1/24 Rekabet Kurumu Başkanlığndan REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-4-020 (Soruşturma/Uzlaşma) Karar Sayısı : 24-14/279-115 Karar Tarihi : 21.03.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Esma AKSU, Emine YAŞAR, Merve KOÇ, Büşra ÖZKUL, Furkan ŞENEL, Orhan Enes ÖZERDEM C. İLGİLİ TARAF : - Ufuk Hazır Beton İnşaat Turizm Tic. ve Paz. Ltd. Şti. Temsilcileri: Av. Dr. Hikmet KOYUNCUOĞLU, Av. Başak DOĞAN Halide Edip Adıvar Mah. Darülaceze Cad. Akın Plaza No: 3 Şişli/İstanbul D. ŞİKÂYETÇİ : - T.C. Ticaret Bakanlığı Aydın Ticaret İl Müdürlüğü Hasan Efendi Mah. 1904 Sok. No:2 Kat:5-6 09100 Efeler/Aydın (1) E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 26.10.2023 tarihli ve 23-50/955-M sayılı kararı ile Aydın ilinde hazır beton üretimi ve satışı alanında faaliyet gösteren bazı teşebbüslerin birlikte fiyat belirlemek, bölge/müşteri paylaşımı yapmak ve yeniden satıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik olarak açılan soruşturma kapsamında Ufuk Hazır Beton İnşaat Turizm Tic. ve Paz. Ltd. Şti. tarafından sunulan uzlaşma metni neticesinde, yürütülen soruşturmanın Ufuk Hazır Beton İnşaat Turizm Tic. ve Paz. Ltd. Şti. bakımından uzlaşma ile sonlandırılması. (2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; Aydın ili Nazilli ilçesinde hazır beton fiyatlarının Aydın il merkezindeki hazır beton fiyatlarının yaklaşık iki katı seviyesinde olduğu, Nazilli ilçesinde faaliyet gösteren hazır beton üreticisi teşebbüslerce ilçe sınırları dışındaki hazır beton üreticisi teşebbüslerin ilgili ilçede hazır beton satışı gerçekleştirmesine izin verilmediği belirtilerek gereğinin yapılması talep edilmiştir (3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 30.03.2023 tarih ve 36994 sayılı yazı ile iletilen başvuru üzerine düzenlenen 28.04.2023 tarihli ve 2023-4-020/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, Rekabet Kurulunun (Kurul) 05.05.2023 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 23-20/395-M sayılı karar ile dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 40. Maddesinin birinci fıkrası uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. (4) Söz konusu önaraştırma çerçevesinde 17.05.2023-18.05.2023 tarihlerinde Aydın ilinde başvuruya konu sektörde faaliyet gösteren teşebbüslerde yerinde incelemeler gerçekleştirilmiştir. Takiben söz konusu teşebbüslerden bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. Teşebbüslerin cevabi yazıları 26.05.2023-13.06.2023 tarihleri arasında Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (5) Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler doğrultusunda düzenlenen 15.06.2023 tarih ve 2023-4-020/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, Kurulun 22.06.2023 tarihli toplantısında görüşülmüş ve iddialar hakkında ek çalışma yapılmak üzere söz konusu önaraştırmanın
24-14/279-115 2/20 Kurul gündeminde incelemeye alınmasına ve yapılacak ek çalışma kapsamında incelenen tarafların yanı sıra Aydın ilinde faaliyet gösteren diğer hazır beton üreticilerinde ve satıcılarında yerinde inceleme yapılmak üzere 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddelerinde yer alan yetkilerin kullanılmasına 23-28/540-Mİ sayı ile karar verilmiştir. (6) Anılan Kurul kararı uyarınca yürütülen ek çalışma çerçevesinde ilgili teşebbüslerde yerinde incelemeler gerçekleştirilmiş, bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. Teşebbüslerden gelen cevabi yazılar 28.07.2023-25.09.2023 tarihleri arasında Kurum kayıtlarına girmiştir. (7) 15.06.2023 tarih ve 2023-4-020/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu ile ek çalışma sonunda hazırlanan 24.10.2023 tarihli ve 2023-4-020/BN-06 sayılı Bilgi Notu’nun görüşüldüğü 26.10.2023 tarihli Kurul toplantısında Aydın ilinde hazır beton üretimi ve satışı alanında faaliyet gösteren bazı teşebbüslerin birlikte fiyat belirlemek, bölge/müşteri paylaşımı yapmak ve yeniden satıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik olarak Asbeton Yapı Mühendislik Nakliye İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ (ASBETON), Aydın Seramik İnşaat İnşaat Malzemeleri Kömür San. ve Tic. Ltd. Şti. (AYDIN SERAMİK), Batıbeton Sanayi AŞ (BATIBETON), Beton-Taş Hazır Beton San. ve Tic. Ltd. Şti. (BETONTAŞ), Boylular Gıda Petrol Madencilik İnşaat Turizm Otomotiv ve Orman Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. (BOYLULAR GIDA), Burhan TÜRÜN-Bilkent Beton (BİLKENT), Canatanlar İnşaat Akaryakıt Tarım Ürünleri Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. (CANATANLAR), Çimbeton Hazırbeton ve Prefabrik Yapı Elemanları San. ve Tic. AŞ (ÇİMBETON), DYM Değişim Yapı Market İnşaat Enerji Maden Gıda Tarım Hayvancılık İnşaat Makina Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti. (DEĞİŞİM), Kabasakal Beton AŞ (KABASAKAL), Kösem Yapı Mimarlık Mühendislik Madencilik Taşımacılık İnşaat Makine Pazarlama San. ve Tİc. Ltd. Şti. (KÖSEM), Mendeş İnşaat Nak. Harf. Taah. Tic. Ltd. Şti. (MENDEŞ), OYAK Çimento Fabrikaları AŞ (OYAK), Öztürk Ticaret, Serttaş İnşaat Beton San. ve Tic. Ltd. Şti., Şölen Çimento Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Türen Kireç İnşaat Malzemeleri Madencilik İnşaat Taahhüt Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti., Türen Yapı Malzemeleri İnşaat Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Ufuk Hazır Beton İnşaat Turizm Tic. ve Paz. Ltd. Şti. (UFUK) hakkında aynı Kanunun 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına 23-50/955-M sayı ile karar verilmiştir. (8) Aynı karar ile Batıçim Batı Anadolu Çimento Sanayii AŞ, Batısöke Söke Çimento Sanayii Türk AŞ, Çimentaş İzmir Çimento Fabrikası Türk AŞ (ÇİMENTAŞ), Kentçim Çimento Sanayi AŞ ve Oyak Denizli Çimento AŞ’de (OYAK ÇİMENTO) 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddelerinde yer alan yetkilerin kullanılmasına karar verilmiştir. (9) Anılan Kurul kararı uyarınca 14.11.2023-16.11.2023 tarihlerinde mezkur teşebbüslerde yerinde incelemeler gerçekleştirilmiş, bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. Cevabi yazılar 27.11.2023-29.11.2023 tarihleri arasında, teşebbüslerden istenilen bilgi ve belgeler ise 14.12.2023-20.12.2023 tarihleri arasında Kuruma intikal etmiştir. (10) 26.10.2023 tarihli ve 23-50/955-M sayılı soruşturma kararını takiben UFUK hakkında hazırlanan 10.11.2023 tarih ve 76816 sayılı Soruşturma Bildirimi 17.11.2023 tarihinde UFUK tarafından tebellüğ edilmiştir. (11) Soruşturma süreci devam ederken ve teşebbüsün birinci yazılı savunma süresi henüz dolmamışken Kurum kayıtlarına 27.11.2023 tarih ve 45358 sayı ile intikal eden yazı ile UFUK vekili tarafından uzlaşma başvurusu yapılmış olup söz konusu başvuruda özetle; 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinde düzenlenen uzlaşma usulüne ilişkin başvurma hakkı kullanılmak istendiğinden uzlaşma talebinin kabulü ile usule ilişkin sürecin
24-14/279-115 3/20 başlatılması ve UFUK hakkında yürütülen soruşturmanın uzlaşma usulü ile sonlandırılması talep edilmiştir. (12) UFUK tarafından yapılan uzlaşma başvurusu kapsamında hazırlanan 2023-4-020/BN-11 sayılı Bilgi Notu Kurulun 11.01.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 24-03/35-M sayılı kararla uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir. (13) 22.01.2024 tarihinde UFUK vekilleri ile Kurum merkezinde ve 15.02.2024 tarihinde çevrim içi olarak uzlaşma görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik’in (Uzlaşma Yönetmeliği) 6. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yapılan görüşmelerde teşebbüs temsilcisi ve vekillerine söz konusu iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, uzlaşma tarafı olan teşebbüs hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan başlıca belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiş ve gerçekleştirilen toplantılar tutanak ile kayıt altına alınmıştır. (14) Uzlaşma görüşmeleri neticesinde elde edilen bilgiler çerçevesinde hazırlanan 2023-4-020/BN-16 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 07.03.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 24-12/228-MUA sayılı uzlaşma ara kararı alınmıştır. (15) İlgili uzlaşma ara kararı UFUK tarafından 08.03.2024 tarihinde tebellüğ edilmiş olup karara istinaden UFUK tarafından hazırlanan uzlaşma metni, 12.03.2024 tarih ve 49660 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (16) Yukarıda yer verilen süreç sonucunda hazırlanan 19.03.2024 tarihli ve 2023-4-020/BN-22 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (17) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle; Kurulun 07.03.2024 tarihli ve 24-12/228-MUA sayılı uzlaşma ara kararı ile UFUK tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde, anılan teşebbüs hakkındaki soruşturmanın uzlaşma usulü ile sonlandırılabileceği ifade edilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. İlgili Taraf Hakkında Bilgi: UFUK (18) UFUK, 1999 yılından beri hazır beton üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. Teşebbüsün Aydın ilinin Didim ilçesinde bir adet hazır beton üretim tesisi bulunmaktadır. İşbu tesisin yıllık üretim kapasitesi (.....) m³’tür. I.2. İlgili Pazar I.2.1. İlgili Ürün Pazarı (19) Dosya konusu hazır beton ürünü, belirli oranlarda çimento, doğal veya yapay agrega, su ve birtakım katkı malzemelerinin mikserle karıştırılması sonucu elde edilen hazır beton, inşaatların temel yapı malzemelerinin başında gelmektedir. Kullanım amaçları ve dayanımları bakımından C14, C16, C18, C20, C25 ve C30 gibi alt kategorilere ayrılmakla birlikte; inşaat sektöründe en çok kullanılan türleri C20, C25 ve C30 türleridir. Bunun yanı sıra, alt ürün grupları arasında yüksek oranda arz ikamesi de bulunmaktadır.
24-14/279-115 4/20 (20) Dosya konusu iddialar tüm hazır beton türlerini ilgilendirdiğinden, Kurulun yerleşik içtihadı1 uyarınca hazır betonun alt grupları bakımından bir ayrıma gidilmesine gerek görülmemiş, bu sebeple mevcut dosya kapsamında ilgili ürün pazarı “hazır beton üretimi ve satışı pazarı” olarak belirlenmiştir. I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar (21) İlgili ürün pazarı kısmında değinildiği üzere hazır beton; çimento, agrega (çakıl), su ve birtakım kimyasal katkı malzemelerinin belirli oranlarda karıştırılması sonucu elde edilmekte olup kullanılan çimento cinsine ve kimyasal katkının türüne bağlı olarak belli bir sürede taşınması müşteri tarafından teslim alınması ve kalıba aktarılması gerekmektedir. Diğer bir deyişle hazır beton belirli bir sürenin geçmesinden itibaren kullanılamayan2, stoklanamayan, yüksek taşıma maliyetlerine ve taşınması için yüksek teknik gereksinimlere sahip olan bir üründür. Hazır beton ürünü bu özelliği bakımından transmikser adı verilen özel kamyonlarla taşınmakta olup teslimata kadar homojenliğini koruması için transmikserde karıştırılmaktadır. Transmikser operatörü betonu dökülecek şantiyeye taşımakta, pompa operatörü de betonu istenilen noktada kalıba aktarmaktadır. Kurulun hazır beton sektörüne yönelik olarak aldığı kararlarında ilgili coğrafi pazar, hazır betonun üretildiği santrale 50-55 km uzaklığında olan bölgeler dikkate alınmak suretiyle belirlenmiş ve genel olarak il, merkez ilçeler ya da belirli ilçeler bazında belirlenmiştir3. Öte yandan hazır betonun nakliyesi aşamasında teşebbüslerin 90 km’den uzak mesafeye ve yol süresi ortalama 2 saatin altında kalan bölgelere de ürün gönderimi yaptıkları görülmektedir. Söz konusu sürenin yaz mevsiminde betonun kuruma hızının artmasına bağlı olarak 2 saatin altına düşebildiği, ancak bunun kimyasal katkılarla 3 saate kadar da çıkabildiği ifade edilmektedir4. Bu noktada, belirleyici olan unsurun, hazır betonun üretiminden döküleceği inşaat alanına kadar geçen süre olduğu görülmektedir. Bu süre içerisinde, hazır betonun tesisten transmiksere yüklenmesi, inşaat alanına ulaştırılması, gerekli ekipmanlar yardımıyla kalıba yerleştirilmesi gibi aşamalar gerçekleştirilmektedir. Diğer bir ifadeyle, ilgili coğrafi pazar belirlenirken dikkat edilmesi gereken en önemli kriterlerin ürünün niteliği ile taşıma/lojistik koşulları olduğu söylenebilecektir. (22) Mevcut soruşturma konusu şikâyet Nazilli ilçesinde faaliyet gösteren teşebbüslere ilişkin olduğundan coğrafi pazar analizi kapsamında söz konusu ilçedeki faaliyet koşulları dikkate alınmıştır. Bu kapsamda, öncelikle Nazilli ilçesinden 50-55 km yarıçapında bir daire oluşturulmuş ve oluşturulan bu daire kapsamında Nazilli ilçesinde birbirine rakip olabilecek teşebbüsler inceleme kapsamına alınmıştır. Bahsi geçen yarıçapa sahip daire içinde kalan teşebbüslerin konumlarını gösteren görsele aşağıda yer verilmektedir. 1 09.07.2015 tarihli ve 15-29/433-116 sayılı, 29.03.2018 tarihli ve 18-09/170-84 sayılı, 05.07.2018 tarihli ve 18-22/383-188 sayılı, 19.12.2019 tarihli ve 19-45/758-327 sayılı, 19.03.2020 tarihli ve 20-15/215-107 sayılı Kurul kararları. 2 19.12.2019 tarih ve 19-45/758-327 sayılı Kurul kararı. 3 29.03.2018 tarih ve 18-09/170-84 sayılı, 05.07.2018 tarih ve 18-22/383-188 sayılı Kurul kararları. 4http://www.mendesgrupbeton.com/hizmet-d-15-hazir-betonun-tasinmasi#:~:text=Haz%C4%B1r%20betonun%20ta%C5%9E%C4%B1nmas%C4%B1%20i%C5%9Fleminde%2090,katk%C4%B1larla%203%20saate%20kadar%20%C3%A7%C4%B1kar%C4%B1labilmektedir. http://www.as-beton.com/hazbeton_siparis.htm Erişim Tarihi: 06.06.2023
24-14/279-115 5/20 Görsel 1: Nazilli İlçesi Merkez Alınarak Oluşturulan 55 km’lik Yarı Çaplı Daire Üzerinde Yer Alan Teşebbüslerin Konumları Kaynak: Google Maps (23) Görsel 1’de konumları işaretli olarak verilen teşebbüslerde yapılan yerinde incelemeler sonucunda şikayet başvurusunda yer verilen iddialar dışında Aydın Merkez/Efeler başta olmak üzere çevre ilçelere (Çine, Didim, Germencik, İncirliova, Koçarlı, Kuşadası, Söke gibi) yapılan satışlarda da ihlal şüphesi içeren çok sayıda belge olduğu tespit edilmiştir. Yerinde inceleme yapılan teşebbüslerin genel olarak Aydın Merkez/Efeler, Nazilli, Söke ve Didim bölgesinde tesislerinin yoğunlaşması nedeniyle Aydın Merkez/Efeler, Nazilli, Söke ve Didim bölgesinde faaliyet gösteren teşebbüslerden elde edilen belgelerde adı geçen tüm teşebbüslerin eklendiği haritaya aşağıdaki görselde yer verilmektedir: Görsel 2: Aydın Merkezi, Söke, Nazilli ve Didim İlçesi Merkez Alınarak Oluşturulan 55 km’lik Yarı Çaplı Daire Üzerinde Yer Alan Teşebbüslerin Gösterimi Kaynak: Google Maps
24-14/279-115 6/20 (24) Şikayet başvurusunda ve yapılan yerinde incelemelerde elde edilen belgelerde adı geçen teşebbüslerin ihlal iddiasına konu eylemlerinin ve tesislerinin konumlarının Aydın Merkez/Efeler, Söke, Nazilli ve Didim ilçesinde yoğunlaşması sebebiyle Görsel 2’de Aydın Merkez/Efeler, Söke, Nazilli ve Didim ilçeleri merkez alınarak 50-55 km’lik daireler çizilmiş; bu bölgelerde satış yapan teşebbüslerin tesislerinin konumlarına yer verilmiştir. Söz konusu teşebbüslerin Aydın ilinde yer alan üretim tesislerinin bulunduğu ilçeleri gösteren tabloya da aşağıda yer verilmiştir: Tablo 1: Aydın İlinde Hazır Beton Üretim Tesisine Sahip Teşebbüslerin Bulunduğu İlçeler Üretim Tesisi Bulunan Teşebbüsün Adı Tesisin Bulunduğu İlçe/İlçeler ASBETON Efeler AYDIN SERAMİK Germencik BATIBETON Efeler, Söke BETONTAŞ Ortaklar (Germencik), Söke BİLKENT Efeler BOYLULAR GIDA İncirliova CANATANLAR Efeler, Söke, Sultanhisar ÇİMBETON Efeler, Kuşadası, Nazilli DEĞİŞİM Didim KABASAKAL Söke KÖSEM Didim MENDEŞ İncirliova OYAK Efeler UFUK Didim Kaynak: Teşebbüslerden Gelen Cevabi Yazılar (25) Aşağıdaki tablolarda ise Aydın Merkez, Nazilli, Söke ve Didim ilçeleri merkez alınarak çizilen 55 km’lik yarıçap içerisinde bulunan ilçelere italik işaretli satırlarda yer verilmiştir. (26) Tablo 2: Aydın Merkez/Efeler ile Nazilli İlçesinin Diğer İlçelere Olan Uzaklıkları (km) Aydın (Merkez) - Bozdoğan 65,7 Nazilli – Aydın (Merkez) 42,4 Aydın (Merkez) - Buharkent 81,8 Nazilli - Bozdoğan 28,4 Aydın (Merkez) - Çine 40,0 Nazilli - Buharkent 39,4 Aydın (Merkez) - Didim 108,0 Nazilli - Çine 62,0 Aydın (Merkez) - Germencik 25,8 Nazilli - Didim 147,0 Aydın (Merkez) - İncirliova 14,8 Nazilli - Germencik 71,7 Aydın (Merkez) - Karacasu 82,3 Nazilli - İncirliova 60,7 Aydın (Merkez) - Karpuzlu 58,0 Nazilli - Karacasu 39,9 Aydın (Merkez) - Koçarlı 27,1 Nazilli- Karpuzlu 80,0 Aydın (Merkez) - Köşk 17,0 Nazilli - Koçarlı 69,3 Aydın (Merkez) - Kuşadası 68,9 Nazilli - Köşk 26,1 Aydın (Merkez) - Kuyucak 54,9 Nazilli - Kuşadası 107,0 Aydın (Merkez) - Nazilli 42,4 Nazilli - Kuyucak 12,5 Aydın (Merkez) - Söke 48,1 Nazilli - Söke 97,6 Aydın (Merkez) - Sultanhisar 27,3 Nazilli - Sultanhisar 15,7 Aydın (Merkez) - Yenipazar 37,0 Nazilli - Yenipazar 20,7 Kaynak: Google Maps (27) Tablo 3: Söke ile Didim İlçesinin Diğer İlçelere Olan Uzaklıkları (km) Söke - Aydın (Merkez) 48,1 km Didim - Aydın (Merkez) 108 km Söke - Bozdoğan 120 km Didim - Bozdoğan 169 km Söke - Buharkent 136 km Didim - Buharkent 186 km Söke - Çine 85,6 km Didim - Çine 136 km Söke - Didim 50,8 km Didim - Germencik 76,5 km Söke - Germencik 26,3 km Didim - İncirliova 86,7 km Söke - İncirliova 36,5 km Didim - Karacasu 186 km Söke - Karacasu 136 km Didim - Karpuzlu 99,7 km
24-14/279-115 7/20 Söke - Karpuzlu 104 km Didim - Koçarlı 84,5 km Söke - Koçarlı 35 km Didim - Köşk 121 km Söke - Köşk 70,8 km Didim - Kuşadası 75,7 km Söke - Kuşadası 21,5 km Didim - Kuyucak 159 km Söke - Kuyucak 109 km Didim - Nazilli 146 km Söke - Nazilli 96,2 km Didim - Sultanhisar 131 km Söke - Sultanhisar 81,2 km Didim - Söke 51,5 km Söke - Yenipazar 90,8 km Didim - Yenipazar 141 km Kaynak: Google Maps (28) Yukarıda bahsedilen 50-55 km uzaklık dikkate alınarak teşebbüslerin tesislerinin bulunduğu, • Aydın Merkez/Efeler ilçesinden hazır beton satışı yapılabilecek ilçelerin; Çine, Germencik, İncirliova, Koçarlı, Köşk, Kuyucak, Nazilli, Söke, Sultanhisar ve Yenipazar ilçeleri; • Nazilli ilçesinden hazır beton satışı yapılabilecek ilçelerin Aydın Merkez/Efeler, Bozdoğan, Buharkent, Karacasu, Köşk, Kuyucak, Sultanhisar ve Yenipazar ilçeleri; • Söke ilçesinden hazır beton satışı yapılabilecek ilçelerin Aydın Merkez/Efeler, Didim, Germencik, İncirliova, Koçarlı, Kuşadası ilçeleri; • Didim ilçesinden hazır beton satışı yapılabilecek tek ilçenin ise Söke ilçesi olduğu, dolayısıyla merkez alınan ilçelerden hazır beton satışı yapılabilen ilçelerde faaliyet gösteren teşebbüslerin birbirlerine rakip olarak değerlendirilebileceği düşünülmektedir. (29) Bu kapsamda, şikâyetin içeriği, yerinde incelemelerde elde edilen bulgular, bu bulgularda adı geçen tesislerin konumu, söz konusu tesislerin birbirlerine uzaklığı ve hazır beton ürününün taşınma koşulları göz önünde bulundurulduğunda ilçeler arasında rekabetin söz konusu olabildiği, dolayısıyla coğrafi pazarın belirli bir ilçeden daha büyük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla Aydın ili bakımından “Aydın Merkez-Nazilli”, “Aydın Merkez-Söke” ve “Söke-Didim” bölgesi şeklinde toplam üç coğrafi pazarın tanımlanabileceği değerlendirilmiştir. Bununla birlikte, İlgili Pazar ın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. paragrafında geçen "... inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyorsa ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir" ifadesi doğrultusunda, dosya kapsamında incelenen iddialar bakımından yapılacak değerlendirmeyi değiştirmeyeceğinden, kesin bir ilgili coğrafi pazar tanımı yapılmamıştır. I.3. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Bilgi ve Belgeler5 (30) Dosya kapsamında önaraştırma ve soruşturma sürecinde gerçekleştirilen yerinde incelemelerde elde edilen ve UFUK’a yöneltilen ihlal isnadına dayanak teşkil eden bulgulara aşağıda verilmiştir. Bulgu-252 (31) 19.07.2023 tarihinde DEĞİŞİM’de yapılan yerinde incelemede alınan ve 28.02.2022 ve 01.03.2022 tarihlerinde DEĞİŞİM çalışanı (.....) ile (.....)’nın mobil cihazında “(.....)” 5 Tespitlerde yer alan belgelere orijinal halleri ile yer verilmiş, yazım hataları ve anlatım bozuklukları muhafaza edilmiştir. Belge içeriklerine yer verilirken soruşturma raporunda yer alan tespit numaralandırmasına sadık kalınmıştır.
24-14/279-115 8/20 olarak kayıtlı UFUK çalışanı (.....)6 arasında geçen Whatsapp yazışmalarının içeriği aşağıdaki gibidir: 28.02.2022 “(.....): (.....) sizin müşteri mi (.....): Evet (.....): Bize geldi (.....): Ne yaptiniz (.....)yi (.....): 550 yapın dedi yok dedim (.....): Yapamayız tamam diyip gitti” 01.03.2022 “(.....): Mrb (.....): (…..) (.....): Yqda (.....): (.....) gelirse (.....): Benim inş giyati 650 tl dersen sevinirim” Bulgu-256 (32) 19.07.2023 tarihinde KÖSEM’de yapılan yerinde incelemede alınan ve 24.08.2022 tarihinde KÖSEM çalışanı (.....) ile (.....)’in mobil cihazında “(.....)” olarak kayıtlı KÖSEM çalışanı (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmasının içeriği aşağıdaki gibidir: 24.08.2022 “(.....): [“Didim'de faaliyet gösteren Efe Beton Santrali Söke'de dolum yaparken suçüstü oldu. Didim'e Söke'den hazır beton gidiyor.” başlıklı video linki paylaşılmıştır.] (.....): Yaw şu batının müdürleri kimle konuşuyorsun (.....): Niye buna beton veriyorsunuz ordan de (.....): Biz bilmiyormuyuz sökeden almayı (.....): Biz sökeden gelmez diye (.....): Millete söylüyoruz (.....): Siz ler kendi içinizde birlik yok (.....): Adam çimento sunu satar (.....): Satma diyemezsin (.....): Bant altı verir adam (.....): Yaw nasıl birlik yok (.....): Bu ş*** durmuyorki (.....): (.....)7 [EFE BETON] y*** (.....): Sabun gibi tutamıyoruz” (…) Bulgu-257 (33) 19.07.2023 tarihinde DEĞİŞİM’de yapılan yerinde incelemede alınan ve 14.01.2023 tarihinde DEĞİŞİM yetkilisi (.....) ile KÖSEM çalışanı (.....) arasında geçen Whatsapp yazışmasının içeriği aşağıdaki gibidir: 12.01.2023 “(.....): Patron günaydın (.....): Otel ile ilgili (.....): (.....)8 [OYAK ÇİMENTO] laf ederse 6 DEĞİŞİM’den gelen 16.08.2023 tarih ve 41644 sayılı cevabi yazıda “(.....)” isimli kişinin UFUK çalışanı (.....) olduğu belirtilmiştir. 7 KÖSEM’den gelen 15.08.2023 tarih ve 41607 sayılı cevabi yazıda “(.....)” isimli kişinin Efe Kırma Taş Madencilik Sağlık Hizmetleri Pazarlama San. Tic. Ltd. Şti. (EFE BETON) yetkilisi (.....) olduğu ifade edilmiştir. 8 KÖSEM’den gelen 15.08.2023 tarih ve 41607 sayılı cevabi yazıda “(.....)” isimli kişinin hazır beton sektöründe faaliyet gösteren OYAK’ta çalıştığı ifade edilse de söz konusu kişinin çimento pazarında faaliyet gösteren OYAK’ın bağlı olduğu OYAK ÇİMENTO çalışanı olduğu tespit edilmiştir. OYAK hakkında
24-14/279-115 9/20 (.....): Taviz verme (.....): En az betonu kösem döküyor (.....): Konuştum zaten salça olmayın dedim (.....): (.....)9 [EFE BETON] en çok (.....): Döküyor (.....): Onunda hakkı yok (.....): Ufuk ta piyasaya döküyor zaten (.....): Değişim kösem otelde (.....): Ufuk (.....) [EFE BETON] oteli beraber dökelim (.....): Diye birbirlerini gazlıyorlar (.....): Ufuk (.....) [EFE BETON] gazlıyor el altından ama yok yok diyor (.....): Ben (.....) [EFE BETON] fiyat verme otele dur bekle diyorum diyor (.....): Ona sorsan (.....) [EFE BETON] otele beton için soruyor (.....): Ama yalan kendi rahat durmuyor (.....): Yarım işe salça olmasın kimse (.....): Adamlardan fiyat farkı alacaz alamıyoruz (.....): Bunların yüzünden (.....): Bugün koşulursa tavrını koy patron” 16.01.2023 “(.....): Patron yarın önce efe ile ufuka uğra (.....): Değişim ile beraber görüşecez (.....): Ufuka bir şey deme (.....): İ*** efede ufukta zaten (.....): Ok gelmeden konuşuruz zaten (.....): İkisininde tek derdi benim otele beton dökmem (.....): Zorlarına gidiyor (.....): ” 25.02.2023 “(.....): (.....): Dün attığım sadece çimentaş alınandı (.....): (.....) hariç (.....): İkisinin toplamı bu (.....): 372+89=462 bin+kdv yürütülen uzlaşma süreci kapsamında söz konusu bulguya ilişkin OYAK tarafından yapılan açıklamalar ve sunulan belgeler ışığında OYAK ÇİMENTO’nun söz konusu anlaşmaya davet edilse de iştirak etmediği ve ilgili bulgunun OYAK ve OYAK ÇİMENTO bakımından ihlal teşkil etmediği sonucuna ulaşılmıştır. 9 KÖSEM’den gelen 15.08.2023 tarih ve 41607 sayılı cevabi yazıda “(.....)” isimli kişinin EFE BETON yetkilisi (.....) olduğu ifade edilmiştir.
24-14/279-115 10/20 (.....): Yapar (.....): Yok yere ödedim bunu (.....): O zaman fiyat buydu patron (.....): Herkes de yaptı (.....): Bana buydu (.....): Patron kırk kere dedik ki pahalıya alıyorum (.....): En yüksek benim (.....): Ufuka hiç dokunmamışlar (.....): Yalandan 3-4 fatura (.....): Onuda iade etmişler (.....): Zaten (.....): Benim kriterim ufuk (.....): Didimde 4 santral var (.....): Sen dahil (.....): (.....)10 [EFE BETON] fiyatına kimse inandıramaz beni (.....): Milasta 1250 tlden (.....): Veren batı (.....): Burda 1650 tl den verecek (.....): Buna sen inanıyormusun (.....): Patron somada Batı da yaptı bunu sende biliyorsun (.....): Milas da aatabilirmiydim ben yüksek fiyattan (.....): Patron bana daha düşük fiyat varsa iade edecem dedin (.....): Şimdi kendini benim yerime koy (.....): (.....)11 [DEĞİŞİM] abi orda ufuk 2 aydır zam yememiş (.....): Nakliye harici (.....): Fabrikadan zam yok adama sadece nakliye (.....): Bunu niye görmüyorsun (.....): Haftaiçi gelirim yanına konuşuruz (.....): Kimseyi aramadım senin söylemin üstüne fiyat düştüm (.....): Beni yanlış yönlendirmeyeceğini bildiğim için (.....): (.....)12 [UFUK] bana direk dediği (.....)13 [ÇİMENTAŞ] masayı kuramayınca zammı geri çekti (.....): Bundan benim niye haberim yok dedin (.....): Dedim (.....): Sen Ufuk u niye baz alıyorsun ki (.....)14 [DEĞİŞİM] yol yürümüyor musun (.....): Ortamı toparlamaya çalışan benim (.....): Benim adım kullanılıyor (.....): Çırak çıkmışız patron (.....): Ufuklar seni beni oteli kullanarak zam almamış (.....): Adam 20 bin m3 döktü ocak şubat ayında toplam (.....): En az 6 bin ton çimento (.....): Sen ne kadar döktün (.....): 6000x150=900.000 + kdv adamın karı (.....): 11700 ocak (.....): Şubat dün itibariyle 8100 (.....): 20 bin de beni say bugün ile birlikte 10 EFE BETON çalışanının adı yer almaktadır. 11 KÖSEM’den gelen 15.08.2023 tarih ve 41607 sayılı cevabi yazıda “(.....)” isimli kişinin DEĞİŞİM yetkilisi (.....) olduğu ifade edilmiştir. 12 KÖSEM’den gelen 15.08.2023 tarih ve 41607 sayılı cevabi yazıda “(.....)” isimli kişinin UFUK yetkilisi (.....) olduğu ifade edilmiştir. 13 KÖSEM’den gelen 15.08.2023 tarih ve 41607 sayılı cevabi yazıda “(.....)” isimli kişinin ÇİMENTAŞ çalışanı (.....) olduğu ifade edilmiştir. 14 KÖSEM’den gelen 15.08.2023 tarih ve 41607 sayılı cevabi yazıda “(.....)” isimli kişinin DEĞİŞİM yetkilisi (.....) olduğu ifade edilmiştir.
24-14/279-115 11/20 (.....): Demek ki geçen seneden iyi gidiyor (.....): 5 bin ton çimento olmuş faturası gelen ocak şubat (.....): Geçen sene 7 bin ton gerideydin (.....): Onu da sen alıyorsun benden (.....): Cebimize girecek (.....): Parayı (.....): Pazar ne ise onu uyguluyoruz patron ilave üstüne bişey yapmıyoruz (.....): Pazar ben ile değişim arasında olmuş” I.4. Değerlendirme (34) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde, “belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri” yasaklanmış ve aynı maddenin ikinci fıkrasında ise tahdidi olmamak üzere yasaklanan hallere ilişkin örneklere yer verilmiştir. Söz konusu fıkranın (a) bendinde, “mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” ve (b) bendinde, “mal ve hizmet piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü piyasa kaynaklarının veya unsurlarının paylaşılması ya da kontrolü” yasaklanan hallerden sayılmıştır. (35) Söz konusu hüküm çerçevesinde, teşebbüslerin, rekabete etki eden parametrelerde rakipleriyle ortak hareket etmesi hukuka aykırı olarak nitelendirilmiştir. Bu bakımdan, teşebbüslerin pazardaki rekabete etki eden hususlardaki iktisadi kararlarını bağımsız alması beklenmektedir. Şöyle ki rekabet olgusu, her bir firmanın pazarda bağımsız olarak hareket etmesini ve pazar davranışlarını rakiplerinin pazar davranışlarıyla koordine etmemesini gerektirmektedir15. (36) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin uygulanması bakımından önem arz eden bir başka husus, anılan madde kapsamına giren uygulamaların amaç veya etki unsurlarından sadece birini barındırmasının Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği sonucuna varılması için yeterli kabul edilmesidir. Dolayısıyla rekabeti kısıtlama amacı taşıyan anlaşmaların varlığı halinde ihlalin gerçekleşmesi için bu anlaşmanın uygulanması veya piyasada rekabeti bozucu etkilerinin görülmesi veya bu etkilerin ispatı aranmamaktadır. Fiyat tespiti, arz kısıtlaması, pazar veya müşteri paylaşımı gibi açık kısıtlamaların ise amacı itibarıyla rekabeti kısıtlayıcı oldukları kabul edilmekte ve söz konusu kısıtlamaları içeren anlaşmaların rekabeti kısıtlamasının kuvvetle muhtemel olduğu kabul edildiği için, bu tür anlaşmalar, pazardaki mevcut veya potansiyel etkilerinin incelenmesine gerek görülmeksizin yasaklanmakta ve teşebbüsler arasında ihlal niteliğinde bir irade uyuşmasının mevcut olması rekabet ihlalinin varlığının tespitinde yeterli kabul edilmektedir16. (37) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin uygulanması bakımından önem arz eden bir başka ilke, teşebbüsler arasında ihlal niteliğinde bir uyuşmanın veya mutabakatın mevcut olup olmadığı yönündeki ilkedir. Bir başka ifadeyle, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin 15 WHISH, R. (2006), Information Sharing Agreements, Swedish Competition Authority (der.), The Pros and Cons of Information Sharing içinde, Kalmar, İsveç. s.20. 16 Kurulun 07.03.2011 tarihli ve 11-13/243-78 sayılı kararı (Banka-1 Maaş Promosyon); 18.04.2011 tarihli ve 11-24/464-139 sayılı kararı (Otomotiv); 08.03.2013 tarihli ve 13-13/198-100 sayılı kararı (Banka-2 Faiz); 18.02.2016 tarihli ve 16-05/117-52 sayılı kararı (Sinop Hazır Beton); 21.11.2016 tarihli ve 16-40/662-296 sayılı kararı (Antalya Tur Operatörleri); Danıştay 13. Dairesi 16.12.2015 tarihli, E.2015/4548, K.2015/4616 sayılı kararı (Banka-2 Faiz); Danıştay 13. Dairesi 06.04.2017 tarihli, E.2011/3814, K.2017/958 sayılı kararı (Otomotiv), 29.03.2018 tarihli ve 18-09/180-85 sayılı kararı (Adıyaman Otogaz).
24-14/279-115 12/20 ihlalinden bahsedebilmek için teşebbüslerin rekabeti kısıtlayıcı bir danışıklı ilişki içinde bulunmaları gerekmektedir. Bu danışıklı ilişki anlaşma, uyumlu eylem ya da teşebbüs birliği kararı şeklinde ortaya çıkabilmektedir. Bundan hareketle, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin açık bir şekilde anlaşılması için anlaşma ve uyumlu eylem kavramlarının açıklanmasının gerektiği değerlendirilmektedir. (38) Sözü edilen kavramlara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’da herhangi bir tanıma yer verilmemekle birlikte, anlaşma ve uyumlu eylem kavramlarının oldukça geniş yorumlandığı anlaşılmaktadır. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin gerekçesinde; “Bu Kanunun amacı rekabetin korunması olduğuna göre, rekabeti engelleyici, kısıtlayıcı veya bozucu teşebbüsler arası anlaşma ve uygulamaların yasaklanması gerekir. Maddenin amacı bakımından anlaşma, hukuki şekil şartlarına uymasa bile tarafların kendilerini bağlı hissettikleri her türlü uzlaşma ya da uyuşma anlamında kullanılmıştır. Anlaşmanın yazılı veya sözlü olmasının önemi yoktur.” denilmek suretiyle, rekabet hukuku uygulamasında “anlaşma” kavramı geniş olarak yorumlanmakta ve bir anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında değerlendirilebilmesi için anlaşmanın yazılı olması, hukuki bağlayıcılığının bulunması veya bir yaptırım içermesi gerekmemektedir. Aksine, bahsi geçen Kanun’un 4. maddesi, şekline bakılmaksızın, taraflar arasında belirli bir irade uyuşmasını içeren tüm anlaşma ve/veya uyumlu eylemleri kapsamaktadır. Aynı şekilde, anlaşma tarafı herhangi bir teşebbüsün, anlaşmanın oluşumuna sınırlı katkıda bulunması veya anlaşmayı tam olarak uygulamaması, anlaşmanın tarafı olmadığı anlamına gelmemektedir. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi anlamında bir anlaşmanın varlığı için teşebbüsler arasında aynı yönde bir irade uyuşmasının ya da mutabakatın bulunması yeterlidir. (39) Öte yandan kartel kavramının ne şekilde ele alındığı hususunun ilgili Kanun ve yönetmelikler nezdinde incelenmesi yerinde olacaktır. Yukarıda ifade edildiği üzere, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin (a) ve (b) bendi rekabet hukuku ihlallerinde fiyat tespiti ve bölge/müşteri paylaşımı ile ilgilidir. Bu hükümler doğrultusunda en az iki rakip teşebbüsün aralarında anlaşmak suretiyle alış satış fiyatını, maliyet ve kar gibi unsurları belirlemesi, 4054 sayılı Kanun kapsamında fiyat tespiti; yine en az iki rakip teşebbüsün aralarında anlaşmak suretiyle faaliyet gösterecekleri bölgeleri ayırmaları ve birbirlerinin bölgelerinde faaliyet göstermemeyi kabul etmeleri, 4054 sayılı Kanun kapsamında pazar paylaşımı olarak değerlendirilmektedir. Söz konusu kavrama Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmelik’te yer verilmiş olup anılan Yönetmelik’in 3. maddesinde; “Fiyat tespiti, müşterilerin, sağlayıcıların, bölgelerin ya da ticaret kanallarının paylaşılması, arz miktarının kısıtlanması veya kotalar konması, ihalelerde danışıklı hareket konularında, rakipler arasında gerçekleşen, rekabeti sınırlayıcı anlaşma ve uyumlu eylemler” kartel olarak tanımlanmaktadır. Kartel olarak değerlendirilen anlaşmalar kapsamındaki fiyat tespiti ve bölge/müşteri paylaşımı eylemleri, rekabeti sınırlamakta olup bu ihlallerin ortaya çıkardıkları zararı telafi edici nitelikte herhangi bir somut fayda ortaya çıkarmadığı ve aksine fiyatların rekabetçi seviyenin üzerine çıkmasına neden oldukları kabul edilmektedir. (40) Bununla birlikte, teşebbüslerin, gerçekleştirdikleri doğrudan veya dolaylı bilgi değişimleri ile pazara yön vermeleri ya da gelecekteki davranışlarına ilişkin rakipleri nezdindeki belirsizlikleri azaltmaları veya ortadan kaldırmaları koordinasyonun varlığını göstermek için yeterlidir17. Rakipler arası bilgi değişimleri teşebbüslerin rakiplerinin çeşitli parametrelere (satış fiyatı, üretim miktarı, stok durumu, müşteriler, vs.) ilişkin stratejileri hakkında bilgi sahibi olmalarını sağlayarak rekabeti sınırlayıcı, rakip teşebbüsler 17 Case T-25/95, Cement Cartel para. 1592.
24-14/279-115 13/20 arasında koordinasyon doğurucu, hatta kimi zaman uygulanmakta olan bir kartel anlaşmasının takibini kolaylaştırıcı etkilere sahip olabileceği gibi, taraflar arasındaki bilgi asimetrisini ortadan kaldırarak, teşebbüslerin kendilerini rakipleriyle kıyaslamasını sağlayarak ve gerek teşebbüslerin gerekse tüketicilerin araştırma maliyetlerini azaltarak etkinlik kazanımlarına da yol açabilmektedir. Fiyat veya miktar tespiti ile bölge/müşteri paylaşımı amacını taşıyan bir anlaşma/uyumlu eylem niteliğinde olan ya da üzerinde uzlaşılan kurallara uyup uymadığının takibini sağlayarak kartelin işleyişini kolaylaştıran bilgi değişimleri doğrudan kartel olarak nitelendirilebilmektedir18. (41) Sonuç olarak, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde sayılan fiyat tespiti ve/veya pazar ve müşteri paylaşımı amacını taşıyan anlaşmalar ile bu anlaşmaların bir unsuru niteliği taşıyan bilgi değişimi eylemleri ilgili Kanun hükmü uyarınca rekabet ihlali teşkil etmekte olup bu bakımdan hukuka aykırı ve yasak kabul edilmektedir. (42) Konuya ispat standardı ve bu bağlamda elde edilen deliller penceresinden bakıldığında ise, rekabet hukuku kapsamında anlaşma olarak nitelendirilebilecek bir ihlalden bahsetmek için teşebbüslerin ortak bir amaç veya sonuca yönelik niyetlerinin örtüştüğünü, bu amaca yönelik bağlılığın bilinçli olduğunu göstermek gerekmektedir. Bu bağlamda, rekabet hukuku kapsamında anlaşma/uyumlu eylemi ortaya çıkarmada kullanılan delilleri birincil ve ikincil deliller olmak üzere iki sınıfa ayırmak mümkündür. Anlaşma ve uyumlu eylem arasında ispat standardı bakımından da bir farklılık bulunmamakta, her ikisinin de ispatında hem birincil hem de ikincil nitelikli deliller kullanılabilmektedir. (43) Birincil deliller 4054 sayılı Kanun’a aykırılık teşkil eden gizli yapılanmaları/anlaşmaları ortaya koymada kullanılan ve ispat gücü bakımından ilk planda düşünülmesi gereken delillerdir. Bu deliller, irade uyuşmasının varlığını doğrudan ortaya koyan, anlaşma/uyumlu eylemin tarafları, kapsamı, gerçekleştiği zaman aralığı bakımından somut bir ihlal şablonunu ortaya koymada kullanılabilecek nitelikteki bilgi ve belgelerden oluşmaktadır. Öte yandan, söz konusu yapılanmaların “gizli” nitelikte olması nedeniyle, birincil nitelikteki delillerin varlığına ulaşmak oldukça güçtür. Bu noktada, söz konusu yapılanmaların ortaya çıkarılabilmesi amacıyla ikincil nitelikteki delillerin de varlığı önem arz etmektedir. (44) İkincil nitelikli deliller arasında iletişim delilleri ile iktisadi deliller yer almaktadır. İletişim delilleri, anlaşma taraflarının toplandıklarını veya iletişim kurduklarını gösteren delillerdir. İletişimsel deliller, anlaşma taraflarının toplandıklarını veya iletişim kurduklarını gösteren ancak iletişimin içeriğini ortaya koymada yetersiz kalan delillerdir. Bu deliller arasında; rakipler arası iletişimin var olduğunu gösterir deliller, toplantıya katılım, fiyatlar, talep ve kapasite kullanımının tartışıldığı toplantı notları, rakiplerin gelecekte yapabilecekleri fiyat artışları veya fiyatlama stratejileri hakkında bilgi sahibi olunduğunu gösteren iç yazışma niteliğindeki belgeler yer almaktadır. Kurulun, Denizli Hazır Beton19 ve Amasya Çimento20 kararlarında rekabet ihlali niteliğinde olabilecek eylemlerin değerlendirilmesinde ispat vasıtalarına değinilmiş olup teşebbüslerin iç yazışmaları ikincil nitelikteki iletişim delilleri arasında sayılmıştır. Nitekim 12 Banka 18 Nitekim bilgi değişimlerinin, taraflar arasında hâlihazırda mevcut bir anlaşmanın yürütülmesine ilişkin olabileceği gibi rekabete hassas bilgilerin değişimini içeren teşebbüsler arası irtibatların bizatihi kendilerinin de anlaşma ve/veya uyumlu eylem olarak nitelendirilebileceği Yatay İşbirliği Anlaşmaları Hakkında Kılavuz’un 41. paragrafında yer alan “Bilgi değişimi, bir anlaşmanın temel konusunu oluşturabileceği gibi, başka bir yatay anlaşmanın parçası da olabilir” ifadesiyle ortaya konmaktadır. 19 Kurulun 09.07.2015 tarihli ve 15-29/433-116 sayılı kararı. 20 Kurulun 09.07.2015 tarihli ve 15-29/434-127 sayılı kararı.
24-14/279-115 14/20 Kararı’nda21 bir dizi iç yazışmaya yer verilmiş, ilaveten iç yazışmalarda yer alan hususların gerçekleşip gerçekleşmediği pazardaki veriler ile ortaya koyulmuştur. İspat gücü en yüksek ikincil delillerin iletişim delilleri olduğu kabul edilmektedir. (45) İktisadi deliller ise bir anlaşmaya ulaşıldığını işaret eden firma davranışlarını ve aynı zamanda piyasanın bir bütün olarak davranışını, gizli fiyat tespitinin mümkün olduğunu işaret eden piyasa yapısı elemanlarını ve anlaşmanın sürdürülmesinde kullanılabilecek belirli uygulamaları içermektedir. İktisadi deliller davranışsal ve yapısal deliller olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Davranışsal delillerin ispat gücü, diğer ekonomik delillere oranla daha yüksek görülmektedir. Bu tür delillere örnek olarak paralel fiyatlama yapılması, rakiplerin eşzamanlı veya yakın zamanlı fiyat değişimlerinin aynı veya benzer nitelikte olması, ortak fiyat duyuruları ile aynı veya benzer nitelikli satış ve üretim politikalarının benimsenmesi sayılabilir. Piyasanın yapısına ilişkin bazı özellikler de (normalin üstünde kârlar, geçmişte yaşanan rekabet ihlallerinin varlığı) bu deliller arasında sayılabilir. Yapısal deliller arasında ise yüksek yoğunlaşma oranları, homojen ürünlerin varlığı, dikey bütünleşme oranının yüksekliği ve giriş engellerinin yüksekliği sayılabilir. Bu tür delillerin tek başına ispat gücü görece düşük kabul edilmektedir. (46) Özetle; rekabet hukuku çerçevesinde bir anlaşma/uyumlu eylem, birincil nitelikte ve ikincil nitelikteki delillerin bir arada ele alınması suretiyle, diğer bir ifadeyle bütünsel bir yaklaşımla değerlendirilmekte ve ihlal bu şekilde ortaya konulmaktadır. (47) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi hakkında yapılan teorik açıklamalar ve söz konusu maddenin uygulanmasına ilişkin olarak benimsenen bu temel ilkeler çerçevesinde, dosya kapsamındaki iddialar hakkında elde edilen tüm bilgi, belge ve bulgular bir bütün olarak ele alınarak, uzlaşma başvurusunda bulunan UFUK’a ilişkin bilgi ve belgelere yönelik 4054 sayılı Kanun kapsamında yapılan değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir. I.4.1. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Bulgulara İlişkin Değerlendirmeler Bulgu-252’ye İlişkin Değerlendirmeler (48) 19.07.2023 tarihinde DEĞİŞİM’de yapılan yerinde incelemede alınan ve 28.02.2022 ve 01.03.2022 tarihlerinde DEĞİŞİM çalışanı (.....) ile UFUK çalışanı (.....) arasında geçen yazışmalarda, DEĞİŞİM çalışanının (.....) isimli müşterinin UFUK müşterisi olup olmadığını UFUK çalışanına sorduğu, UFUK çalışanının da müşterinin kendilerinin çalıştığı bir müşteri olduğunu onayladığı, bunun üzerine DEĞİŞİM çalışanının anılan müşterinin kendilerini arayarak 550 TL fiyat teklifi verilmesi konusunda pazarlık yaptığı ancak müşteriye istediği fiyatı vermedikleri bilgisini UFUK çalışanına ilettiği görülmektedir. Benzer şekilde yakın tarihli bir diğer yazışmada, UFUK çalışanının DEĞİŞİM çalışanından bir müşterinin fiyat istemesi halinde 650 TL’lik fiyat teklifi vermesini rica ettiği görülmektedir. (49) Söz konusu bulgu incelendiğinde, UFUK’un rakibi DEĞİŞİM ile çalışanları aracılığıyla doğrudan iletişim kurduğu görülmektedir. Yazışma içeriğinde yer alan DEĞİŞİM çalışanı tarafından gönderilen “(.....) sizin müşteri mi”, “550 yapın dedi yok dedim Yapamayız tamam diyip gitti” ve “Benim inş giyati 650 tl dersen sevinirim” ifadeleri incelendiğinde güncel ve geleceğe dönük fiyat bilgilerini birbirleriyle paylaşmak ve birbirlerinin müşterilerine yüksek fiyat teklifi vermek suretiyle bölge/müşteri paylaşımı yaptıkları değerlendirilmektedir. 21 Kurulun 08.03.2013 tarihli ve 13-13/198-100 sayılı kararı.
24-14/279-115 15/20 Bulgu-256’ya İlişkin Değerlendirmeler (50) 19.07.2023 tarihinde KÖSEM’de yapılan yerinde incelemede alınan ve 24.08.2022 tarihinde KÖSEM çalışanları (.....) ile (.....) arasında geçen yazışmalara geçmeden önce BATIBETON ile EFE BETON arasındaki ticari ilişkiye değinmek bulgunun daha iyi anlaşılması bakımından faydalı olacaktır. BATIBETON Aydın ilinde Efeler ve Söke ilçelerinde yer alan tesisleriyle hazır beton pazarında faal olan bir teşebbüstür. Burada önemle belirtilmesi gereken bir diğer husus “İlgili Coğrafi Pazar” başlığı altında da değinildiği üzere Söke ilçesinden Didim’e Didim ilçesinden de Söke’ye hazır betonun taşınabilme olanağının bulunmasıdır. Söz konusu bulgu tam olarak Söke ilçesinden alınan hazır betonun Didim’deki müşterilere satışı konusunu içermektedir. Belirtilmesi gereken son husus ise bahse konu tarihte Didim ilçesinde faal olan dört hazır beton firmasının üretim tesislerinin tamamının bazı hukuki sebeplerden dolayı mühürlü olmasıdır. Bu sebeple üretim tesisi mühürlü olan EFE BETON, BATIBETON’dan şantiye teslim adı altında ürün tedarik etmekte ve Didim ilçesindeki müşterilere bu şekilde hizmet vererek satış faaliyetlerini sürdürmektedir. (51) Bu bilgilerin akabinde ilgili bulgunun içeriğine bakıldığında, (.....) tarafından [“Didim’de faaliyet gösteren Efe Beton Santrali Söke’de dolum yaparken suçüstü oldu. Didim'e Söke’den hazır beton gidiyor.”] başlıklı video linki paylaşılarak BATIBETON yetkilileri ile EFE BETON’a Söke’den niçin beton satışı yapıldığı konusunda iletişime geçilmesinin istendiği, kendilerinin de Söke’den dolum yapabileceğini ancak bölgedeki müşterilere UFUK ve DEĞİŞİM olduğu düşünülen22 diğer rakip betoncularla anlaşılarak Söke’den Didim’e beton tedariki yapılamadığının belirtildiği, EFE BETON’un ise buna uygun davranmadığına yönelik rahatsızlığın dile getirildiği görülmektedir. (52) Aydın ilinin Didim ilçesinde DEĞİŞİM, KÖSEM, UFUK ve EFE BETON olmak üzere toplam dört adet hazır beton firması faaliyet göstermekte olup söz konusu bulgu DEĞİŞİM ile UFUK’un taraf olduğu Bulgu-252 ve DEĞİŞİM, KÖSEM ve UFUK’un taraf olduğu Bulgu-257 ile birlikte değerlendirildiğinde, yazışmada geçen “Siz ler kendi içinizde birlik yok” sorusuna karşılık verilen “Yaw nasıl birlik yok” ifadesinden KÖSEM ile aynı bölgedeki diğer hazır beton firmalarından UFUK ile DEĞİŞİM’in birlikte hareket ettikleri bir anlaşma içerisinde oldukları, “Bu ş*** durmuyorki (.....)y***” ifadesinde kastedilen bir diğer hazır beton firması olan EFE BETON’un ise bu anlaşmaya katılmamasından rahatsızlık duyulduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla bulguda isimleri geçmese de DEĞİŞİM ile UFUK’un KÖSEM ile birlikte bir anlaşmaya taraf olduğunu gösteren yakın tarihli başka bulguların bulunduğu hususu dikkate alındığında, KÖSEM, DEĞİŞİM ve UFUK’un Aydın ilinin Didim ilçesinde bölge paylaşımına yönelik bir anlaşmanın tarafı oldukları değerlendirilmektedir. Bulgu-257’ye İlişkin Değerlendirmeler (53) 19.07.2023 tarihinde KÖSEM’de yapılan yerinde incelemede alınan ve 12.01.2023, 16.01.2023 ve 25.02.2023 tarihlerinde KÖSEM yetkilisi (.....) ile ÇİMENTAŞ çalışanı (.....) arasında geçen yazışmalarda rekabetin ihlal edildiğini gösteren çeşitli ifadelere rastlanmaktadır. (54) Bu çerçevede, ilk olarak 12.01.2023 tarihli yazışmada KÖSEM yetkilisinin OYAK ÇİMENTO çalışanı olduğu anlaşılan “(.....)” isimli kişinin bir otel işiyle ilgili sorun 22 Anılan bulguda geçen ifadelerden EFE BETON’un bölgede faaliyet gösteren diğer hazır beton firmaları tarafından yapılan bölge/müşteri paylaşımına ilişkin yapılan anlaşmalara uymadığından rahatsızlık duyulduğu görüldüğünden ve EFE BETON’un Didim ilçesinde yapılan bölge/müşteri paylaşımına ilişkin bir anlaşmaya taraf olduğuna yönelik dosya kapsamında herhangi bir bulgu da elde edilemediğinden EFE BETON’un söz konusu anlaşmanın tarafı olmadığı düşünülmektedir.
24-14/279-115 16/20 çıkarması halinde en az betonu KÖSEM’in döktüğünü belirterek bu konuda taviz vermemesini istediği, söz konusu talebe cevaben ÇİMENTAŞ çalışanı (.....)’ın ise bu işe dahil olmaması gerektiği konusunda OYAK ÇİMENTO çalışanını uyardığını belirttiği görülmektedir. (55) Yazışmanın devamı niteliğinde olan 16.01.2023 tarihli yazışmada ise KÖSEM yetkilisi (.....)’in ÇİMENTAŞ çalışanı (.....)’dan Didim bölgesinde faaliyet gösteren diğer beton firmaları olan EFE BETON ve UFUK ile de görüşerek bu firmaları da otel işine girmemeleri konusunda uyarmasını istediği, bölgedeki bir diğer rakip firma olan DEĞİŞİM ile birlikte otel işiyle ilgili görüşecekleri bilgisini verdiği, ÇİMENTAŞ yetkilisinin de bu talebe “Ok gelmeden konuşuruz zaten” şeklinde karşılık verdiği görülmektedir. Dolayısıyla KÖSEM’in, rakibi konumundaki UFUK ve EFE BETON’un bahse konu otel projesine düşük bir fiyat teklifi vermesini önlemek ve projeye hazır beton tedariki işinin DEĞİŞİM ile birlikte KÖSEM’de kalmasını sağlamak amacıyla OYAK ÇİMENTO tarafından UFUK ve EFE BETON’a düşük fiyattan çimento satışı yapılmasını engellemeye çalıştığı anlaşılmaktadır. Nitekim 25.02.2023 tarihli yazışmada, KÖSEM yetkilisinin çimento tedarik ettiği ÇİMENTAŞ yetkilisine Aydın ili ve çevresinde çimento sektöründe faaliyet gösteren firmaların hazır betonun ham maddesi olan çimentoyu diğer rakip beton firmaları olan EFE BETON ve UFUK’a düşük fiyattan; KÖSEM ve DEĞİŞİM’e ise yüksek fiyattan sattığı konusunda rahatsızlık duyduğuna yönelik ifadeler de bu değerlendirmeyi destekler niteliktedir. Yine aynı tarihli yazışmada geçen “(.....)23 bana direk dediği (.....)24 masayı kuramayınca zammı geri çekti” ve “Sen Ufuk u niye baz alıyorsun ki (.....)25 yol yürümüyor musun” ifadesi de KÖSEM, DEĞİŞİM ile UFUK’un bir anlaşma içerisinde olduğuna işaret etmektedir. (56) Söz konusu bulgu diğer bulgularla birlikte ele alındığında, Didim ilçesinde faaliyet gösteren KÖSEM, UFUK ve DEĞİŞİM’in birbirlerinin müşterilerine fiyat teklifi vermemek suretiyle bölge/müşteri paylaşımına yönelik bir anlaşmaya taraf olduğu değerlendirilmektedir. I.4.2. Genel Değerlendirme (57) UFUK’a yöneltilen ihlal isnadına dayanak teşkil eden bulguları, söz konusu bulguların tarihlerini ve anlaşma taraflarını gösteren tablo aşağıdadır: Tablo 4: UFUK’un İhlale Konu Bulguları, Bulgu Tarihleri ve Tarafları İhlal İsnadında Bulunulan Bulgu Bulgu Tarihi Bulgunun Tarafları Bulgu-252 28.02.2022, 01.03.2022 DEĞİŞİM-UFUK Bulgu-256 24.08.2022 DEĞİŞİM-KÖSEM-UFUK Bulgu-257 12.01.2023,16.01.2023, 25.02.2023 DEĞİŞİM-KÖSEM-UFUK (58) Yukarıda yer verilen bilgi ve belgeler ile bunlara ilişkin tespit ve değerlendirmeler bir bütün halinde ele alındığında; Aydın ilinin Didim ilçesinde hazır beton üretimi ve satışı alanında faaliyet gösteren UFUK’un bölge/müşteri paylaşımı yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği kanaatine varılmıştır. 23 UFUK çalışanının adı yer almaktadır. 24 ÇİMENTAŞ çalışanının adı yer almaktadır. 25 DEĞİŞİM çalışanı (.....).
24-14/279-115 17/20 I.4.3. Ceza Yönetmeliği ve Uzlaşma Yönetmeliği Kapsamında Yapılan Değerlendirme (59) 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası; "Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirierinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir." hükmünü amirdir. (60) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem Ve Kararlar İle Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği) 4. maddesinde idari para cezası belirlenirken öncelikle temel para cezasının hesaplanacağı; ardından ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak temel para cezasının arttırılmasının ve/veya cezadan indirim yapılmasının söz konusu olacağı düzenlenmektedir. (61) Ceza Yönetmeliği’nin temel para cezasını düzenleyen 5. maddesinin ilk fıkrasına göre; temel para cezası hesaplanırken ihlale taraf olan teşebbüslerin Kurul tarafından saptanacak yıllık gayri safi gelirlerinin, karteller için %2'si ile %4'ü, diğer ihlaller için %0,5'i ile %3'ü arasında bir oran esas alınmaktadır. Anılan maddenin ikinci fıkrasında ise birinci fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde ilgili teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususların dikkate alınacağı hükmüne yer verilmiştir. (62) Ayrıca, temel para cezasının hesaplanmasından sonra aynı Ceza Yönetmeliği’nin 6. ve 7. maddeleri çerçevesinde ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak artırma ve/veya indirme yapılmaktadır. (63) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrasında “Soruşturmaya başlanmasından sonra Kurul, ilgililerin talebi üzerine veya resen, soruşturma sürecinin hızlı bitirilmesinden doğacak usuli faydaları ve ihlalin varlığına veya kapsamına ilişkin görüş farklılıklarını göz önüne alarak uzlaşma usulünü başlatabilir. Kurul, hakkında soruşturma başlatılan ve ihlalin varlığı ile kapsamını kabul eden teşebbüs veya teşebbüs birlikleri ile soruşturma raporunun tebliğine kadar uzlaşabilir.”, altıncı fıkrasında “Bu çerçevede Kurul, hakkında soruşturma açılan taraflara, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettikleri bir uzlaşma metni sunmaları için kesin bir süre verir. Verilen süre geçirildikten sonra yapılan bildirimler dikkate alınmaz. İhlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla soruşturma sonlandırılır.” ve yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir.” hükümleri yer almaktadır. (64) Uzlaşma Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasında ise “Soruşturma tarafları uzlaşma taleplerini yazılı olarak Kuruma iletir. Kurul, 4 üncü maddenin ikinci fıkrasındaki hususları dikkate alarak bu talebi kabul veya ret edebileceği gibi varsa diğer tarafların da uzlaşma görüşmelerine davet edilmesine karar verebilir” düzenlemesi bulunmaktadır. (65) Soruşturma süreci devam ederken UFUK uzlaşma talebinde bulunmuş ve söz konusu başvuru üzerine Kurul tarafından 11.01.2024 tarih ve 24-03/35-M sayılı karar ile uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir. (66) Uzlaşma görüşmelerine başlanmasına ilişkin Kurul kararını takiben 22.01.2024 ve 15.02.2024 tarihlerinde teşebbüs vekilleri ile Uzlaşma Yönetmeliği’nin 6. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yapılan görüşmede anılan teşebbüse dosya konusu iddiaların
24-14/279-115 18/20 içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, uzlaşma tarafı olan teşebbüs hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan başlıca belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir. (67) Uzlaşma görüşmesi neticesinde tarafın uzlaşma sürecinin devam etmesi yönündeki beyanı doğrultusunda gerçekleştirilen uzlaşma görüşmeleri neticesinde alınan 24-12/228-MUA sayılı uzlaşma ara kararında, soruşturma sürecinin uzlaşma ile neticelenmesi halinde; 1. “Ufuk Hazır Beton İnşaat Turizm Tic. ve Paz. Ltd. Şti.nin rakipleriyle bölge/müşteri paylaşımı yapmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, 2. Bu nedenle, Ufuk Hazır Beton İnşaat Turizm Tic. ve Paz. Ltd. Şti.ye 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca 2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 990.887,94-TL idari para cezası uygulanmasına, 3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik’in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına, 4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2022 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 743.165,96-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına, 5. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca, uzlaşma metninin Kuruma gönderilebilmesi için işbu ara kararın tebliğinden itibaren anılan teşebbüse 15 gün süre verilmesine, 6. Uzlaşma metninin süresi içinde gönderilmemesi halinde, Kurulun işbu ara kararıyla bağlı olmadığına” karar verilmiştir. (68) Bahse konu ara kararda ceza oranı belirlenirken yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, UFUK’un müşteri paylaşımına yönelik dosya konusu uygulamaları “kartel” olarak değerlendirilmiş ve temel para cezası başlangıç oranı %(.....) olarak belirlenmiştir. (69) Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ise ihlalin süresinin temel para cezasının tespitinde dikkate alınacağı öngörülmektedir. Belirtilen hükme göre temel para cezasının miktarı; bir ila beş yıl arasında süren ihlallerde yarısı oranında, beş yıldan uzun süren ihlallerde ise bir katı oranında arttırılacaktır. Bu çerçevede ihlali ortaya koyduğu değerlendirilen ilk belgenin tarihinin 28.02.2022 ve son belge tarihinin 25.02.2023 olduğu, bu kapsamda ihlal süresinin 11 ay 28 gün olduğu tespit edilmiştir. İhlalin bir yıldan kısa sürmesi nedeniyle temel para cezasında süre kaynaklı bir artırım yapılmasına gerek olmadığına hükmedilmiştir.
24-14/279-115 19/20 (70) Dosya kapsamında Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesi anlamında temel para cezasının artırılmasını gerektirecek herhangi bir ağırlaştırıcı unsurun ve yine Ceza Yönetmeliği’nin 7. maddesi uyarınca temel para cezasının indirilmesini gerektirecek herhangi bir hafifletici unsur bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. (71) UFUK tarafından anılan ara karara istinaden gönderilen ve süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal eden uzlaşma metninde, mezkûr kararda belirtilen hususlar kabul edilerek yürütülen soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması talep edilmiştir. (72) Uzlaşma Yönetmeliğinin 8. maddesinin birinci fıkrasında; “1) Uzlaşma tarafı, uzlaşma ara kararında bildirilen hususları kabul etmesi halinde, aşağıdaki unsurları içeren bir uzlaşma metnini sunar: a) Uzlaşma tarafının ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettiğine dair açık beyanı, b) Kurulun uzlaşma tarafına ihlal nedeniyle verebileceği azami idari para cezası oranı ve miktarı ile tarafın uzlaşma usulü çerçevesinde bu ceza oranını ve miktarını kabul ettiği, c) Uzlaşma tarafının hakkındaki iddialar konusunda yeterli derecede bilgilendirildiği ve kendi görüşlerini ve açıklamalarını aktarmak için tarafa yeterli imkân tanındığı, ç) İdari para cezasının ve uzlaşma metninde yer alan hususların uzlaşma tarafınca dava konusu yapılamayacağı.” hükmüne yer verilmiştir. Bu kapsamda UFUK tarafından gönderilen uzlaşma metninin Uzlaşma Yönetmeliği’nin 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan unsurları içerdiği görülmüştür. (73) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir…” hükmü yer almaktadır. Uzlaşma Yönetmeliğinin 9. maddesinin birinci fıkrasında ise; “Uzlaşma metninin Kurum kayıtlarına girmesinden itibaren on beş gün içinde, Kurul tarafından ihlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla ilgili taraf bakımından soruşturma sonlandırılır.” denilmektedir. (74) Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, UFUK tarafından sunulan uzlaşma metni akabinde, Ceza Yönetmeliği kapsamında hesaplanan idari para cezasının %25 oranında indirilmesi, dolayısıyla teşebbüse 2022 yılı gayri safi geliri üzerinden %(.....) oranında idari para cezası uygulanması ve teşebbüs hakkındaki soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması sonuçlarına varılmıştır. J. SONUÇ (75) 26.10.2023 tarihli ve 23-50/955-M sayılı Kurul kararı ile açılan soruşturma kapsamında Rekabet Kurulunun 07.03.2024 tarihli ve 24-12/228-MUA sayılı uzlaşma ara kararına istinaden Ufuk Hazır Beton İnşaat Turizm Tic. ve Paz. Ltd. Şti. tarafından gönderilen nihai uzlaşma metni 12.03.2024 tarih ve 49660 sayı ile süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Uzlaşma metninde ihlalin varlığı ve kapsamı ile uzlaşma ara kararında öngörülen azami idari para cezası oranı ve tutarı teşebbüs tarafından açıkça kabul edilmiş olup 1. Ufuk Hazır Beton İnşaat Turizm Tic. ve Paz. Ltd. Şti.nin rakipleriyle bölge/müşteri paylaşımı yapmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, 2. Bu nedenle, Ufuk Hazır Beton İnşaat Turizm Tic. ve Paz. Ltd. Şti.ye 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu
24-14/279-115 20/20 Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve ikinci fıkrası uyarınca 2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere (…..) TL idari para cezası uygulanmasına, 3. 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik”in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %(…..) oranında indirim uygulanmasına, 4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2022 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve (…..) TL tutarında idari para cezası uygulanmasına, 5. Böylece Rekabet Kurulunun 26.10.2023 tarih ve 23-50/955-M sayılı kararı uyarınca yürütülen soruşturmanın Ufuk Hazır Beton İnşaat Turizm Tic. ve Paz. Ltd. Şti. bakımından uzlaşma usulü ile sonlandırılmasına gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy