Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2024-5-008 (Devralma) Karar Sayısı : 24-16/348-136 Karar Tarihi : 04.04.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER: Çiğdem KIR ŞAHİNER, Murat ALACALAR, Nilay ÖZLÜK, Gülşah DAL C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Tusaş Motor Sanayii AŞ Temsilcisi: Av. Mehmet TAŞ Konaklar Mah. Zeki Müren Cad. Aksan Binası No:7 4.Levent, Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Halihazırda TUSAŞ Motor Sanayii AŞ ile İsmail DEMİRKAYA tarafından ortak kontrol edilen Varzene Metal Sanayi ve Tic. AŞ üzerinde İsmail DEMİRKAYA’ya ait hisselerin tamamının TUSAŞ Motor Sanayii AŞ tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 18.03.2024 tarih ve 49850 sayı ile intikal eden ve eksiklikleri 03.04.2024 tarih ve 50638 sayı ile kayda giren yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 03.04.2024 tarihli ve 2024-5-008/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Bildirim kapsamında; Varzene Metal Sanayi ve Tic. AŞ’nin (VARZENE) İsmail DEMİRKAYA’ya ait olan %(.....) oranındaki hissesinin Tusaş Motor Sanayii AŞ’ye (TEI) devredilmesi suretiyle VARZENE’nin hisselerinin tamamının ve tek kontrolünün TEI’ye geçmesi işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) kapsamında izin verilmesi talep edilmiştir. (5) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin birinci fıkrası; “Kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirecek şekilde; a) iki veya daha fazla teşebbüsün birleşmesi ya da b) Bir veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı kontrolünün, hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir ya da daha fazla kişi tarafından devralınması, Kanunun 7’nci maddesi kapsamında birleşme veya devralma işlemi sayılır.” hükmünü haizdir. (6) Bildirim konusu işlemin gerçekleşmesi amacıyla, 11.03.2024 tarihinde taraflar
24-16/348-136 2/4 arasında Hisse Devir Sözleşmesi akdedilmiş olup ilgili sözleşme uyarınca VARZENE’nin hâlihazırda İsmail DEMİRKAYA’ya ait olan %(.....) oranındaki hissesinin TEI’ye devredilmesi suretiyle VARZENE’nin hisselerinin tamamının TEI’ye ait olması ve TEI’nin VARZENE üzerinde tek kontrole sahip olması hedeflenmektedir. VARZENE hâlihazırda %(.....) hisse oranı ile TEI ve %(.....) hisse oranı ile İsmail DEMİRKAYA tarafından ortak kontrol edilmektedir1. (7) Yukarıda yer verilen bilgiler doğrultusunda, bildirim konusu işlem öncesinde TEI’nin ve İsmail DEMİRKAYA’nın ortak kontrolünde olan VARZENE’nin, işlem neticesinde TEI’nin tek kontrolüne geçeceği, böylelikle VARZENE’nin kontrol yapısında kalıcı bir değişiklik meydana geleceği anlaşılmıştır. Bu bağlamda bildirim konusu işlem, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi uyarınca 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir devralma işlemidir. (8) İşlem taraflarının ciroları incelendiğinde 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında öngörülen ciro eşiklerinin aşıldığı ve bu kapsamda bildirim konusu işlemin Rekabet Kurulunun iznine tâbi bir devralma işlemi niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır. (9) Devre konu VARZENE nikel ve kobalt bazlı süper alaşımlar, titanyum, paslanmaz çelik, takım çeliği ve tungsten gibi özel ve stratejik metalürji malzemelerinin üretimini ve satışını gerçekleştirmektir. Faaliyet sürecinde ingot ya da kütük olarak tabir edilen şekilde, yarı mamul olarak blok şeklinde ya da saf maden olarak üç farklı formda ithalat gerçekleştirmekte, ithal ettiği bu ürünleri üretim merkezinde ve servis merkezinde işlemektedir. Üretim merkezinde servis merkezi için blok plaka üretimi yaparken servis merkezinde ise doğrudan ithalatla ya da üretim merkezinden gelen ürünleri müşteri taleplerine bağlı olarak biçimlendirerek müşteriye sevk etmektedir. (10) Devralan konumundaki TEI, uçak motoru parça ve modül üretimi, montaj ve test teknolojisi üretimi yapan uluslararası düzeyde bir üretici ve tasarım merkezi konumundadır. TEI’nin kontrolüne sahip olan Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ (TAI), havacılık ve uzay sanayi sistemlerinin geliştirilmesi, modernizasyonu, üretimi ve sistem entegrasyonu alanlarında faaliyet göstermektedir. Bildirim formunda TAI’nin, (i) sabit ve döner kanatlı hava platformları (helikopter, uçak, milli muharip uçak) (ii) insansız hava araçları, (iii) uzay sistemleri, (iv) havacılık yapısalları, (v) ürün idame ve satış sonrası destek alanlarında faaliyet gösterdiği belirtilmiştir. VARZENE’nin ürettiği süper alaşım, titanyum, paslanmaz çelik, takım çeliği ve tungsten ürünleri TEI’nin uçak ve benzer hava taşıtlarının motor üretimi faaliyetlerinde girdi olarak kullanılmaktadır. (11) Bu çerçevede, işlem taraflarının faaliyetleri arasında yatay bir örtüşmenin bulunmadığı ancak havacılık sektörünün üretim aşamasında yoğun olarak kullanılan süper alaşım (nikel ve kobalt bazlı alaşımları), titanyum, paslanmaz çelik, takım çeliği, tungsten gibi ürünler bakımından tarafların faaliyetleri arasında dikey bir örtüşmenin bulunduğu anlaşılmıştır. (12) Bir devralma işleminin, ilgili pazarın rekabetçi yapısı üzerinde olumsuz bir etki gösterip göstermeyeceğinin belirlenmesinde kullanılan ölçütlerin başında pazar payları gelmektedir. Aşağıdaki tabloda dikey örtüşme bulunan faaliyetler alanları bakımından VARZENE’nin ve rakiplerinin tahmini pazar payları yer almaktadır. 1 Rekabet Kurulunun 14.07.2021 tarihli ve 21-35/505-247 sayılı kararı ile, hisselerinin tamamı ve kontrolü İsmail DEMİRKAYA’ya ait olan VARZENE’nin %(.....) oranındaki hissesinin TEI’ye devredilmesi suretiyle VARZENE’nin TEI ve İsmail DEMİRKAYA tarafından ortak kontrol edilmesi işlemine izin verilmiştir.
24-16/348-136 3/4 Tablo 1: VARZENE’nin ve Rakiplerinin Tahmini Pazar Payları VARZENE Böhler Uddeholm Valbruna Grödizt TG Middle East Son Kullanıcı ve Diğer2 TOPLAM Süper Alaşım %(.....) %(.....) %(.....) %(.....) - (.....) %100 Titanyum %(.....) - %(.....) - %(.....) (.....) %100 Paslanmaz Çelik %(.....) %(.....) %(.....) %(.....) %(.....) (.....) %100 Takım Çeliği %(.....) %(.....) %(.....) %(.....) %(.....) (.....) %100 Tungsten %(.....) - - - - (.....) %100 Kaynak: Cevabi Yazı (13) Yukarıdaki tablo incelendiğinde, genellikle otomotiv, havacılık ve genel makine sektörlerindeki üretimde girdi olarak kullanılan süper alaşım, titanyum, paslanmaz çelik, takım çeliği ve tungsten ürünlerinin üretimi alanında VARZENE’nin yanı sıra Böhler Uddeholm, Valbruna, Grödizt, TG Middle East olarak anılan teşebbüslerin faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır. Ayrıca Bildirim Formu’nda ilgili ürünlerin nihai tüketiciler tarafından da yoğun olarak doğrudan ithal edildiği belirtilmiştir. TEI’nin hava aracı motor üretiminde girdi olarak kullandığı temel ürün olan süper alaşım üretimi pazarında VARZENE’nin %(.....) pazar payına sahip olduğu; en yakın rakibi olan Valbruna’nın pazar payının ise %(.....) olduğu, bunları da Böhler Uddholm’ün %(.....) pazar payı ile takip ettiği anlaşılmıştır. (14) Bu çerçevede, işlemin TEI’nin faaliyet alanlarında herhangi bir değişim yaratmaması, devralan TEI’nin Türkiye’de alt girdi pazarında VARZENE dışında doğrudan ya da dolaylı herhangi bir faaliyetinin söz konusu olmaması ve söz konusu işlemin ortak kontrolden tek kontrole geçiş sağlayacak bir işlemden ibaret olması nedeniyle bildirime konu işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı değerlendirilmiştir. (15) Yukarıda yer verilen incelemeler ve değerlendirmeler neticesinde, bildirime konu işlem ile başta hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir pazarda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır. 2 Rekabet Kurulunun 14.07.2021 tarihli ve 21-35/505-247 sayılı kararı çerçevesinde, “Son Kullanıcılar” olarak ifade edilen grup TEI, Roketsan ve Petkim gibi ithalat departmanı olup faaliyet konusu gereği ihtiyacı olan ürünleri Türkiye’de herhangi bir servis merkezi hizmeti ve bağlantısı kullanmadan Tatasteel, Liberty, Carpenter, Ati, Heynes, Kpcm, Foroni, Cannon Muskegon ve Arconic gibi çeşitli kaynaklardan direkt alım yapan alıcılardan; “Diğer” olarak adlandırılan grup ise ilgili sektörlerde faaliyet göstermeyip dış ticaret ve ithalat alanlarında faaliyet gösteren teşebbüslerden oluşmaktadır.
24-16/348-136 4/4 H. SONUÇ (16) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy