Rekabet Kurumu Başkanlığından; REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2021-1-002 Karar Sayısı : 24-20/467-197 Karar Tarihi : 24.04.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER: Esra KÜÇÜKİKİZ, Burcu ÇALIŞKAN OLGUN, Betül AYHAN, Melisa AĞYÜZ AYDOĞDU, Selçuk YILMAZ, Talha ALPAY, Nadire Büşra EKİNCİ, Rıdvan ÖRNEK C. İNCELENEN TARAF : - Meta Platforms, Inc. - Meta Platforms Ireland Limited - WhatsApp LLC Temsilcileri: Dr. M. Fevzi TOKSOY, Bahadır BALKI, Erdem AKTEKİN, Ertuğrul Can BOLAT, Caner K. ÇEŞİT, Nabi Can ACAR Çamlıca Köşkü Tekkeci Sok. No:3-5 34345 Arnavutköy Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 20.10.2022 tarihli ve 22-48/706-299 sayılı kararı ile getirilen yükümlülükler doğrultusunda Meta Platforms Inc., Meta Platforms Ireland Limited ve WhatsApp LLC tarafından 05.04.2024 tarih ve 50802 sayılı dilekçe ile sunulan revize uyum tedbirlerinin değerlendirilmesi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 11.01.2021 tarihli ve 21-02/25-M sayılı kararı ile WhatsApp kullanıcılarına 08.02.2021 tarihinden itibaren getirilmesi öngörülen veri paylaşma zorunluluğunun 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 6. maddesini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak Meta Platforms Inc.1, Meta Platforms Ireland Limited2 ve WhatsApp LLC (hep birlikte META) hakkında soruşturma açılmasına karar verilmiştir. Ayrıca Kurulun 11.03.2021 tarihli ve 21-13/162-M sayılı kararı uyarınca Madoka Turkey Bilişim Hizmetleri Ltd. Şti. (MADOKA) yürütülen soruşturmaya taraf olarak dâhil edilmiştir. (3) Yürütülen soruşturma sonucunda alınan 20.10.2022 tarihli ve 22-48-706-299 sayılı Kurul kararında yerine getirilmesi gerekli tedbirlere yer verilmiştir. İlgili gerekçeli kararın META tarafından 09.09.2023 tarihinde tebellüğ edilmesini takiben tarafın anılan tedbirlerin Rekabet Kurumuna (Kurum) tevsik edilmesi için belirlenen bir aylık sürenin 09.12.2023 tarihine kadar uzatılmasına ilişkin süre uzatım talebi, Kurulun 05.10.2023 tarih ve 23-47/902-M sayılı kararı ile kabul edilmiştir. Bu çerçevede META tarafından sunulan Birinci Uyum Çözümü 11.12.2023 tarih ve 45896 sayılı dilekçe ile Kurum kayıtlarına süresi içinde intikal etmiştir. Takiben META tarafından sunulan söz konusu 1 Facebook Inc.in ticari ünvanı 28.10.2021 tarihinde “Meta Platforms, Inc.” olarak değiştirilmiş olup ilgili ünvan değişikliği 25.11.2021 tarihli Kurul toplantısında değerlendirilmiştir. 2 Facebook Ireland Limited’in ticari ünvanı 05.01.2022 tarihinde “Meta Platforms Ireland Limited” olarak değiştirilmiş olup 17.02.2022 tarihli Kurul toplantısında değerlendirilmiştir.
24-20/467-197 2/39 (4) Birinci Uyum Çözümü, revize edilerek 19.12.2023 tarihli ve 46225 sayılı dilekçe ile yeniden Kurum kayıtlarına iletilmiştir. (5) Söz konusu bildirimler üzerine düzenlenen 13.12.2023 tarih ve 2021-1-002/BN-16 sayılı Bilgi Notu, META tarafından sunulan 19.12.2023 tarihli dilekçe ile birlikte görüşülerek Kurul tarafından 21.12.2023 tarihli ve 23-60/1162-417 sayılı karar ile uyum önerilerinin ilgili Kurul kararında belirtilen yükümlülüğü karşılamadığına ve dolayısıyla 4054 sayılı Kanun 17. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile ikinci fıkrası kapsamında 12.12.2023 tarihinden başlamak üzere META’ya idari para cezası uygulanması gerektiğine karar verilmiştir. (6) META tarafından hazırlanan İkinci Uyum Çözümü 10.01.2024 tarih ve 47177 sayılı dilekçe ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Dilekçede yer alan hususlar Kurulun 18.01.2024 tarihli toplantısında görüşülerek 24-05/79-M sayı ile ek çalışma yapılması karara bağlanmıştır. (7) META’nın, 20.10.2022 tarihli ve 22-48/706-299 sayılı Kurul kararının e (b) bendinde öngörülen ve gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6 ay içerisinde gerekli tedbirlerin yerine getirilmesine ilişkin yükümlülük hakkındaki süre uzatımına ilişkin 27.02.2024 tarihli dilekçesi, Kurulun 29.02.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve süre uzatma talebinin reddine ve gerekli tedbirlerin sunulmasına kadar idari para cezasının devam etmesine 24-11/198-M sayı ile karar verilmiştir. (8) META tarafından, 10.01.2024 tarihli İkinci Uyum Çözümü revize edilerek 05.04.2024 tarih ve 50802 sayı ile (Üçüncü Uyum Çözümü) Kurum kayıtlarına iletilmiştir. Kurulun 18.04.2024 tarihli toplantısında 24-19/421-Mİ sayı ile ek çalışma yapılması gerektiğine karar verilmiştir. (9) META tarafından yapılan iyileştirmeler, 24.04.2024 tarihli ve 51168 sayılı yazı (Nihai Uyum Çözümü) ile Kurum kayıtlarına intikal ettirilmiştir. (10) Bu çerçevede hazırlanan 24.04.2024 tarihli ve 2021-1-002/BN-20 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (11) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle; - META tarafından 11.12.2023 tarihli ve 45896 sayılı yazı ile sunulan ve 05.04.2024 tarihli, 50802 sayılı ve 24.04.2024 tarihli, 51168 sayılı dilekçeler ile revize edilerek Rekabet Kurumu kayıtlarına sunulan tedbir önerilerinin Rekabet Kurulunun 20.10.2022 tarihli ve 22-48-706-299 sayılı kararının e) bendinin (a) alt bendinde hükme bağlanan; “Belirtilen ihlali sonlandırmak ve pazardaki etkin rekabetin tesis edilmesini temin etmek için gerekli tedbirleri, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren en geç 1 (bir) ay içerisinde Kuruma sunması” şeklindeki yükümlülüğü karşılamakta yeterli olduğu, - 4054 sayılı Kanun’un 17. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile ikinci fıkrası kapsamında, 12.12.2023 tarihinde başlamak üzere META hakkında uygulanan günlük idari para cezasının dilekçenin Rekabet Kurumu kayıtlarına intikal ettiği 05.04.2024 tarihine kadar devam etmesi gerektiği, - Bu doğrultuda, META’ya Kurulun 21.12.2023 tarihli ve 23-60/1162-417 sayılı kararı kapsamında 2022 yılı gayri safi gelirlerinin her gün için onbinde beşi oranında, 12.12.2023 tarihinden başlayarak 04.04.2024 tarihinde sona erecek şekilde, 115 gün için toplam (.....) TL idari para cezası verilmesi gerektiği,
24-20/467-197 3/39 - META tarafından sunulan nihai tedbir önerilerinin yerine getirilmesini teminen Mayıs ayı sonuna doğru uygulanmaya koyulması öngörülen sürenin uygun olduğu ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. Konu (12) Kurulun 11.01.2021 tarihli ve 21-02/25-M sayılı kararı ile yürütülen soruşturma sonucunda alınan 20.10.2022 tarihli ve 22-48-706-299 sayılı Kurul kararı kapsamında; a) Hakkında soruşturma yürütülen MADOKA’nın inceleme konusu faaliyetlerin sunumunda herhangi bir rolünün bulunmadığına, dolayısıyla dosya konusu soruşturma çerçevesinde değerlendirilen iddialar bakımından herhangi bir sorumluluğunun olamayacağına, b) META’nın kişisel amaçlı sosyal ağ hizmetleri, tüketici iletişim hizmetleri ve çevrim içi görüntülü reklamcılık pazarlarında hâkim durumda olduğuna, c) Temel hizmetler olarak adlandırılan Facebook, Instagram ve WhatsApp hizmetlerinden topladığı verileri birleştirmek suretiyle kişisel amaçlı sosyal ağ hizmetleri ile çevrim içi görüntülü reklamcılık pazarlarında faaliyet gösteren rakiplerinin faaliyetlerini zorlaştırmak ve pazara giriş engeli yaratmak suretiyle rekabetin bozulmasına yol açtığına ve 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiğine, d) Bu nedenle META’ya 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik” in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası ve üçüncü fıkrasının (b) bendi hükümleri uyarınca 2021 mali yılı sonunda oluşan ve Kurul tarafından belirlenen yıllık gayri safi gelirlerinin %(.....) oranında olmak üzere idari para cezası verilmesine, e) META’nın a. (c) bendinde belirtilen ihlali sonlandırmak ve pazardaki etkin rekabetin tesis edilmesini temin etmek için gerekli tedbirleri, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren en geç bir ay içerisinde Kuruma sunması, b. Gerekli tedbirleri gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6 (altı) ay içerisinde yerine getirmesi, c. İlk uyum tedbirinin uygulanmaya başlamasından itibaren 5 (beş) yıllık süre boyunca ve yılda bir periyodik olarak Kuruma rapor sunması yükümlülüklerini yerine getirmesine karar verilmiştir. (13) İlgili gerekçeli kararın META tarafından 09.09.2023 tarihinde tebellüğ edilmesini takiben tarafın anılan tedbirlerin Kuruma tevsik edilmesi için belirlenen bir aylık sürenin 09.12.2023 tarihine kadar uzatılmasına ilişkin süre uzatım talebi, Kurulun 05.10.2023 tarih ve 23-47/902-M sayılı kararı ile kabul edilmiştir. (14) Bu çerçevede, META tarafından sunulan uyum önerilerine ilişkin Kurul kararında; - Meta Platforms, Inc., Meta Platforms Ireland Limited ve WhatsApp LLC’den oluşan META ekonomik bütünlüğünün 11.12.2023 tarihli ve 45896 sayılı yazı ile
24-20/467-197 4/39 süresi içerisinde Rekabet Kurumu kayıtlarına sunduğu uyum önerileri ile 19.12.2023 tarihli ve 46285 sayılı yazı ile revize ederek Rekabet Kurumu kayıtlarına sunduğu uyum önerilerinin, “Uyum Çözümü’nün Başlatılmasıyla Seçimin Teyit Edilmesi” başlıklı beş numaralı diyagramı ile söz konusu diyagramda yer alan ifade ve açıklamaların, Rekabet Kurulunun 20.10.2022 tarihli ve 22-48-706-299 sayılı kararının e) bendinin (a) alt bendinde hükme bağlanan; “Belirtilen ihlali sonlandırmak ve pazardaki etkin rekabetin tesis edilmesini temin etmek için gerekli tedbirleri, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren en geç 1 (bir) ay içerisinde Kuruma sunması” şeklindeki yükümlülüğü karşılamakta yeterli olmadığına, - Söz konusu yükümlülük kapsamında gerekli tedbirlerin Kuruma tevsik edilmesi için belirlenen bir aylık sürenin 09.12.2023 tarihine kadar uzatılmasına ilişkin süre uzatım talebi Kurulun 05.10.2023 tarih ve 23-47/902-M sayılı kararı ile kabul edildiğinden, 20.10.2022 tarihli ve 22‐48/706‐299 sayılı Kurul kararının e (a) bendinde yer alan yükümlülük kapsamında META tarafından Nihai Uyum Çözümü’nün Kuruma sunulması için son tarihin 11.12.2023 olduğu dikkate alındığında, 4054 sayılı Kanun’un 17. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile ikinci fıkrası kapsamında 12.12.2023 tarihinden başlamak üzere META ekonomik bütünlüğü hakkında idari para cezası uygulanması gerektiğine karar verilmiştir. (15) Bu çerçevede META tarafından, Kurum kayıtlarına giren Birinci Uyum Çözümü -kabul edilmeyen hususlar bakımından- revize edilmiştir (İkinci Uyum Çözümü). Bu kapsamda Kurul tarafından; - “Hesapları Kaldır” ifadesinin, kullanıcıların, hesaplarının silinmesi endişesini taşımadan hesaplarını ayrı ayrı kullanabileceğini açıkça anlayabileceği şekilde revize edilmesi gerektiği, - “Hesapları Kaldır” ve “Onayla” seçeneklerinin aynı renk ve görüntü tasarımına sahip olması gerektiği ve - Bildirim ekranlarında yer alan açıklamalardaki yazı puntolarının özellikle İngilizce versiyonuna kıyasla okumakta güçlüğe neden olabilecek şekilde küçük olması sebebiyle revize edilmesi gerektiği değerlendirilerek bu hususların açıklığa kavuşturulması adına ek çalışma yapılmasına karar verilmiştir. (16) Yukarıda yer verilen Kurul kararı META’ya aktarılmış ve akabinde söz konusu hususların netleştirilmesi için META’ya 26.02.2024 tarihine kadar süre tanınmıştır. META tarafından tedbirlerin yerine getirilmesine ilişkin belirlenen süre bakımından süre uzatım talebi iletilmiş, ancak Kurulun değerlendirmeye konu ettiği hususlar bakımından somut tedbir önerileri sunulmamıştır. Söz konusu dilekçe, Kurul tarafından değerlendirilerek; - 10.01.2024 tarihli ve 47177 sayılı yazı ile revize edilerek Kurum kayıtlarına sunulan uyum çözümünde yer verilen bazı hususların Kurulun 18.01.2024 tarihli ve 24-05/79-M sayılı kararı doğrultusunda açıklığa kavuşturulması bakımından yeterli olmadığına,
24-20/467-197 5/39 - Kurulun 20.10.2022 tarihli ve 22-48/706-299 sayılı kararının e bendinin (b) alt bendinde belirtilen sürenin iki ay uzatılması talebinin reddine, - META’nın 20.10.2022 tarihli ve 22-48/706-299 sayılı Kurul kararı kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmemesi üzerine, Kurulun 21.12.2023 tarihli ve 23-60/1162-417 sayılı kararı ile 12.12.2023 tarihinden başlamak üzere her gün için cironun onbinde beşi oranında uygulanan idari para cezasının, ihlalin sonlandırılması ve pazardaki etkin rekabetin tesis edilmesini temin etmek için gerekli tedbirler sunulana kadar devam etmesine karar verilmiştir. (17) META tarafından, İkinci Uyum Çözümü revize edilerek 05.04.2024 tarih ve 50802 sayı ile Üçüncü Uyum Çözümü Kurum kayıtlarına iletilmiştir. Söz konusu dilekçe hakkında; Kurulun 18.04.2024 tarihli toplantısında 24-19/421-Mİ sayı ile değerlendirmeye konu ettiği hususların açıklığa kavuşturulması için ek çalışma yapılması gerektiğine karar verilmiştir. Bu doğrultuda META tarafından yapılan iyileştirmeleri içeren Nihai Uyum Çözümü 24.04.2024 tarih ve 51168 sayılı dilekçe ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. G.2. Değerlendirme G.2.1. META Tarafından Sunulan 11.12.2023 Tarihli Birinci Uyum Çözümü Dilekçesi (18) META tarafından 11.12.2023 tarihli ve 45896 sayılı yazı ile sunulan Birinci Uyum Çözümü’ne ilişkin dilekçede; (i) Facebook ve Instagram hesapları için geliştirilmiş bir hesaplar merkezinin kullanıma sunulması, (ii) WhatsApp kullanıcılarına, temel hizmetler (Facebook ve Instagram) genelinde META tarafından birleştirilen sınırlı veriler üzerinde daha fazla netlik ve kontrol sağlanması olmak üzere iki ana unsur kapsamında çözüm önerisi sunulmuştur. Bu doğrultuda; A. Facebook ve Instagram Hesapları için Geliştirilen Hesaplar Merkezi’ne Yönelik Olarak - “Geliştirilmiş Hesaplar Merkezi” isimli çözüm fonksiyonu ile bir kullanıcının Facebook ve Instagram hesaplarının ayrı tutulmasının amaçlandığı, - Geliştirilmiş Hesaplar Merkezi’nin kullanıma sunulmasıyla birlikte bir kullanıcının Facebook ve Instagram hesaplarını olumlu bir eylemle aynı Hesaplar Merkezi’ne eklemeyi seçmediği sürece META’nın artık bu hesaplar arasında kişisel kullanıcı verisini birleştirmeyeceğinin taahhüt edildiği, - Öte yandan eğer bir kullanıcı Facebook ve Instagram hesaplarını Hesaplar Merkezi’ne eklerse, bu olumlu eylemin bu kişinin, yalnızca veri birleştirmeye dayalı olarak mümkün olabilen ve aşağıda yer verilen bağlantılı birtakım fonksiyonlardan yararlanmasına olanak tanıyacağı; Instagram ve Facebook profillerinde gönderi, hikâye veya reels paylaşmak, Facebook, Instagram veya META hesaplarıyla giriş yapmak, Ad, profil resmi, kullanıcı adı ve/veya avatarı Facebook, Instagram ve/veya META Horizon arasında senkronize etmek,
24-20/467-197 6/39 Hesaplar arasında alışveriş etkinliğini senkronize etmek, META Pay’i Facebook ve Instagram’da kullanmak, Facebook ve Instagram hesaplarında dijital cüzdan kullanmak, Facebook Dating ve Instagram’ı birleştirmek, META Horizon’da kişileri takip etmek, META Horizon’da diğer profilleri göstermek ve META Horizon Worlds’te çekilen medyayı META bulut albümleri aracılığıyla Facebook veya Instagram fotoğraf galerisinde görüntülemek. - Söz konusu fonksiyonların Hesaplar Merkezi’ne hesap eklememiş bir kullanıcı tarafından kullanılamayacak olması ile birlikte içeriklerin diğer META platformlarında manuel olarak paylaşılır olmaya devam edeceği, - Listede sunulan bağlantılı fonksiyonların sağlanabilmesi adına Hesaplar Merkezi’ne eklenen Facebook ve Instagram hesaplarına ait verilerin META tarafından birleştirebileceği3, - Bahse konu verilerin esas itibarıyla kişisel veriyi4 ihtiva ettiği, nitekim META’nın iş modelinin doğası gereği, Temel Hizmetler üzerinde topladığı verilerin büyük çoğunluğunun kişisel verilerden oluştuğu, bu kapsamda geliştirilmiş Hesaplar Merkezi’nin ise kullanıcılara kendi verileri, eş deyişle kişisel verileri üzerinde kontrol sağlamak üzere tasarlandığı5, - Bahse konu uyum çözümlerine benzer şekilde, hem Alman Federal Kartel Ofisi’nin (FCO) 6 Şubat 2019 tarihli kararı hem de Dijital Pazarlar Yasası’nın (Digital Markets Act-DMA) 5 (2). maddesinin, münhasıran kişisel/kullanıcı verileriyle ilgili olduğu ve her ikisi için de META tarafından geliştirilen Uyum Çözümü’nün, Hesaplar Merkezi etrafında şekillendirildiği, i. Kullanıcı Kontrol Aracının İşleyişine Yönelik Olarak - Hesaplar Merkezi’nin, esasında META tarafından 2020’de kullanıma sunulduğu ve hâlihazırda var olan bir kullanıcı kontrol aracı olup kullanıcıların Facebook ve Instagram arasındaki bağlantılı fonksiyonları yönetebilmeleri amacıyla tasarlandığı, - Geliştirilmiş Hesaplar Merkezi’nin ise esasında META tarafından bir katılma aracı (opt-in tool) olarak tasarlandığı, bir başka deyişle, aşağıda “İstisnalar” başlığında yer verilen sınırlı istisnalar dışında, bir kullanıcının Facebook veya Instagram hesabındaki kişisel kullanıcı verisinin o kişinin Facebook veya Instagram hesabıyla, yalnızca kullanıcı buna izin vermek için hesaplarını bağladığında birleştirilebileceği, kullanıcı hesaplarını aynı Hesaplar Merkezi’ne eklemediyse bu hesapların farklı kullanıcılara aitmişçesine muamele görmeye devam edeceği, - Öte yandan uyum çözümü kapsamında, kullanıcı hesaplarını bağlamayı seçse dahi söz konusu kontrolün geri alınabilir olduğu, - (…..), 3 Bu verilerin kapsamının ve kullanım sınırlamalarının META’nın Gizlilik Politikası’na tabi olacağı ifade edilmektedir. 4 META tarafından “kişisel veriler” genel olarak kimliği belirli veya belirlenebilir yaşayan bir bireyle ilgili her türlü veri olarak tanımlanmaktadır. 5 (…..)
24-20/467-197 7/39 - (…..), - (…..), pratikte bir Facebook hesabıyla birleştirilen yeni Instagram etkinliklerine ilişkin veri birleştirmelerinin çoğunun, kullanıcının hesaplarını bağlama iznini geri almasından sonraki birkaç gün içinde duracağının öngörüldüğü, ii. Geliştirilmiş Hesaplar Merkezi’nin Etkisine Yönelik Olarak - Uyum Çözümü’nün uygulanmasıyla, Temel Hizmetler’deki kişisel kullanıcı verilerinin, kullanıcılar şayet hesapları aynı Hesaplar Merkezi’ne rızaları doğrultusunda eklemeyi seçmezse, META tarafından birleştirilmeyeceği, - Böylece kullanıcı hesaplarının varsayılan olarak ayrılacağı ve hesapların yalnızca kullanıcı seçtiği takdirde birbirine bağlanabileceği, - Veri birleştirmesini gerektiren mevcut veya META tarafından yeni sunulacak gelecekteki bağlantılı fonksiyonların ise (örneğin işletmeler ve diğer kullanıcılar tarafından kullanılan çapraz içerik paylaşımı) kullanıcıların tercihi doğrultusunda faydalanabilir kalmaya devam edeceği, iii. Geliştirilmiş Hesaplar Merkezi’nin Uygulanmasına Yönelik Olarak - Geliştirilmiş Hesaplar Merkezi’ne, hem Instagram’dan hem de Facebook’tan aynı şekilde, “Ayarlar” aracılığı ile erişilebileceği, ayrıca, geliştirilmiş Hesaplar Merkezi’nde kullanıcılar tarafından ilgili hizmetlerdeki durumların da görülebilir olacağı, - Bütünlüğün sağlanması adına, Hesaplar Merkezi için aşağıda sunulan ekran görüntülerinin DMA uyum sürecinde benimsenecek yaklaşımı yansıttığı ve Avrupa Birliğine (AB) sunulan ekranlar olduğu, dolayısıyla Türk kullanıcıların Hesaplar Merkezi’ne erişirken AB’deki kullanıcılarla aynı ürün deneyimini elde etmelerini sağlanacağı6, - Aşağıdaki Şekil 1’de (Facebook’tan) ve Şekil 2’de (Instagram’dan) Geliştirilmiş Hesaplar Merkezi’ne gitmek için kullanıcı akışının örnek ekran görüntülerinin sunulduğu, 6 Şekil 3-5’in İngilizce versiyonları DMA süreci kapsamında Avrupa Komisyonu’na sunulan versiyonlar olup Türkçe versiyonlar bunların uygun çevirileridir. Bir başka ifadeyle, Türkiye’de uygulamaya konulacak ekranlar, AB’de uygulamaya konulacak ekranların Türkçe versiyonları olacaktır.
24-20/467-197 36/39 G.3. META Tarafından Sunulan Nihai Uyum Çözümü’ne İlişkin Değerlendirmeler (30) Kurulun 20.10.2022 tarihli ve 22‐48/706‐299 sayılı kararının 557. paragrafında META’nın kişisel sosyal ağ hizmetleri kapsamında; kullanıcı adı, şifresi, doğum tarihi, e-posta adresi, telefon numarası, cihaz bilgisi, finansal işlemlerde kullanılan hesap gibi bilgileri, kullanım alışkanlıkları, gönderilerdeki içerik ve benzeri bilgileri ve tüketici iletişim hizmetleri kapsamında ise kullanıcı adı, şifresi, telefon numarası, profil fotoğrafı, profil bilgileri, konum bilgisi, cihaz bilgisi, finansal işlemlere ilişkin hesap, kullanıcının rehberindeki kişileri, kullanım alışkanlıkları gibi bilgileri topladığı değerlendirilmiştir. Teşebbüsün ayrıca, temel platform hizmetleri kapsamında edindiği söz konusu bilgileri, diğer hizmetlerinde de kullandığı ve farklı hizmetlerden edindiği bilgileri birleştirdiği anlaşılmıştır. (31) Karar kapsamında META’nın söz konusu veri birleştirme eylemi, dışlayıcı bir kötüye kullanma olarak değerlendirilmiş ve eylemin hem sosyal ağ hizmetleri pazarındaki hem de çevrim içi görüntülü reklamcılık hizmetleri pazarındaki etkileri incelenmiştir. Bahse konu verilerin, hem sosyal ağ hem de çevrim içi reklamcılık hizmetlerindeki faaliyetlerin sunumu bakımından kritik önemde olduğu ortaya konulmuş ve rakiplerin META tarafından birleştirilmiş olan veri setine eş değer bir veri seti oluşturmasının veya buna erişmesinin mümkün olmadığı değerlendirilmiştir. Bu durumun ise her iki pazar bakımından da bir giriş engeli yarattığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca ilgili kararın devamında, META’nın reklamverenler bakımından giderek artan önemi, reklam harcamalarının dağılımı dikkate alınarak ortaya konmuştur. Bu doğrultuda reklamverenlerin, META’nın veri birleştirme eylemi sebebiyle META ürünlerindeki reklam mecralarını daha fazla tercih ettikleri, rakip sosyal ağ hizmetleri sağlayıcılarının da dâhil olduğu rakip yayıncıların ise reklamverenlere erişiminin sınırlandığı anlaşılmıştır. (32) Bu değerlendirmelerle bağlantılı şekilde, META’nın reklam gelirlerinin arttığı ve pazardaki konumunu koruduğu tespit edilmiştir. Söz konusu analiz ve incelemeler neticesinde META’nın farklı hizmetlerinden elde ettiği verileri birleştirmek suretiyle sosyal ağ hizmetleri ve çevrim içi reklamcılık pazarlarında rekabeti sınırladığı ve tüketici zararına yol açtığı anlaşıldığından META’nın hâkim durumunu kötüye kullandığı ve bu davranışının 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “ticarî faaliyet alanına başka bir teşebbüsün girmesine doğrudan veya dolaylı olarak engel olunması ya da rakiplerin piyasadaki faaliyetlerinin zorlaştırılmasını amaçlayan eylemler” kapsamına girdiği ve 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda karar sonucunda, META’ya belirtilen ihlali sonlandırmak ve pazardaki etkin rekabetin tesis edilmesini temin etmek için gerekli tedbirleri alması şeklinde yükümlülük getirilmiştir. (33) Yukarıda yer alan bilgiler çerçevesinde, META’nın sunduğu Üçüncü Uyum Çözümü hakkında Kurulun 18.04.2024 tarihli toplantısında 24-19/421-Mİ sayı ile değerlendirmeye konu ettiği; - “Hesapları Kaldır” ifadesinin bildirim akışının tüm ekranlarında “Hesapları Ayır” olarak revize edilmesi gerektiği, - Hesapları ayırma işlemini hesaplarının silinmesi anlamı taşımadığı hakkında kullanıcılara ek bilgilendirme sağlanması hususlarına yönelik olarak revize edilen Nihai Uyum Çözümü’nün değerlendirilmesi gerekmektedir.
24-20/467-197 37/39 (34) META tarafından sunulan Üçüncü Uyum Çözümü’nde, daha önce İkinci Uyum Çözümü’nde yer alan “Onayla” ve “Hesapları Kaldır” seçeneklerinin “Hesaplar arasında verileri kullan” ve “Hesapları Yönet” olarak değiştirildiği, buna ilaveten “Hesaplar arasında verileri kullan” ve “Hesapları Yönet” seçeneklerinin her birinin altında ek açıklamalara yerildiği anlaşılmaktadır. Öte yandan, akış içerisindeki bildirim ekranlarının tümünde “Hesapları Kaldır” ifadesinin Kurulun 18.01.2024 tarihli toplantısındaki değerlendirmesi doğrultusunda revize edilmediği söylenebilecektir. Bu çerçevede, Kurulun 18.04.2024 tarihli toplantısındaki değerlendirmeleri doğrultusunda, META tarafından sunulan Nihai Uyum Çözümü’nde yer alan tüm “Kaldır” ibarelerinin “Ayır” olarak revize edilebileceği belirtilmektedir. Böylelikle, kullanıcılar tarafından “Kaldır” ibaresi ile hesabının tamamen silinmesi şeklindeki olası yanlış anlaşılmanın giderilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, Kurul tarafından işaret edilen hesapları ayırma işlemini hesaplarının silinmesi anlamı taşımadığı hakkında kullanıcılara ek bilgilendirme sağlanması hususuna ilişkin olarak Nihai Uyum Çözümü’nde sunulan bildirim akışındaki “Hesapları Yönet” başlıklı ekranda; i. “Hesapları bu Hesaplar Merkezi’nden ayırırsan hesapların silinmeyecek veya dondurulacaktır.” ifadelerine de yer verildiği, ii. Buna ilave olarak “Bir hesabı kaldırdığında, hesap tarafından yönetilen profiller de kaldırılacaktır.” cümlesindeki “kaldır” ifadesinin “Ayırdığın bir hesap tarafından yönetilen profiller, hesapla birlikte taşınacaktır.” olarak değiştirildiği görülmekte olup Kurul tarafından dile getirilen bahse konu endişenin bütünüyle bertaraf edildiği değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, söz konusu açıklamaların bildirim ekranlarının İngilizce versiyonunda da yer aldığı görülmektedir. (35) Sonuç olarak, META tarafından sunulan 24.04.2024 tarihli Nihai Uyum Çözümü’nde, Kurulun 18.04.2024 tarihli toplantısında değerlendirmeye konu ettiği hususlara yönelik somut iyileştirmelerin gerçekleştiği değerlendirilmektedir. Tüm bu değerlendirmeler ışığında, Nihai Uyum Çözümü’ndeki tasarımın kullanıcılara hesapları arasında veri birleştirme veya birleştirmeme hususunda daha anlaşılır ve açıklayıcı seçenekler sunduğu sonucuna ulaşılmıştır. (36) Yukarıda yapılan değerlendirmeler çerçevesinde, META tarafından 24.04.2024 tarihli dilekçe ile revize edilen Nihai Uyum Çözümü’nün, Kurulun 20.10.2022 tarihli ve 22‐48/706‐299 sayılı kararı uyarınca META’ya getirilen “ihlali sonlandırmak ve pazardaki etkin rekabetin tesis edilmesini temin etmek için gerekli tedbirleri Kuruma sunma” yükümlülüğünü karşıladığı ve söz konusu tedbir önerisinin dosya kapsamında oluşan rekabet karşıtı endişeleri giderme noktasında yeterli olduğu değerlendirilmektedir. (37) Bunun yanı sıra Kurulun 20.10.2022 tarihli ve 22-48-706-299 sayılı kararının e) bendinin (b) alt bendinde ise “Gerekli tedbirleri gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6 (altı) ay içerisinde yerine getirmesi” hükme bağlanmıştır. META tarafından Nihai Uyum Çözümü çerçevesinde sunulan söz konusu değişiklerin Türkiye’de sunulan deneyimi AB’de sunulan deneyimden daha da farklılaştırdığı için bu değişikliklerin uygulamaya konulması amacıyla ek bir süreye ihtiyaç duyulduğu ve bu değişiklikleri Mayıs ayı sonuna doğru uygulamaya koymaya başlayacağı ifade edilmiştir. Bu itibarla META tarafından sunulan nihai tedbir önerilerinin yerine getirilmesi için öngörülen sürenin makul olduğu kanaatine varılmıştır. G.4. META Hakkında Uygulanan İdari Para Cezasına Yönelik Değerlendirme (38) Kurulun 21.12.2023 tarihli ve 23-60/1162-417 sayılı kararında, “ (…) META’nın 11.12.2023 tarihli ve 45896 sayılı yazı ile süresi içerisinde Rekabet Kurumu kayıtlarına
24-20/467-197 38/39 sunduğu uyum önerileri ile 19.12.2023 tarihli ve 46285 sayılı yazı ile revize ederek Rekabet Kurumu kayıtlarına sunduğu uyum önerilerinin “Uyum Çözümü’nün Başlatılmasıyla Seçimin Teyit Edilmesi” başlıklı kısmın dosya kapsamındaki rekabetçi endişeleri gidermekte yeterli görülememesi üzerine Nihai Uyum Çözümü’nün Kuruma sunulması için son tarih olan 11.12.2023 tarihi dikkate alınarak, 4054 sayılı Kanun’un 17. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile ikinci fıkrası kapsamında 12.12.2023 tarihinden başlamak üzere Meta Platforms, Inc., Meta Platforms Ireland Limited ve WhatsApp LLC’den oluşan META ekonomik bütünlüğüne idari para cezası verilmesine” karar verilmiştir. (39) META tarafından Kurum kayıtlarına iletilen ve 05.04.2024 tarihli Üçüncü Uyum Çözümü’nde kabul edilmeyen kısımlara ilişkin 24.04.2024 tarihli ve 51168 sayılı dilekçe ile revize edilen Nihai Uyum Çözümü’nün, dosya kapsamındaki rekabetçi endişeleri sonlandırarak pazardaki etkin rekabetin tesis edilmesine ilişkin yükümlülükleri karşıladığı değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda, META’nın 20.10.2022 tarihli ve 22-48-706-299 sayılı Kurul kararı kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle 4054 sayılı Kanun’un “Nispi İdari Para Cezası” başlıklı 17. maddesinin birinci fıkrası kapsamında 12.12.2023 tarihinden başlamak üzere her gün için cironun onbinde beşi oranında uygulanan para cezasının, revize çözümlerin Kurum kayıtlarına intikal ettiği 05.04.2024 tarihine kadar devam etmesine, bu doğrultuda 12.12.2023 tarihinden başlamak üzere 04.04.2024 tarihinde sona eren 115 gün için toplam (.....)TL idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir. H. SONUÇ (40) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 1- Meta Platforms, Inc., Meta Platforms Ireland Limited ve WhatsApp LLC’den oluşan META ekonomik bütünlüğü tarafından 11.12.2023 tarihli ve 45896 sayılı yazı ile sunulan tedbir önerilerinin revize edilerek 05.04.2024 tarihli, 50802 sayılı ve 24.04.2024 tarihli, 51168 sayılı dilekçeler ile Rekabet Kurumu kayıtlarına sunulan tedbir önerilerinin Rekabet Kurulunun 20.10.2022 tarihli ve 22-48-706-299 sayılı kararının e) bendinin (a) alt bendinde hükme bağlanan; “Belirtilen ihlali sonlandırmak ve pazardaki etkin rekabetin tesis edilmesini temin etmek için gerekli tedbirleri, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren en geç 1 (bir) ay içerisinde Kuruma sunması” şeklindeki yükümlülüğü karşılamakta yeterli olduğuna, 2- 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 17. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile ikinci fıkrası kapsamında, 12.12.2023 tarihinde başlayan Meta Platforms, Inc., Meta Platforms Ireland Limited ve WhatsApp LLC’den oluşan META ekonomik bütünlüğü hakkında uygulanan günlük idari para cezasının 04.04.2024 tarihinde (04.04.2024 dahil) sonlandırılmasına, 3- Bu doğrultuda, Meta Platforms, Inc., Meta Platforms Ireland Limited ve WhatsApp LLC’den oluşan META ekonomik bütünlüğüne Kurulun 21.12.2023 tarihli ve 23-60/1162-417 sayılı kararı kapsamında 2022 yılı gayri safi gelirlerinin her gün için onbinde beşi oranında olmak üzere, 12.12.2023 tarihinde başlayan ve 04.04.2024 tarihinde sona eren (04.04.2024 dahil) 115 gün için toplam (…..) TL idari para cezası verilmesine, 4- META tarafından sunulan nihai tedbir önerilerinin Türkiye’deki tüm kullanıcılar bakımından en geç 31.05.2024 tarihi itibarıyla yerine getirilmesine
24-20/467-197 39/39 gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy