Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2022-2-038 (Soruşturma/Uzlaşma) Karar Sayısı : 24-11/202-82 Karar Tarihi : 29.02.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER: Ahmet YALÇIN, Harun ÇALI, Elif TÜRLEK, Merve GÖZÜKATI, Burcu AYKOL, Ömer Burak ARTUKOĞLU C. BAŞVURU TÜRÜ: Resen D. UZLAŞMA TARAFI : Özay Karton Ambalaj Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. Osmangazi Mah. Gazi Cad. No:11 Esenyurt/İstanbul (1) E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 13.04.2023 tarihli ve 23-18/322-M sayılı, 28.09.2023 tarihli ve 23-46/868-M sayılı kararları uyarınca viyol üretimi ve satışı alanında faaliyet gösteren Dentaş Kağıt Sanayi AŞ, Güneş Kalıplı Basma Kutu Ambalaj San. ve Tic. AŞ, Güres Tavukçuluk Üretim Paz. ve Tic. AŞ, Keskinoğlu Tav. ve Dam. İşl. San. Tic. AŞ, Özay Karton Ambalaj Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Yuva Viyol ve Ambalaj San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak başlatılan soruşturma kapsamında 21.02.2024 tarihli ve 24-09/164-MUA sayılı uzlaşma ara kararına istinaden Özay Karton Ambalaj Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından gönderilen uzlaşma metni neticesinde soruşturmanın sonlandırılması. (2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Aralarında Özay Karton Ambalaj Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin (ÖZAY) de bulunduğu viyol üreticisi bazı teşebbüslerin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal ettikleri iddiası. G. DOSYA EVRELERİ: (3) Rekabet Kurulunun (Kurul) 06.01.2022 tarihli ve 22-01/14-M sayılı kararı ile Yumurta Üreticileri Merkez Birliği (YUMBİR) ve YUMBİR'e üye yerel birlikler ile yumurta üretimi alanında faaliyet gösteren teşebbüslerin rekabeti kısıtlayıcı çeşitli eylemlerde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal ettikleri iddiası üzerine aynı Kanun'un 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca resen önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Yapılan önaraştırma kapsamında, 30.03.2022 tarihinde Güres Tavukçuluk Üretim Pazarlama ve Ticaret AŞ’de (GÜRES) yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir. GÜRES’te yapılan incelemede yumurta viyolünü1 konu edinen ve bir rekabet ihlaline işaret edebileceği değerlendirilen bazı yazışmalar tespit edilmiştir. (4) GÜRES’te yapılan yerinde incelemede elde edilen bu yazışmalara istinaden hazırlanan 16.08.2022 tarihli ve 2022-2-038/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, Kurulun 08.09.2022 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 22-41/590-M sayılı karar ile aralarında Dentaş Kağıt Sanayi AŞ (DENTAŞ), Güneş Kalıplı Basma Kutu Ambalaj San. ve Tic. AŞ (GÜNEŞ), 1 Yumurta viyolü, yumurtaların içine oturacağı küçük kâsecikleri bulunan, karton veya plastikten yapılan koruma kaplarıdır.
24-11/202-82 2/9 GÜRES ve Keskinoğlu Tav. ve Dam. İşl. San. Tic. AŞ’nin (KESKİNOĞLU) de bulunduğu viyol üretimi alanında faaliyet gösteren teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri iddiası ile ilgili olarak aynı Kanun’un 40. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. (5) Önaraştırma süreci sonunda hazırlanan 04.04.2023 tarihli ve 2022-2-038/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, Kurulun 13.04.2023 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 23-18/322-M sayıyla, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespiti amacıyla DENTAŞ, GÜNEŞ, GÜRES, KESKİNOĞLU ve ÖZAY hakkında, aynı Kanun’un 41. maddesinin birinci fıkrası uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir. (6) Soruşturma süresi, Kurulun 07.09.2023 tarihli ve 23-41/785-M sayılı kararıyla, 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bitiminden itibaren altı ay olmak üzere 13.04.2024 tarihine kadar uzatılmıştır. (7) Akabinde Kurulun 28.09.2023 tarihli ve 23-46/868-M sayılı kararı ile 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespiti amacıyla Yuva Viyol ve Ambalaj San. ve Tic. Ltd. Şti. (YUVA) hakkında soruşturma açılmasına ve bu soruşturmanın mevcut soruşturma ile birleştirilerek yürütülmesine karar verilmiştir. (8) ÖZAY tarafından Kurum kayıtlarına 30.01.2024 tarih ve 47990 sayı ile intikal eden yazıyla 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca uzlaşma usulünün başlatılmasına dair başvuruda bulunulmuştur. Söz konusu başvuru üzerine hazırlanan 06.02.2024 tarihli ve 2022-2-038/BN-27 sayılı Bilgi Notu Kurulun 08.02.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 24-07/127-M sayılı karar ile teşebbüsle uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir. Akabinde 19.02.2024 tarihinde Kurum merkez binasında ÖZAY yetkilisinin katılımıyla uzlaşma görüşmesi gerçekleştirilmiştir. (9) ÖZAY ile gerçekleştirilen uzlaşma görüşmesi ve ÖZAY’ın uzlaşma sürecinin devam ettirilmesi yönündeki talebi çerçevesinde hazırlanan 20.02.2024 tarihli ve 2022-2-038/BN-28 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 21.02.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 24-09/164-MUA sayılı uzlaşma ara kararı verilmiştir. (10) İlgili karar ÖZAY’a 21.02.2024 tarihinde elektronik ortamda tebliğ edilmiş2 olup, teşebbüs tarafından bu karara istinaden hazırlanan uzlaşma metni 26.02.2024 tarih ve 49091 sayı ile süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (11) Yukarıda yer verilen süreç sonucunda hazırlanan 27.02.2024 tarihli ve 2022-2-038/BN-30 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (12) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle; Kurulun 21.02.2024 tarihli ve 24-09/164-MUA sayılı uzlaşma ara kararı ile ÖZAY tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde, Kurulun 13.04.2023 tarihli ve 23-18/322-M sayılı, 28.09.2023 tarihli ve 23-46/868-M sayılı kararları uyarınca yürütülmekte olan soruşturmanın uzlaşma usulü ile sonlandırılabileceği ifade edilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. İlgili Taraf Hakkında Bilgi (ÖZAY) (13) 2012 yılında İstanbul’da kurulan ÖZAY, yumurta viyolü üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. Teşebbüsün ortaklık yapısına aşağıda yer verilmektedir: 2 Elektronik Tebligat Yönetmeliği’nin “Elektronik tebligatın hazırlanması ve muhataba ulaştırılması” başlıklı 9. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca elektronik yolla tebligatın, muhatabın elektronik tebligat adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapıldığı sayılmaktadır.
24-11/202-82 3/9 Tablo 1: ÖZAY’ın Hissedarlık Yapısı Hissedarlar Oran (%) Mervenur ÖZMEŞE EMEN (.....) Secde Nur ŞİMŞEK (.....) Toplam 100,00 Kaynak: Teşebbüsten Gelen Bilgiler I.2. İlgili Pazar (14) Viyol; içinde bulundurduğu ürününün taşınmasını sağlamak ve taşıma esnasında ürünlerin birbirleriyle temas etmesini, zarar görmesini engellemek amacıyla kâğıttan ya da plastikten yapılan muhafaza kaplarıdır. Viyoller kullanıldıkları sektöre ve ürüne göre endüstriyel viyol, meyve-sebze viyolü ve yumurta viyolü olmak üzere üçe ayrılmaktadır. (15) Yumurta viyolleri üretimlerinde kullanılan ham maddeye göre kâğıt yumurta viyolleri ve plastik yumurta viyolleri olarak ikiye ayrılmaktadır. Kâğıt yumurta viyolleri ve plastik yumurta viyolleri ana ham maddeleri ve üretim şekilleri farklılık arz eden viyol türleridir. Dosya kapsamında hakkında soruşturma açılan teşebbüslerin tamamı kâğıt yumurta viyolü üretimi alanında faaliyet göstermektedir. (16) Kâğıt yumurta viyolleri; bütünleşik kapağı olmayan tava tipi yumurta yumurta viyolleri, bütünleşik kapağı olan kapaklı yumurta viyolleri ve tava tipi yumurta viyolleri için viyol kapakları olmak üzere üçe ayrılmaktadır. (17) Dosya kapsamında edinilen bilgiler çerçevesinde, tava tipi yumurta viyolleri ile kapaklı yumurta viyollerinin üretiminde kullanılan ham maddelerin ve enerji türlerinin birebir aynı olduğu, üretimlerinin aynı üretim tesislerinde gerçekleştirilebildiği, kullanılan enerji miktarı, işçilik ve paketleme gibi maliyet kalemlerinin büyük oranda benzerlik gösterdiği, kapaklı yumurta viyolü üretiminden tava tipi yumurta viyolü üretimine geçişte ek maliyetin bulunmadığı, her iki tip viyolün de hizmet ettiği amacın yumurtanın muhafazasını ve taşımasını kolaylaştırmak olduğu anlaşılmıştır. Bu bilgiler çerçevesinde, ilgili ürün pazarı “kâğıt yumurta viyolü pazarı” olarak tanımlanabilecektir. (18) Yine, incelenen teşebbüslerin Türkiye'nin hemen her bölgesindeki farklı kanallarda bulunan alıcılara ürün tedarik ettiği göz önüne alındığında dosya kapsamında ilgili coğrafi pazar "Türkiye" olarak belirlenebilecektir. (19) Ancak İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. paragrafındaki; “…inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir” ifadesi dikkate alınarak ilgili ürün pazarı ve ilgili coğrafi pazar tanımı yapılmasına gerek görülmemiştir. I.3. ÖZAY Hakkında Elde Edilen Bilgiler ve Belgeler3, 4 (20) Delil 25: 07.03.2023 tarihinde GÜNEŞ’te gerçekleştirilen yerinde incelemede elde edilen ve 13.05.2020-07.12.2022 tarihleri arasında GÜNEŞ Genel Müdürü (.....) (A.B.) ve ÖZAY Genel Müdürü (.....) (M.Ö.E.) arasında gerçekleşen Whatsapp yazışmalarının içeriğine aşağıda yer verilmiştir: 3 Belgelerdeki ifadeler, belgelerin aslına sadık kalmak amacıyla herhangi bir düzeltme yapılmaksızın alınmıştır. 4 Belgelerin numaralandırılmasında 2022-2-038/BN-27 sayılı Bilgi Notu’ndaki belge numaraları korunmuştur.
24-11/202-82 4/9 A.B. 13.05.2020 (12.55): Sayın yetkili, Bugünden geçerli olmak üzere üretimini yaptığımız ürünlerde, maliyet artışları nedeniyle fiyat artışı olmuştur. Güncel fiyat listesi ektedir. Saygılarımla. (.....) Güneş Viol A.B. 13.05.2020 (12.55): [GÜNEŞ’in 13.05.2020 tarihli fiyat listesi gönderilmiştir.] M.Ö.E. 13.05.2020 (13.12): Hayırlı olsun (.....) bey M.Ö.E. 13.05.2020 (13.12): [ÖZAY’ın 11.05.2020 tarihli fiyat listesi gönderilmiştir.] M.Ö.E. 13.05.2020 (13.17): Yüzde kaç yaptınız A.B. 13.05.2020 (14.02): % 11-12 civarları M.Ö.E. 13.05.2020 (14.03): Hayırlı olsun A.B. 10.10.2020 (15.16): [GÜNEŞ’in haritadaki konumu gönderilmiştir.] A.B. 10.10.2020 (15.59): [GÜNEŞ’in 28.09.2020 tarihli fiyat listesi gönderilmiştir.] (…) A.B. 07.01.2021 (14.05): [DENTAŞ’a ait fiyat listesi gönderilmiştir.]5 M.Ö.E. 07.01.2021 (14.14): Çok teşekkürler (.....) bey A.B. 07.01.2021 (15.52): (.....) hanım, Merhaba Gönderdiğim fiyat listesi Dentaşındır. M.Ö.E. 07.01.2021 (16.24): Merhaba tamamdır A.B. 09.04.2021 (17.09): [DENTAŞ’a ait 12.04.2021 tarihli fiyat listesi gönderilmiştir.] (…) M.Ö.E. 16.09.2021 (17.18): [YUVA’ya ait 15.09.2021 tarihli fiyat listesi gönderilmiştir.] M.Ö.E. 16.09.2021 (18.38): [GÜRES’e ait 11.08.2021 tarihli fiyat listesi gönderilmiştir.] M.Ö.E. 16.09.2021 (18.46): Peşin olan fiyatlara 30 gün vade yapıyor. Bunun üstüne de ek yüzde 3-4 daha yapıyomuş müşteri bazlı A.B. 23.09.2021 (14.19): [GÜNEŞ’e ait 23.09.2021 tarihli fiyat listesi gönderilmiştir.] M.Ö.E. 23.09.2021 (14.36): Hayırlı olsun (.....) bey (...) M.Ö.E. 27.09.2021 (14.32): [GÜNEŞ, DENTAŞ ve GÜRES’e ait karşılaştırmalı fiyat listesi gönderilmiştir.] (…) M.Ö.E. 29.09.2021 (14.31): [ÖZAY’a ait 27.09.2021 tarihli fiyat listesi gönderilmiştir.] M.Ö.E. 06.12.2021 (18.43): [DENTAŞ’a ait “15 Aralık 2021 Tarihi İtibariyle Geçerli Fiyat Listesi” gönderilmiştir.] M.Ö.E. 06.12.2021 (18.43): İyi akşamlar (.....) bey; bilginiz varmı bu zamdan? A.B. 06.12.2021 (21.16): Hayırlı akşamlar (.....) hanım,Bu ay tahmin ediyordum.Yazdan bugüne doğal gaz ve kağıt fiyatları 3’er kat arttı.Böyle bir zam siz beklemiyormusunuz. Son 10 günde sadece kâğıt %20 doğal gaz %20 arttı diğerlerini saymıyorum. M.Ö.E. 06.12.2021 (18.43): Doğru diyorsunuz zam bekliyorduk tabi. Ama güven olmuyo yem mi değil mi paranoyak olduk artık biliyosunuz siz de. Nakliye olayını ilk kez bu şekilde yapacak sanırım onu hiç beklemiyordum M.Ö.E. 04.01.2022 (17.53): (.....) bey iyi akşamlar M.Ö.E. 04.01.2022 (17.54): Zam yapmışsınız hayırlı olsun inşallah M.Ö.E. 04.01.2022 (17.54): Dentaş yapmadı mı? A.B. 04.01.2022 (22.55): Hayırlı akşamlar.Yılbaşı Doğal gaz elk ciddi zam,bugünde Kağıda %25 civarı zam gelince beklemedim.Maliyetler çok çok yükseldi, Onlarda yapar herhalde. M.Ö.E. 05.01.2022 (08.59): İnşallah çok bekletmezler. ben de direneneyeceğim bu hafta yapacağım kısmetse M.Ö.E. 06.01.2022 (18.01): [DENTAŞ’a ait ‘6 Ocak 2022 Fiyat Listesi’ gönderilmiştir.] M.Ö.E. 06.01.2022 (18.10): [İzviyol Geri Dönüşüm San. ve Tic. Ltd. Şti.ye ait ‘4 Ocak 2022’den İtibaren Geçerli Fiyat Listesi’ gönderilmiştir.] A.B. 06.01.2022 (18.26): Tşk M.Ö.E. 06.01.2022 (19.10): Rica ederim (.....) bey (…) M.Ö.E. 14.03.2022 (12.25): (.....) bey merhaba M.Ö.E. 14.03.2022 (12.25): Bir müşterime liste fiyatı üstünden Dentaş %16 indirim yapmış 5 Söz konusu fiyat listesinin tarihi tespit edilememiştir.
24-11/202-82 5/9 M.Ö.E. 14.03.2022 (12.25): %20 yaptı diyen de var M.Ö.E. 14.03.2022 (12.26): Atılım6 da % 17 diyor şuan için M.Ö.E. 14.03.2022 (12.26): Net bir liste yok elime geçen A.B. 14.03.2022 (16.36): %20 mal fazlası diyor.O da %16.66 iskontoya geliyor M.Ö.E. 14.03.2022 (16.38): Evet tam olarak aynen bu şekilde (.....) bey M.Ö.E. 14.03.2022 (16.39): Tek kamyon alımlarında yapıyor mu onu bilemiyorum. Benim görüştüğüm herkesle 5 kamyon alımında 6. kamyon ücretsiz şeklinde konuşmuşlar M.Ö.E. 16.03.2022 (16.29): Dün itibari ile o indirim kampanyası bitti. Sipariş verdikleirmden gelen olursa bir kerelik vermeye çalışırım demiş. atılımla görüştü müşterim bu şekilde cevap vermiş A.B. 16.03.2022 (17.11): Tşk M.Ö.E. 17.03.2022 (14.23): (.....) bey Dentaş indirimin son günü diye müşterileri arıyor ama Kampanyayı devam ettiriyor bilginiz olsun. Ben de 2-3 hafta terminli, Dentaşla aynı oranda uygulamaya aldım size de haber vermiş olayım A.B. 17.03.2022 (14.37): Biz kampanyayı bitirdik.Dentaşta bitirmiş diye duyduk M.Ö.E. 17.03.2022 (15.31): Duyumlar öyle ama sahada hala yapıyolar (.....) bey İstanbul içinde kapakta 250 li paket 158 lira şuan atılımda. perakendede(100-150 pakette) bile atılım indirimi yansıtıyor bilginiz olsun M.Ö.E. 17.03.2022 (15.48): %20-22 arası zam var mayıs başından itibaren geçerliymiş (.....) bey M.Ö.E. 25.04.2022 (15.48): Henüz liste yok etrafta. Güresle dentaş görüşüp karar vermişler diye duydum M.Ö.E. 25.04.2022 (15.49): [DENTAŞ’a ait ‘25 Nisan 2022 Fiyat Listesi’ gönderilmiştir.] (…) A.B. 28.09.2022 (11.00): [DENTAŞ’a ait ’26 Eylül 2022 Fiyat Listesi’ gönderilmiştir.] M.Ö.E. 28.09.2022 (11.03): Teşekkür ederim (.....) bey M.Ö.E. 28.09.2022 (12.03): (.....) bey 3 viyolcüyle konuştum haberleri yok M.Ö.E. 28.09.2022 (12.03): Yumurtacılarla konuştum çoğunun haberi yok. Haberi olan duydum diyende de liste yok M.Ö.E. 28.09.2022 (12.04): Kimseye liste gitmemiş henüz M.Ö.E. 28.09.2022 (12.05): Ancak yumurtacılar arasında %20 bi zam geleceği konuşuluyor diyen büyük üreticiler var M.Ö.E. 28.09.2022 (12.05): Durum bu M.Ö.E. 28.09.2022 (12.37): (.....) bey liste giden büyük firmalar var M.Ö.E. 28.09.2022 (12.37): %20 yi doğruladılar M.Ö.E. 28.09.2022 (12.37): Devreye almışlar zammı büyük firmalarda I.4. Değerlendirme I.4.1. ÖZAY Hakkında Elde Edilen Bilgilere ve Belgelere İlişkin Değerlendirme (21) Delil 25’te yer alan 09.04.2021 tarihli yazışmada GÜNEŞ Genel Müdürünün ÖZAY Genel Müdürü ile DENTAŞ’a ait ve sahadan elde edildiği değerlendirilen 12.04.2021 tarihli fiyat listesini paylaştığı ve 06.12.2021 tarihli yazışmada ise ÖZAY Genel Müdürünün GÜNEŞ Genel Müdürü ile yine DENTAŞ’a ait ve sahadan elde edildiği anlaşılan ve 15.12.2021 tarihli fiyat listelerini paylaştığı; 16.09.2021 tarihli yazışmalarda, ÖZAY Genel Müdürünün DENTAŞ’ın müşterilerine uyguladığı ve yine sahadan elde edildiği değerlendirilen vade ve indirim oranı bilgilerini GÜNEŞ Genel Müdürüne bildirdiği görülmektedir. Bunlara ek olarak, Delil 25’te yer alan 04-05.01.2022 tarihli yazışmalarda ise GÜNEŞ’in zam yaptığı haberini GÜNEŞ dışındaki kaynaklardan elde eden ÖZAY’ın, GÜNEŞ yetkilisine “ben de direneneyeceğim bu hafta yapacağım kısmetse” şeklinde bilgi vererek, konuşma tarihini izleyen hafta itibarıyla viyol ürününe zam yapacağı bilgisini rakibi ile paylaştığı görülmektedir. Delil 25’te yer alan 14.03.2022- 6 DENTAŞ’ın bayisi Atılım Tavukçuluk ve Tarım Ürünleri Tic. Ltd. Şti.yi ifade etmektedir.
24-11/202-82 6/9 17.03.2022 tarihli yazışmalara bakıldığında, ÖZAY Genel Müdürünün sahadan müşterileri aracılığıyla DENTAŞ’ın indirim politikası ile ilgili olarak edindiği bilgileri ve kendisinin de DENTAŞ’la aynı oranda indirimi yapacağı bilgisini rakibi GÜNEŞ ile paylaştığı, akabinde de GÜNEŞ’in DENTAŞ’ın kampanyayı bitirdiğini duyduğunu ve kendilerinin de kampanyayı sonlandırdığı bilgisini rakibi ÖZAY’a ilettiği anlaşılmaktadır. Son olarak Delil 25’te yer alan 28.09.2022 tarihli yazışmalarda, ÖZAY Genel Müdürü, DENTAŞ’ın uygulamaya alacağı fiyat listelerine ilişkin olarak sahadan elde ettiği bilgiler hakkında GÜNEŞ Genel Müdürünü bilgilendirmektedir. Söz konusu bilgilerin, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında korunması amaçlanan, pazardaki stratejik belirsizliği ortadan kaldırabilecek nitelikte bilgiler olduğuna şüphe bulunmamaktadır. Nitekim paylaşıma konu olan bilgiler viyol fiyatlarına yapılacak zamma ve viyol satışlarında uygulanacak indirim oranlarına ve müşterilere tanınan vadeye ilişkindir. (22) Bu çerçevede, GÜNEŞ ve ÖZAY’ın 09.04.2021, 06.12.2021, 04-05.01.2022, 14-17.03.2022 ve 28.09.2022 tarihlerinde 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin korumayı amaçladığı stratejik belirsizliği ortadan kaldıran ve geleceğe dönük olan bilgileri aralarında paylaşmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri değerlendirilmiştir. I.4.2. Uzlaşma Sürecine ve İdari Para Cezasına İlişkin Değerlendirme (23) 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası; "Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir." hükmünü amirdir. (24) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği) 4. maddesinde idari para cezası belirlenirken öncelikle temel para cezasının hesaplanacağı; ardından anılan Yönetmelik’in 6. ve 7. maddeleri uyarınca varsa ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak temel para cezasının arttırılmasının ve/veya cezadan indirim yapılmasının söz konusu olacağı düzenlenmektedir. (25) Söz konusu Yönetmelik’in temel para cezasını düzenleyen 5. maddesinin ilk fıkrasına göre; temel para cezası hesaplanırken ihlale taraf olan teşebbüslerin Kurul tarafından saptanacak yıllık gayri safi gelirlerinin, karteller için %2'si ile %4'ü, diğer ihlaller için %0,5'i ile %3'ü arasında bir oran esas alınmaktadır. Anılan maddenin ikinci fıkrasında ise birinci fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde ilgili teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususların dikkate alınacağı hükmüne yer verilmiştir. (26) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrasında “Soruşturmaya başlanmasından sonra Kurul, ilgililerin talebi üzerine veya resen, soruşturma sürecinin hızlı bitirilmesinden doğacak usuli faydaları ve ihlalin varlığına veya kapsamına ilişkin görüş farklılıklarını göz önüne alarak uzlaşma usulünü başlatabilir. Kurul, hakkında soruşturma başlatılan ve ihlalin varlığı ile kapsamını kabul eden teşebbüs veya teşebbüs birlikleri ile soruşturma raporunun tebliğine kadar uzlaşabilir.”, altıncı fıkrasında “Bu çerçevede Kurul, hakkında soruşturma açılan taraflara, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettikleri bir uzlaşma metni sunmaları için kesin bir süre verir. Verilen süre geçirildikten sonra yapılan bildirimler dikkate alınmaz. İhlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla soruşturma sonlandırılır.” ve yedinci fıkrasında
24-11/202-82 7/9 “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir.” hükümleri yer almaktadır. (27) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik’in (Uzlaşma Yönetmeliği) 5. maddesinin birinci fıkrasında ise “Soruşturma tarafları uzlaşma taleplerini yazılı olarak Kuruma iletir. Kurul, 4 üncü maddenin ikinci fıkrasındaki hususları dikkate alarak bu talebi kabul veya ret edebileceği gibi varsa diğer tarafların da uzlaşma görüşmelerine davet edilmesine karar verebilir” düzenlemesi bulunmaktadır. (28) Bu kapsamda soruşturma tarafı ÖZAY uzlaşma talebinde bulunmuştur. Söz konusu başvuru üzerine Kurul tarafından, 08.02.2024 tarih ve 24-07/127-M sayı ile, teşebbüsle uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir. (29) Söz konusu Kurul kararı ve Uzlaşma Yönetmeliği hükümleri uyarınca ÖZAY yetkilisi ile yapılan uzlaşma görüşmesinde teşebbüse dosya konusu iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, teşebbüs hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan başlıca belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir. (30) Uzlaşma görüşmesi neticesinde, ÖZAY’ın uzlaşma sürecinin devam etmesi yönündeki beyanları doğrultusunda alınan 21.02.2024 tarihli ve 24-09/164-MUA sayılı uzlaşma ara kararında, soruşturma sürecinin uzlaşma ile neticelenmesi halinde; 1. “Özay Karton Ambalaj Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin rakibi ile pazardaki stratejik belirsizliği ortadan kaldırabilecek nitelikteki bilgileri paylaşmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, 2. Bu nedenle, Özay Karton Ambalaj Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.ye 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (a) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 78.367,16 TL idari para cezası uygulanmasına, 3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik”in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına, 4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2022 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 58.775,37 TL tutarında idari para cezası uygulanmasına, 5. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca, uzlaşma metninin Kuruma gönderilebilmesi için işbu ara kararın tebliğinden itibaren anılan teşebbüse 15 gün süre verilmesine, 6. Uzlaşma metninin süresi içinde gönderilmemesi halinde, Kurulun işbu ara kararıyla bağlı olmadığına” karar verilmiştir.
24-11/202-82 8/9 (31) Bahse konu ara kararda ceza oranı belirlenirken yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alınarak, ÖZAY’ın rakibi ile pazardaki stratejik belirsizliği ortadan kaldırabilecek nitelikteki bilgileri paylaşmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmesi “diğer ihlal” olarak değerlendirilmiş ve temel para cezası başlangıç oranı %(.....) olarak belirlenmiştir. (32) Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ihlalin süresinin temel para cezasının tespitinde dikkate alınacağı öngörülmektedir. Belirtilen hükme göre temel para cezasının miktarı; bir ila beş yıl arasında süren ihlallerde yarısı oranında, beş yıldan uzun süren ihlallerde ise bir katı oranında arttırılacaktır. İhlale ilişkin belgeler 09.04.2021- 28.09.2022 dönemini kapsamakta olup ihlal bir yıldan uzun beş yıldan kısa sürmüştür. Bu çerçevede, temel para cezasında ihlalin süresi nedeniyle yarısı oranında artış yapılmış ve temel para cezası oranı %(.....) olarak belirlenmiştir. (33) Diğer taraftan, Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesi çerçevesinde ağırlaştırıcı unsurun bulunmadığı değerlendirilmiştir. Anılan Yönetmelik’in 7. maddesi kapsamında ise temel para cezasında %(.....) oranında indirim uygulanmış ve uzlaşma indirimi öncesinde teşebbüse uygulanacak para cezası oranı %(.....) olarak belirlenmiştir. (34) Uzlaşma Yönetmeliği’nin 8. maddesinin birinci fıkrasında; “1) Uzlaşma tarafı, uzlaşma ara kararında bildirilen hususları kabul etmesi halinde, aşağıdaki unsurları içeren bir uzlaşma metnini sunar: a) Uzlaşma tarafının ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettiğine dair açık beyanı, b) Kurulun uzlaşma tarafına ihlal nedeniyle verebileceği azami idari para cezası oranı ve miktarı ile tarafın uzlaşma usulü çerçevesinde bu ceza oranını ve miktarını kabul ettiği, c) Uzlaşma tarafının hakkındaki iddialar konusunda yeterli derecede bilgilendirildiği ve kendi görüşlerini ve açıklamalarını aktarmak için tarafa yeterli imkân tanındığı, ç) İdari para cezasının ve uzlaşma metninde yer alan hususların uzlaşma tarafınca dava konusu yapılamayacağı.” hükmüne yer verilmiştir. Bu kapsamda ÖZAY tarafından süresi içinde gönderilen uzlaşma metninin Uzlaşma Yönetmeliği’nin 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan unsurları içerdiği görülmüştür. (35) Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, yukarıda belirtilen uzlaşma ara kararı ile ÖZAY tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde Ceza Yönetmeliği kapsamında hesaplanan idari para cezasının %25 oranında indirilmesi; teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle 2022 yılı gayri safi gelirleri üzerinden %(.....) oranında idari para cezası uygulanması ve soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması sonuçlarına varılmıştır. J. SONUÇ (36) 13.04.2023 tarihli ve 23-18/322-M sayılı, 28.09.2023 tarihli ve 23-46/868-M sayılı Kurul kararları ile açılan soruşturma kapsamında Rekabet Kurulunun 21.02.2024 tarihli ve 24-09/164-MUA sayılı uzlaşma ara kararına istinaden Özay Karton Ambalaj Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından gönderilen nihai uzlaşma metni 26.02.2024 tarih ve 49091 sayı ile süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Uzlaşma metninde ihlalin varlığı ve kapsamı ile uzlaşma ara kararında öngörülen azami idari para cezası oranı ve tutarı teşebbüs tarafından açıkça kabul edilmiş olup
24-11/202-82 9/9 1. Özay Karton Ambalaj Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin rakibi ile pazardaki stratejik belirsizliği ortadan kaldırabilecek nitelikteki bilgileri paylaşmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, 2. Bu doğrultuda teşebbüse aynı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ile Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (a) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 78.367,16 TL idari para cezası uygulanmasına, 3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve Uzlaşma Yönetmeliği’nin 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına, 4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 58.775,37 TL tutarında idari para cezası uygulanmasına, 5. Böylece Rekabet Kurulunun 13.04.2023 tarihli ve 23-18/322-M sayılı, 28.09.2023 tarihli ve 23-46/868-M sayılı kararları uyarınca yürütülmekte olan soruşturmanın sonlandırılmasına gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy