ise nihai olarak China Baowu Steel Group Corporation Limited’e (CHINA BAOWU) aittir. Bildirim konusu işlemin temelini taraflar arasında 17.02.2023 tarihinde imzalanan “Hisse Alım Sözleşmesi” ve 12.09.2023 tarihinde imzalanan “Ortak Girişim Sözleşmesi” oluşturmaktadır. Taraflar arasında imzalanan Hisse Alım Sözleşmesi ve Ortak Girişim Sözleşmesi uyarınca ZHEIJANG hisselerinin %(.....) oranına tekabül eden kısmı MITSUI tarafından satın alınacaktır. BAOSTEEL ise geriye kalan %(.....)’lik oran ile çoğunluk hisseye sahip olmaya devam edecektir. ZHEIJANG, işlem sonrasında nihai olarak BAOSTEEL ve MITSUI’nin ortak kontrolü altında olacaktır. MITSUI’nin işlem kapsamında ortak girişime yapmayı planladığı toplam yatırım tutarı (…..) Çin Yuanı olarak belirlenmiştir. Bildirime konu işlemin gerekçesi ise (…..). (6) Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
24-11/187-75 2/5 Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrasında; “Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir.” hükmüne yer verilmiştir. Anılan hüküm uyarınca dosya konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi sayılabilmesi için ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık (tam işlevsel) olarak ortaya çıkması şeklinde iki unsurun birlikte sağlanması gerekmektedir. Bu nedenle aşağıda öncelikle bildirim konusu işlemin, ortak kontrol şartını yerine getirip getirmediği, ardından bağımsız bir iktisadi varlık olup olmadığı incelenecektir. (7) Ortak girişimde, ana teşebbüslerin ortak kontrolünün varlığına karar vermek için yönetim kurulunun yapısı ve karar alma mekanizması önem taşımaktadır. Başvuruda ve cevabi yazıda açıklandığı üzere işlem sonrasında ZHEIJANG’ı (.....) üyeden oluşan bir Yönetim Kurulu yönetecek olup BAOSTEL’in (.....), MITSUI’nin (.....) Yönetim Kurulu üyesi atama hakkı olacaktır. Yönetim Kurulu, üyelerinin (.....) onayını gerektiren belli konular haricinde, usulüne uygun olarak toplanmış bir toplantıya katılan tüm Kurul üyelerinin oybirliği ile karar alacaktır. Yönetim Kurulu üyelerinin (.....) olumlu oyunu gerektiren konular arasında (i) işletme planı ve yatırım teklifleri hakkında karar verilmesi ve (ii) genel müdür, genel müdür yardımcısı ve mali sorumlu kişinin atanması ve görevden alınması yer almaktadır. (8) Taraflar arasında akdedilen Ortak Girişim Sözleşmesi’nin 19. maddesi uyarınca ise aynı sözleşmenin 18. maddesinde öngörülen belirli kararlar için (.....) hissedarın da olumlu oyu gerekmektedir. Buna göre, sermayenin artırılması veya azaltılması gibi bazı tipik azınlık hissedarlarını koruyan konular dışında, (i) işletme kılavuzları ve yatırım planlarının karara bağlanması, (ii) yıllık bütçe ve kesin hesapların incelenmesi ve onaylanması ve (iii) ZHEIJANG’ın (.....) Çin Yuanını (yaklaşık (.....) TL) aşan yatırımlarının karara bağlanması için tüm hissedarların olumlu oyu gerekmektedir. Bu bilgiler ışığında işlem tarafları, hem BAOSTEEL’in hem de MITSUI’nin bütçe ve stratejik yatırımların onaylanması konusunda veto hakkına sahip olacağını belirtmektedir. (9) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’da “Üst yönetimin atanması ve görevine son verilmesi ya da bütçenin onaylanması ile ilgili veto hakları belirleyici etki açısından çok önemli haklardır. Yönetim kurulu üyeleri gibi üst yönetimin yapısını birlikte belirleme yetkisi, genellikle hak sahibine bir teşebbüsün ticari politikasında belirleyici etki uygulama imkânı verir. Bütçe, ortak girişimin faaliyetlerinin ve özellikle yapacağı yatırımların kesin çerçevesini belirlediğinden aynı durum bütçeyle ilgili haklar bakımından da geçerlidir.” ifadelerine yer verilmiştir. Anılan bilgiler çerçevesinde, bildirime konu işlem sonrasında ZHEIJANG’ın işlem taraflarının ortak kontrolünde olacağı değerlendirilmektedir. (10) İkinci olarak planlanan işlemin, iktisadi bağımsızlık unsuru bakımından değerlendirilmesi gerekmektedir. Başvuruda işlem sonrasında ZHEIJANG’ın çelik ruloları işleyerek levha haline getireceği ve bunları diğer işlenmemiş çelik ürünlerle birlikte öncelikle üçüncü taraflara tedarik edeceği ifade edilmektedir. ZHEIJANG’ın kendi yönetim organına ve işletme personeline sahip olacağı, işletme faaliyetlerini sürdürmek için yeterli kaynağı bulunacağı ve toplam üretiminin %(.....)’inden fazlasının üçüncü kişilere satılacağı belirtilmektedir. Dolayısıyla, ZHEIJANG’ın işlem sonrasında 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında bağımsız ve kalıcı şekilde faaliyet gösteren tam işlevsel bir ortak girişim niteliğinde olacağı değerlendirilmektedir. Bu kapsamda, bildirilen işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in
24-11/187-75 3/5 5. maddesi kapsamında bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır. (11) Ciro bilgilerinden tarafların Türkiye cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin (a) bendinde öngörülen eşikleri aştığı ve dolayısıyla bildirim konusu işlemin ize tabi bir devralma işlemi niteliğinde olduğu tespit edilmiştir. (12) İşlem taraflarından biri olan CHINA BAOWU, merkezi Çin Halk Cumhuriyeti’nde (ÇHC) bulunan bir çelik üreticisidir. CHINA BAOWU, çeşitli çelik ürünleri, çelik merdane, kalıcı ferritler, otomotiv ve diğer metalürjik yedek parçaların üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermesinin yanı sıra çelik endüstrisi için kapsamlı çözümler ve akıllı hizmetler de sağlamaktadır. Ayrıca gelişmiş malzeme, maden parklarının çıkarılması ile bunların ticareti ve lojistiği, endüstri parklarının geliştirilmesi ve endüstriyel finansman alanlarında da faaliyet göstermektedir. CHINA BAOWU Türkiye’deki müşterilerine doğrudan çelik ürünleri satışı yapmakta ve Türkiye’den ciro elde etmektedir. (13) Ortak girişimin bir diğer tarafı olan MITSUI, kayıtlı ofisi Japonya’da bulunan ticaret, iş yönetimi ve proje geliştirme şirketidir. MITSUI, dünya çapında faaliyet göstermekte olup madeni ve metal kaynaklar, enerji ve enerji çözümleri, altyapı projeleri, temel malzemeler, performans malzemeleri, besleme ve tarım, demir ve çelik ürünleri, gıda, perakende, sağlık, bilgi teknolojileri ve iletişim dâhil olmak üzere çeşitli sektörlerde faaliyet göstermektedir. MITSUI, Türkiye’de ağırlıklı olarak demir borular, kimyasal ürünler (endüstriyel kimyasallar, plastik malzemeler ve ürünler, zirai kimyasallar gibi) ve madeni kaynaklar (kömür) alanlarında faaliyet göstermektedir. MITSUI Türkiye’de SARTEN aracılığıyla çelik kutular, plastik kaplar ve kapaklar gibi ambalaj ürünlerinin entegre üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. Ayrıca, MITSUI’nin Birleşik Krallık’ta kurulmuş olan iştiraki MITSUI EUROPE’un İstanbul’da bir şubesi bulunmaktadır. Bu şube MITSUI EUROPE’un özellikle demir borular, kimyasal emtialar ve madeni kaynaklar alanlarındaki ticari faaliyetlerini desteklemektedir. MITSUI, Türkiye cirosunu Türkiye pazarına kendisi tarafından yapılan doğrudan satışlardan ve iştiraklerinden elde etmektedir. (14) Ortak girişime konu olan ZHEIJANG ise ÇHC’de bulunan yerel bir çelik hizmet merkezidir ve ÇHC dışında mevcut veya öngörülen herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. ZHEIJANG’ın faaliyet alanı, öncelikli olarak otomotiv parçaları ve ÇHC’de bulunan büyük ev aletlerinin üreticileri için haddelenmiş karbon çelik saclarının (rolled carbon steel sheets) kesilmesi ve lojistiğidir. Teşebbüs bunu (i) işlenmiş ürünlerin tedariki ve (ii) üçüncü kişiler için işleme hizmeti olmak üzere iki yolla gerçekleştirmektedir. İşlenmiş ürünlerin tedarikinde ZHEIJANG’ın müşterileri ZHEIJANG’a soğuk haddelenmiş çelik sac sipariş vermektedir. ZHEIJANG, soğuk haddelenmiş çelik levhaları öncelikle CHINA BAOWU’dan tedarik etmekte, çelik kesme ekipmanlarıyla işlemekte ve müşterilere teslim etmektedir. Üçüncü kişilere işleme hizmeti kapsamında ise müşteriler tarafından tedarik edilen soğuk haddelenmiş çelik rulolar ZHEIJANG tarafından işlenmekte ve sonrasında müşterilere teslim edilmektedir. ZHEIJANG’ın Türkiye’de herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Başvuruda sunulan bilgiler doğrultusunda, ZHEIJANG’ın işlem sonrasında yalnızca ÇHC’de faaliyet gösterecek olup işlem sonrasında Türkiye’de faaliyet göstermeye yönelik mevcut veya gelecekte herhangi bir planı olmadığı göz önünde bulundurulduğunda, devre konu ortak girişim ile ana şirketlerin faaliyetleri arasında Türkiye coğrafi pazarında herhangi bir yatay ya da dikey örtüşme bulunmadığı görülmektedir. (15) Son olarak, bildirime konu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 13. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında ele alınması gerekmektedir. Söz konusu hükümde “Teşebbüsler
24-11/187-75 4/5 arasında rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olan ve bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, Kanunun 4 üncü ve 5 inci maddeleri çerçevesinde de değerlendirilir.” ifadelerine yer verilmektedir. (16) MITSUI’nin, Türkiye’de ağırlıklı olarak demir borular, kimyasal ürünler ve madeni kaynaklar ticaretinde faaliyeti bulunmakta iken CHINA BAOWU Türkiye’de çelik ürünler, çelik merdane, kalıcı ferritler, otomotiv ve diğer metalurjik yedek parçalarının üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. İşlem tarafları, faaliyetlerinin Türkiye’de “elektrikli çelik sac” ve “elektrolitik kalay kaplı çelik” satışı alanında çok sınırlı olarak yatay ilişkide; 2022 yılında gerçekleşen elektrolitik kalay kaplı çelik tedarikinden kaynaklanan şekilde kayda değer olmayan bir dikey ilişkide olduğunu ifade etmektedir. Bununla birlikte kurulacak ortak girişimin tüm faaliyetlerinin ÇHC’deki ulusal pazar ile sınırlı olacağı ve CHINA BAOWU ile MITSUI’nin faaliyetinin örtüştüğü alanın sınırlı olduğu değerlendirildiğinde bildirime konu işlemin koordinasyon riski doğurmayacağı değerlendirilmektedir. (17) Yukarıda yer verilen değerlendirmeler çerçevesinde, bildirim konusu işlemin başta hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte olmadığı değerlendirilmiş olup bu kapsamda bildirim konusu işleme izin verilmesine karar verilmiştir.
24-11/187-75 5/5 H. SONUÇ (18) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy