Rekabet Kurumu Başkanlığından; REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2024-2-029 (Devralma) Karar Sayısı : 24-20/451-190 Karar Tarihi : 24.04.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Osman Tan ÇATALCALI, Nur KÖKSAL, Berin GEZER ACAR C. BİLDİRİMDE BULUNAN : -Tarım Kredi Yağ San. ve Tic. AŞ (1) D. DOSYA KONUSU: Afyonkarahisar İcra Müdürlüğünün 2023/587 Talimat sayılı dosyasında cebri icra yoluyla satışa çıkarılan ve Oruçoğlu Yağ San. ve Tic. AŞ’ye ait ilgili gayrimenkul ve bu gayrimenkulün üzerindeki menkul malların (ham yağ ve rafine yağ fabrikasının gayrimenkul, makine ve teçhizatının) Tarım Kredi Yağ San. ve Tic. AŞ tarafından ihale aracılığı ile satın alınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 15.03.2024 tarih ve 49840 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 15.04.2024 tarihli ve 50907 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 19.04.2024 tarih ve 2024-2-029/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda; Afyonkarahisar İcra Müdürlüğünün 2023/587 Talimat sayılı dosyasında cebri icra yoluyla satışa çıkarılan Oruçoğlu Yağ San. ve Tic. AŞ’ye (ORUÇOĞLU) ait ilgili gayrimenkul ve bu gayrimenkulün üzerindeki menkul malların (ham yağ ve rafine yağ fabrikasının gayrimenkul, makine ve teçhizatı) (ORUÇOĞLU YAĞ TESİSİ) Tarım Kredi Yağ San. ve Tic. AŞ (TARIM KREDİ YAĞ) tarafından ihale aracılığı ile satın alınması işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 7. maddesi kapsamında izin verilmesi talep edilmektedir. (5) Trans Atlantic Group DMCC (TRANS ATLANTIC) kontrolünde iken Afyonkarahisar İcra Müdürlüğü tarafından satışa çıkarılan ORUÇOĞLU YAĞ TESİSİ’nin TARIM KREDİ tarafından devralınmasındaki temel ekonomik gerekçenin; “TARIM KREDİ YAĞ’ın fason üretim miktarının azaltılarak verimliliğin ve üretim kapasitesinin arttırılması” olduğu bildirilmiştir. (6) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinde birleşme ve devralma sayılan hallerden biri olarak, “kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirecek şekilde bir veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı kontrolünün, hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir veya daha fazla kişi tarafından devralınması” hali sayılmıştır.
24-20/451-190 2/4 (7) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’un (Kılavuz) 17. paragrafında ise Tebliğ’in 5. maddesinde kontrolün, bir veya daha fazla teşebbüsün tamamına ya da bir kısmına ilişkin olabileceği dile getirilmektedir. Bu bakımdan teşebbüsün tamamı, bir iştiraki veya sahip olduğu varlıkların bir kısmı devralmanın konusu olabilir. Varlıklar üzerinde kontrolün devralınması, ancak söz konusu varlıklar bir teşebbüsün kendisine pazar cirosu atfedilebilen bir bölümünü teşkil ediyorsa Kanun’un 7. maddesi kapsamında devralma olarak kabul edilebilir.” ifadesi yer almaktadır. (8) ORUÇOĞLU YAĞ TESİSİ’nin kontrolü malvarlığın devri yoluyla, ilgili ihale sonucunun kesinleşmesi ile birlikte, TARIM KREDİ’nin tek kontrolüne geçecek ve ilgili işlem sonrasında ORUÇOĞLU YAĞ TESİSİ’nin kontrol yapısında kalıcı değişiklik meydana gelecektir. Bu doğrultuda, dosya kapsamında edinilen bilgiler kapsamında ilgili işlem, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi uyarınca 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir devralma işlemidir. İşlem taraflarının ciro bilgileri dikkate alındığında 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde belirtilen ciro eşiklerinin aşıldığı ve işlemin Kurul iznine tabi bir işlem olduğu görülmektedir. (9) TARIM KREDİ, bağlı ortaklıkları ile bitki besleme ürünleri, bitki koruma ürünleri, hayvan yemi, tohum, halk sağlığı ürünleri, fide ve fidan çeşitleri, canlı hayvan, tüketim maddeleri, akaryakıt, madeni yağ, tarımsal makine ve ekipman, seracılık malzemeleri, arıcılık malzemeleri, sulama sistemleri ve ekipmanları, tarımsal yapı tesis ve tarımsal amaçlı yan girdilerin üretimi ve/veya satışını gerçekleştirmektedir. (10) 1968 yılında Oruç ailesi tarafından bitkisel yağ üretimi amacıyla kurulan ORUÇOĞLU, hâlihazırda 1.000 ton/gün yağlı tohum işleme, 300 ton rafine yağ üretimi, 600 ton/gün küspe üretimi kapasitesi ile faaliyet göstermektedir. ORUÇOĞLU, Dubai’de kurulu bir Türk şirketi olan Hakan Agro DMCC tarafından 2016 yılında satın alınmıştır. Merkezi Dubai’de olan ve Hakan Agro DMCC’nin bağlı ortaklığı konumunda olan Trans Atlantic Group DMCC (TRANS ATLANTIC), küresel çapta mühendislik ve inşaat, petrol sahası operasyonları ve hizmetleri, hazır beton ve karışım malzemeleri alanlarında faaliyet göstermektedir. TRANS ATLANTIC, Türkiye’de 2015 yılında ORUÇOĞLU’nu devralmasıyla birlikte ayçiçeği yağı, mısır yağı, kanola yağı ürünlerinin üretimi ve satışı faaliyetlerini gerçekleştirmektedir. (11) Başvuruda TARIM KREDİ’nin TARIM KREDİ YAĞ aracılığı ile ayçiçeği yağı, zeytinyağı ve sofralık zeytin üretimi alanlarında faaliyet gösterdiği ve satın aldığı hammaddeyi hem kendi tesislerinde üreterek, hem de iş ortaklarının tesislerinde fason üretim yaptırarak nihai ürünlere dönüştürdüğü belirtilmiş ve bu ürünleri aracısız olarak, TARIM KREDİ tarafından işletilen marketlerde satışa sunduğu bildirilmiştir. TARIM KREDİ YAĞ’ın rafine yağ tesisi Kırklareli’nde, ham yağ tesisi Edirne’de ve zeytin ve zeytinyağı tesisi ise Balıkesir’de yer almaktadır. Devre konu ORUÇOĞLU YAĞ TESİSİ’nde ise ham ve rafine ayçiçeği yağı, rafine mısır yağı ve rafine kanola yağı üretimi gerçekleştirilmektedir. (12) ORUÇOĞLU YAĞ TESİSİ’nin yılda toplam (.....) ton ham ayçiçeği yağı, (.....) ton rafine ayçiçeği yağı üretim kapasitesi bulunmaktadır. TARIM KREDİ’nin ise yılda toplam (.....) ton ham ayçiçeği yağı, (.....) ton rafine ayçiçeği yağı üretim kapasitesi bulunmaktadır1. ORUÇOĞLU YAĞ TESİSİ’nin 2023 yılı toplam ham ayçiçeği yağı üretimi (.....) ton, toplam rafine ayçiçeği yağı üretimi (.....) ton; TARIM KREDİ’nin ise 2023 yılı toplam ham ayçiçeği yağı üretimi (.....) ton, toplam rafine ayçiçeği yağı üretimi (.....) ton olarak gerçekleşmiştir. 1 Belirtilen kapasiteler TARIM KREDİ YAĞ’ın Edirne ilindeki ham yağ tesisi ve Kırklareli ilindeki rafine yağ tesisine ait olup fason üreticilerin kapasiteleri bu verilere dâhil edilmemiştir.
24-20/451-190 3/4 (13) TARIM KREDİ YAĞ ile devre konu ORUÇOĞLU YAĞ TESİSİ’nin hâlihazırda devam eden fason üretim anlaşması kapsamında TARIM KREDİ’nin 2023 yılında ambalajlı yağ üretiminin %(.....)’lık kısmı bu sözleşme kapsamında ORUÇOĞLU YAĞ TESİSİ’nde gerçekleştirilmiştir. Devre konu tesislerin devralınmasından sonra TARIM KREDİ’nin ham yağ üretiminin %(.....)’lık kısmını, rafine yağ üretiminin de tamamını kendisine ait tesislerde üretebilme kabiliyetine kavuşacağı bildirilmiştir. (14) Yukarıda yer verilen bilgiler kapsamındaTARIM KREDİ ve ORUÇOĞLU YAĞ TESİSİ’nin faaliyetleri arasında “ham ayçiçeği yağı2” ve “rafine ayçiçeği yağı” pazarlarında yatay bir örtüşme bulunduğu, ORUÇOĞLU YAĞ TESİSİ ile TARIM KREDİ arasında TARIM KREDİ MARKET’te satışa sunulan ürünler bakımından “HTM organize perakendeciliği” pazarında ise dikey olarak bir örtüşme bulunduğu tespit edilmiştir. (15) Tarafların “ham ayçiçeği yağı” ve “rafine ayçiçeği yağı” pazarlarındaki 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin pazar payı verileri aşağıdaki gibidir: Tablo-1: Tarafların Ham Ayçiçeği Yağı ve Rafine Ayçiçeği Yağı Pazarlarındaki Satış Miktarı ve Satış Değeri Bazında Pazar Payları Pazar Teşebbüs 2021 (%) 2022 (%) 2023 (%) Miktar Değer Miktar Değer Miktar Değer Ham Ayçiçeği Yağı Pazarı TARIM KREDİ (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) ORUÇOĞLU YAĞ TESİSİ (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) Taraflar Toplam (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) Rafine Ayçiçeği Yağı Pazarı TARIM KREDİ (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) ORUÇOĞLU YAĞ TESİSİ (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) Taraflar Toplam (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) Kaynak: Bildirim Formu (16) Tarafların faaliyetlerinin yatay olarak örtüştüğü “ham ayçiçeği yağı” pazarındaki pazar payı verilerine göre; TARIM KREDİ ve ORUÇOĞLU YAĞ TESİSİ’nin 2023 yılı itibarıyla satış miktarı ve satış değeri bazında pazar paylarının ihmal edilebilir düzeyde (yaklaşık %(.....)) olduğu anlaşılmaktadır. (17) Tarafların faaliyetlerinin yatay olarak örtüştüğü bir diğer pazar olan “rafine ayçiçeği yağı” pazarındaki pazar payı verilerine göre; TARIM KREDİ’nin 2023 yılı itibarıyla satış miktarı ve satış değeri bazında pazar payının %(.....), ORUÇOĞLU YAĞ TESİSİ’nin ise 2023 yılı itibarıyla satış miktarı ve satış değeri bazında pazar payının %(.....) olduğu anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda tarafların “rafine ayçiçeği yağı” pazarındaki 2023 yılına ilişkin toplam pazar paylarının satış miktarı ve satış değeri bazında %(.....) seviyesinde olduğu görülmektedir. Bu kapsamda toplam pazar payının oldukça düşük olduğu ve işlemin etkin rekabeti önemli ölçüde azaltmayacağı sonucuna varılmaktadır. (18) Tarafların faaliyetlerinin dikey olarak örtüştüğü “HTM organize perakendeciliği” pazarında ise TARIM KREDİ MARKET’in pazar payının ciro ve miktar bazında %(.....) seviyesinde olduğu tespit edilmiş, söz konusu pazarda çok sayıda oyuncunun bulunduğu, pazarda yer alan ilk beş oyuncunun pazarın yaklaşık %(.....)’sini oluşturduğu, söz konusu pazar yapısı içerisinde işlem neticesinde TARIM KREDİ 2 Ayçiçeği tohumlarından fiziksel işlemler ve ekstraksiyon metodu (organik çözücülerle) uygulanarak elde edilen yağdır Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy