Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-5-006 (Devralma) Karar Sayısı : 24-13/267-109 Karar Tarihi : 14.03.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER: Gizem HEKİM, Ferit CEYLAN, Nilay ÖZLÜK, Bengi DURAN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : VRLab Academy Yazılım Anonim Şirketi Temsilcisi: Av. Eşref Eren GÜLER Acıbadem Mah. Çeçen Sok. Akasya AVM A3 Kule Kat:14 Üsküdar/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: VRLab Academy Yazılım Anonim Şirketi’nin (VRLAB) esas sözleşmesindeki “Yönetim Kurulu ve Karar Nisabı” başlıklı 8.6. maddesine eklenecek (k), (l) ve (m) bentleri ile birlikte, VRLAB’in B ve D grubu pay sahiplerine Yönetim Kurulu tarafından alınacak birtakım kararlar bakımından veto yetkisi verilmek suretiyle anılan teşebbüs üzerinde ortak kontrol tesis edilmesi işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 30.03.2023 tarih, 37025 sayı ile giren ve 08.03.2024 tarihli, 49562 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 11.03.2024 tarihli ve 2023-5-006/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda, VRLab Academy Yazılım Anonim Şirketi’nin (VRLAB) esas sözleşmesindeki “Yönetim Kurulu ve Karar Nisabı” başlıklı 8.6. maddesine eklenecek (k), (l) ve (m) bentleri ile birlikte, VRLAB’in B ve D grubu pay sahiplerine Yönetim Kurulu tarafından alınacak birtakım kararlar bakımından veto yetkisi verilmek suretiyle anılan teşebbüs üzerinde ortak kontrol tesis edilmesi işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) kapsamında izin verilmesi talep edilmektedir. (5) Bildirime konu işlem, taraflar arasında akdedilen Hissedarlar Sözleşmesi uyarınca gerçekleştirilecektir. Bildirimde bulunan taraflarca 15.03.2023 tarihinde yapılan sermaye artırımı neticesinde Teknoloji Yatırım Anonim Şirketi (TYAŞ), Heaventures Teknoloji Yatırımları Anonim Şirketi (HEAVENTURES) ve Ülkü ÖZEREN’in teşebbüs bünyesine D grubu hissedar sıfatıyla dâhil olduğu ve söz konusu hissedarların sırasıyla %(.....), %(.....) ve %(.....) oranında paya sahip olduğu ifade edilmektedir. Yeni hissedarların teşebbüse katılımının akabinde 30.03.2023 tarihinde Kuruma yapılan
24-13/267-109 2/6 bildirim kapsamında B ve D grubu hissedarların, hâlihazırda Gürcan DEMİRCİ’nin tek kontrolü altında bulunan VRLAB üzerinde aşağıda daha detaylı bahsedilecek olan bazı stratejik kararlar bakımından ortak kontrol hakkına sahip olması hedeflenmektedir. (6) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrası hükmü çerçevesinde, bir ortak girişimin anılan Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi sayılabilmesi için ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık (tam işlevsel) olarak ortaya çıkması unsurlarının birlikte sağlanması gerekmektedir. (7) Bildirime konu işleme esas teşkil eden sermaye artırımı öncesinde devre konu VRLAB üzerinde A ve C grubu hissedar (.....) %(.....); B grubu hissedarlardan LIMA VENTURES %(.....); (.....) ve (.....) %(.....); (.....), (.....) ve (.....) %(.....); (.....), (.....), (.....) ve (.....) %(.....); TECHONE GİRİŞİM ve HIVC Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı AŞ (HIVC) %(.....) ve (.....) ise %(.....) oranında paya sahiptir. (8) 15.03.2023 tarihinde yapılan sermaye artırımı ile birlikte TYAŞ, HEAVENTURES ve (.....), D grubu hissedar sıfatıyla teşebbüs bünyesine dâhil olmuştur. Mevcut durumda VRLAB üzerinde TYAŞ’ın %(.....), HEAVENTURES’ın %(.....) ve (.....)’in %(.....) oranında pay sahipliği bulunmaktadır. Sermaye artırımı kapsamında ayrıca, mevcut hissedarlardan Lima Ventures Finansal Danışmanlık ve Ticaret AŞ (LIMA VENTURES), İstanbul Portföy Yönetimi Anonim Şirketi Techone Girişim Sermayesi Yatırım Fonu (TECHONE GİRİŞİM), HIVC ve (.....)’in B grubu hisselerinin bir kısmı D grubu hisselere dönüşmüş olup anılan teşebbüsler/kişiler VRLAB üzerinde hem B hem de D grubu hissedar sıfatını haiz konumuna gelmiştir. (9) Dosya mevcudu bilgilere göre, sermaye artırımı yapılmadan önceki dönemde, VRLAB’e ait stratejik kararların alınmasında (.....)’nin Yönetim Kurulu İç Yönergesi’nin 5. maddesi uyarınca tek başına söz sahibi olduğu; B grubu hissedarların ise 15.04.2021 tarihli Hissedarlar Sözleşmesi kapsamında “8.6. Yönetim Kurulu Karar Nisabı” başlığı altında sayılan ve yalnızca; “a) (…..), b) (…..), c) (…..), d) (…..), e) (…..), f) (…..), g) (…..), h) (…..), i) (…..), j) (…..).” ile sınırlı olacak şekilde stratejik nitelik arz etmeyen ve azınlık hissedarların finansal çıkarlarını korumaktan öteye geçmeyen Yönetim Kurulu kararları üzerinde veto hakkına sahip olduğu ifade edilmektedir. Yer verilen hususlar göz önünde bulundurulduğunda, B grubu hissedarlara tanınan veto haklarının stratejik kararlara ilişkin olmaması sebebiyle mevcut durumda hissedarlara herhangi bir kontrol hakkı tanımadığı, bu doğrultuda işlem öncesinde VRLAB’in A ve C grubu hisseleri elinde bulunduran Gürcan DEMİRCİ’nin tek kontrolü altında olduğu değerlendirilmektedir. (10) Bildirimde bulunan taraflarca, işleme esas teşkil eden 15.03.2023 tarihli sermaye artırımı neticesinde teşebbüs bünyesine D grubu hissedarların dâhil olduğu ve taraflar arasında yeni bir Hissedarlar Sözleşmesi’nin akdedildiği ifade edilerek, söz konusu
24-13/267-109 3/6 sözleşme uyarınca VRLAB’in Yönetim Kurulunun yapısı, toplantı ve karar nisaplarına ilişkin olarak; - Yönetim Kurulunun (.....) kişiden oluşacağı, - En az (.....) Yönetim Kurulu üyesinin B grubu hissedarlar ve D grubu hissedarları temsil edeceği, - Yönetim Kurulunun üye tam sayısının çoğunluğu ile toplanacağı, kararlarını toplantıda hazır bulunan üyelerin çoğunluğu ile alacağı ve her bir Yönetim Kurulu üyesinin eşit oy hakkına sahip olacağı şeklinde bir düzenlemenin hüküm altına alındığı belirtilmektedir. Bununla birlikte, işlem kapsamında taraflarca Yönetim Kurulu kararlarının oluşumu bakımından da bazı düzenlemelere gidildiği görülmektedir. Başvuruda, sermaye artırımı neticesinde taraflar arasında imzalanan yeni Hissedarlar Sözleşmesi ile 15.04.2021 tarihli Hissedarlar Sözleşmesi’nin “8.6. Yönetim Kurulu Karar Nisabı” başlığı altında yer alan mevcut kararların kapsamının genişletilmesinin ve yeni eklenecek kararlar bakımından -mevcut sözleşmede yer alan diğer kararların da tamamını kapsayacak şekilde- hem B hem de D grubu hissedarlara veto yetkisi verilmesinin öngörüldüğü ifade edilmektedir. İşlem kapsamında B ve D grubu hissedarlara veto yetkisi verecek şekilde söz konusu sözleşmeye eklenmesi planlanan kararlar ise aşağıdaki şekildedir: “k) (…..)1. l) (…..). m) (…..).” (11) Yer verilen hususlardan da anlaşılacağı üzere, işlem neticesinde, B ve D grubu hissedarların önceki Hissedarlar Sözleşmesi’nin “8.6. Yönetim Kurulu ve Karar Nisabı” başlığı altında sayılan (a)-(j) bentlerindeki kararların yanında, işlem kapsamında sözleşmeye eklenecek (k), (l) ve (m) bentleri bakımından da veto yetkisine sahip olması hedeflenmektedir. (12) Anılan hususlardan da anlaşılacağı üzere, işlem neticesinde VRLAB’in; (.....)’nin tek kontrolünden (.....) ile B ve D grubu hissedarların ortak kontrolüne geçeceği değerlendirilmektedir. (13) Başvuruda VRLAB’in tam işlevsel niteliğine ilişkin olarak aşağıdaki hususlar ifade edilmektedir: - VRLAB, günlük faaliyetlerini yürütecek yeterli personele, bağımsız bir şirketin işleyişi için gerekli tüm mali kaynaklara ve varlıklara sahip olacak, - VRLAB’in faaliyeti, ortak girişimin tarafı konumundaki teşebbüslerin faaliyetleri içerisinde sadece belirli bir işlevi yerine getirmek ile sınırlı olmayacak ve VRLAB tamamen farklı bir pazarda bağımsız bir teşebbüs olarak faaliyet gösterecek, - VRLAB’in satış ya da satın alma konusunda ana şirketlere bir bağımlılık söz konusu olmayacak, - VRLAB piyasada kalıcı olarak faaliyet gösterecektir. (14) Yukarıda yer verilen bilgilere göre, bildirime konu şirket bağımsız ve kalıcı şekilde faaliyet gösteren tam işlevsel bir ortak girişim niteliğinde olacağından, işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında bir devralma olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan ilgili tarafların cirolarının söz konusu Tebliğ’in 7. maddesinin (a) ve (b) bentlerinde öngörülen eşikleri aşması nedeniyle, işlemin izne tabi olduğu anlaşılmıştır. 1 (…..).
24-13/267-109 4/6 (15) Devre konu VRLAB; eğitim ve sanal gerçeklik teknolojileri alanında faaliyet göstermektedir. Bu doğrultuda yürütülen faaliyetler, fen deney uygulamaları başta olmak üzere eğitsel aktivitelerin sanal ortamda uygulanabilir hale getirilebilmesi için (i) gerçekçi üç boyutlu malzeme, ekipman ve ortamların tasarlanması, (ii) sanal ortam mekanikleri, etkileşimlerinin ve yazılımda işlenecek verilerin araştırılması, analizi ve matematiksel modellenmesi, (iii) içeriğin güncel eğitsel yöntem ve pedagojiler çerçevesinde pozitif kullanıcı deneyimini ve öğrenmeyi destekleyici hale getirilmesi ve (iv) bilimsel formüllere dayalı yazılımların geliştirilmesi gibi uygulamaları kapsamaktadır. Bunun yanında VRLAB, geliştirilen sanal gerçeklik uygulamalarının eğitim ortamlarına entegrasyonu için kolaylaştırıcı materyaller hazırlanması, eğitimler gerçekleştirilmesi, kullanım çıktılarının raporlanması ve değerlendirmesini içeren araştırma ve geliştirme faaliyetleri de yürütmektedir. VRLAB’in kurucusu Gürcan DEMİRCİ ise, VRLAB dışında üzerinde kontrol sahibi olduğu (.....) aracılığıyla eğitim kurumlarında açılan “bilim merkezi”, “teknoloji merkezi” gibi merkezlerin mimarisi ve inşaat yapımı alanında; (.....) aracılığıyla ise bilimsel konularda danışmanlık, tasarım ve uygulama hizmetleri ile bilimsel ekipmanların alım-satımı alanında faaliyet göstermektedir. (16) 15.03.2023 tarihli sermaye artırımı öncesinde teşebbüs bünyesinde yer alan mevcut hissedarlardan; - LIMA VENTURES, Türkiye’de finansal danışmanlık alanında faaliyet göstermektedir. - HIVC’in kontrolünü elinde bulunduran Gedik Yatırım Menkul Değerler Anonim Şirketi (GEDİK YATIRIM), yatırım kuruluşu olarak işlem aracılığı faaliyeti, portföy aracılığı faaliyeti, bireysel portföy yöneticiliği faaliyeti, yatırım danışmanlığı faaliyeti ve halka arza aracılık faaliyeti gibi faaliyetler yürütmektedir. - TECHONE GİRİŞİM’in kontrolünü elinde bulunduran Global Yatırım Holding Anonim Şirketi (GLOBAL YATIRIM) kurulmuş veya kurulacak şirketlerin sermaye ve yönetimine katılarak bunların yatırım, finansman, organizasyon ve yönetim meselelerine yönelik ticari, sınai ve mali girişimlerde bulunmaktadır. GLOBAL YATIRIM’ın kontrolünde bulunan teşebbüslerin büyük çoğunluğu liman işletmeciliği ve liman hizmetleri alanında faaliyet göstermektedir. Bununla birlikte teşebbüsün turizm, enerji, gayrimenkul, sigorta, madencilik, teknoloji yatırımcılığı ve finansal yatırımcılık alanlarında da faaliyetleri bulunmaktadır. GLOBAL YATIRIM’ın mevcut varlık portföyü ticari ve kruvaziyer liman işletmeciliği, elektrik üretimi, sıkıştırılmış doğalgaz satış ve dağıtımı, madencilik, gayrimenkul ve finansal hizmetleri içermektedir. - Ahmet Berker ARGUN, VRLAB dışında kontrol sahibi olduğu (.....) aracılığıyla danışmanlık hizmeti alanında faaliyet göstermektedir. - (.....), VRLAB dışında üzerinde kontrol sahibi olduğu (.....) aracılığıyla danışmanlık hizmeti alanında faaliyet göstermekte olup teşebbüsün Türkiye’de herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. - (.....), VRLAB dışında üzerinde kontrol sahibi olduğu (.....) aracılığıyla yeni nesil dijital finansman hizmeti sunmakta; (.....) aracılığıyla şirketlere yönetim hizmeti alanında danışmanlık hizmeti vermekte ve (.....) aracılığıyla ise bilgisayar programlama faaliyetleri alanında faaliyet göstermektedir.
24-13/267-109 5/6 - (.....), VRLAB dışında üzerinde kontrol sahibi olduğu (.....) aracılığıyla yeni nesil dijital finansman hizmeti alanında; (.....) aracılığıyla av araçlarında kullanılmak üzere yazılım geliştirme alanında; (.....) aracılığıyla ise geleneksel ve organize perakendeye ilişkin raporlama alanında faaliyet göstermektedir. - (.....) PAMUKSÜZER, VRLAB dışında üzerinde kontrol sahibi olduğu (.....) aracılığıyla sağlıklı gıda üretimi alanında; (.....) aracılığıyla ise inşaat alanında faaliyet göstermektedir. - Son olarak (.....), (.....), (.....), (.....) ve (.....) VRLAB dışında kontrol ettiği başkaca herhangi bir teşebbüs bulunmamaktadır. (17) Öte yandan, 15.03.2023 tarihli son sermaye artırımı ile teşebbüs bünyesine yeni hissedar olarak eklenen; - Hâlihazırda Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı’nın (TTGV) %(.....) pay sahibi olduğu TYAŞ, işletme ve idari danışmanlık faaliyetleri alanında hizmet vermektedir. Teşebbüsün faaliyetleri yalnızca Türkiye ile sınırlı olup küresel çapta faaliyeti bulunmamaktadır. - HEAVENTURES finansal danışmanlık alanında faaliyet göstermek üzere kurulmuş olmakla birlikte teşebbüsün hâlihazırda herhangi bir satış faaliyeti ve cirosu bulunmamaktadır. - Son olarak (…..) de mevcut durumda VRLAB dışında kontrol ettiği başkaca bir teşebbüs bulunmamaktadır. (18) İşlem kapsamında ortak kontrol hakkına sahip olacak hissedarlardan (.....)’ın (.....) aracılığıyla bilgisayar programlama faaliyetleri alanında faaliyet gösterdiği görülmekte olup söz konusu faaliyetin devre konu VRLAB’in yazılım faaliyeti ile örtüşüp örtüşmeyeceği değerlendirilmiştir. Anılan hususa ilişkin olarak bildirimde bulunan taraflarca (.....)’ın sistem, veri tabanı, network, web sayfası gibi yazılımlar ile müşteriye özel yazılımların kodlanması konularında hizmet verdiği2; VRLAB’in ise bilimsel konulara yönelik laboratuvar deneylerinin sanal gerçeklik teknolojisi kullanılarak sanal ortamda gerçekleştirilmesini sağlayan yazılımlar ürettiği ifade edilmektedir. Teşebbüslerin faaliyet alanlarından da görüleceği üzere, VRLAB “sanal gerçeklik” gibi oldukça spesifik ve uzmanlaşma gerektiren bir alanda yazılım hizmeti sunmakta iken (.....)’ın yazılım faaliyeti genel nitelikli ve müşteri özelinde farklılaşan kodlama odaklı bir yazılım hizmetini kapsamaktadır. Bildirimde bulunan taraflar ayrıca, VRLAB’in yazılım faaliyetinin ayrı bir uzmanlaşma gerektirmesi sebebiyle söz konusu hizmeti (.....)’dan temin etmesinin de mümkün olmadığı; dolayısıyla anılan teşebbüsler arasında herhangi bir hizmet sunumunun da söz konusu olmayacağını ifade etmektedir. Bu çerçevede, teşebbüslerce sunulan hizmetlerin niteliği göz önünde bulundurulduğunda ortak girişim ile ortak girişim taraflarının faaliyetleri arasında Türkiye’de herhangi bir yatay ya da dikey örtüşmenin ortaya çıkmayacağı değerlendirilmektedir. (19) Öte yandan, ortak girişimin faaliyet göstereceği pazardan farklı olmakla birlikte ortak girişim taraflarının faaliyet alanları incelendiğinde; TYAŞ, LİMA VENTURES, (.....) ve (.....)’in faaliyetlerinin Türkiye'de danışmanlık ve fon yönetimi alanında yatay anlamda örtüştüğü görülmektedir. Bununla birlikte, teşebbüslerden her birinin 2022 yılında söz konusu faaliyetler bakımından pazar payları %(.....)’in oldukça altında kalmaktadır. 2 Bildirimde bulunan taraflarca (…..)’ın pazar payının 2022 yılında %(…..)’in altında olduğu ifade edilmektedir.
24-13/267-109 6/6 Ortak girişim taraflarının pazardaki konumu ile faaliyet gösterdikleri sektörlerin devre konu teşebbüsün faaliyetinden tamamen farklılaştığı göz önüne alındığında, taraflar arasında söz konusu ortak girişim aracılığıyla Türkiye’de koordinasyon yolu ile doğabilecek rekabet karşıtı bir endişenin de söz konusu olmadığı değerlendirilmektedir. (20) Sonuç olarak dosya kapsamında elde edilen bilgiler ve yapılan incelemeler sonucunda, bildirim konusu işlemin, başta hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere, ülkenin bütünü yahut bir kısmında etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte olmadığı kanaatine ulaşılmıştır. H. SONUÇ (21) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy