Rekabet Kurumu - Karar Sayı 24-20/460-194

Rekabet Kurumu Başkanlığından; REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-6-042 (Soruşturma/Uzlaşma) Karar Sayısı : 24-20/460-194 Karar Tarihi : 24.04.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Elif Nurdan ŞARBAK ŞAHİN, Fatih ARSLAN, Atahan YALÇINKAYA C. BAŞVURUDA BULUNAN : Gizlilik talebi bulunmaktadır D. İLGİLİ TARAF : - Volta Motor Sanayi ve Ticaret AŞ Selamlar Köyü Selamlar Mevkii, OSB 1. Sokak Blok No: 10, 81850 Gümüşova/Düzce (1) E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 21.03.2024 tarih ve 24-14/303-M sayılı kararı ile Volta Motor Sanayi ve Ticaret AŞ’nin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak açılan soruşturma kapsamında, Volta Motor Sanayi ve Ticaret AŞ tarafından gönderilen uzlaşma metni neticesinde yürütülen soruşturmanın yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik iddia bakımından sonlandırılması. (2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Volta Motor Sanayi ve Ticaret AŞ’nin (VOLTA) alıcıların yeniden satış fiyatını belirlemek, bölge ve müşterilerini kısıtlamak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal ettiği iddiası. (3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 21.03.2024 tarihli toplantısında 24-14/303-M sayı ile VOLTA hakkında yeniden satış fiyatının belirlenmesi ve alıcıların bölge ve müşterilerinin kısıtlanmasına yönelik iddialar bakımından 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi kapsamında soruşturma açılmasına karar verilmiştir. (4) Soruşturma süreci devam ederken, Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 25.03.2024 tarih ve 50255 sayı ile intikal eden yazı ile VOLTA tarafından 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesi ve Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik (Uzlaşma Yönetmeliği) kapsamında uzlaşma sürecinin başlatılması talep edilmiştir. VOLTA tarafından yapılan uzlaşma başvurusu üzerine hazırlanan 27.03.2024 tarihli ve 2023-6-042/BN-01 sayılı Bilgi Notu, 28.03.2024 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 24-15/345-M (2) sayı ile uzlaşma talebi kabul edilerek uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir. 01.04.2024 tarihinde VOLTA yetkilileri ve temsilcileri ile Kurum merkezinde yapılan uzlaşma görüşmesinde Uzlaşma Yönetmeliği’nin 6. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca teşebbüse, dosya kapsamında ileri sürülen iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, uzlaşma tarafı olan teşebbüs hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan başlıca belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiş, görüşmeler neticesinde hazırlanan 03.04.2024 tarihli ve 2023-6-042/BN-02 sayılı Bilgi Notu, Kurulun
24-20/460-194 2/42 04.04.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 23-48/930-MUA sayılı uzlaşma ara kararı verilmiştir. (5) İlgili uzlaşma ara kararı, VOLTA’ya 05.04.2024 tarihinde tebliğ edilmiş olup uzlaşma ara kararına istinaden VOLTA tarafından hazırlanan uzlaşma metni, 05.04.2024 tarih ve 50805 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (6) Yukarıda yer verilen süreç sonucunda hazırlanan 19.04.2024 tarihli ve 2023-6-042/BN-03 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (7) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle; Kurulun 04.04.2024 tarihli ve 24-16/397-MUA sayılı ara kararı ve VOLTA tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde, anılan teşebbüs hakkındaki soruşturmanın uzlaşma usulü ile sonlandırılabileceği ifade edilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. Hakkında İnceleme Yapılan Taraf: VOLTA (8) VOLTA, 2010 yılında Volta Otomotiv Tekstil Kimya İnşaat Malzemeleri ve İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. unvanıyla Antalya’da kurulmuş ve 2014 yılında teşebbüsün ticaret unvanı Volta Motor Sanayi ve Ticaret AŞ olarak değiştirilmiştir. Teşebbüs, mevcut durumda, Gümüşova Organize Sanayi Bölgesi, TÜBİTAK MARTEK Teknoloji Serbest Bölgesi ve Jiangsu Çin Halk Cumhuriyeti'nde elektrikli araç üretimi yapmaktadır. (9) VOLTA, L kategori araçların (elektrikli bisiklet, elektrikli ve benzinli 2, 3 ve 4 tekerli hafif araçlar) üretimi, satışı ve satış sonrası hizmetleri alanlarında faaliyet göstermektedir. VOLTA’nın ürün portföyü çeşitlilik göstermekte olup üretim, satış ve satış sonrası hizmetlerini yürüttüğü araçlar şunlardır: elektrikli skuter, elektrikli bisiklet, elektrikli moped, elektrik motorlu bisiklet, elektrikli üç tekerlekli moped, benzinli skuter, benzinli cub, dört tekerlekli arazi aracı, mini elektrikli araba. VOLTA söz konusu ürünlerin satışını Türkiye’nin dışında, Arnavutluk, Almanya, Amerika Birleşik Devletleri, Avusturya, Azerbaycan, Belçika, Bosna Hersek, Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Estonya, Fas, Finlandiya, Fransa, Gürcistan, Hırvatistan, Hollanda, Irak, İngiltere, İrlanda, İspanya, İsrail, İsviçre, İsveç, İtalya, Kıbrıs, Kosova, Letonya, Litvanya, Macaristan, Makedonya, Özbekistan, Polonya, Romanya, Rusya, Sırbistan, Tunus, Ukrayna, Yunanistan, Slovakya, Slovenya, Kuveyt ve Portekiz gibi ülkelerde yapmaktadır. Ayrıca VOLTA’nın ürün portföyüne muadil ürün portföyüne sahip rakip teşebbüsler ağırlıklı olarak Çin’den ithalat yapan teşebbüslerden oluşurken, VOLTA ile birlikte çok az sayıda teşebbüs; şasi, karoser, plastik parça, metal aksam, lastik, jant, koltuk, cam, amortisör gibi birtakım komponentleri yurt içinde üretmektedir. (10) VOLTA, Volta, Apec ve Revolt markaları adı altında faaliyet göstermekte ve ürünlerini i) Yeni Mağazacılık AŞ’nin (A101) zincir marketleri, ii) yalnızca VOLTA ve VOLTA’nın alt markalı ürünlerinin satıldığı satış noktaları olan Fabrika Satış Mağazaları (FSM), iii) rakip ürünlerin de satıldığı bayiler, iv) doğrudan ve çoklu adetli yapılan kurumsal satışlar ve v) yurt dışı satışlar olmak üzere toplam beş satış kanalı üzerinden satmaktadır. (11) Fabrika Satış Mağazası Sözleşmesi’nde FSM’lere yönelik “…yalnız Volta’nın üretici/imalatçı/dağıtıcı olduğu ürünlerin ve/veya bu ürünlere ait yedek parçaların satış ve pazarlama gibi işlemlerini yapabilir.” hükmü getirilerek, FSM ve bayiler arasında sadece VOLTA ürünlerinin satılmasına yönelik farklılık getirilmiştir. İlaveten VOLTA’nın FSM’ler ile akdettiği sözleşmeler aracılığıyla FSM’lere alt bayi atanması hususu
24-20/460-194 3/42 düzenlenmiş olup alt bayinin tıpkı bayiler gibi rakip marka ürünleri de sattığı, ancak bayilerden ayrışan hususun alt bayinin ürün tedarikinin FSM tarafından yapılacağı VOLTA’nın alt bayilere karşı herhangi bir sorumluluğunun bulunmayacağı ve ticari bir ilişki kurmayacağı belirtilmektedir. (12) Özellikle FSM’lerin sadece VOLTA markalı ürünleri satarak rakip markalı ürünleri satmaması hususu, sağlayıcı ile FSM’lerin aynı ekonomik bütünlük sayılıp sayılmayacağının değerlendirilmesi ihtiyacını doğurmuştur. VOLTA’nın satış kanallarından hem FSM’lerin hem de rakip marka ürünleri de satan bayilerin ayrı tüzel kişilikler olduğu ve VOLTA ile aynı ekonomik bütünlük içerisinde yer almadığı cevabi yazılarda ifade edilmekle birlikte Fabrika Satış Mağazası Sözleşmesi’nde de “FSM bu sözleşmeye göre Volta’dan temin edeceği Volta’nın sahibi olduğu tüm ürünlerin riski kendisine ait olmak üzere, kendi namı ve hesabına satışı ve pazarlaması ile görevli ve yetkilidir. İş bu sözleşme ile FSM’ye Volta’yı herhangi bir şekilde bağlayıcı bir yükümlülük altına sokma yetkisi verilmemiştir.” ifadelerine yer verilmektedir. Bu ifadelerden, sağlayıcı ile FSM’ler arasında aynı ekonomik bütünlüğün özünde bulunan ve rekabet motivasyonunu ortadan kaldıran çıkar birliğinin geçerli olmadığı anlaşılmaktadır. Neticede dikey ilişkileri bulunan VOLTA ile FSM’lerin, aralarında tek bir ekonomik karar mekanizmasının bulunmadığı dolayısıyla aynı ekonomik bütünlük olmadığı değerlendirilmiştir. I.2. İlgili Pazar I.2.1. Sektöre ilişkin Bilgiler (13) Soruşturma tarafı VOLTA’nın faaliyet gösterdiği L kategorisi araçların tanımlarına 26.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren ve 29960 sayılı İki veya Üç Tekerlekli Motorlu Araçların ve Dört Tekerlekli Motosikletlerin Tip Onayı ve Piyasa Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmelik’te (AB/168/2013) (MOTOY) yer verilmekte ve Ek-1’de L kategorisi araçlar kategorize edilmektedir. Buna göre, L kategorisi araçlar; benzinli, dizel veya elektrik motorlu, iki ve üç tekerlekli mopedler ve motosikletler, karayollarında kullanılan hafif ve ağır dört tekerlekliler ile hafif ve ağır dört tekerlekli motosikletler dâhil olmak üzere iki, üç ve dört tekerlekli motorlu araçları kapsamaktadır. Minimal ve küçük tasarımlı olan L kategorisi araçlar kullanım kolaylığının yanı sıra uygun fiyatlı ve kolay erişilebilir olmasıyla tüketici tarafından tercih sebebidir. Araç trafiğinin ve çevre duyarlılığının artmasıyla birlikte özellikle elektrik motorlarıyla çalıştırılan ve düşük emisyonlu olan araçlar şehir içinde yapılan kısa seyahatlerde geçtiğimiz yıllara oranla oldukça yaygınlaşmaya başlamıştır. Bu kapsamda yedi sınıfa ayrılan L kategorisi araç çeşitleri ve özelliklerine aşağıdaki görselde yer verilmektedir:
24-20/460-194 4/42 Görsel-1: L Kategorisi Araç Sınıflandırması1 (14) L kategorisi olarak sınıflandırılan birçok araç bulunmakta ve söz konusu araçlar azami hız, motor gücü, ağırlık gibi unsurlar bakımından farklılaşmaktadır. (15) İlgili Yönetmeliğin yanı sıra 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun (2918 sayılı Kanun) “Tanımlar” başlığının 3. maddesi hükümlerinde yer verilen tanımlara bakıldığında ise; motosiklet, “Azami tasarım hızı 45 km/saatten ve/veya silindir kapasitesi 50 santimetreküpten fazla olan sepetli veya sepetsiz iki veya üç tekerlekli motorlu taşıtlar ve net motor gücü 15 kilovatı, net ağırlığı 400 kilogramı, yük taşımacılığında kullanılanlar için ise net ağırlığı 550 kilogramı aşmayan dört tekerlekli motorlu taşıtlardır.” olarak tanımlanmaktayken, bisiklet “Üzerinde bulunan insanın adale gücü ile pedal veya el ile tekerleği döndürülmek suretiyle hareket eden motorsuz taşıtlardır. Azami sürekli anma gücü 0,25 KW’ı geçmeyen, hızlandıkça gücü düşen ve hızı en fazla 25 km/saate ulaştıktan sonra veya pedal çevrilmeye ara verildikten hemen sonra gücü tamamen kesilen elektrikli bisikletler de bu sınıfa girer.” şeklinde tanımlanmaktadır. Motorlu bisiklet (moped) ise “Azami hızı saatte 45 kilometreyi, içten yanmalı motorlu ise silindir hacmi 50 santimetreküpü, elektrik motorlu ise azami sürekli nominal güç çıkışı 4 kilovatı geçmeyen iki veya üç tekerlekli taşıtlar ile aynı özelliklere sahip net ağırlığı 350 kilogramı aşmayan dört tekerlekli motorlu taşıtlardır.” olarak tanımlanmaktadır. Bu çerçevede 2918 sayılı Kanun’da, motosiklet ve motorlu bisikletlerin, azami tasarım hızı, içten yanmalı motorlu olanlar için silindir hacmi, elektrikli olanlar için ise azami sürekli güç çıkışı ve net ağırlık gibi değişkenlerle birbirlerinden ayrıldığı görülmektedir. (16) 31.01.2018 tarihli ve 30318 sayılı Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, hem motor gücü 0,25 kilovat (kW) üzeri motorlu bisiklet hem de motosiklet ürün gruplarında yer alan araçların tescil zorunluğu bulunmakta, söz konusu araçlar gerekli testlerin, plaka ve ehliyet gerekliliğinin akabinde trafiğe çıkabilmekte, buna karşılık elektrikli bisiklet, elektrikli 1 Kaynak: https://www.homologasyon.com/l-kategorisi-motosiklet/
24-20/460-194 5/42 skuter sınıflarında yer alan araçların tescil zorunluluğu bulunmamaktadır. 2918 sayılı Kanun’un 37. maddesi kapsamında ise “Sürücü belgesi almaları zorunlu olmamakla beraber; bisiklet kullananların 11, elektrikli bisiklet ve elektrikli skuter kullananların 15, motorsuz taşıtları kullananlar ile hayvan sürücülerinin 13 yaşını bitirmiş olmaları, bedensel ve ruhsal bakımdan sağlıklı bulunmaları zorunludur.” hükmü ile bazı araçlar için her ne kadar sürücü belgesi şartı getirilmese de yaş sınırı getirildiği görülmektedir. (17) VOLTA’nın elektrikli bisiklet kategorisindeki ürünleri (VB1,VB2, VB3, VB7, APB2) 2918 sayılı Kanun’a göre bisiklet; elektrikli moped (VS1,VS2, SE-03), elektrikli üç tekerli moped, elektrikli motorlu bisiklet (VSX, VSM), benzinli cub (RC3) ve benzinli skuter başlığı altında yer alan ürünler (RS5, PS3) 2918 sayılı Kanun’a göre motorlu bisiklet; benzinli skuter ürün grubunda yer verilen ürünler ise (PS5, APX5, RM5-X, RS7) 2918 sayılı Kanun’a göre motosiklet sınıfında kabul edilmektedir. VOLTA’nın üretimini yaptığı VT3, VT5 isimleriyle anılan teknopedler ve RA5 adıyla anılan dört tekerli arazi araçlar ise 2918 sayılı Kanun kapsamı dışında yer almaktadır. (18) VOLTA’nın üretip sattığı elektrikli skuter, elektrikli bisiklet, elektrik motorlu bisiklet, benzinli motosiklet, dört tekerlekli arazi aracı ve mini elektrikli araba ürünlerinin bir kısmının tescile tabi olmaması sebebiyle Türkiye’deki toplam satış adetlerine her ürün özelinde ulaşılamasa da Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından motosiklet başlığı altında her yıl trafiğe kaydı yapılan motosiklet sayısı altında motosiklet ve motorlu bisiklet sayısı izlenmektedir2. TÜİK tarafından yayımlanan raporda, sektörde 54 marka adıyla faaliyet gösteren çok sayıda teşebbüsün bulunduğu; bununla birlikte “diğer” grubu altında ismini açıklamak istemeyen markaların da bulunduğu dikkate alındığında sektörde 54’ten fazla markanın faaliyet gösterdiği değerlendirilmiştir. (19) TÜİK verilerinden 2021 yılı içinde 231.794 adet motosikletin trafiğe kaydı yapılırken, 2022 yılında 397.544 ve 2023 yılı içinde toplam 937.482 adet motosikletin (motorlu bisiklet tescil sayıları dâhil olmak üzere) trafiğe kaydı yapıldığı anlaşılmaktadır3. Bireysel kullanımın yanı sıra restoran, hazır gıda, alışveriş hizmetleri gibi alanlarda da yararlanılmak üzere trafiğe kaydı yapılan motosiklet sayısında artış gözlenmekte ve sektörün dinamik bir yapıda olduğu anlaşılmaktadır. Aşağıda yer verilen tabloda VOLTA ve rakiplerinin, trafiğe tescil edilen motosiklet ve motorlu bisikletlerin toplulaştırılmış haliyle, son 3 yıl içerisindeki pazar paylarına yer verilmektedir: Tablo-1: Motosiklet Pazarında (Motorlu Bisikletler Dâhil Olmak Üzere) Faaliyet Gösteren Teşebbüslere İlişkin Pazar Payı (%) Teşebbüs 2021 2022 2023 VOLTA4 (.....) (.....) (.....) KUBA (.....) (.....) (.....) MONDİAL (.....) (.....) (.....) RKS (.....) (.....) (.....) ARORA (.....) (.....) (.....) HONDA (.....) (.....) (.....) TVS (.....) (.....) (.....) DİĞER (.....) (.....) (.....) TOPLAM 100,00 100,00 100,00 Kaynak: Cevabi Yazı (20) VOLTA’nın yanı sıra çok sayıda rakibin pazarda faaliyet gösterdiği, teşebbüslerin 2 https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=89&locale=tr Erişim Tarihi: 15.03.2024 3https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/trafige-kayitli-motosiklet-sayisi-2023te-yaklasik-1-milyon artti/3119329 Erişim Tarihi: 15.03.2024 4 VOLTA’nın pazar payı, VOLTA markalı ürünlerin satış sayısının yurtiçinde toplam kaydı yapılan motosiklet sayısına oranlanması suretiyle elde edilmiştir.
24-20/460-194 6/42 pazar paylarının her yıl değişiklikler gösterdiği ve birbirine yakın seyrettiği görülmektedir. I.2.2. İlgili Ürün Pazarı (21) Elektrikli kick skuter ve elektrikli kaykay ile elektrikli bisikletin diğer ürünlere göre uygun fiyatlı olduğu, kısa mesafelerde eğlence ya da spor amaçlı kullanıldığı ve tescil ya da sürücü belgesi zorunluluğu gerektirmediği görülmektedir. Ulaşım amacıyla kullanılan motosiklet ve motorlu bisikletin ise tüketici gözünde ulaşım amacıyla kullanıldığı, iki araç grubunun da MOTOY hükümlerine göre üretilmesi gerekse de yalnızca motor gücü 0,25 kW üzeri olan motosiklet ve motorlu bisikletler için tescil ve ehliyet zorunluluğu bulunduğu anlaşılmaktadır5. Bu nedenle genel itibarıyla yer verilen ürün gruplarının azami tasarım hızı, silindir hacmi gibi teknik birtakım nitelikler yönünden birbirlerinden ayrıştığı ve her iki ürün grubunun tüketici gözünde talep yönünden ikame olmadıkları değerlendirilmektedir. İlaveten dört tekerlekli elektrikli arazi araçları ile mini elektrikli arabalar, tasarımları, kullanım yerleri, kullanım amaçları ve fiyatları bakımından tüketici gözünde farklılaşabilmektedir. (22) VOLTA’nın son 3 yıl içerisinde motorlu bisiklet, motosiklet ve tescile tabi olmayan araçlardaki (elektrikli skuter, elektrikli bisiklet ve elektrikli araba) satışlarının VOLTA’nın toplam satış adetleri içerisindeki payı oransal olarak aşağıdaki tabloda görülmektedir: Tablo-2: VOLTA'nın Motorlu Bisiklet ve Motosiklet Satışlarının Toplam Satışlarına Oranı 2021 2022 2023 Motorlu Bisiklet (.....) (.....) (.....) Motosiklet (.....) (.....) (.....) Diğer6 (.....) (.....) (.....) Kaynak: Cevabi Yazı (23) VOLTA’nın satışlarının daha çok motorlu bisiklet ürün grubunda yoğunlaştığı anlaşılmaktadır. Ayrıca motosiklet ürün grubunda nispeten az sayıda model ile varlık gösteren VOLTA’nın, “diğer” ürün grubunda ise birden fazla ürününün yer aldığı ve yıllar itibariyle bu gruptaki satış oranlarının dramatik bir şekilde azaldığı görülmektedir. VOLTA’nın 2021 yılı için elektrikli kaykay modellerinde (VT1, VT3 ve VK4) satışlarının toplam satışları içerisindeki payının %(.....) olduğu, dolayısıyla %(.....)’e ulaşan oranın çok büyük bir kısmının elektrikli kaykay satışından kaynaklandığı anlaşılmaktadır. 2023 yılı toplam satışlarının içerisinde ilgili ürünün satış oranlarının ise %(.....)’a gerilediği dikkat çekmektedir. (24) 2021, 2022 ve 2023 yılları özelinde VOLTA’nın toplam satışlarının %(.....), %(.....) ve %(.....)’i gibi önemli bir kısmının daha çok motorlu bisiklet ve motosiklet üzerinde yoğunlaştığı görülmektedir. Buradan hareketle ilgili pazar tanımının VOLTA’nın satışlarında başat rolü üstlenen “motorlu bisiklet pazarı” ve “motosiklet pazarı” özelinde belirlenebileceği değerlendirilmekte olup elektrikli bisiklet, elektrikli skuter ve elektrikli araba ürün gruplarında yapılan satışların toplam satışları içerisindeki payının düşük kalması ve bahse konu ürünlerde teşebbüsün faaliyetlerinin sınırlı olması gerekçeleriyle ilgili pazarın belirlenmesinde göz ardı edilebileceği değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 5 VOLTA’nın satışları içerisinde önemli payları bulunan VSM ve VSX isimli ürünler her ne kadar 2918 sayılı Kanun hükümlerine göre motorlu bisiklet ürün grubunda yer alsa da motor gücünün 0,25 kW altında kalması sebebiyle bu ürünlerde tescil ve ehliyet zorunluluğu gerekmemektedir. 6 Diğer kategorisinde yer alan araçlar elektrikli kaykaylar, elektrikli skuterlar, mini arabalar ve dört tekerli arazi araçlarıdır. Bu grupta yer alan araçların motorlu bisiklet ve motosiklet sayısının dışında izlenmesinin nedeni bu araçların TÜİK tarafından yayınlanan datada yer almamalarıdır.




24-20/460-194 15/42 arayalım arkadaşlar (.....) – (.....) vb” ifadeleri ile VOLTA yetkilisi (.....) tarafından yazılan “Arkadaşlar konu anlaşilmiştir. Bunu düzelttirecek olan bizler olduğumuza göre, her zaman ki gibi EKİP ÇALIŞMASI ile altından kalkacağız. Ben (.....) aradım konuştum bu arada” ifadeleri VOLTA’nın FSM’lerin yeniden satış fiyatının belirlenmesine müdahil olduğunu göstermektedir. Tespit-2 (36) 19.06.2023 tarihli, VOLTA yetkilisi (.....)’in kullandığı ve teşebbüsün mal varlığına ait mobil cihazdan elde edilen (.....) ile (.....) yetkilisi (.....) arasında gerçekleşen yazışmada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: (…..) “https://www.sahibinden.com/ilan/vasıta-elektrikli-araclar-elektrikli-motosiklet-2023-“volta-vsm-herseyi-ile-15dk-da-teslim-(.....)” “Günaydın bende ilan fiyatlarını geri çekeyimmi?” (…..) “düzelttiririz” “Çekmeyin” (…..) “ok Vsm fiyat düzeltilmemiş. 1 dk lık iş” (…..) “sizin ki kaç” (…..) “(.....)” (…..) “tüm bayilerle goruşucez” “hepsini düzelticez” “doğruda kalın siz” (37) Yazışmada VOLTA yetkilisinin yazdığı mesajda yer verilen “düzelttiririz”, “tüm bayilerle goruşucez”, ”hepsini düzelticez”, ”doğruda kalın siz” ifadelerinden VOLTA’nın FSM’lerin internet siteleri üzerindeki yeniden satış fiyatına müdahil olduğu görülmektedir. Tespit-3 (38) 18.07.2023 tarihli, VOLTA yetkilisi (…..)’ın teşebbüsün mal varlığına ait mobil cihazından elde edilen ve VOLTA satış çalışanlarından müteşekkil “Volta Yurtiçi Satış” isimli Whatsapp grubunda teşebbüs yetkilileri (.....) ile (.....) arasında gerçekleşen Whatsapp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: (…..) “https://www.sahibinden.com/ilan/vasita-elektrikliaraclar- elektrikli-motosiklet-volta-“vt5-elektrikli-(.....)” “Bunu kaldıralım bizim markanın müşterisini maniple ediyor.” “Ilan” “https://www.sahibinden.com/ilan/vasita-elektrikliaraclar-elektrikli-motosiklet-(.....)” “FSM fiyat yanlış” “https://www.sahibinden.com/ilan/vasita-elektrikliaraclar-elektrikli-motosiklet-volta-vt5-kasali-sok-fiyat-(.....)” “Beyler denetim yapmıyorsunu hiç” (…..) “düzeltildi hepsi (.....) Bey.” (…..) “ben söylemeden düzenleyelim ve takip edelim lütfen” (39) Teşebbüs içi yazışma niteliğinde olan ve VOLTA yetkilisi (.....)’ın yazdığı mesajda yer alan “FSM fiyat yanlış”, “Beyler denetim yapmıyorsunu hiç” ile VOLTA yetkilisi (.....)’in cevaben yazdığı mesajda yer verilen ““düzeltildi hepsi (.....) Bey.” ifadelerinde
24-20/460-194 16/42 VOLTA’nın FSM’lerin internet üzerinden yayınlanan ilanlarındaki fiyatlarının denetlendiği ve fiyatlara müdahale edildiği görülmektedir. Tespit-4 (40) 19.07.2023 tarihli, VOLTA yetkilisi (.....)’ın teşebbüsün mal varlığına ait mobil cihazından alınan ve VOLTA yetkilileri (.....) ile (.....) arasında gerçekleşen Whatsapp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: (…..) “(iletildi) “Merhaba (.....) bey” “Liste fiyatı (…..)” “(…..) sahibinden ilanı (…..)” “Tamamdır hemen ilgileniyorum.” “(iletildi) “Teşekkür ederim.” “Ama biz sürekli bunları mı takip edeceğiz abi” “Hayir birkaç ikazdan sonra ,halen ayni şeyleri yaparlarsa, yazili uyari ve ihtar a gideriz” (41) Teşebbüs içi yazışma niteliğinde olan ve VOLTA yetkilisi (…..)’ın “Hayir birkaç ikazdan sonra ,halen ayni şeyleri yaparlarsa, yazili uyari ve ihtar a gideriz” şeklindeki mesajı ile VOLTA’nın alt bayisi olarak (.....) ilinde faaliyet gösteren (.....)’in fiyatlama davranışları üzerinden ikaz edilmesi ve ikaza uymamaları durumunda yazılı uyarı yapılması veya ihtar çekilmesi gerektiğini belirten ifadeleri görülmektedir. Tespit-5 (42) 20.07.2023 tarihli, VOLTA yetkilisi (.....)’ın teşebbüsün mal varlığına ait mobil cihazından elde edilen “Volta Yurtiçi Satış” isimli Whatsapp grubunda VOLTA yetkilileri (.....) ve (.....)7 arasında gerçekleşen Whatsapp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: (…..) “Merhabalar.İnternet Satış kanalında haksız rekabeti ortadan kaldırmak adına , FSM - BAYİ ve ALT BAYİ olarak tanımladığımız *İŞ ORTAKLARIMIZIN *WEB* de ( İnternet ortamın da ) ilana çıkarken, tarafımızdan sizlerle paylaşılan *PERAKENDE SATIŞ FİYATLARI* nı yazarak satış açmaları gerekliliğini tekrardan hatırlatmak isteriz. Bölge sorumlusu arkadaşlar hergün kontrolleri sağlayıp gerekleri ikazları yapacaklarını, ikazlara uymayan İŞ ORTAKLARIMIZLA İLGİLİ olarak da GEREKLİ YAPTIRIMLARIN uygulanacağını tekrardan hatırlatmak isteriz.. Herkese Hayırlı İşler, Bol Kazançlar dileriz. Bunu tüm bayilerimiz ile paylaşacağız…” (…) (…..) “(.....) bey bu yazının çıkılması için (.....) bey mi talimat verdi ?” (…..) “(.....) bey, bayilerle yaptığımız görüşmeler de, içeriğe ait konu da _Biz bunu bilmiyorduk, böyle mi olacaktı, veya ben istediğimi yaparım_ söylemlerine istinaden (.....) un yönlendirmesi ile yaptık. Amaç, haberi ve bilgisi olmayan (!) kişi ve kurumları yazılı olarak bilgilendirmek” (…..) “Şundan dolayı sordum, bu tip konuları bayilere yazılı olarak bildirmek risklidir. Rekabet Kuruluna ilerde oluşabilecek durumlarda delil olarak sunulabilir. Ben yazıyı şu şekilde düzelttim. Ancak bu haline bile (.....) Beyîn onay vermesi gerekir. Bu tip fiyat konularıyla ilgili durumları üst yönecilerin onayı olmadan kesinlikle paylaşmayın. Ben yazsam bile (.....) Bey, (.....) Bey'den onayınız var mı diye sorun lütfen.” “Değerli Bayilerimiz, E-ticaret satış kanalları üzerinden yapılan satışlarda markamızın gerek müşteri nezdindeki algısını yükseltmek, gerekse siz bayilerimizin rekabet gücünü korumak adına FSM, Bayi ve Alt Bayilerimizin Eticaret satış kanallarında sizlerle paylaşmış olduğumuz Perakende 7 Teşebbüsten gelen cevabi yazıda, (…..), (…..) teşebbüste (…..) olarak görev yaptığı belirtilmiştir.
24-20/460-194 17/42 Satış Fiyatlarını kullanmanızı tavsiye ediyoruz. Satış Bölge Sorumluları fiyat seviyelerinde dengesizlik tespit ettiklerinde, ilgili FSM, Bayi ve Alt Bayiye konuyu bildirecek ve gerekli revizyonların yapılmasını hatırlatacaktırlar. Fiyat revizyonu yapmayanlarla ilgili olarak haksız Rekabet koşullarının önüne geçilmesi için gerekli aksiyonlar Volta Motor tarafından alınabilecektir. Bilgi edinilmesini rica ederiz. Herkese bol satışlar ve hayırlı işler dileriz” “(.....) Bey, Yurtiçi Saha Satış bayilere internetteki fiyatlarla ilgili bir duyuru çıkmak istiyorlar. Ben ilk metni değiştirip tekrar yazdım. Yazının bayilere duyurulması için onayınız gerekiyor.” “(.....), konuyu sadece telefonla bildirsin Satış Bölge Sorumluları. Bu konularla ilgili bayilere” yazılı bir bildirim hiçbir şekilde yapılmayacaktır. (43) Teşebbüs içi yazışma niteliğinde olan ve VOLTA yetkilisi (.....), FSM ve bayilerin VOLTA tarafından yayımlanan perakende fiyat listesine uyması gerektiğini, uyulmadığı takdirde teşebbüsler hakkında gerekli yaptırımların uygulanacağını belirtmektedir. Teşebbüs yetkilisi (.....)’nin ise konuya müdahil olup teşebbüslere bu yönde bir uyarı yapılmasının olası bir rekabet ihlali oluşturabileceğini belirttiği görülmektedir. Tespit-6 (44) 13.10.2023 tarihli, VOLTA yetkilisi (.....)’ın teşebbüsün mal varlığına ait mobil cihazından alınan ve “ONE TEAM” isimli Whatsapp grubunda VOLTA yetkilileri (.....) ile (.....) arasında gerçekleşen yazışmalarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: (…..) “(.....), arkadaşlar yeni format yapmışlar !!! Bu arkadaşları anlaşılan yeter kadar uyaramamışsın !!! ya da mesajını anlamamışlar (…..) Ayni şekilde (.....) !!! Arkadaşlar ben bunları, kendim bulmuyorum, sahadan ciddi anlamda şikayet var…..” (…..) “Dün uyardım Tekrar uyarıyorum şimdi” (…..) “Uyarın pek işe yaramamış gibiğ duruyor” (45) Teşebbüs içi yazışma niteliğinde olan ve VOLTA yetkilisi (.....) tarafından yazılan mesajda yer alan “Bu arkadaşları anlaşılan yeter kadar uyaramamışsın !!! ya da mesajını anlamamışlar”, ““Uyarın pek işe yaramamış gibiğ duruyor” ve VOLTA yetkilisi (.....) tarafından cevaben yazılan mesajda yer alan “Dün uyardım Tekrar uyarıyorum şimdi” ifadeleri VOLTA’nın FSM’lerin yeniden satış fiyatlarına müdahil olduğunu göstermektedir. Tespit-7 (46) 13.10.2023 tarihli, VOLTA yetkilisi (.....)’ın şahsi mobil cihazından elde edilen ve yine kendisinin kullandığı teşebbüsün mal varlığına ait mobil cihaza gönderdiği Whatsapp mesajında aşağıdaki ifade yer almaktadır: (…..) “(.....) fiyatlardan dolayı malını kes” (47) VOLTA yetkilisi (.....)’ın şahsi mobil cihazından yine aynı şahıs tarafından kullanılan teşebbüsün mal varlığına ait mobil cihazına gönderilen “(.....) fiyatlardan dolayı malını kes” ifadesinde, VOLTA’nın FSM’lerinden olan (.....)’un VOLTA’nın fiyatlama davranışlarına uymadığı ve bu nedenle mal vermemek suretiyle teşebbüsün cezalandırılması gerektiği yönündeki notu görülmektedir.
24-20/460-194 18/42 Tespit-8 (48) 30.11.2023 tarihli, VOLTA yetkilisi (.....)’in kullandığı kendi mal varlığına kayıtlı mobil cihazdan elde edilen, (.....) ile VOLTA’nın (.....) bölgesinde faaliyet gösteren FSM’si (.....) yetkilisi (.....) arasında gerçekleşen yazışmada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: (…..) “Abi düzeltsinler şunu (.....) bey sinirrlenmiş durumda Geldiğinde konuşursun Ne diceksen Ama şu an sıkıntı var Bana da zarar geliyor Beni sorguluyorlar Rica ediyorum Lütfen (.....)” (…..) “(…) Bide (.....) satiyonda biz niye satamiyoruz Serbest piyasa” (…..) “abi herkes normalken sen bozuyorsun (.....) fiyatı öyle Bana zarar geliyor tek sen bozuyorsun Rica ediyorum İlet (.....) e düzeltsin Geldiğinde bütün herşeyini derdini anlat” (…..) “Herkes koyunsa ben napiyimm. Bende mi koyun olayimm” (…..) “Lütfen abi Ben sorgulanıyorum Rica ediyorum senden (…..) “Ok” (49) Yazışmada VOLTA yetkilisi tarafından yazılan mesajda yer verilen “Abi düzeltsinler şunu”, “abi herkes normalken sen bozuyorsun”, “İlet (.....) e düzeltsin” ifadeleriyle VOLTA’nın, FSM’nin fiyatlama davranışlarına müdahil olduğu görülmektedir. Tespit-9 (50) 08.01.2024 tarihli, VOLTA yetkilisi (.....)’nun şahsi mobil cihazından elde edilen ve VOLTA yetkilileri (.....) ile (.....) arasında gerçekleşen Whatsapp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: (…..) “(.....) bey konsur musn (.....) beyler konussunlar Bu fiyatin uzerinde satın alan bayilerimiz var Bayi yapimizi bozacak” (…..) “Sabah hemen müdahale ederiz. Kim, kaçtan almış, nasıl yapabiliyor, ben detaylı incelerim” (…..) “Rekabet kurumu biliyorsunuz fiyata karişmamiza engel oluyor Ama kucuk bayiyi de korumamiz lazim” (…..) “Tabii ki”
24-20/460-194 19/42 (51) Teşebbüs içi yazışma niteliğinde olan ve VOLTA yetkilisi (.....)’ın düşük fiyatlama yapan FSM ya da bayilerin uyarılması yönündeki “(.....) bey konsur musn”, “(.....) beyler konuşsunlar”, “Bu fiyatin uzerinde satın alan bayilerimiz var”, “Bayi yapimizi bozacak” ifadelerine, VOLTA yetkilisi (.....)’nun cevaben yazdığı mesajda yer alan “Sabah hemen müdahale ederiz.” ifadesi VOLTA’nın alıcılarının yeniden satış fiyatlarına müdahale ettiğini göstermektedir. Tespit-10 (52) 09.01.2024 tarihli, VOLTA yetkilisi (.....)’nun şahsi mobil cihazından elde edilen ve VOLTA yetkilileri (.....) ile (.....) arasında gerçekleşen Whatsapp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: (…..) “(.....) bey bir de fiyat sabitleme icin rekabet kurumu cok kati O konuda yazili bisey olmasın lutfeb” (…..) “Sözlü görüştük” (53) Teşebbüs içi yazışma niteliğinde olan ve VOLTA yetkilisi (.....)’ın ““(.....)bey bir de fiyat sabitleme icin rekabet kurumu cok kati”, “O konuda yazili bisey olmasın lutfeb” ifadelerine, VOLTA yetkilisi (.....)’nun cevaben yazdığı “Sözlü görüştük” ifadesi VOLTA’nın alıcıların fiyatına müdahale etmek suretiyle sabit satış fiyatı politikasını benimsediğini göstermektedir. Tespit-11 (54) 12.01.2024 tarihli, VOLTA yetkilisi (.....)’in kullandığı ve teşebbüsün mal varlığına kayıtlı mobil cihazdan elde edilen (.....) ile Sakarya ilinde faaliyet gösteren (.....) yetkilisi (.....) arasında gerçekleşen yazışmada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: (…..) “Bu (.....) da onun adamı galiba” (…..) “alt bayisi abi Sosyal medyaya karışamıyoruz Ama sahibinden de karışıyoruz. (…..)
24-20/460-194 21/42 (…..) “Kesinlikle katılıyorum (.....) bey. Şimdi rs5 sınırlı üretiliyor ve tek fiyat taban fiyat uygulamanın tam zamanı diye düşünüyorum. Biz (.....) düşünüyoruz dip fiyat olarak. Herkes hemfikir ise bu fiyatın altına hiç kimse inmesin abi. Hatta daha yüksek yapalım gerekirse fiyatı” (…..) “Rakiplere bakalim bence (.....) bileolabilir cok rahat” (…..)9 “Biz size belirleyeceğiz onu bilgilendireceğiz, üzerinde satana karışmayacağız” (59) Yazışmada VOLTA’nın Adana, Mersin ve Hatay FSM’si olarak faaliyet gösteren Meba Motor yetkilisi (.....)’in, VOLTA yetkilisinden tek fiyat ve taban fiyat uygulanmasını talep ettiği, bu talebe karşılık, VOLTA yetkilisi tarafından cevaben yazılan “Biz size belirleyeceğiz onu bilgilendireceğiz, üzerinde satana karışmayacağız” ifadesinde ise asgari satış fiyatının VOLTA tarafından belirleneceği yönündeki mesajı görülmektedir. Tespit-14 (60) 13.10.2020 tarihli ve YAYCILAR yetkilisi (.....)’ye ait mobil cihazdan alınan, “VOLTA MOTOR TÜM FSM’LER” isimli Whatsapp grubunda, ilgili tarihte VOLTA yetkilisi olan (…..)’nun FSM’lere hitaben yazdığı mesaj aşağıdaki gibidir: (…..) “sahibinden üzerinden de lütfen herkes (.....)₺ parekende tek fiyatı girsin (.....) olmayan bayilerimizden ricam lütfen düzeltelim fiyatları” (61) Yazışmada VOLTA yetkilisi tarafından FSM’lere hitaben yazılan mesajda yer alan “sahibinden üzerinden de lütfen herkes (.....)₺ parekende tek fiyatı girsin” ifadesiyle VOLTA tarafından tek/yeknesak fiyat politikası uygulanarak fiyat tespiti davranışı gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Tespit-15 (62) 15.10.2020 tarihli ve YAYCILAR yetkilisi (.....)’ye ait mobil cihazdan alınan “VOLTA MOTOR TÜM FSM’LER” isimli Whatsapp grubunda, ilgili tarihte VOLTA yetkilisi olan (.....)’nun FSM’lere hitaben yazdığı mesajda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: (…..) “Herkese hayırlı işler “Hayırlı haftalar Tüm Fsm’lerimizden sahibinden.com üzerindeki fiyatlarını düzeltmelerini rica ediyoruz. Gündel parekende fiyatı haricinde fiyat yazan Fsm’lerimize üzülerek belirtmek isterim ki ürün gönderimi fiyatlarınız düzelene kadar durdurulacaktır. Saygılarımla.” (63) Yazışmada VOLTA yetkilisi tarafından yazılan mesajda yer alan “Tüm Fsm’lerimizden sahibinden.com üzerindeki fiyatlarını düzeltmelerini rica ediyoruz. Gündel parekende fiyatı haricinde fiyat yazan Fsm’lerimize üzülerek belirtmek isterim ki ürün gönderimi fiyatlarınız düzelene kadar durdurulacaktır” ifadelerinde, VOLTA tarafından fiyatlama stratejisine uymayan teşebbüslere ürün sevkiyatının durdurulması gibi yaptırımlar uygulanacağı belirtilerek FSM’lerin tehdit edildiği görülmektedir. Tespit-16 (64) 21.10.2020 tarihli ve YAYCILAR yetkilisi (.....)’ye ait mobil cihazdan alınan “VOLTA MOTOR TÜM FSM’LER” isimli Whatsapp grubunda, ilgili tarihte VOLTA yetkilisi olan (.....)’nun FSM’lere hitaben yazdığı mesajda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: 9 Teşebbüs tarafından gönderilen cevabi yazıda, (.....)’nun (.....) VOLTA’da (.....) olarak görev yaptığı belirtilmiştir.
24-20/460-194 22/42 (…..) “Herkese hayılı işler dilerim, Sahibinden üzerinden rs7 fiyatı (.....)₺ olmayan ilanlar var sizden ricam lütfen artık düzeltelim.” (65) Yazışmada VOLTA yetkilisi tarafından yazılan mesajda yer alan “Sahibinden üzerinden rs7 fiyatı (.....)₺ olmayan ilanlar var sizden ricam lütfen artık düzeltelim.” ifadeleri ile VOLTA’nın gruptaki FSM’lerin internet ilanlarındaki fiyatlama stratejilerine müdahil olduğunu göstermektedir. Tespit-17 (66) 22.01.2021 tarihli ve YAYCILAR yetkilisi (.....)’ye ait mobil cihazdan alınan “VOLTA MOTOR TÜM FSM’LER” isimli Whatsapp grubunda, ilgili tarihte VOLTA yetkilisi olan (.....)’in10 FSM’lere hitaben yazdığı mesajda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: (…..) “Herkese hayırlı işler.sahibinden.com da bazı mağazalarımızın RC3 broşür görsellerini paylaşıp düşük fiyat yazmışlar. Bayilerden bununla alakalı şikayet almaya başladık. Bu şekilde düşük fiyat yazıp broşür görseli paylaşan mağazalarımızın ilan görsellerini ve fiyatlarını acil bir şekilde revize etmesini rica ediyoruz.” (67) Yazışmada VOLTA yetkilisi tarafından yazılan mesajda yer alan “düşük fiyat yazmışlar”, “Bu şekilde düşük fiyat yazıp broşür görseli paylaşan mağazalarımızın ilan görsellerini ve fiyatlarını acil bir şekilde revize etmesini rica ediyoruz.” ifadeleriyle VOLTA’nın alıcılarının yeniden satış fiyatını tespit ettiği görülmektedir. Tespit-18 (68) 03.03.2021 tarihli ve YAYCILAR yetkilisi (.....)’ye ait mobil cihazdan alınan “VOLTA MOTOR TÜM FSM’LER” isimli Whatsapp grubunda yapılan yazışmalarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: (…..) “Farklı fiyat yok abi tek fiyattan ilerleyeceğiz her mağazamızın buna özellikle uymasını rica ediyoruz” (…) (…..) “Biz branda hazirlatiyorduk (.....)dan vencede tek fiyat girelim (.....) bey e katiliyorum. 2. Rm5 ruzgarimiz rs7 olsun” (69) Yazışmada VOLTA yetkilisi tarafından yazılan mesajda yer alan “Farklı fiyat yok abi tek fiyattan ilerleyeceğiz her mağazamızın buna özellikle uymasını rica ediyoruz” ifadesi ile VOLTA tarafından tek fiyat politikasının benimsendiği, FSM olan (.....)’un ise bu politikaya destek verdiği görülmektedir. Tespit-19 (70) 03.05.2021 tarihli ve YAYCILAR yetkilisi (.....)’ye ait mobil cihazdan alınan “VOLTA MOTOR TÜM FSM’LER” isimli Whatsapp grubunda yapılan yazışmada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: (…..) “Ek olarak tüm mağazalarımınızn (.....)₺ den satış yapmalarını istiyoruz.” (…..) “Çok güzel oalcak inşallah. Tüm mağazalar tek fiyat yapalım. Farklı rakamla satacak fsm varsa, bunu daha sonar müşteriden değil şimdi buradan duyalım bence. Her üründe tek fsm fiyatı çok iyi olur bence. Herkese hayırlı satışlar, hayırlı işler.” (…..) 10 Teşebbüs tarafından gönderilen cevabi yazıda (.....)’in (.....) VOLTA’da (.....) olarak görev yaptığı belirtilmiştir.
24-20/460-194 23/42 “Evet bunda çok sıkıntı çekiyoruz.” (…..) “Selam, iyi çalışmalar, tüm ürünlerde tek fiyat belirlenmesinin tüketiciye d güven sağlayacağını düşünüyorum.” (…..) “Piyasanın en uygun ve en teknolojik motorlarını satıyoruz fiyatlarda hem fikir olmamız gerekiyor.” (71) FSM’lerin yer aldığı grupta öncelikle VOLTA yetkilisi (.....) tarafından yeniden satış fiyatının paylaşıldığı ve yukarıda yer verilen tespitlere benzer şekilde FSM’lere tek fiyat uygulandığı anlaşılmaktadır. Akabinde (.....) yetkilisi (.....), (…..)11 ve (.....) yetkilisi (…..)’in VOLTA tarafından uygulanan tek fiyat politikasının desteklediğini gösteren ifadelerinin yer aldığı görülmektedir. Tespit-20 (72) 04.09.2021 tarihli ve YAYCILAR yetkilisi (…..)’ye ait mobil cihazdan alınan “VOLTA MOTOR TÜM FSM’LER” isimli Whatsapp grubundan elde edilen ve VOLTA FSM’si olarak faaliyet gösteren (.....) yetkilisi (.....)’in diğer FSM’lere hitaben yazdığı yazışmada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: (…..) “Arkadaşlar dün bu soruyu sordum ama görüyorum ki herkes fiyatını kendine saklıyor. FSM’ler olarak tek fiyatla satmamız, hem müşteriye karşı zor duruma düşmemizin önünde geçecek hem de insanların markaya olan güvenine katkı sağlayacaktır diye düşünüyorum. Bir diğer husus da herkesin kendi bölgesine ve fabrikanın talimatları doğrultusunda satış yapması. Fabtika nakit (.....)altına satış yapılmayacak talimatı vermesine ragmen, bu fiyata kendisine 700-800 km mesafedeki başka FSM bölgesine kredi kartına 12 taksit adrese teslim satış yapmaya çalışan FSM var.” (…..)12 “(.....)₺ den devam etmeyi düşünüyoruz ağabey, diğer konu hakkında da (.....) Bey’e şasi numarası ile paylaşımda bulunuyorum sadece rm5 de değil vt1 vb1 RC3 rs7 ra5 gibi ürünlerde de bölge dışı satış tespit ettik.” (73) Yazışmada (.....)’in “herkes fiyatını kendine saklıyor.” ifadesinden daha önce diğer bayilerden fiyat bilgisi istediği ancak gruptaki diğer üyelerin cevap vermediği anlaşılmaktadır. “Fabtika nakit (.....) altına satış yapılmayacak talimatı vermesine ragmen..” ifadesi ile yine fiyatların tek taraflı olarak VOLTA tarafından belirlendiği görülmektedir. (.....) tarafından gönderilen cevapta ise “(.....)₺ den devam etmeyi düşünüyoruz ağabey” ifadeleri yer almakta ve söz konusu fiyatın VOLTA tarafından belirlenen fiyata uygun olduğu anlaşılmaktadır. Tespit-21 (74) 06.09.2021 tarihli ve YAYCILAR yetkilisi (…..)’ye ait mobil cihazdan alınan “VOLTA MOTOR TÜM FSM’LER” isimli Whatsapp grubundan elde edilen (…..) yetkilisi (.....)’in diğer FSM’lere hitaben yazdığı yazışmada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: (…..) “(…..) olarak ilk 10 motordan sonrasını (.....) deyip (.....) bine kadar satmayı düşünüyoruz. Fabrikadan başka talimat gelmezse Sahibinden.com fiyatımızı da (.....) olarak güncelleyeceğiz.” (75) Daha önceki yazışmalarda da ismi yer alan (.....)’in VOLTA’nın belirlediği fiyata uyacağını belirten tek taraflı bir irade beyanının olduğu ve “Fabrikadan başka talimat gelmezse Sahibinden.com fiyatımızı da (.....) olarak güncelleyeceğiz.” ifadesi ile de VOLTA’nın belirlediği yeniden satış fiyatlarına bağlı hareket edeceği anlaşılmaktadır. 11 VOLTA’nın ilgili dönemde (.....) ilinde faaliyet gösteren FSM yetkilisi olduğu tespit edilmiştir. 12 VOLTA’nın (.....) ili FSM’lerinden (.....) çalışanı olduğu tespit edilmiştir.
24-20/460-194 24/42 Tespit-22 (76) 16.10.2021 tarihli ve YAYCILAR yetkilisi (.....)’ye ait mobil cihazdan alınan “VOLTA MOTOR TÜM FSM’LER” isimli Whatsapp grubundan elde edilen ve FSM olan (.....)’un Sahibi (.....)’ın diğer FSM’lere hitaben yazdığı yazışmalarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: (…..) “Degerli iş ortaklarimiz Rm5 x e gelen yerinde fiyat güncellenesi için volta motoru tebrik ederim. Yuki 125 cc yi (.....)tl ye satiyordu. Bu urun (.....) dan oldukça uyguna verildi. Simdi yine ortak bir fiyat çikacakmiyiz. Nasıl bir yol izleyeceğiz???” (…..) “değerli iş ortaklarımız bende volta motoru tebrik ediyorum diyer modellerdede aynı durum devam ediyor onlarada ufak bi güncelleme gerektiğini düşünüyorum bizim cuplarımız (.....) satarken (.....) karbüratörlü cup satılıyor örnek verecek olursak arada uçurum oluştu.” (…..) “Ben de Rs7 ve RC3 e fiyat güncellenmesi gerektiğini düşünüyoum.” (77) Yazışmada, VOLTA tarafından fiyatların güncellendiği ve FSM’lerin kendi aralarındaki bir anlaşmadan ziyade VOLTA’dan diğer modellere ilişkin de fiyat güncellenmesi yapılmasının talep edildiği görülmektedir. İlaveten “Simdi yine ortak bir fiyat çikacakmiyiz.” ifadesi ile VOLTA tarafından belirlenen ortak fiyatlamanın daha önce de FSM’ler üzerinde uygulandığı ancak bunun hangi tarihlere yönelik olduğuna ilişkin bir bilginin yer almadığı görülmektedir. Ayrıca rakip markalı ürünler ile VOLTA ürünleri arasında yapılan kıyaslamaya ilişkin ifadeler de yazışmada yer almaktadır. Tespit-23 (78) 16.10.2021 tarihli ve YAYCILAR yetkilisi (…..)’ye ait mobil cihazdan alınan “VOLTA MOTOR TÜM FSM’LER” isimli Whatsapp grubundan elde edilen, VOLTA FSM’lerinden (.....) ile VOLTA yetkilisi (.....) arasında gerçekleşen yazışmalarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: (…..) “Rm5 x e ortak bir fiyat cikalim. (.....) gibi herkesin elinde az rm5 x kaldi diye dusunuyorum (.....) yada (…..) Herkes bi fiyat soylerse” (…..) “Fiyatlarda değişiklik yok Devam ediyoruz Herkese hayırlı işler RM5 devam” (…..) “(.....) dan mi” (…..) “Evet Mersin ve Antalya Rs5 sahibinden ilanını güncelleyelim (…..)” (79) Yazışmada VOLTA FSM sahibi tarafından yazılan “Rm5 x e ortak bir fiyat cikalim.” ifadesine cevaben VOLTA yetkilisi (.....)’nun ““Fiyatlarda değişiklik yok”, “Devam ediyoruz” ifadelerinden VOLTA’nın fiyat belirlemede asıl belirleyici konumda olduğu anlaşılmaktadır.
24-20/460-194 25/42 Tespit-24 (80) 05.11.2021 tarihli ve YAYCILAR yetkilisi (…..)’ye ait mobil cihazdan alınan “VOLTA MOTOR TÜM FSM’LER” isimli Whatsapp grubundan elde edilen, VOLTA yetkilisi (.....)’in FSM’lere hitaben yazdığı yazışmada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: (…..) “Rm5 x te sahibinden.com da herkes parekende fiyatları girsin. Satış fiyatı olarakta en son (.....)₺’den satalım Kimse fiyat kırmasın önemli bir konu” (81) Yazışmada VOLTA yetkilisi tarafından yazılan ““Rm5 x te sahibinden.com da herkes parekende fiyatları girsin. Satış fiyatı olarakta en son (.....)₺’den satalım”, “Kimse fiyat kırmasın önemli bir konu” ifadelerinde VOLTA’nın yeniden satış fiyatlarını belirleyerek tüm FSM’leri ortak fiyat uygulamasına yönlendirdiği görülmektedir. Tespit-25 (82) 30.12.2021 tarihli ve YAYCILAR yetkilisi (.....)’ye ait mobil cihazdan alınan “VOLTA MOTOR TÜM FSM’LER” isimli Whatsapp grubundan elde edilen, VOLTA yetkilisi (.....)’nun FSM’lere hitaben yazdığı yazışmada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: (…..) “Bundan sonra belirlemiş olduğumuz kararlara uymayan mağazalara ürün gönderimini durduracağız bu konuda tekrar uyarıda bulunalım buradan, özellikle RM5 X fiyatı (.....) daha altına inmeyelim ve servislere (.....) şer TL verelim.” (83) Yazışmada VOLTA yetkilisinin Bundan sonra belirlemiş olduğumuz kararlara uymayan mağazalara ürün gönderimini durduracağız bu konuda tekrar uyarıda bulunalım buradan, özellikle RM5 X fiyatı (.....) daha altına inmeyelim ve servislere (.....) şer TL verelim” ifadelerinde VOLTA tarafından yaptırım mekanizmasıyla kararlara uyulması yönünde FSM’lere baskı yapıldığı ve yazışmada belirlenen fiyatın altına inilmemesi yönündeki beyanı ile yeniden satış fiyatlarının tespit edildiği görülmektedir. Tespit-26 (84) 30.12.2021 tarihli ve YAYCILAR yetkilisi (.....)’ye ait mobil cihazdan alınan “VOLTA MOTOR TÜM FSM’LER” isimli Whatsapp grubundan elde edilen, VOLTA yetkilisi (.....)’nun FSM’lere hitaben yazdığı yazışmada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: (…..) “(.....) ₺’den RM5 satan mağazaya bird aha RM5 teslim edilmeyecektir. Bu uyarıyı buradan yapalım Bana neden motor gelmiyor olmasın (.....)dan aşağısı yok” (…..) “BU İYİ OLDU ÇOK SIKIŞTIRANLAR OLUYOR DU” (85) Yazışmada VOLTA yetkilisi tarafından yazılan “(.....)₺’den RM5 satan mağazaya bird aha RM5 teslim edilmeyecektir.”, “Bu uyarıyı buradan yapalım”, “Bana neden motor gelmiyor olmasın”, “(.....)dan aşağısı yok” ifadelerinde VOLTA’nın baskı yoluyla yeniden satıcıların asgari satış fiyatını belirlediği görülmektedir. Tespit-27 (86) 30.12.2021 tarihli ve YAYCILAR yetkilisi (.....)’ye ait mobil cihazdan alınan “VOLTA MOTOR TÜM FSM’LER” isimli Whatsapp grubundan elde edilen, VOLTA yetkilisi (.....)’nun FSM’lere hitaben yazdığı yazışmada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: (…..) “Tüm mağazalar bu şekilde (.....) ₺ RM5 (.....)₺ Diğer ürünler”
24-20/460-194 26/42 (…..)13 “(.....) bey aynen bu şekilde uyguluyorum ben” (…..) “Tamamdır (.....) bey” (87) Yazışmada VOLTA yetkilisi tarafından yazılan “Tüm mağazalar bu şekilde”, “(.....) ₺ RM5”,”(.....) ₺ Diğer ürünler” ifadelerinde VOLTA tarafından yedek parça satışında da FSM’lerin fiyatlarına müdahale edilerek ortak fiyat politikasının benimsendiği ve FSM’lerin de sağlayıcı tarafından belirlenen fiyatlara uygun hareket ettiği görülmektedir. Tespit-28 (88) 11.08.2022 tarihli ve YAYCILAR yetkilisi (.....)’ye ait mobil cihazdan alınan “VOLTA MOTOR TÜM FSM’LER” isimli Whatsapp grubundan elde edilen, (.....) FSM’si olarak faaliyet gösteren (.....)’un FSM’lere hitaben yaptığı yazışmada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: (…..) “(.....) bey özelden iletmiştim buradan da belirtmiş olmak isterim fsm ortak fiyat çalışmasına tekrar dönmeyi bekliyoruz” (89) Yazışmada VOLTA’nın (.....) ilinde faaliyet gösteren FSM’si tarafından yazılan “(.....) bey özelden iletmiştim buradan da belirtmiş olmak isterim fsm ortak fiyat çalışmasına tekrar dönmeyi bekliyoruz” ifadelerinden VOLTA’nın FSM’lerine daha önceki bir tarihte de ortak fiyat uyguladığı anlaşılmaktadır. Ayrıca FSM’lerin ortak fiyatlandırma konusunda rakipler arası irade birliği sağlanmasından ziyade yeniden satış fiyatının tespit edilerek ortak fiyatlandırmanın VOLTA’dan talep edildiği görülmektedir. Tespit-29 (90) 07.06.2021 tarihli ve YAYCILAR yetkilisi (.....)’ye ait mobil cihazdan alınan “VOLTA MOTOR TÜM FSM’LER” isimli Whatsapp grubundan elde edilen yazışmalarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: (…..) “Şu an dağıttığımız Vsa larımız (.....)₺ taban fiyat olarak koyalım lütfen kimse daha altına inmesin (…..) “Bence sarı sitede liste fiyatının altına düşmemek uygun olur” (…..) “Kesinlikle. Bazı mağazalarımız bu kuralı ısrarla deliyor. Sahibinden.com fiyatlarına lütfen riayet edelim. Zaten adet olarak çok yüksek sayıda gelmeyecek biliyorsunu. Herkese hayırlı müşteriler” (91) Yazışmada VOLTA yetkilisi tarafından yazılan mesajda yer alan “Şu an dağıttığımız Vsa larımız (.....)₺ taban fiyat olarak koyalım lütfen kimse daha altına inmesin” ifadesinden VOLTA’nın ilgili üründe asgari satış fiyatını belirlediği anlaşılmaktadır. Yazışmanın devamında ise (.....) ilinde faaliyet gösteren FSM yetkilisi (.....) ile (.....) ilinde faaliyet gösteren FSM yetkilisi (.....)’in, VOLTA tarafından belirlenen liste fiyatına uyacaklarını belirten ifadelerinin yer aldığı görülmektedir. MMS’de Yapılan Tespitler Tespit-30 (92) VOLTA’nın İstanbul ilinde faaliyet gösteren FSM’si MMS’nin yetkilisi (.....)’ye ait mobil cihazdan elde edilen (.....) ile VOLTA yetkilisi (.....) arasında geçen muhtelif tarihli yazışmalarda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: 13 VOLTA’nın Alanya ilçesinde faaliyet gösteren FSM yetkilisi.




24-20/460-194 35/42 I.3.3. Genel Değerlendirme I.3.3.1. Yeniden Satış Fiyatının Belirlenmesine Yönelik Teorik Çerçeve ve Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgelere İlişkin Değerlendirme (102) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrası; “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.” şeklinde düzenlenmiştir. Anılan maddenin ikinci fıkrasında ise özellikle hangi hâllerin yasak kapsamında yer aldığı düzenlenmekte ve “Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” bu hâllerden biri olarak sayılmaktadır. (103) Kanun’un bu hükmünün temel amacı, rekabetin gereği olarak her bir teşebbüsün kendi ticari politikalarını ve faaliyetlerini tek başına, bağımsız olarak belirlemesidir. Rekabeti kısıtlayıcı nitelikteki anlaşmaların varlığı hâlinde, teşebbüslerin bağımsız davranışlarının yerini anlaşma taraflarının ortak çıkarlarına hizmet eden koordineli davranışlar almaktadır. Bu tür anlaşmalar, serbest piyasa ekonomisinden elde edilmesi beklenilen faydaları azaltarak kaynakların etkinsiz kullanılmasına ve serbest piyasa sisteminin sağladığı refahın piyasadaki aktörlere hak etmedikleri oranda dağılmasına yol açmaktadır. Diğer bir deyişle, bu tür anlaşmalara taraf olan teşebbüsler, normal rekabet şartları içinde elde edemeyecekleri kârlara ulaşarak bu ekonomik faaliyetlerle yaratılan refahın çoğunu kendilerine aktarma olanağına sahip olmakta ve serbest piyasa ekonomisinin sağlıklı bir şekilde işlemesini engellemektedir. (104) Söz konusu 4. madde incelendiğinde, teşebbüsler arasında gerçekleştirilen ve amacı veya etkisi yahut potansiyel etkisi itibarıyla rekabeti sınırlayıcı nitelik taşıyan her türlü anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birliği kararının yasaklandığı görülmektedir15. (105) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi, aynı seviyede faaliyet gösteren rakip teşebbüsler arasındaki rekabeti sınırlayıcı anlaşmaları (yatay anlaşmalar) kapsadığı gibi, rakip olmayan, ancak ticaretin farklı seviyelerinde yer alan teşebbüsler arasındaki anlaşmaları (dikey anlaşmalar) da kapsamaktadır. Bununla birlikte, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi bağlamında yer alan bazı anlaşmalar, aynı Kanun’un 5. maddesinde belirtilen; a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması, b) Tüketicinin bundan yarar sağlaması, c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması, d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan fazla sınırlanmaması. şartlarının tamamını taşımaları hâlinde söz konusu maddenin uygulamasından muaf tutulabilmektedir. İlaveten 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “Kurul, birinci fıkrada gösterilen şartların gerçekleşmesi halinde, belirli konulardaki anlaşma türlerine bir grup olarak muafiyet tanınmasını sağlayan ve bunların şartlarını gösteren tebliğler çıkarabilir.” hükmünden hareketle, 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2002/2 sayılı Tebliğ) çıkarılmıştır. 2002/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde “Üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya 15 29.03.2018 tarih ve 18-09/180-85 sayılı Kurul kararı, para. 48.
24-20/460-194 36/42 da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar”ın yine bu Tebliğ’de sayılan koşulları taşıması koşuluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinden muaf tutulacağı düzenlenmiştir. (106) 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde, anlaşmaları muafiyet kapsamı dışına çıkaran sınırlamalara da yer verilmektedir. “Alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesi” bu sınırlamalardan biri olarak sayılmakta ve sağlayıcının, alıcıların yeniden satış fiyatını belirlemesine yönelik bir uygulamanın varlığı hâlinde ilgili anlaşma, grup muafiyetinden yararlanamamaktadır. Bununla birlikte, 2002/2 sayılı Tebliğ’de “Tarafların herhangi birisinin baskısı veya teşvik etmesi sonucu sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmemesi koşuluyla, sağlayıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya tavsiye etmesi mümkündür.” düzenlemesi de yer almaktadır. Bu kapsamdaki bir uygulama bakımından ise alıcıya bildirilen azami veya tavsiye nitelikteki satış fiyatlarının asgari veya sabit fiyata dönüşmemesi için, söz konusu fiyatların azami veya tavsiye niteliğinde olduğunun yayınlanan fiyat listelerinde ya da ürünün üzerinde açıkça belirtilmesi gerekmektedir. (107) Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un (Dikey Kılavuz) 18. paragrafında ise yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamasının doğrudan yapılabileceği gibi dolaylı olarak da gerçekleştirilebileceği ifade edilmektedir. Alıcının kâr marjının belirlenmesi, tavsiye fiyat niteliğinde ilan edilmiş bir fiyat seviyesinden alıcının uygulayabileceği indirim oranının en üst seviyesinin belirlenmesi, alıcıya tavsiye edilen fiyatlara uyduğu oranda kendisine ilave indirimler uygulanması ya da bu fiyatlara uymaması durumunda teslimatların geciktirilmesi, askıya alınması veya anlaşmanın sona erdirilmesi şeklinde alıcının tehdit edilmesi ya da fiilen bu tür cezai yaptırımların uygulanması yeniden satış fiyatının dolaylı yoldan belirlenmesine örnek olarak verilebilecektir. Dikey Kılavuz’un 19. paragrafında ise, yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamasına yönelik doğrudan veya dolaylı yöntemlerin, alıcıların uyguladığı fiyatların sağlayıcı tarafından izlenebildiği ve kontrol edebildiği durumlarda daha etkili olabileceği düzenlenmiştir. Örneğin, standart fiyat listelerinden farklı fiyatlardan satış yapan alıcıları rapor etme konusunda tüm alıcılara getirilecek bir yükümlülük sağlayıcının pazarda uygulanan fiyatları kontrol etmesini önemli ölçüde kolaylaştıracaktır. (108) Son dönemdeki Kurul kararlarında da yeniden satış fiyatının belirlenmesine ilişkin; ürünlerin piyasadaki fiyatının takip edilmesinin ve yeniden satış fiyatı iletilmesinin, alıcıların bağımsız ticari kararları neticesinde belirlemeleri gereken perakende satış fiyatına doğrudan müdahale niteliği taşıdığı ve yeniden satış fiyatının serbest rekabet koşulları çerçevesinde belirlenmesini engellediği tespitlerine yer verilmiştir. Bu çerçevede Kurul tarafından, rekabetin en önemli unsurlarından biri olan fiyata müdahale edilmesinin çoğunlukla amaç bakımından bir rekabet kısıtı teşkil edeceği, dolayısıyla bu tür uygulamaların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında muafiyet almasının da mümkün olamayacağı belirtilmektedir. Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde dosya konusu iddiaya yönelik gerçekleştirilen inceleme, tespit ve değerlendirmelere aşağıda yer verilmektedir. (109) VOLTA’nın 05.07.2023 tarihinde (.....) ile akdettiği “Fabrika Satış Mağazası (FSM) Sözleşmesi”nin “5. ÜRÜNLERİN FİYATI” başlıklı kısımda yer alan hüküm şu şekildedir: “5.1. (.....).” (110) Bahse konu sözleşme hükmünün VOLTA’nın son döneme kadar FSM’ler ile akdedilen sözleşmelerin tamamında olduğu görülmüş olup VOLTA tarafından rekabet hukukuna uyum çerçevesinde Şubat 2024 tarihinden itibaren FSM’ler ile akdedilen sözleşmelerde yer alan ilgili hükme “tavsiye” ibaresinin eklendiği anlaşılmaktadır. Buna
24-20/460-194 37/42 rağmen VOLTA’nın çok uzun yıllardır FSM’ler ile akdettiği sözleşmelerde “tavsiye”, “öneri” gibi ibarelerin bulunmadığı görülmektedir. Dolayısıyla ilgili sözleşme hükmü, sözleşmeyi akdeden alıcı konumunda bulunan FSM’lerin ürün fiyatlarını kendilerinin değil, sağlayıcının belirlediğini gösteren bulgulardandır. (111) Yapılan yerinde incelemeler sonucu elde edilen belgelerde, VOLTA’nın FSM olarak faaliyet gösteren bayilerinin ve rakip markalı ürünleri de satan bayilerinin ürün ve yedek parça fiyatlarının yeniden satış fiyatlarına müdahale etmek suretiyle sabit satış fiyatının ve asgari satış fiyatının belirlenmesi uygulamalarına ilişkin çok fazla sayıda tespit bulunmaktadır. VOLTA’nın yeniden satış fiyatının tespiti davranışının; teşebbüs bünyesindeki çalışanların doğrudan VOLTA’nın belirlediği fiyat seviyesinden düşük tutan FSM’lerin “fiyatların düzeltilmesi/düzelttirilmesi” istenerek uygulandığı, dolayısıyla VOLTA tarafından yeniden satıcılarının fiyatlarının yakından takip edildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde azami satış fiyatının asgari satış fiyatına dönüşmesinin taraflardan birisinin baskı ve teşviki ile mümkün olabileceği hükmü yer almaktadır. (112) Dosya kapsamında elde edilen belgelere bakıldığında, VOLTA tarafından belirlenen perakende satış fiyatlarına uymayan sistem üyelerine mal verilmeyeceğine veya yazılı ihtar gönderileceğine ilişkin ifadelerin geçtiği görülmektedir. Söz konusu belgelere/tespitlere aşağıda yer verilmiştir. Tespit-4 (…..) “Hayir birkaç ikazdan sonra ,halen ayni şeyleri yaparlarsa, yazili uyari ve ihtar a gideriz Tespit-5 (…..) “tarafımızdan sizlerle paylaşılan *PERAKENDE SATIŞ FİYATLARI* nı yazarak satış açmaları gerekliliğini tekrardan hatırlatmak isteriz. Bölge sorumlusu arkadaşlar hergün kontrolleri sağlayıp gerekleri ikazları yapacaklarını, ikazlara uymayan İŞ ORTAKLARIMIZLA İLGİLİ olarak da GEREKLİ YAPTIRIMLARIN uygulanacağını tekrardan hatırlatmak isteriz..” Tespit-7 (…..) (…..) fiyatlardan dolayı malını kes Tespit-15 (…..) “Gündel parekende fiyatı haricinde fiyat yazan Fsm’lerimize üzülerek belirtmek isterim ki ürün gönderimi fiyatlarınız düzelene kadar durdurulacaktır.” Tespit-25 (…..) “Bundan sonra belirlemiş olduğumuz kararlara uymayan mağazalara ürün gönderimini durduracağız” Tespit-26 (…..) “(.....) ₺’den RM5 satan mağazaya bird aha RM5 teslim edilmeyecektir.” (113) Sonuç olarak, dosya kapsamında elde edilen gerek teşebbüs içi gerek VOLTA ile alıcılar arasında gerçekleştirilen çok sayıda yazışmanın bulunduğu, söz konusu yazışmalar çerçevesinde, VOLTA tarafından belirlenen perakende satış fiyatlarının tavsiye niteliğinde olmadığı ve satış fiyatlarının dağıtım sisteminde bulunan sistem üyelerine birçok kez dikte edildiği, müdahalelerin sonuçsuz kalması halinde ilgili yeniden satıcıların çeşitli yaptırımlara maruz bırakılacağının belirtildiği görülmektedir. Keza VOLTA’nın alıcılarının yeniden satış fiyatını belirlemesine yönelik uygulamalarının 2020 yılının Haziran ayından itibaren 2024 yılının Ocak ayına kadar devam eden yaygın uygulamalar olduğu ve süreklilik arz ettiği görülmüştür. Bu kapsamda yeniden satıcılarla imzalanan dikey anlaşmalarda alıcının satış fiyatını belirleyen hükmün yanı sıra sağlayıcının fiiliyatta da alıcının yeniden satış fiyatını tespit ettiği anlaşılmıştır. Sonuç olarak söz konusu uygulamaların 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği kanaatine ulaşılmıştır.
24-20/460-194 38/42 I.3.3.2. YAYCILAR’da Yapılan Tespitlerin Değerlendirilmesi (114) YAYCILAR’da yapılan yerinde incelemede elde edilen “VOLTA MOTOR TÜM FSM’LER” isimli Whatsapp grubunun rakip konumdaki FSM’lerden oluştuğu görülmüştür. Yukarıda yer verilen 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasının yanı sıra Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği) “Tanımlar” başlıklı 3. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde “Fiyat tespiti, müşterilerin, sağlayıcıların, bölgelerin ya da ticaret kanallarının paylaşılması, arz miktarının kısıtlanması veya kotalar konması, ihalelerde danışıklı hareket konularında, rakipler arasında gerçekleşen, rekabeti sınırlayıcı anlaşma ve/veya uyumlu eylemler” kartel olarak nitelendirilmektedir. Bu kapsamda 4054 sayılı Kanun ile Ceza Yönetmeliği hükümleri birlikte değerlendirildiğinde ve Kurulun yerleşik içtihatları da göz önünde bulundurulduğunda, YAYCILAR’da elde edilen belgelerin, fiyat tespitine yönelik rakipler arası bir uzlaşıya işaret edip etmediği değerlendirilmiştir. (115) “VOLTA MOTOR TÜM FSM’LER” isimli Whatsapp grubu incelendiğinde, grubun VOLTA16 ve FSM yetkilileri/çalışanları olmak üzere toplam 56 üyeden oluştuğu ve 26.02.2020 tarihinde VOLTA yetkilisi (.....) tarafından kurulduğu görülmektedir. Dolayısıyla söz konusu grupta sadece rakiplerin değil sağlayıcının da yer aldığı anlaşılmaktadır. (116) Anılan grupta yapılan yazışmalarda, VOLTA çalışanlarının FSM’lerden daha aktif bir tutum içerisinde bulunduğu da görülmektedir. Buna göre, birçok mesajda VOLTA tarafından tek taraflı olarak, ürünlerin ve yedek parçaların yeniden satış fiyatlarına ilişkin duyurular ve hatırlatmalar FSM’lere yapılmakta; FSM yetkilileri ise, kimi zaman VOLTA’nın belirlemiş olduğu fiyatlara uygun davranacaklarını belirtmektedir. Her ne kadar FSM’ler VOLTA’nın belirlediği fiyatlarda değişiklik yapılmasına ilişkin öneriler getirse de sağlayıcı olarak güçlü konumda bulunan VOLTA’nın kendi fiyat politikasını uygulamaya devam ettiği anlaşılmaktadır. Örneğin, Tespit-13’te, FSM’lerin “Kesinlikle katılıyorum (.....) bey…Hatta daha yüksek yapalım gerekirse fiyatı”, “Rakiplere bakalim bence (.....) bileolabilir cok rahat” ifadelerine karşılık VOLTA çalışanının “Biz size belirleyeceğiz onu bilgilendireceğiz, üzerinde satana karışmayacağız” şeklindeki cevabı ve Tespit-23’te FSM’nin “…(.....) yada (.....), Herkes bi fiyat soylerse” ifadelerine karşılık VOLTA çalışanının “Fiyatlarda değişiklik yok, Devam ediyoruz” şeklindeki cevabı, fiyat belirleme gücünün VOLTA’ya ait olduğunu, yeniden satıcıların fiyat belirlemede aktif rol oynayamadıklarını ve fiyat belirleme özgürlüklerinin bulunmadığını göstermektedir. (117) Tespit-14,15,16,17’de VOLTA tarafından tüm FSM’lere hitaben tek taraflı olarak yeniden satış fiyatlarının duyurulduğu, Tespit-18’de “Farklı fiyat yok abi tek fiyattan ilerleyeceğiz”, Tespit-19’da “…tüm mağazalarımınızn (.....)₺ den satış yapmalarını istiyoruz.”, Tespit-29’da “Şu an dağıttığımız Vsa larımız (.....)₺ taban fiyat olarak koyalım lütfen kimse daha altına inmesin”, “Satış fiyatı olarakta en son (.....)₺’den satalım, Kimse fiyat kırmasın önemli bir konu” ifadeleri ile ortak fiyat/tek fiyat uygulamasının benimsendiği anlaşılmaktadır. FSM yetkilileri her ne kadar fiyata yönelik konuşmaların içinde yer alsa da, FSM yetkililerinin yapmış oldukları yazışmalar VOLTA’nın belirlemiş olduğu fiyata uygun hareket edeceklerini belirtmekle sınırlı kalmaktadır. Zira Tespit-25’te “Bundan sonra belirlemiş olduğumuz kararlara uymayan mağazalara ürün gönderimini durduracağız” ve Tespit-26’da “(.....) ₺’den RM5 satan 16 “VOLTA MOTOR TÜM FSM’LER” isimli Whatsapp grubunda VOLTA yetkilileri (.....) ile (.....)’in yer aldığı tespit edilmiştir.
24-20/460-194 39/42 mağazaya bird aha RM5 teslim edilmeyecektir” ifadeleri ile VOLTA’nın belirlemiş olduğu fiyatlara uymayan yeniden satıcıların yaptırım ile karşılaşacağına yönelik baskı ve tehdit uygulandığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla VOLTA’nın diğer tespitlerde yer verilen yeniden satıcılarına tek tek fiyat bilgisi ve baskı içeren mesajlar göndermekten ziyade grup üzerinden toplu olarak yeniden satıcılarına daha kolay yoldan ulaşarak satış fiyatını tespit etmektedir. Her ne kadar yatay anlamda rakip olan teşebbüsler aynı grupta yer alsa da grubun sağlayıcı tarafından kurulduğu, fiyatların sağlayıcı tarafından zorunlu şekilde uygulandığı, uymayanların yaptırımla karşılaşacağı tehdidinin yer aldığı ve VOLTA’nın mesajlarına sadece belirli isimlerin sağlayıcının fiyat politikasına riayet edeceğini gösterir minvalde cevaplar verdiği görülmektedir. Bu doğrultuda grupta, rakip teşebbüslerin aralarında fiyat bilgisi paylaşarak yatay bir anlaşma ya da bilgi değişimi yapmaktan ziyade sağlayıcının belirlediği fiyatların görüldüğü ve bunun dikey yönlü bir kısıtlamadan ibaret olduğu, dolayısıyla müşterek fiyat tespiti yönünde bir irade uyuşmasından ziyade dikey anlamda sağlayıcının satış fiyatını tespit etme konusundaki tek taraflı iradesinin yer aldığı değerlendirilmiştir. (118) Nihayetinde yeniden satış fiyatının belirlenmesine ilişkin tespit ve değerlendirmeler ile YAYCILAR’dan elde edilen belgeler bir arada değerlendirildiğinde; VOLTA’nın yeniden satış fiyatını belirleyen güçlü konumu ile yeniden satıcıların fiyatlarını sistematik olarak kontrol ettiği ve fiyattan sapanları uyardığı ve VOLTA’nın aynı davranışa rakip teşebbüslerin yer aldığı grupta da devam ettiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla YAYCILAR’dan elde edilen belgeler de VOLTA’nın yeniden satıcılarının satış fiyatlarını belirlemesi davranışı kapsamında değerlendirilmiştir. I.4.Uzlaşma Süreci ve İdari Para Cezasına İlişkin Değerlendirme (119) 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası; "Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir." hükmünü amirdir. (120) Ceza Yönetmeliğinin 4. maddesinde idari para cezası belirlenirken öncelikle temel para cezasının hesaplanacağı; ardından ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak temel para cezasının arttırılmasının ve/veya cezadan indirim yapılmasının söz konusu olacağı düzenlenmektedir. (121) Söz konusu Yönetmelik’in temel para cezasını düzenleyen 5. maddesinin ilk fıkrasına göre; temel para cezası hesaplanırken ihlale taraf olan teşebbüslerin Kurul tarafından saptanacak yıllık gayri safi gelirlerinin, karteller için %2'si ile %4'ü, diğer ihlaller için %0,5'i ile %3'ü arasında bir oran esas alınacaktır. Anılan maddenin ikinci fıkrasında ise birinci fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde ilgili teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususların dikkate alınacağı hükmüne yer verilmiştir. (122) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrasında “Soruşturmaya başlanmasından sonra Kurul, ilgililerin talebi üzerine veya resen, soruşturma sürecinin hızlı bitirilmesinden doğacak usuli faydaları ve ihlalin varlığına veya kapsamına ilişkin görüş farklılıklarını göz önüne alarak uzlaşma usulünü başlatabilir. Kurul, hakkında soruşturma başlatılan ve ihlalin varlığı ile kapsamını kabul eden teşebbüs veya teşebbüs birlikleri ile soruşturma raporunun tebliğine kadar uzlaşabilir.”, altıncı fıkrasında “Bu çerçevede Kurul, hakkında soruşturma açılan taraflara, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettikleri bir uzlaşma metni sunmaları için kesin bir süre verir.
24-20/460-194 40/42 Verilen süre geçirildikten sonra yapılan bildirimler dikkate alınmaz. İhlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla soruşturma sonlandırılır.” ve yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir.” hükümleri yer almaktadır. (123) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik’in (Uzlaşma Yönetmeliği) 5. maddesinin birinci fıkrasında ise “Soruşturma tarafları uzlaşma taleplerini yazılı olarak Kuruma iletir. Kurul, 4 üncü maddenin ikinci fıkrasındaki hususları dikkate alarak bu talebi kabul veya ret edebileceği gibi varsa diğer tarafların da uzlaşma görüşmelerine davet edilmesine karar verebilir” düzenlemesi bulunmaktadır. (124) Bu kapsamda VOLTA tarafından uzlaşma talebinde bulunulmuştur. Söz konusu başvuru üzerine Kurul tarafından uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir. (125) Söz konusu Kurul kararı ve Uzlaşma Yönetmeliği hükümleri uyarınca VOLTA ile yapılan uzlaşma görüşmesinde teşebbüse dosya konusu iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, uzlaşma tarafı olan teşebbüs hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan başlıca belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir. (126) Uzlaşma görüşmeleri neticesinde hazırlanan 03.04.2024 tarihli ve 2023-6-042/BN-02 sayılı Bilgi Notu Kurulun 04.04.2024 tarihli toplantısında görüşülmüştür. Bu kapsamda Kurul tarafından; 1. “VOLTA’nın yeniden satıcıların satış fiyatının tespit edilmesine yönelik davranışlarının 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, 2. Bu nedenle, VOLTA’ya 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası ve üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca 2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden (.....) oranında olmak üzere 8.779.353,60 TL idari para cezası uygulanmasına, 3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve Uzlaşma Yönetmeliği’nin 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına, 4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2022 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak (.....) oranında ve 6.584.515,20 TL tutarında idari para cezası uygulanmasına 5. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca, uzlaşma metninin Kuruma gönderilebilmesi için işbu ara kararın tebliğinden itibaren anılan teşebbüse 15 gün süre verilmesine, 6. Uzlaşma metninin süresi içinde gönderilmemesi halinde, Kurulun işbu ara kararıyla bağlı olmadığına” 24-16/397-MUA sayı ile karar verilmiştir. (127) Bahse konu ara kararda ceza oranı belirlenirken yukarıda yer verilen mevzuat
24-20/460-194 41/42 hükümleri dikkate alınarak, yeniden satıcıların satış fiyatının tespit edilmesi suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilmesi “diğer ihlaller” kategorisinde değerlendirilmiş ve temel para cezası başlangıç oranı %(.....) olarak belirlenmiştir. (128) Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ihlalin süresinin temel para cezasının tespitinde dikkate alınacağı öngörülmektedir. Belirtilen hükme göre temel para cezasının miktarı; bir ila beş yıl arasında süren ihlallerde yarısı oranında, beş yıldan uzun süren ihlallerde ise bir katı oranında arttırılacaktır. Dosya kapsamında yapılan tespitlerden ihlal süresi bir ila beş yıl arasında sürdüğü anlaşıldığından, Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca temel para cezasına esas başlangıç oranı yarısı oranında artırılarak uygulanacak temel para cezası oranı %(.....) olarak belirlenmiştir. (129) Diğer taraftan, Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesi ve 7. maddesi kapsamında herhangi bir ağırlaştırıcı ya da hafifletici unsur tespit edilememiştir. (130) Öte yandan Uzlaşma Yönetmeliği’nin 8. maddesinin birinci fıkrasında; “1) Uzlaşma tarafı, uzlaşma ara kararında bildirilen hususları kabul etmesi halinde, aşağıdaki unsurları içeren bir uzlaşma metnini sunar: a) Uzlaşma tarafının ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettiğine dair açık beyanı, b) Kurulun uzlaşma tarafına ihlal nedeniyle verebileceği azami idari para cezası oranı ve miktarı ile tarafın uzlaşma usulü çerçevesinde bu ceza oranını ve miktarını kabul ettiği, c) Uzlaşma tarafının hakkındaki iddialar konusunda yeterli derecede bilgilendirildiği ve kendi görüşlerini ve açıklamalarını aktarmak için tarafa yeterli imkân tanındığı, ç) İdari para cezasının ve uzlaşma metninde yer alan hususların uzlaşma tarafınca dava konusu yapılamayacağı.” hükmüne yer verilmiştir. Bu kapsamda VOLTA tarafından süresi içinde gönderilen uzlaşma metninin Uzlaşma Yönetmeliği’nin 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan unsurları içerdiği görülmüştür. (131) Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, yukarıda belirtilen uzlaşma ara kararı ile VOLTA tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde Ceza Yönetmeliği kapsamında hesaplanan idari para cezasının Uzlaşma Yönetmeliği’nin 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca %25 oranında indirilmesi; teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle 2022 yılı gayri safi gelirleri üzerinden %(.....) oranında idari para cezası uygulanması ve soruşturmanın teşebbüs bakımından uzlaşma ile sonlandırılması sonuçlarına varılmıştır. J. SONUÇ (132) 21.03.2024 tarih ve 24-14/303-M sayılı Kurul kararı ile açılan soruşturma kapsamında Rekabet Kurulunun 04.04.2024 tarihli ve 24-16/397-MUA sayılı uzlaşma ara kararına istinaden Volta Motor Sanayi ve Ticaret AŞ tarafından gönderilen nihai uzlaşma metninde ihlalin varlığı ve kapsamı ile uzlaşma ara kararında öngörülen azami idari para cezası oranı ve tutarı teşebbüs tarafından açıkça kabul edilmiş olup 1. Volta Motor Sanayi ve Ticaret AŞ’nin yeniden satıcılarının satış fiyatının tespit edilmesine yönelik davranışlarının 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine,
24-20/460-194 42/42 2. Bu nedenle, Volta Motor Sanayi ve Ticaret AŞ’ye4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası ve üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca 2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 8.779.353,60-TL idari para cezası uygulanmasına, 3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik”in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına, 4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 6.584.515,20-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına, 5. Böylece Rekabet Kurulunun 21.03.2024 tarih ve 24-14/303-M sayılı kararı uyarınca yürütülen soruşturmanın yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik iddia bakımından uzlaşma usulü ile sonlandırılmasına gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.


Full & Egal Universal Law Academy