Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-3-063 (Soruşturma/Uzlaşma) Karar Sayısı : 24-13/246-103 Karar Tarihi : 14.03.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Barış BİRCAN, Gamze GÜNDÜZ HALICI, Hafize KÖSE, Hüseyin TEKELİ C. İLGİLİ TARAF : - Oriflame Kozmetik Ürünleri Ticaret Limited Şirketi Temsilcileri: Av. Hakan ÖZGÖKÇEN, Av. Sinan DİNİZ, Av. Hüseyin ÇOŞGUN, Av. Gamze Ceren SEYMENOĞLU, Av. Cem BURAN Ebulula Mardin Cad., Gül Sok. No:2 Maya Park Tower 2, Akatlar Beşiktaş/İstanbul D. ŞİKÂYETÇİLER : - Gizlilik talepli başvuru. (1) E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 17.08.2023 tarih ve 23-39/734-M(4) sayılı kararı ile Oriflame Kozmetik Ürünleri Ticaret Limited Şirketi’nin yeniden satıcıların satış fiyatlarını tespit etmek ve internet satışlarını kısıtlamak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak açılan soruşturma kapsamında Rekabet Kurulunun 29.02.2024 tarihli ve 24-11/178-MUA sayılı uzlaşma ara kararı uyarınca gönderilen uzlaşma metni neticesinde, Oriflame Kozmetik Ürünleri Ticaret Limited Şirketi hakkında yürütülen soruşturmanın yeniden satış fiyatının tespiti iddiası bakımından uzlaşma ile sonlandırılması. (2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Karara konu olan iddialar özetle; Oriflame Kozmetik Ürünleri Ticaret Limited Şirketi’nin (ORIFLAME) yeniden satıcıların satış fiyatlarını tespit etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine yöneliktir. (3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 30.03.2023 tarihli ve 23-16/292-M(2) sayılı kararı ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 40. maddesi uyarınca ORIFLAME hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. (4) 10.08.2023 tarih ve 2023-3-018/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, Kurulun 17.08.2023 tarihli toplantısında ele alınmış ve 23-39/734-M(4) sayılı karar ile yeniden satıcıların satış fiyatlarını tespit etmek ve internet satışlarını kısıtlamak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak ORIFLAME hakkında soruşturma açılmasına karar verilmiştir. (5) Söz konusu soruşturmaya ilişkin Soruşturma Bildirimi, 29.08.2023 tarih ve 71513 sayılı yazı ile tarafa tebliğ edilmiş ve taraftan 30 gün içinde birinci yazılı savunmasını göndermesi talep edilmiştir. Tarafın ilk yazılı savunması 29.09.2023 tarih ve 43060 sayı ile yasal süresi içinde Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına girmiştir.
24-13/246-103 2/13 (6) Soruşturma sürecinde ORIFLAME tarafından Kurum kayıtlarına 26.10.2023 tarih ve 43918 sayı ile intikal eden başvuru ile internet satış yasaklarına yönelik taahhüt sunmak istedikleri bildirilmiş ve taahhüt görüşmelerine başlanılması talep edilmiştir. Teşebbüs tarafından taahhüt başvurusunun yanı sıra 26.10.2023 tarih ve 43919 sayı ile uzlaşma başvurusunda bulunulmuş, hakkında yürütülen soruşturmanın yeniden satış fiyatının tespiti iddiaları bakımından uzlaşma usulü ile sonlandırılması talep edilmiştir. (7) ORIFLAME tarafından yapılan uzlaşma başvurusu, Kurul gündeminde görüşülmüş ve Kurulun 09.11.2023 tarih ve 23-53/1006-M sayılı kararı ile ORIFLAME’in uzlaşma talebi kabul edilerek uzlaşma görüşmelerinin başlatılmasına karar verilmiştir. Anılan Kurul kararına istinaden 01.12.2023 tarihinde ORIFLAME temsilcileriyle çevrim içi uzlaşma görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik’in (Uzlaşma Yönetmeliği) 6. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yapılan görüşmede teşebbüse söz konusu iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, uzlaşma tarafı olan teşebbüs hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir. (8) ORIFLAME tarafından Kurum kayıtlarına 02.02.2024 tarih ve 48119 sayı ile intikal eden dilekçe ile ek beyanlar sunulmuştur. Söz konusu belgede teşebbüs tarafından Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik (Ceza Yönetmeliği) kapsamında dikkate alınması talep edilen hususlar ifade edilmiştir. (9) Uzlaşma süreci devam ederken Kurul tarafından 08.02.2024 tarih ve 24-07/99-M sayılı karar ile 17.08.2023 tarihinde başlatılan soruşturmanın süresinin bitiminden itibaren 3 ay uzatılmasına karar verilmiştir. (10) Uzlaşma görüşmesi doğrultusunda hazırlanan 23.02.2024 tarihli ve 2023-3-063/BN-04 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 29.02.2024 tarihli toplantısında görüşülmüştür. Bu kapsamda Kurul tarafından 24-11/178-MUA sayı ile ara karar verilmiştir.Y (11) Yukarıda yer verilen süreç sonucunda hazırlanan 12.03.2024 tarih ve 2023-3-063/BN-06 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (12) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle; Kurulun 09.11.2023 tarih ve 23-53/1006-M sayılı ara kararı ile ORIFLAME tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde, anılan teşebbüs hakkındaki soruşturmanın uzlaşma usulü ile sonlandırılabileceği ifade edilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. Taraf Hakkında Bilgi: ORIFLAME (13) Oriflame Grubu 1967 yılında İsveç’te kurulmuş olup ORIFLAME ile 1992 yılında Türkiye’de faaliyete başlamıştır. Türkiye’de kurulu bulunan şirketin %(.....)’ü Hollanda merkezli olan Oriflame Holdings B.V.’ye aittir. Şirketin ana faaliyet konusu her türlü kozmetik ürününün ithalatı, ihracatı, yurt içi toptan ticareti ile bu ürünlerin doğrudan satışlarının organizasyonu, yönetilmesi ve desteklenmesidir. Şirket, kendine ait markalı kozmetik ürünleri ve sağlıklı yaşam ürünlerini ifade eden “wellness” ürünlerinin doğrudan satışı ile pazarlaması alanlarında faaliyet göstermektedir. Kişisel bakım, saç ve vücut bakımı, renkli kozmetik, cilt bakımı, kokular, aksesuarlar ve sağlıklı yaşam ürünlerinden oluşan ürün portföyünde tamamı ORIFLAME markalı yaklaşık (.....) ürün
24-13/246-103 3/13 yer almaktadır. ORIFLAME’in Türkiye’de aylık aktif sayıları değişmekle birlikte yaklaşık (.....) bağımsız marka ortağı bulunmaktadır. I.2. İlgili Pazar I.2.1. İlgili Ürün Pazarı (14) Kozmetik, 5324 sayılı Kozmetik Kanunu ve 25823 sayılı Kozmetik Yönetmeliği çerçevesinde, insan vücudunun epiderma, tırnaklar, kıllar, saçlar, dudaklar ve dış genital organlar gibi değişik dış kısımlarına, dişlere ve ağız mukozasına uygulanmak üzere hazırlanmış, tek veya temel amacı bu kısımları temizlemek, koku vermek, görünümünü değiştirmek ve/veya vücut kokularını düzeltmek ve/veya korumak veya iyi bir durumda tutmak olan bütün preparatları ve maddeleri kapsamaktadır. Ürün ve ürün grupları bazında birçok alt pazara ayrılabilen kozmetik sektöründe, kremler, makyaj malzemeleri, parfümler, saç boyaları ve sabunlar gibi ürünler belli başlı kozmetik ürünlerini oluşturmaktadır. (15) Geçmiş Kurul kararlarında kozmetik ürünleri, harcıâlem (mass market) kozmetik ürünleri ve seçici (selektif) kozmetik ürünleri olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Bu ayrımın dayandığı temel nokta, seçici kozmetik ürünlerinin diğer ürünlerden farklılaştırılmış özel niteliklere sahip olması dolayısıyla, farklı üretim ve pazarlama yöntemleri kullanılarak piyasaya arz edilmesidir. Harcıâlem ürünler, marketler gibi alışılagelmiş perakende satış kanallarıyla pazarlanıp satılabilirken, seçici ürünlerde, ürünün satışı sırasında özel eğitimli personel görevlendirilmekte, müşteri ihtiyaçlarını belirleyebilmek için çeşitli cihazlar kullanılabilmektedir. Harcıâlem ve seçici kozmetik ürünleri genel itibarıyla birbirinden farklılaşmaktadır. Bununla birlikte bu ayrıma gerek duyulmayıp pazarın kozmetik ürünleri olarak daha geniş tanımlandığı Kurul kararları da mevcuttur . (16) İlgili pazar, yukarıda belirtildiği gibi ürün bazında tanımlanabilecek olsa da dosya bağlamında yapılacak incelemenin sonuçlarını değiştirmeyeceğinden böyle bir kırılıma ihtiyaç olmadığı kanaatine varılmıştır. Bu çerçevede ilgili ürün pazarı “kozmetik ve kişisel bakım ürünleri” olarak belirlenmiştir. I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar (17) İlgili mal ve hizmetlerin özellikleri ile tüketici tercihleri bakımından önemli giriş engellerinin bulunmadığı, farklı bölgeler arasında teşebbüslerin pazar payları veya mal ve hizmetlerin fiyatları bakımından hissedilir bir farklılığın olmadığı, internet satışları yoluyla da pazarın homojenliğinin arttığı dikkate alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir. I.3. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Bilgi ve Belgeler1 Bulgu-1 (18) 07.05.2020 tarihinde Müşteri Hizmetleri Müdürü (.....), Kıdemli Bölge Satış Müdürü (.....) ve marka ortağı adı verilen yeniden satıcılar (.....) ve (.....) ismiyle kayıtlı şahısların yer aldığı “BATI TURKIYE” isimli Whatsapp grubunda gerçekleşen görüşmelerde yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir: 1 Tespitlerde yer alan belgelere orijinal halleri ile yer verilmiş, yazım hataları ve anlatım bozuklukları muhafaza edilmiştir.
24-13/246-103 4/13 07.05.2020 Marka Ortağı (1) (.....): (…..), trendyol satışlarında katalog fiyatından düşük satış yapılan hesaplar şikayet edilebiliyor değil mi? Marka Ortağı (1) (.....): E ticaret sitelerinde satış yasak değil artık diye biliyorum Marka Ortağı (1) (.....): Ama katalog fiyatından düşükse şikayet konusu olur değil mi Müşteri Hizmetleri Müdürü (.....): Katalog fiyatindan dusuk olmamaliydi evet Müşteri Hizmetleri Müdürü (.....): Bana da geldi bugun biyle bir bildirim bir direktorumden Kıdemli Bölge Satış Müdürü (.....): Nerde satarsa satsin katalog fiyati olmali Marka Ortağı (1) (.....): Ok Marka Ortağı (2) (.....): (alinti) Ben de böyle.hatirliyorum (…) Bulgu-2 (19) 09.11.2020 tarihinde ORIFLAME çalışanları ve marka ortağı adı verilen yeniden satıcıların yer aldığı “(.....)” isimli Whatsapp grubunda gerçekleşen görüşmelerde yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir: 09.11.2020 (…) Müşteri Hizmetleri Müdürü (.....): Kizlar bu ay katalog fiyati olmasi sartiyla n11 den vs. Oriflame satabiliyorlarmi? Marka Ortağı (1) (.....): Hayır kuşum yasak hala diye biliyorum Marka Ortağı (2) (.....): Kesin yasak ❗❗ Müşteri Hizmetleri Müdürü (.....): Ok Marka Ortağı (2) (.....): İlk bilgi mesajını attım şimdi ne atıyoruz kızlar🌺(…) Bulgu-3 (20) 21.02.2021 tarihinde Müşteri Hizmetleri Müdürü (.....) ve marka ortağı adı verilen yeniden satıcı “(.....)” olarak kayıtlı şahıs arasında gerçekleşen WhatsApp görüşmesinde yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir: 21.02.2021 (…) Marka Ortağı (.....): Ortagima sipariş vermek istemiş fiyatlar neden farklı pahalı siz Oriflame markasınız diye. Marka Ortağı (.....): Ben şu an nasıl cevap vereyim yardımcı olur musunuz Müşteri Hizmetleri Müdürü (.....): Bu sekilde farkli fiyattab hic bir yerde satılamaz. Musteri hizmetlerine sikayet edebilirsiniz. (…) Marka Ortağı (.....): Ben yarın ararım evet. Ceza kessinler yoksa sorun yaşıyoruz Bulgu-4 (21) 11.04.2021 tarihinde marka ortağı adı verilen yeniden satıcı (.....) ile (.....) [ORIFLAME müşteri hizmetleri mail adresi], ORIFLAME Türkiye Yönetici Direktörü (.....), Müşteri Hizmetleri Müdürü (.....) ve (.....) arasında gerçekleşen “FW:Re: Oriflame Marka Ortağı Yönetmeliği Bilgilendirme” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir: 11.04.2021- Marka Ortağı (.....)> ORIFLAME müşteri hizmetleri mail adresi (…..) (…) Ben (.....), 15 yıldır sevgiyle, bağlılıkla ve tam bir tutku ile Oriflame'deyim. Bu süre zarfında yönetmeliğe aykırı davranış aklımın ucundan geçmedi ve bundan sonra da geçmeyeceğinden bu mail de kural ihlali üzerine yapılan ihtar beni çok şaşırttı ve üzdü.
24-13/246-103 5/13 Tam bir yıl önce Pandeminin yeni başladığı aylarda yapılan bir online direktör toplantısında Müdürümüz (.....)'ın "Oriflame artık sosyal satış şirketi internet üzerinden satış yapabilirsiniz yalnız tek bir şartla katalog fiyatı üzerinden olması gerek." cümlesi üzerine internet satış sitelerinde satış yapabileceğim kanısıyla satış platformuna başvuru yaptım. Yıllar öncesinde bu tür satışların şirketimizde yasak olduğunu biliyordum fakat pandemi ile bir çok şeyin değiştiği gibi bu konuda da değişiklik yapıldığını düşündüm ve başvurmak da bir mahsur görmedim. Yasak olduğunu bilsem kesinlikle böyle bir şey yapmazdım. Hatta satış mağazasında ismim net olarak görünüyordu.Ve bunu yapan bir çok kişi vardı. Yasak olduğunu bilsem ismimin görünmesine rağmen devam edermiydim. Şimdi bu ihtar üzerine bölge müdürümle görüştüğümde ise internet satışı serbestliğinin duyuruldukdan bir kaç ay sonra iptal edildiğini söyledi. Fakat ben böyle bir iptal bilgisi hiç duymadim. Direktör toplantılarını kaçırmamaya özen gösteririm ama kesinlikle bu konuda bilgi almadım. Benim için Oriflame en önde gelir. Oriflame kurallari dışında hareket etmeyi asla düşünmem. Bu nedenle bu konunun beni ne kadar üzdüğünü anlatamam. Sipariş girememek ve prim alamamak da cabası. Bu ihtarın ardindan satış platformlarndaki üyeliğimi dün sonlandirma girişiminde bulundugumu belirtmek isterim. Bir an evvel tekrar hayal ve hedeflerime koşabilmek istiyorum. Nisan ayı kapanmadan siparişimi girebilmek istiyorum. Ve şirketine olan güvenimin daha da güçlenerek devam etmesi için yapılan uyarının cezaya donusmemesi adına ivedilikle ay bitmeden blokajimın ve iskonto ödememe yapılan askının kaldırılmasını talep ediyorum. Saygılarımla... 16.04.2021- Marka Ortağı (.....)> ORIFLAME Türkiye Yönetici Direktörü (…..) (.....) hanım merhaba. Ben (.....) direktörü (.....). Bilginiz vardir; Bu ay internet satışı ile ilgili Uyarı ile blokajlandim. Ekde müşteri hizmetlerine yazdığım savunma mailim var. Çok fazla direktörle iletişimde olduğunuz için belki beni yakından tanımıyor olabilirsiniz. Fakat ben Oriflame i gerçekten gönlümü vererek yapan bir direktörüm. İnternet satışı ile ilgili serbest olduğu bilgiyi direktör toplantısinda bizzat sizin ağzınızdan duyduğumdan eminim. (.....) hanım sonradan geri iptal edildiğini ve bu bilgiyi top 15 direktörlerine verildiğini söyledi. Benim iptal ile ilgili herhangi bir bilgim yok. Bu gün böyle bir uyarı almama sebeb olan bir konu ile ilgili önemli bir bilgi tüm direktörlere duyurulması gerekmezmiydi. (.....) hanım, bu bir uyarı deniyor yani arastirilana kadar primim askıda blokajlandim bu ay sipariş giremedim. Bunlar beni çok fazla maddi manevi olumsuz etkileyen şeyler. Ben zaten gizli yapmadım ki inkar da etmiyorum. Satış sitesinde ismim açıktan yaziyordu. Yasak olduğunu bilsem bu şekilde olurmuydu. Uyarı ile birlikde satış platformundan mağaza kapatma işlemini de yaptım. Bu durumda blokajimin kaldirilmasi gerekmez mi. Bu ay sipariş girememek benim prim kazanamamam anlamına gelir ki bu benim için büyük bir ceza olur. Ramazan ayında zaten ciddi ekonomik zorluklar içinde oldunuz dönemde bu uyarınin cezaya donusmeyecegine inancım tam. Sizin de konuya gerekli ilgiyi göstererek çözüm noktasında desteğinizi esirgemeyeceğinize inanıyorum. Nisan ayı kapanmadan blokajimin ivedilikle kaldirilmasini talep ediyorum. Saygılarımla... 16.04.2021- ORIFLAME Türkiye Yönetici Direktörü (.....)> Müşteri Hizmetleri Müdürü (.....); (…..) Kişisel siparişini girsin iskontosu release etsin diye ama açmayalım grubu tamamen…Geçen sene pandemic başladığında çok çaresizler diye 2 ay izin verdik (Nisan Mayıs) kendi sosyal media hesaplarından katalog fiyatıyla satış yapmalarına, olayı biraz yanlış anlamış sanırım…bu ay kapalı kalsın da önümüzdeki ay bakarız. Sevgiler,
24-13/246-103 6/13 Bulgu-5 (22) 12.04.2021 tarihinde marka ortağı adı verilen yeniden satıcı (.....) ile Müşteri Hizmetleri Müdürü (.....) ve (.....) [ORIFLAME müşteri hizmetleri mail adresi] arasında gerçekleşen “Fwd: Re: Oriflame Marka Ortağı Yönetmeliği Bilgilendirme” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir: 12.04.2021- Marka Ortağı (.....)> Müşteri Hizmetleri Müdürü (.....) ORIFLAME müşteri hizmetleri mail adresi (…..) (…) Merhaba, Oriflame'de yıllardır aşkla çalışan Direktörüm (.....) ben aradı durumu anlatınca şok oldum. Pandeminin başında Direktör toplantısında zoom da Sosyal Satış Şırketi adını aldığımız ve katalog fiyatı ile Sosyal mecralardan satış yapabileceğimiz açıklanmıştı. Bu açıklama üzerine (.....), beni arayarak kendisininde denemek istediğini söylemişti.Olumlu karşılamıştım. Ben ve Direktörüm yanlış mı anladık yoksa bir bilgiyi mı kaçırdık? Sosyal Satış serbest diye rahatlıkla adi ve soyadi ile kendini gizlemeden yaptığından iyi niyeti belli değil mı? Direktör toplantılarında, mail yada yazılı olarak Sosyal Mecra Satışlarının iptali ile ilgili hiç birşey hatırlamıyorum çok üzgünüm.Dolayisıysla (.....) uyarmadım. (.....) hanım öğrendiği gibi faliyetini kapatmak için hemen girişimde bulunmuştur.Kendisi ve ben inanılmaz üzgünüz. Uzun yıllardır Marka Ortağımız olan hayalleri hedefleri olan Direktörümüz (.....)'ın bu pandemi döneminde iyi niyet ve bilgi eksikliginden yaptığı bu hatadan dolayı madur olmaması için gerekenin yapılmasını rica ediyorum.Şirketime güveniyorum. Saygılarımla I.4. Değerlendirme I.4.1. Yeniden Satış Fiyatının Tespitine Yönelik Teorik Çerçeve (23) 4054 sayılı Kanun’un “Kapsam” başlıklı 2. maddesi; “Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde mal ve hizmet piyasalarında faaliyet gösteren ya da bu piyasaları etkileyen her türlü teşebbüsün aralarında yaptığı rekabeti engelleyici, bozucu ve kısıtlayıcı anlaşma, uygulama ve kararlar ile piyasaya hâkim olan teşebbüslerin bu hâkimiyetlerini kötüye kullanmaları ve rekabeti önemli ölçüde azaltacak birleşme ve devralma niteliğindeki her türlü hukukî işlem ve davranışlar, rekabetin korunmasına yönelik tedbir, tespit, düzenleme ve denetlemeye ilişkin işlemler bu Kanun kapsamına girer.” hükmünü haizdir. (24) 4054 sayılı Kanun’un “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar” başlıklı 4. maddesi ise “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.” hükmünü içermektedir. Söz konusu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde dikey veya yatay anlaşmalar konusunda herhangi bir ayrıma gidilmeksizin “mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” yasaklanan haller arasında sayılmıştır. İlgili madde, aynı seviyede faaliyet gösteren rakip teşebbüsler arasındaki rekabeti sınırlayıcı anlaşmaları (yatay anlaşmalar) kapsadığı gibi rakip olmayan, başka bir ifadeyle tedarik zincirinin
24-13/246-103 7/13 farklı seviyelerinde faaliyet gösteren teşebbüsler arasındaki anlaşmaları (dikey anlaşmalar) da kapsamaktadır. Bu yönüyle rekabeti kısıtlayıcı nitelikte yeniden satış fiyatının tespitine yönelik uygulamalar, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında bir ihlal olarak ele alınabilmektedir. (25) 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde ise Kurula belirli koşulları taşıyan anlaşma türlerine grup olarak muafiyet tanınmasını sağlayan tebliğler çıkarma yetkisi verilmektedir. Kurulun anılan yetkiye dayanarak çıkardığı çeşitli tebliğler doğrultusunda, teşebbüslerin üretim ve dağıtım sürecini en iyi şekilde kurmalarını ve bunun sonucu olarak genellikle pazarda markalar arası rekabetin artmasını sağlayan belli özellikleri haiz dikey anlaşmalar da dâhil olmak üzere, teşebbüsler arasında belirli nitelikteki anlaşmalar, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesindeki yasaklamadan muaf tutulabilmektedir. (26) Bu tebliğler arasında yer alan 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin (2002/2 sayılı Tebliğ) 2. maddesinde “Üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar”ın yine bu Tebliğ’de sayılan koşulları taşıması koşuluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinden muaf tutulacağı düzenlenmiştir. (27) 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde, anlaşmaları muafiyet kapsamı dışına çıkaran sınırlamalara yer verilmektedir. Bu sınırlamalar arasında “Alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesi” hali de sayılmakta olup sağlayıcının, alıcıların yeniden satış fiyatını belirlemesi, anlaşmaları grup muafiyeti kapsamı dışına çıkaran ağır sınırlamalardan biridir. Öte yandan 2002/2 sayılı Tebliğ’de “Tarafların herhangi birisinin baskısı veya teşvik etmesi sonucu sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmemesi koşuluyla, sağlayıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya tavsiye etmesi mümkündür.” düzenlemesi de yer almaktadır. Alıcıya bildirilen azami veya tavsiye nitelikteki satış fiyatlarının asgari veya sabit fiyata dönüşmemesi için, söz konusu fiyatların azami veya tavsiye niteliğinde olduğunun yayınlanan fiyat listelerinde ya da ürünün üzerinde açıkça belirtilmesi gerekmektedir. (28) Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un (Dikey Kılavuz) 18. paragrafında yeniden satış fiyatının tespiti uygulamasının doğrudan yapılabileceği gibi dolaylı olarak da gerçekleştirilebileceği ifade edilmektedir. Sağlayıcı teşebbüsler, akdetmiş oldukları dikey anlaşmalara açık hüküm koymak suretiyle alıcının satış fiyatını doğrudan belirlemelerinin yanı sıra, aynı ihlali değişik uygulamalar vasıtasıyla dolaylı yollarla da gerçekleştirebilmektedirler. Alıcının kâr marjının belirlenmesi, tavsiye fiyat niteliğinde ilan edilmiş bir fiyat seviyesinden alıcının uygulayabileceği indirim oranının en üst seviyesinin belirlenmesi, alıcıya tavsiye edilen fiyatlara uyduğu oranda ilave indirimler uygulanması ya da bu fiyatlara uymaması durumunda teslimatların geciktirilmesi, askıya alınması veya anlaşmanın sona erdirilmesi şeklinde alıcının tehdit edilmesi ya da fiilen bu tür cezai yaptırımların uygulanması yeniden satış fiyatının dolaylı yoldan belirlenmesine örnek olarak verilebilecektir. Dikey Kılavuz’un 19. paragrafında ise, yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamasına yönelik doğrudan veya dolaylı yöntemlerin, alıcıların uyguladığı fiyatların sağlayıcı tarafından izlenebildiği ve kontrol edilebildiği durumlarda daha etkili olabileceği belirtilmektedir. Örneğin, standart fiyat listelerinden farklı fiyatlardan satış yapan alıcıları rapor etme konusunda tüm alıcılara getirilecek bir yükümlülük, sağlayıcının pazarda uygulanan fiyatları kontrol etmesini önemli ölçüde kolaylaştırmaktadır. (29) Bu doğrultuda, sağlayıcıların yeniden satıcılarının yaptıkları satışlara yönelik yalnızca tavsiye fiyat verebildiği ve azami satış fiyatını belirleyebildiği, bunun haricinde yeniden
24-13/246-103 8/13 satıcının asgari satış fiyatının belirlenmesi veya sabit fiyat oluşumuna sebebiyet verecek fiyat tespitinde bulunulması eylemlerinin rekabet ihlali teşkil edeceği anlaşılmaktadır. (30) Kurulun yeniden satış fiyatının belirlenmesine ilişkin kararları incelendiğinde, kararların büyük çoğunluğunda yeniden satış fiyatının belirlenmesinin amacı itibarıyla rekabeti kısıtlayıcı olduğu yönünde değerlendirme yapıldığı görülmektedir. (31) Doğuş Otomotiv kararında2 Kurul, tavsiye adı altında olsa dahi, yeniden satış fiyatının tespiti söz konusu olduğunda, herhangi bir inceleme yapılmasının gerekmediğini ve uygulamanın doğrudan yasaklanması ve cezalandırılması gerektiğini ifade etmiştir. Keza Anadolu Elektronik kararında3 “(…) amacının rekabeti kısıtlamak olduğu kabul edilen yeniden satış fiyatının tespiti uygulamalarının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında yer aldığına şüphe bulunmamaktadır. Bu nedenle 4. madde hükmü göz önüne alındığında ihlalin ortaya konulabilmesi için yeniden satış fiyatının tespiti uygulamalarına yönelik olarak bir etki analizi yapılması zorunluluğu bulunmamaktadır.” şeklinde değerlendirme yapılmıştır. Kurul, daha yakın tarihli Aral Oyun,4 Sony,5 Turkcell-3,6 Groupe SEB,7 Philips8 kararlarında da benzer şekilde yeniden satış fiyatı tespitinin amacı bakımından rekabeti sınırlayıcı olduğunu belirtmiş ve idari para cezası uygulamıştır. (32) İlaveten, Kurul, “Rekabeti bozucu nitelikte olan anlaşmalar, tarafların kendi bağımsız rekabetçi faaliyetlerini ortak çıkarlar adına gözden çıkardıkları bir yapısal çerçeve yaratır. Bu sebepten dolayı, sadece rekabete aykırı bir anlaşmaya taraf olmak, anlaşma etkilerini gerçekleştirmemiş olsa dahi yasaktır.” tespiti ile amacı rekabeti kısıtlayıcı olan bir anlaşmanın etkisinin aranmayacağını açıkça ortaya koymuştur.9 Bu doğrultuda, yeniden satış fiyatının tespitinin amaç bakımından rekabeti kısıtlayıcı nitelikte olduğu; rekabeti kısıtlayıcı etki doğurmasa dahi anılan uygulamanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal olarak nitelendirilebileceği açıktır. (33) Bunun yanı sıra, Avrupa Birliği Komisyonunun (Komisyon) mehaz düzenlemelerine baktığımızda, Komisyonun 01.06.2022’de yürürlüğe giren Dikey Rehber’inde, yeniden satış fiyatının tespiti, “… uyulması gereken sabit veya minimum bir satış fiyatı belirlenmesi de dâhil olmak üzere, doğrudan veya dolaylı yolla alıcının fiyatını belirleme kabiliyetini kısıtlama amacı taşıyan anlaşmalar” şeklinde tanımlandığı görülmektedir.10 Ayrıca, Komisyonun Dikey Grup Muafiyeti Tüzüğünde de asgari veya sabit satış fiyatının belirlenmesi gibi ağır rekabet kısıtlamaları içeren belirli türdeki dikey anlaşmaların Tüzük ile sağlanan muafiyetten yararlanamayacağı açıkça belirtilmektedir11 . (34) Komisyon; Dikey Rehber’inde yeniden satış fiyatının belirlenmesinin doğrudan ve dolaylı olarak gerçekleşebileceğini belirterek bunların kapsamını netleştirmiştir. Dikey Rehber’in 186. paragrafında yeniden satış fiyatının doğrudan belirlenmesi durumu ele 2 05.10.2001 tarih ve 01-47/483-120 sayılı Kurul kararı. 3 23.06.2011 tarih ve 11-39/838-262 sayılı Kurul kararı. 4 07.11.2016 tarih ve 16-37/628-279 sayılı Kurul kararı. 5 22.11.2018 tarih ve 18-44/703-345 sayılı Kurul kararı. 6 10.01.2019 tarih ve 19-03/23-10 sayılı Kurul kararı. 7 04.03.2021 tarih ve 21-11/154-63 sayılı Kurul kararı. 8 05.08.2021 tarih ve 21-337/524-528 sayılı Kurul kararı. 9 19.01.2011 tarih ve 11-04/64-26 sayılı Kurul kararı. 10 Commission Guidelines on Vertical Restraints, para. 185. 11 Commission Regulation on the Application of Article 101(3) of the Treaty on the Functioning of the European Union to Categories of Vertical Agreements and Concerted Practices, No 2022/720, para. 15.
24-13/246-103 9/13 alınmaktadır. Buna göre yeniden satış fiyatının belirlenmesi, tedarikçinin, alıcının kendi müşterilerine satış yapacağı fiyatları belirlemesi veya sabit ya da asgari bir fiyat tarifesine uyulması zorunluluğu getirmesi şeklinde gerçekleşebilecek olup bu durum sözleşme hükümleri arasında yer alabileceği gibi uyumlu eylem şeklinde de meydana gelebilecektir. Ayrıca kısıtlamanın, sağlayıcının fiyat artış talebinde bulunduğu ve alıcının da talebe uyması halinde eylemin net bir şekilde gerçekleşmiş olduğu belirtilmektedir. (35) Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri ile konuya ilişkin olarak örnek verilen Kurul kararları ve mehaz Avrupa Birliği mevzuatı doğrultusunda, ORIFLAME’in yetkili satıcıların yeniden satış fiyatını belirlemesine yönelik eylemlerine ilişkin yapılan değerlendirmelere devam eden bölümde yer verilmiştir. I.4.2. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgelere İlişkin Değerlendirmeler Bulgu-1’e İlişkin Değerlendirme (36) 07.05.2020 tarihinde Müşteri Hizmetleri Müdürü (.....), Kıdemli Bölge Satış Müdürü (.....) ve yeniden satıcı konumundaki marka ortağı oldukları değerlendirilen (.....), ve (.....) ismiyle kayıtlı şahısların yer aldığı “BATI TURKIYE” isimli Whatsapp grubunda gerçekleşen yazışmada, yeniden satıcılardan olan (.....) tarafından ORIFLAME ürünlerinin e-ticaret sitelerinde satışının yasak olmaktan çıkarıldığı bilgisine sahip olduğu ifade edilerek Trendyol isimli e-ticaret sitesinde ORIFLAME ürün kataloğunda belirtilen yeniden satış fiyatından düşük satış yapan yeniden satıcıların ORIFLAME’e şikayet edilip edilemeyeceği sorulmaktadır. Dosya kapsamında elde edilen bulgulardan anlaşıldığı üzere şirket tarafından Covid-19 pandemi sürecinde kısıtlı bir süre olmak üzere internet satışlarının serbest bırakıldığı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda Müşteri Hizmetleri Müdürü (.....) tarafından yeniden satıcıya ORIFLAME ürün kataloğunda belirtilen yeniden satış fiyatlarının altında satış yapmanın yasak olduğu belirtilmiştir. Yine Kıdemli Bölge Satış Müdürü (.....) tarafından da nerede satış yapılırsa yapılsın katalogda belirtilen yeniden satış fiyatına uyulması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu bilgiler doğrultusunda ORIFLAME’in anılan eylemi ile internet üzerinden satış yapabilme serbestisinin katalogda belirtilen yeniden satış fiyatlarından daha düşük satış yapılmaması şartına bağlandığı, böylelikle yeniden satıcıların fiyat belirleme serbestilerine müdahale edildiği anlaşılmaktadır. Bulgu-2’ye İlişkin Değerlendirme (37) 09.11.2020 tarihinde ORIFLAME çalışanları ve yeniden satıcıların yer aldığı “(.....)’ siz Bati” isimli Whatsapp grubunda gerçekleşen yazışmada ORIFLAME’in perakende seviyede farklılaşan fiyatlama davranışlarına karşı olduğu ve yeniden satıcılar arasında bir fiyat rekabetini istemediği, tüm yeniden satıcıların internet kanalıyla yapılan satışlar dâhil aynı fiyattan satış yapmalarını sağlamaya çalıştığı görülmektedir. Bununla birlikte ayrı bir ihlal olarak değerlendirilen internet satış yasağının bazı durumlarda yeniden satış fiyatının tespiti için bir araç olarak kullanıldığı da görülmektedir. Bahse konu belge incelendiğinde internet satışlarının genel itibarıyla yasak olmasına karşın ORIFLAME tarafından belirlenen dönemlerde ve katalogdaki yeniden satış fiyatlarından düşük satış yapılmaması kaydıyla internet satışlarına izin verildiği anlaşılmaktadır. Belirlenen dönem dışında ise katalog fiyatından satış yapılması koşuluyla dahi ORIFLAME’in yeniden satıcıların çevrim içi platformlarda satış yapmasını yasakladığı görülmektedir. ORIFLAME’in anılan eyleminin yeniden satış fiyatının tespiti niteliğinde olduğu değerlendirilmiştir.
24-13/246-103 10/13 Bulgu-3’e İlişkin Değerlendirme (38) 21.02.2021 tarihinde Satış Ekip Koçu (.....) ve marka ortağı “(.....)” olarak kayıtlı şahıs arasında gerçekleşen WhatsApp görüşmesinde gerçekleşen yazışmada ORIFLAME ürünlerinin yeniden satışını gerçekleştiren marka ortağı (.....), ORIFLAME ürünlerinin farklı fiyattan satışının yapıldığına ilişkin şikâyette bulunmaktadır. Bununla birlikte marka ortağı tarafından farklı fiyat satışlarına yönelik ne yapılması gerektiğine ilişkin yardım istenmekte ve söz konusu eylemler kapsamında ceza verilmesinin gerektiği aksi halde marka ortakları olarak sorun yaşadıkları belirtilmektedir. Söz konusu şikâyet kapsamında Satış Ekip Koçu (.....) tarafından farklı fiyatlardan satış yapmanın yasak olduğu belirtilerek ilgili şikâyetin müşteri hizmetlerine iletilmesi konusunda yönlendirme yapıldığı görülmektedir. ORIFLAME’in anılan eyleminin yeniden satış fiyatının tespiti niteliğinde olduğu değerlendirilmiştir. Bulgu-4’e İlişkin Değerlendirme (39) 11.04.2021 tarihinde marka ortağı (.....) ile (.....), ORIFLAME Türkiye Yönetici Direktörü (.....), Müşteri Hizmetleri Müdürü (.....) ve (.....) arasında gerçekleşen “FW:Re: Oriflame Marka Ortağı Yönetmeliği Bilgilendirme” konulu e-postada yer alan ifadelerden internet satışlarının yasaklandığı ancak yaşanan pandemi süreci sebebiyle ORIFLAME tarafından belirlenen süreyle sınırlı olmak üzere katalogda belirtilen yeniden satış fiyatından satış yapılması koşuluyla internet satışlarına izin verildiği görülmekte olup, söz konusu belgenin yeniden satış fiyatının tespit edildiğini ortaya koyduğu değerlendirilmektedir. Bulgu-5’e İlişkin Değerlendirme (40) 12.04.2021 tarihinde marka ortağı (.....) ile Müşteri Hizmetleri Müdürü (.....) ve (.....) arasında gerçekleşen “Fwd: Re: Oriflame Marka Ortağı Yönetmeliği Bilgilendirme” konulu e-postada yer alan ifadelerden ORIFLAME’in internet üzerinden yapılan satışlara izin vermediği anlaşılmakla birlikte, yaşanan pandemi süreci nedeniyle belirli dönemlerde internet satışlarına katalogta belirtilen yeniden satış fiyatı ile satılması koşuluyla izin verdiği görülmektedir. Söz konusu belgenin yeniden satış fiyatının tespit edildiğini ortaya koyduğu kanaatine ulaşılmıştır. I.4.3. Genel Değerlendirme (41) Dosya kapsamında yer verilen bilgi ve belgeler ile bunlara ilişkin tespit ve değerlendirmeler bir bütün halinde ele alındığında, gerek diğer yeniden satıcıların şikâyetleri ile gerekse şirket çalışanlarının tespitleri ile ORIFLAME ürünlerinin yeniden satıcılarının satış fiyatlarının ürün kataloğunda belirtilen ve yeniden satıcılara iletilen yeniden satış fiyatlarının altına inmesinin ORIFLAME tarafından engellendiği ve buna yönelik yaptırımlar getirildiği görülmektedir. Bu çerçevede ORIFLAME’in yeniden satıcılarının satış fiyatlarına müdahale etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği kanaatine varılmıştır. I.4.4. Uzlaşma Süreci ve İdari Para Cezasına İlişkin Değerlendirme (42) 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası; "Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir." hükmünü amirdir.
24-13/246-103 11/13 (43) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği) 4. maddesinde idari para cezası belirlenirken öncelikle temel para cezasının hesaplanacağı; ardından ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak temel para cezasının arttırılmasının ve/veya cezadan indirim yapılmasının söz konusu olacağı düzenlenmektedir. (44) Ceza Yönetmeliği’nin temel para cezasını düzenleyen 5. maddesinin ilk fıkrasına göre; temel para cezası hesaplanırken ihlale taraf olan teşebbüslerin Kurul tarafından saptanacak yıllık gayri safi gelirlerinin, karteller için %2'si ile %4'ü, diğer ihlaller için %0,5'i ile %3'ü arasında bir oran esas alınmaktadır. Anılan maddenin ikinci fıkrasında ise birinci fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde ilgili teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususların dikkate alınacağı hükmüne yer verilmiştir. (45) Ayrıca, Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesine göre, temel para cezasının hesaplanmasından sonra aynı Yönetmelik’in 6. ve 7. maddeleri çerçevesinde ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak artırma veya indirme yapılmaktadır. (46) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrasında “Soruşturmaya başlanmasından sonra Kurul, ilgililerin talebi üzerine veya resen, soruşturma sürecinin hızlı bitirilmesinden doğacak usuli faydaları ve ihlalin varlığına veya kapsamına ilişkin görüş farklılıklarını göz önüne alarak uzlaşma usulünü başlatabilir. Kurul, hakkında soruşturma başlatılan ve ihlalin varlığı ile kapsamını kabul eden teşebbüs veya teşebbüs birlikleri ile soruşturma raporunun tebliğine kadar uzlaşabilir.”, altıncı fıkrasında “Bu çerçevede Kurul, hakkında soruşturma açılan taraflara, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettikleri bir uzlaşma metni sunmaları için kesin bir süre verir. Verilen süre geçirildikten sonra yapılan bildirimler dikkate alınmaz. İhlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla soruşturma sonlandırılır.” ve yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir.” hükümleri yer almaktadır. (47) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik’in (Uzlaşma Yönetmeliği) 5. maddesinin birinci fıkrasında ise “Soruşturma tarafları uzlaşma taleplerini yazılı olarak Kuruma iletir. Kurul, 4 üncü maddenin ikinci fıkrasındaki hususları dikkate alarak bu talebi kabul veya ret edebileceği gibi varsa diğer tarafların da uzlaşma görüşmelerine davet edilmesine karar verebilir” düzenlemesi bulunmaktadır. (48) Bu kapsamda ORIFLAME uzlaşma talebinde bulunmuştur. Söz konusu başvuru üzerine Kurul tarafından uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir. Uzlaşma görüşmeleri neticesinde ORIFLAME’nin uzlaşma sürecinin devam etmesi yönündeki beyanı doğrultusunda alınan 29.02.2024 tarihli ve 24-11/178-MUA sayılı uzlaşma ara kararında, soruşturma sürecinin uzlaşma ile neticelenmesi halinde; 1. “Oriflame Kozmetik Ürünleri Ticaret Limited Şirketi’nin, yeniden satış fiyatının tespiti niteliğindeki davranışlarının 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, 2. Bu nedenle, Oriflame Kozmetik Ürünleri Ticaret Limited Şirketine 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde
24-13/246-103 12/13 Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası uyarınca 2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....)oranında olmak üzere 5.873.457,70-TL idari para cezası uygulanmasına, 3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik”in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına, 4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2022 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 4.405.093,28-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına, 5. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca, uzlaşma metninin Kuruma gönderilebilmesi için işbu ara kararın tebliğinden itibaren anılan teşebbüse 15 gün süre verilmesine, 6. Uzlaşma metninin süresi içinde gönderilmemesi halinde, Kurulun işbu ara kararıyla bağlı olmadığına” karar verilmiştir. (49) Bahse konu ara kararda ceza oranı belirlenirken yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alınarak, ORIFLAME tarafından gerçekleştirilen yeniden satış fiyatının tespiti eylemi “diğer ihlaller” kategorisinde değerlendirilmiş ve temel para cezası başlangıç oranı %(.....) olarak belirlenmiştir. (50) Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ise ihlalin süresinin temel para cezasının tespitinde dikkate alınacağı öngörülmektedir. Belirtilen hükme göre temel para cezasının miktarı; bir ilâ beş yıl arasında süren ihlallerde yarısı oranında, beş yıldan uzun süren ihlallerde ise bir katı oranında artırılmaktadır. ORIFLAME tarafından yeniden satış fiyatının tespiti eylemiyle rekabetin ihlal edildiğini gösteren ilk ve son belgenin tarihi sırasıyla 07.05.2020 ve 16.04.2021 olup ihlal bir yıldan kısa sürmüştür. Bu çerçevede, temel para cezasında ihlalin süresi nedeniyle herhangi bir artış yapılmamıştır. (51) Diğer taraftan, Ceza Yönetmeliği’nin 6. ve 7. maddeleri çerçevesinde ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurun bulunmadığı değerlendirilmiştir. (52) Uzlaşma Yönetmeliğinin 8. maddesinin birinci fıkrasında; “1) Uzlaşma tarafı, uzlaşma ara kararında bildirilen hususları kabul etmesi halinde, aşağıdaki unsurları içeren bir uzlaşma metnini sunar: a) Uzlaşma tarafının ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettiğine dair açık beyanı, b) Kurulun uzlaşma tarafına ihlal nedeniyle verebileceği azami idari para cezası oranı ve miktarı ile tarafın uzlaşma usulü çerçevesinde bu ceza oranını ve miktarını kabul ettiği, c) Uzlaşma tarafının hakkındaki iddialar konusunda yeterli derecede bilgilendirildiği ve kendi görüşlerini ve açıklamalarını aktarmak için tarafa yeterli imkân tanındığı, ç) İdari para cezasının ve uzlaşma metninde yer alan hususların uzlaşma tarafınca dava konusu yapılamayacağı.”
24-13/246-103 13/13 hükmüne yer verilmiştir. Bu kapsamda ORIFLAME tarafından gönderilen uzlaşma metninin Uzlaşma Yönetmeliği’nin 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan unsurları içerdiği görülmüştür. (53) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir…” hükmü yer almaktadır. Uzlaşma Yönetmeliğinin 9. maddesinin birinci fıkrasında ise; “Uzlaşma metninin Kurum kayıtlarına girmesinden itibaren on beş gün içinde, Kurul tarafından ihlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla ilgili taraf bakımından soruşturma sonlandırılır.” düzenlemesi bulunmaktadır. (54) Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, Kurulun yukarıda belirtilen uzlaşma ara kararı ile anılan teşebbüs tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde Ceza Yönetmeliği kapsamında hesaplanan idari para cezasının %25 oranında indirilmesi; Canatar Auto’ya 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle 2022 yılı gayri safi geliri üzerinden %(.....) oranında idari para cezası uygulanması ve teşebbüs hakkındaki soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması sonuçlarına varılmıştır. J. SONUÇ (55) 17.08.2023 tarihli ve 23-39/734-M(4) sayılı Kurul kararı ile açılan soruşturma kapsamında Rekabet Kurulunun 29.02.2024 tarihli ve 24-11/178-MUA sayılı uzlaşma ara kararına istinaden Oriflame Kozmetik Ürünleri Ticaret Limited Şirketi tarafından gönderilen nihai uzlaşma metni 06.03.2024 tarih ve 49423 sayı ile süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Uzlaşma metninde ihlalin varlığı ve kapsamı ile uzlaşma ara kararında öngörülen azami idari para cezası oranı ve tutarı teşebbüs tarafından açıkça kabul edilmiş olup; Oriflame Kozmetik Ürünleri Ticaret Limited Şirketi’nin yeniden satıcılarının satış fiyatlarını tespitine yönelik davranışlarının, 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesini ihlal ettiğine, Oriflame Kozmetik Ürünleri Ticaret Limited Şirketi’ne 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ve ikinci fıkrası uyarınca 2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 5.873.457,70-TL idari para cezası uygulanmasına, 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik’in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına, Bu kapsamda, Oriflame Kozmetik Ürünleri Ticaret Limited Şirketi’ne Rekabet Kurulu tarafından hesaplanan 2022 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 4.405.093,28-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına, Böylece Rekabet Kurulunun 17.08.2023 tarih ve 23-39/734-M(4) sayılı kararı uyarınca Oriflame Kozmetik Ürünleri Ticaret Limited Şirketi hakkında yürütülmekte olan soruşturmanın yeniden satış fiyatının tespiti iddiası bakımından uzlaşma usulü ile sonlandırılmasına gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy