Rekabet Kurumu - Karar Sayı 24-21/488-208

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-2-061 (Soruşturma/Uzlaşma) Karar Sayısı : 24-21/488-208 Karar Tarihi : 03.05.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN C. İLGİLİ TARAF : Keskinoğlu Tavukçuluk ve Damızlık İşl. San. Tic. AŞ Temsilcileri: Metin PEKTAŞ, Av. Beyza SARIPINAR, Av. Derviş Boran BEYSÜLEN Eskişehir Yolu Bilkent Kavşağı Mustafa Kemal Mah. 2118. Cadde No:4 Maidan İş ve Yaşam Merkezi B Blok Kat:3 Çankaya/Ankara D. BAŞVURUDA BULUNAN : Resen (1) E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 04.01.2024 tarihli ve 24-01/8-M(1) sayılı kararı ile beyaz et sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin rekabete hassas bilgi değişimi yoluyla 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturma kapsamında uzlaşma ara kararına istinaden Keskinoğlu Tavukçuluk ve Damızlık İşl. San. Tic. AŞ tarafından gönderilen uzlaşma metni neticesinde soruşturmanın adı geçen teşebbüs bakımından sonlandırılması. (2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Karara konu olan iddialar özetle; Keskinoğlu Tavukçuluk ve Damızlık İşl. San. Tic. AŞ’nin (KESKİNOĞLU) rekabete hassas bilgi değişimi yoluyla 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)'un 4. maddesini ihlal ettiğine yöneliktir. (3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulu (Kurul) tarafından 23.11.2023 tarih ve 23-54/1073-M sayı ile, beyaz et sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri iddiası ile ilgili olarak aynı Kanun’un 40. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. (4) Önaraştırma kapsamında yapılan yerinde incelemelerde, beyaz et sektöründe faaliyet gösteren bazı teşebbüslerin rekabete hassas bilgi değişimi yoluyla 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal ettiklerine dair şüphe uyandıran bazı belgeler elde edilmiştir. Önaraştırma süreci sonunda hazırlanan 27.12.2023 tarihli ve 2023-2-061/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, Kurulun 04.01.2024 tarihli toplantısında ele alınmış ve 24-01/8-M(1) sayı ile rekabete hassas bilgi değişimi yoluyla 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik olarak aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca, Abalıoğlu Lezita Gıda Sanayi AŞ (LEZİTA), As Tavukçuluk Tarım İşl. San. ve Tic. Ltd. Şti. (ASPİLİÇ), Banvit Bandırma Vitaminli Yem Sanayi AŞ (BANVİT), Beypi Beypazarı B. RAPORTÖRLER : Didem ULUÇ SÜDEMEN, Muhammed Ali BEKTEMUR, Hasan Yıldıray KARAYEL, Murat KARA, Nur KÖKSAL, Zekiye KARALİ, Dilan FİDANER, Azerhan Utku FINDIK, Mücahit CEYLAN
24-21/488-208 2/47 Tarımsal Üretim Paz. San. ve Tic. AŞ (BEYPİLİÇ), Erpiliç Entegre Tavukçuluk Üretim Pazarlama ve Tic. AŞ (ERPİLİÇ), KESKİNOĞLU, Şenpiliç Gıda Sanayi AŞ (ŞENPİLİÇ), CP Standart Gıda San. ve Tic. AŞ (CP), Gedik Tavukçuluk ve Tarım Ürünleri Tic. San. AŞ (GEDİK), Hastavuk Gıda Tarım Hayvancılık Sanayi ve Ticaret AŞ (HASTAVUK) hakkında soruşturma açılmasına karar verilmiştir. (5) Söz konusu soruşturmaya ilişkin Soruşturma Bildirimi, 19.01.2024 tarihli ve 81910 sayılı yazı ile KESKİNOĞLU’na 23.11.2024 tarihinde tebliğ edilmiş ve taraftan 30 gün içinde birinci yazılı savunmasını göndermesi talep edilmiştir. Tarafın ilk yazılı savunması 16.02.2024 tarih ve 48758 sayı ile yasal süresi içinde Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına girmiştir. (6) Soruşturma süreci devam ederken Kurum kayıtlarına 14.02.2024 tarih ve 48670 sayı ile intikal eden yazı ile KESKİNOĞLU tarafından yapılan uzlaşma başvurusu, Kurul gündeminde görüşülmüş ve Kurulun 28.03.2024 tarihli ve 24-15/315-M sayılı kararı ile KESKİNOĞLU’nun uzlaşma talebi kabul edilerek uzlaşma görüşmelerinin başlatılmasına karar verilmiştir. Anılan Kurul kararına istinaden 02.04.2024 tarihinde KESKİNOĞLU yetkilileri ve temsilcileriyle uzlaşma görüşmesi yapılmıştır. Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik (Uzlaşma Yönetmeliği)’in 6. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yapılan görüşmede teşebbüse söz konusu iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, uzlaşma tarafı olan teşebbüs hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir. (7) Uzlaşma görüşmesi doğrultusunda hazırlanan 17.04.2024 tarihli ve 2023-2-061/BN-08 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 18.04.2024 tarihli toplantısında görüşülmüştür. Bu kapsamda Kurul tarafından 24-19/424-MUA sayı ile KESKİNOĞLU hakkında uzlaşma ara kararı alınmıştır. İlgili uzlaşma ara kararı, KESKİNOĞLU’na 18.04.2024 tarihli ve 87614 sayılı yazı ile elektronik ortamda gönderilmiştir. Uzlaşma ara kararına istinaden KESKİNOĞLU tarafından hazırlanan uzlaşma metni, 29.04.2024 tarih ve 51312 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (8) Yukarıda yer verilen süreç sonucunda hazırlanan 02.05.2024 tarihli ve 2023-2-061/BN-12 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (9) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle; Kurulun 18.04.2024 tarihli ve 24-19/424-MUA sayılı ara kararı ve KESKİNOĞLU tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde, anılan teşebbüs hakkındaki soruşturmanın uzlaşma usulü ile sonlandırılabileceği ifade edilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. Taraf Hakkında Bilgi: KESKİNOĞLU (10) KESKİNOĞLU, 1987 yılında Manisa’da kurulmuştur. Yem üretimi, damızlık tavuk üretimi, civciv üretimi, yarka üretimi, piliç eti üretimi, işlenmiş piliç eti ürünleri üretimi, yumurta üretimi, pastörize yumurta üretimi, viyol1 üretimi ve gübre üretimi alanlarında faaliyet göstermekte olup entegre üretim tesisine sahiptir. Teşebbüs, 2023 yılına kadar T.C. Ziraat Bankası AŞ kontrolünde olup bu tarih itibarıyla teşebbüsün kontrolü Matlı 1 Satış sırasında yumurtayı korumayı amaçlayan, atık malzemeden yapılmış özel kap.
24-21/488-208 3/47 Yem Sanayi ve Ticaret AŞ tarafından devralınmıştır2. KESKİNOĞLU’nun hissedarlık ve yönetim yapılarına ilişkin bilgilere aşağıdaki tablolarda yer verilmektedir. Tablo 1- KESKİNOĞLU Hissedarlık Yapısı Hissedarlar Oran (%) Matlı Yem Sanayi ve Ticaret AŞ (.....) Fevzi KESKİNOĞLU (.....) Mehmet KESKİNOĞLU (.....) Toplam 100,00 Kaynak: Teşebbüsten Gelen Bilgiler Tablo 2- KESKİNOĞLU Yönetim Yapısı Ad/Soyad Ünvan Önder MATLI Yönetim Kurulu Başkanı Mithat ŞAHİNCİ Yönetim Kurulu Başkan Vekili Süleyman YALÇIN Yönetim Kurulu Üyesi Kaynak: Teşebbüsten Gelen Bilgiler I.2. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Bilgi ve Belgeler3 (11) Önaraştırma ve soruşturma aşamalarında KESKİNOĞLU hakkında elde edilen belgeler ve bu belgeler ışığında yapılan tespitlere aşağıda yer verilmektedir. I.2.1. Önaraştırma Döneminde Elde Edilen Belgeler I.2.1.1. LEZİTA’dan Elde Edilen Belgeler (12) Delil 7: LEZİTA’da 27.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 26.10.2023 tarihinde LEZİTA Canlı Faaliyetler Üretim Direktörü (.....) tarafından LEZİTA Genel Müdürü (.....)’e ve LEZİTA Mali İşler Direktörü (.....)’e gönderilen, “DAMIZLIK VE BROİLER KAP. HK.” konulu e-postanın ekinde “RAKİP FİRMA KESİM ADET VE KAPASİTELERİ.xlsx” adlı ve rakip firmaların damızlık kapasitesi, yumurta üretim adedi, civciv üretim adedi, günlük kesim adedi gibi bilgilerini içeren bir Excel tablosu yer almaktadır. Söz konusu Excel tablosuna ilişkin ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir: 2 Kurulun 16.03.2023 tarihli ve 23-14/239-77 sayılı kararı 3 Belgelere orijinal halleri ile yer verilmiş, yazım hataları ve anlatım bozuklukları muhafaza edilmiştir. Önaraştırma ve soruşturma sürecinde elde edilen belgelerden yalnızca KESKİNOĞLU ile ilişkili olanlara yer verildiğinden delil numaraları birbirini takip etmemektedir.
24-21/488-208 4/47 I.2.1.2. ASPİLİÇ’ten Elde Edilen Belgeler (13) Delil 8: ASPİLİÇ’te 27.11.2023’te yapılan yerinde incelemede elde edilen; 11.11.2023 tarihinde ASPİLİÇ Bölge Müdürü (.....) (N.Ç.) ile ASPİLİÇ Ankara Şube Satış Şefi(.....)(Ş.İ.) arasında “Ankara depo” isimli WhatsApp grubunda4 gerçekleşen yazışmada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Ş.İ. (11.11.2023, 14.21): Şenpiliç 54.00 Bakbi5 53.50 Keskinoğlu 53.00 Gedik 52.00 Doyum6 51.50 (.....) bey pazartesi itibariyle açık tavuk fiyatları bu şekilde verilçekmis bilginize sunarım. N.Ç. (11.11.2023, 14.22): Tamam teşekkür ederim I.2.1.3. HASTAVUK’tan Elde Edilen Belgeler (14) Delil 24: HASTAVUK’ta 28.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 28.11.2022 tarihinde HASTAVUK Beyaz Et Pazarlama Bursa Bölge Müdürü (.....) (M.K.) tarafından HASTAVUK Beyaz Et Pazarlama Satış Müdürü (.....) (M.E.M.)’a gönderilen ve bilgi kısmına HASTAVUK Beyaz Et Pazarlama Müdürü (.....) (O.Ş.)’un eklendiği “yönetim kurulu toplantı eklemesi hk.” konulu e-posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır7: 4 Yerinde incelemede, “Ankara depo” isimli WhatsApp grubunda ASPİLİÇ çalışanlarının bulunduğu tespit edilmiştir. 5 Bakpiliç Entegre Tavukçuluk AŞ (BAKPİLİÇ) olduğu düşünülmektedir. 6 Pilyem Gıda Tarım Sanayi ve Ticaret AŞ (DOYUM) olduğu düşünülmektedir. 7 E-postanın ekinde “Kopya Kesimhane Bilgilendirme.xlsx” isimli ve “Sayfa 1” isimli sayfalarında, satırlarda rakip isimlerinin sütunlarda ise “KESİM SAYISI, KESİM %100” başlıklarının bulunduğu; “STOK” isimli sayfasında ise satırlarda rakip isimlerinin sütunlarda ise “Donuk Stok” başlığının bulunduğu Excel
24-21/488-208 5/47 28.11.2022– (M.K.) > (M.E.M.) ve Bilgi (O.Ş.) “Excel dosyasında sayfa 1 ve stok olarak iki tablo,Word dosyasını da okudular ok dendi.” (15) E-postanın ekinde yer alan Excel tablolarına ilişkin örnek ekran görüntülerine aşağıda yer verilmektedir: (16) Delil 25: HASTAVUK’ta 28.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 28.11.2022 tarihinde HASTAVUK Beyaz Et Pazarlama Eskişehir Bölge Müdürü (.....) (E.İ.) tarafından HASTAVUK Beyaz Et Pazarlama Bursa Bölge Müdürü (.....) (M.K.)’a gönderilen “ ,, ” konulu e-postanın ekinde “Kesimhane Bilgilendirme.xlsx” adlı ve rakip firmaların kesim sayısı ile stok miktarının yer aldığı verileri içeren bir Excel tablosu yer almaktadır. Söz konusu Excel tablosuna ilişkin ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir: tabloları yer almaktadır. Ayrıca e-postanın ekinde “PİYASADA FİRMALAR HAKKINDA GENEL BİLGİLENDİRME (kasım 2022).docx” isimli bir Word dosyası da bulunmaktadır.
24-21/488-208 6/47 I.2.1.4. ŞENPİLİÇ’ten Elde Edilen Belgeler (17) Delil 27: ŞENPİLİÇ’te 27.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 19.12.2022 tarihinde ŞENPİLİÇ Türkiye Satış Müdürü (.....) (M.C.) tarafından ŞENPİLİÇ Genel Müdür Yardımcısı (.....) (F.Ü.)’e gönderilen “rakip ileri işlem aylık satış.” konulu e-posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: 19.12.2022– (M.C.) > (F.Ü.) “Lezita (.....)/ton Banvit (.....)/ton Gedik (.....)ton Keskinoğlu (.....)ton Erpiliç (.....)ton Beypiliç (.....)ton” (18) Delil 28: ŞENPİLİÇ’te 27.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 19.12.2022 tarihinde ŞENPİLİÇ Pazarlama Müdürü (.....) (F.A.) tarafından ŞENPİLİÇ Genel Müdür Yardımcısı (.....) (F.Ü.)’e gönderilen “RE: kapasiteler” konulu e-postada aşağıdaki görseller paylaşılmıştır: 19.12.2022– (F.Ü.) > (F.A.)
24-21/488-208 7/47 19.12.2022– (F.A.) > (F.Ü.) (19) Delil 29: ŞENPİLİÇ’te 27.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 30.12.2022 tarihinde ŞENPİLİÇ Türkiye Satış Müdürü (.....) (M.C.) tarafından ŞENPİLİÇ Genel Müdür Yardımcısı (.....) (F.Ü.)’e gönderilen “RE: bunu günceller misin sana zahmet” konulu e-posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır8: 8 E-postanın ekinde “kesim rakamları (2)- Kopya.xlsx” isimli Excel dosyasında satırlarda rakip teşebbüslerin sütunlarda ise günlük kesim adedine ve günlük üretim miktarlarına ilişkin bilgilerin bulunduğu tablo paylaşılmıştır.
24-21/488-208 8/47 30.12.2022– (F.Ü.) >(M.C.) 30.12.2022– (M.C.) > (F.Ü.) “Güncel Kesim rakamları ektedir. İhracaat pazarında kg (.....) usd bütün piliç fiyatı gerçekleşirken iç piyasada bayi alış fiyatları (.....) usd civarında gerçekleşmiştir. Şoklu stok miktarımız Aralık sonu itibari ile (.....) ton civarı seyretmektedir.Pençe/yarı mamül dahildir.((.....)) Ulusal parekende de bütün piliç fiyatı :37.50 olarak gerçekleşmek ile birlikte kasım ayına göre %(.....) artış göstermiştir. Edt9 kanalında talepde düşüş devam etmektedir.(kfc10 -tavuk dünyası11 %(.....) civarı ) Keskinoğlu nun lezita firmasına ön satışı gerçekleşmiştir.” 9 Ev dışı tüketim 10 Kentucky Fried Chicken 11 Tavuk Dünyası Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ
24-21/488-208 9/47 (20) Delil 30: ŞENPİLİÇ’te 27.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 02.01.2023 tarihinde ŞENPİLİÇ Türkiye Satış Müdürü (.....) tarafından ŞENPİLİÇ Satış Operasyon Yöneticisi (.....)’a gönderilen “Fwd: Fiyat Analizi” konulu e-postanın ekinde paylaşılan Excel tablosunun TB ve Dökme Maliyetleri Son 1.hafta.xlsx” isimli ve “MALİYET LİSTE” isimli sayfalarına ilişkin örnek ekran görüntülerine aşağıda yer verilmektedir12: 12 E-postanın ekinde “TB ve Dökme Maliyetleri Son 1.hafta.xlsx” isimli ve “MALİYET LİSTE” isimli sayfalarında, satırlarda piliç ürünlerinin sütunlarda ise rakip isimlerinin bulunduğu ve rakip teşebbüslerin maliyet bilgilerini içeren Excel tabloları yer almaktadır. E-postanın ismi “Fwd: Fiyat Analizi” olmakla birlikte e-postanın ekinde yer alan Excel tablolarında maliyet verilerinin yer aldığı anlaşılmaktadır.
24-21/488-208 10/47 (21) Delil 31: ŞENPİLİÇ’te 27.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 13.03.2023 tarihinde ŞENPİLİÇ Satış Genel Müdür Yardımcısı (.....) (F.Ü.) tarafından ŞENPİLİÇ Yönetim Kurulu Başkanı (.....) (İ.Ü.)’a gönderilen ve bilgi kısmına ŞENPİLİÇ Türkiye Satış Müdürü (.....) (M.C.)’nin de eklendiği “Rakip Analiz kanal bazlı ocak 2023.xlsx” konulu e-posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır13: 13.03.2023– (F.Ü.) > (İ.Ü.) ve Bilgi (M.C.) “(.....) Hanım , Rakiplerle ilgili analiz ekteki gibidir. Saygılarımla .” (22) E-postanın ekinde yer alan Excel tablosuna ilişkin örnek ekran görüntülerine aşağıda yer verilmektedir: 13 E-postanın ekinde “Rakip Analiz kanal bazlı ocak 2023.xlsx” isimli ve “Chart1” isimli sayfasında rakip teşebbüsler tarafından ulusal kanal ve ihracat kanalında gerçekleştirilen satışlar ile ulusal kanalda bölgesel alt kırımlardaki satış verilerine ilişkin grafik; “Data” isimli sayfasında rakip teşebbüslere ilişkin aylık satış verileri ve “Pivot” isimli sayfasında ise rakip teşebbüsler tarafından ulusal kanal ve ihracat kanalında gerçekleştirilen satışlara ilişkin pivot tablosu bulunan Excel tabloları yer almaktadır.
24-21/488-208 11/47 (23) Delil 32: ŞENPİLİÇ’te 27.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 16.03.2023 tarihinde ŞENPİLİÇ Genel Müdür Yardımcısı (.....) tarafından ŞENPİLİÇ Yönetim Kurulu Başkanı (.....)’a gönderilen “rakip analiz.” konulu e-postanın ekinde paylaşılan “Keskinoğlu.docx” isimli Word dosyasına ilişkin ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir:
24-21/488-208 12/47 (24) Delil 33: ŞENPİLİÇ’te 27.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 17.04.2023 tarihinde ŞENPİLİÇ Türkiye Satış Müdürü (.....) (M.C.) tarafından ŞENPİLİÇ Satış Genel Müdür Yardımcısı (.....) (F.Ü.)’e gönderilen “rakip analiz.” konulu e-posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır14: 17.04.2023– (M.C.) > (F.Ü.) “Bilgilerinzie.” E-postanın ekinde yer alan Excel tablosuna ilişkin örnek ekran görüntülerine aşağıda yer verilmektedir: 14 E-postanın ekinde “İl payları – Firma detayı.xlsx” isimli ve il bazında rakip teşebbüslerin bayileri tarafından gerçekleştirilen aylık satış verilerinin işlendiği bir Excel tablosu yer almaktadır.
24-21/488-208 13/47 (25) Delil 34: ŞENPİLİÇ’te 27.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 18.04.2023 tarihinde ŞENPİLİÇ Türkiye Satış Müdürü (.....) (M.C.) tarafından ŞENPİLİÇ Yönetim Kurulu Başkanı (.....) (İ.Ü.)’a gönderilen ve bilgi kısmına ŞENPİLİÇ Genel Müdürü (.....) (M.A.B.)’un ve ŞENPİLİÇ Genel Müdür Yardımcısı (.....) (F.Ü.)’in eklendiği “Yurtiçi rakip analiz.” konulu e-posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır15: (26) E-postanın ekinde yer alan “İl Harita rakip Analiz.xlsx” ve “İl Payları – Firma detay.xlsx” isimli Excel tablolarına ilişkin ekran görüntülerine aşağıda yer verilmektedir: 18.04.2023– (M.C.) > (İ.Ü.) ve Bilgi (M.A.B.) ve (F.Ü.) “Merhaba (.....) Hanım, Yurt içi Rakip analiz detaylarını ekli dosyalarda bilgilerinize sunuyorum. Saygılarımla.” 15 E-postanın ekinde “İl Harita rakip Analiz.xlsx” ve “İl Payları – Firma detay.xlsx” isimli ve il bazında rakip teşebbüsler tarafından gerçekleştirilen toplam satış miktarı ve il bazında rakip teşebbüslerin bayilerinin gerçekleştirdiği geleneksel kanal, yerel kanal ve ara satış kanalı alt kırılımlarına ilişkin aylık satış verilerinin işlendiği Excel tabloları yer almaktadır.
24-21/488-208 14/47
24-21/488-208 15/47 (27) Delil 35: ŞENPİLİÇ’te 27.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 22.11.2023 tarihinde ŞENPİLİÇ Türkiye Satış Müdürü (.....) tarafından ŞENPİLİÇ Satış Operasyon Yöneticisi (.....)’a gönderilen “Adsız” konulu e-postanın ekindeki “Fiyat Karşılaştırma 2023 42. Hafta.xlsx” adlı Excel dosyasındaki “MALİYET LİSTE” isimli sayfada satırlarda piliç ürünlerinin, sütunlarda ise rakiplerin isimlerini ve rakip teşebbüslerin maliyet bilgilerini içeren veriler bulunmaktadır. Söz konusu Excel tablosuna ilişkin örnek ekran görüntülerine aşağıda yer verilmektedir:
24-21/488-208 16/47 I.2.2. Soruşturma Döneminde Elde Edilen Belgeler I.2.2.1. LEZİTA’dan Elde Edilen Belgeler (28) Delil 49: LEZİTA’da 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 21.08.2023 tarihinde LEZİTA Broiler Planlama Şefi (.....) tarafından LEZİTA Satınalma Lideri (.....)’na, LEZİTA Pazarlama Müdürü (.....) ile LEZİTA Ar-Ge Müdürü (.....)’a gönderilen ve konu kısmı boş olan e-postanın ekinde “STRATEJİK PLANLAMA.xlsx” adlı bir Excel tablosu bulunmaktadır. Söz konusu Excel tablosuna ilişkin ekran görüntüsü aşağıda yer almaktadır: (29) Delil 51: LEZİTA’da 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 26.10.2023 tarihinde LEZİTA Broiler Planlama Lideri (.....) tarafından LEZİTA Canlı Faaliyetler Üretim Direktörü (.....)’ya ve LEZİTA Broiler Üretim Müdürü (.....)’e gönderilen “RAKİP FİRMA KESİM ADETLERİ” konulu e-postanın ekinde “RAKİP FİRMA KESİM ADETLERİ.xlsx” adlı bir Excel tablosu bulunmaktadır. Söz konusu Excel tablosuna ilişkin ekran görüntüsü aşağıda yer almaktadır:
24-21/488-208 17/47 (30) Delil 52: LEZİTA’da 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 26.10.2023 tarihinde LEZİTA Canlı Faaliyetler Üretim Direktörü (.....) (O.K.) tarafından LEZİTA Genel Müdürü (.....) (M.E.)’e ve LEZİTA Mali İşler Direktörü (.....) (S.T.)’e gönderilen “DAMIZLIK VE BROİLER KAP. HK..” konulu e-postanın ekinde yer alan “RAKİP FİRMA KESİM ADET VE KAPASİTELERİ.xlsx” isimli Excel tablosuna ilişkin ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir: (31) Delil 53: LEZİTA’da 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 26.10.2023 tarihinde LEZİTA Mali İşler Direktörü (.....) (S.T.) tarafından LEZİTA Finansal Kontrol adlı (finansalkontrol@lezitafood.onmicrosoft.com) e-posta adresine gönderilen ve bilgi kısmına LEZİTA Genel Müdürü (.....) (M.E.)’ün, LEZİTA Üretim Direktörü (.....) (B.T.)’nun ve LEZİTA Canlı Faaliyetler Üretim Direktörü (.....) (O.K.)’nın
24-21/488-208 18/47 eklendiği “Bütçe varsayımları için rakip kapasite ve yatırımları hk.” konulu e-posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır16: 26.10.2023– (S.T.) > Finansal Kontrol ve Bilgi (M.E.), (B.T.) ve (O.K.) “Merhaba Arkadaşlar, Bütçe varsayımları ile ilgili rakip kapasite ve yatırımları hakkında gelen çalışmaları ekte iletiyorum. Düzenleyerek bütçe sunumuna ekleyebilir misiniz. İlave olarak, (.....) Bey firmaların damızlık broiler durumları ile ilgili bir tablo hazırlıyor öğlen gibi gönderecek. Selamlar,” (32) E-postanın ekinde 25.10.2023 tarihli ve “Fwd: Rakip Firma Yatırımları” konulu başka bir e-posta daha bulunmaktadır. Söz konusu e-posta, LEZİTA Genel Müdürü (.....) (M.E.) tarafından LEZİTA Mali İşler Direktörü (.....) (S.T.)’e 24.10.2023 tarihli ve “Rakip Firma Yatırımları” konulu başka bir e-postanın iletilmesinden ibarettir. “Rakip Firma Yatırımları” konulu e-posta ise LEZİTA Yatırım ve Proje Yöneticisi (.....) (T.Ö.) tarafından LEZİTA Üretim Direktörü (.....) (B.T.)’na gönderilmiş ve bilgi kısmına LEZİTA Genel Müdürü (.....) (M.E.) eklenmiştir. “Rakip Firma Yatırımları” konulu e-postada BANVİT, BEYPİLİÇ, BUPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, KESKİNOĞLU ve ŞENPİLİÇ’e ait yatırım bilgilerinin olduğu bir tablo yer almaktadır. İlgili tabloya ait ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir: (33) Yukarıda bahsedilen 26.10.2023 tarihli ve LEZİTA Mali İşler Direktörü (.....) (S.T.) tarafından LEZİTA Finansal Kontrol adlı (finansalkontrol@lezitafood.onmicrosoft.com) e-posta adresine gönderilen ve bilgi kısmına LEZİTA Genel Müdürü (.....) (M.E.)’ün, LEZİTA Üretim Direktörü (.....) (B.T.)’nun ve LEZİTA Canlı Faaliyetler Üretim Direktörü 16 E-postanın ekinde “Fwd: Rakip Firma Yatırımları” konulu bir e-posta iletisi ve “Rakip Waterjet&icut Analizi.xlsx” isimli bir Excel dosyası yer almaktadır.
24-21/488-208 19/47 (.....)(O.K.)’nın eklendiği “Bütçe varsayımları için rakip kapasite ve yatırımları hk.” konulu e-postanın ekinde yer alan “Rakip Waterjet&icut17 Analizi.xlsx” isimli bir Excel dosyasına ait ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir: I.2.2.2. AKPİLİÇ’ten Elde Edilen Belgeler (34) Delil 57: AKPİLİÇ’te 24.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 05.01.2024 ve 06.01.2024 tarihlerinde AKPİLİÇ Yönetim Kurulu Başkanı (.....)’un mobil cihazında “SATIŞ” olarak kayıtlı kişi18 ile arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmasında LEZİTA, ASPİLİÇ, BAKPİLİÇ, BEYPİLİÇ ve KESKİNOĞLU’nun 07.01.2024 tarihli, ERPİLİÇ’in ise 08.01.2024 tarihli fiyat listeleri paylaşılmıştır. Söz konusu fiyat listelerine ilişkin örnek ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir19: 17 Waterjet&icut yüksek basınçlı suyun kullanıldığı kesme yöntemine denilmektedir. 18 AKPİLİÇ tarafından Belgede “SATIŞ” olarak bahsedilen kişinin AKPİLİÇ Satış Sorumlusu (.....) olduğu ifade edilmiştir. 19 Dosya kapsamında fazla sayıda fiyat listesi mevcut olması ve ilgili fiyat listelerinin çok geniş kapsamlı olması sebepleriyle kararda örnek teşkil etmesi açısından yalnızca bir adet fiyat listesinin ekran görüntüsüne yer verilmiştir. Kararın ilerleyen kısımlarında yalnızca, fiyat listelerinin hangi teşebbüsler arasında, hangi tarihlerde ve hangi tarihli fiyat listelerinin paylaşıldığı bilgisine yer verilecek olup söz konusu fiyat listelerinin ekran görüntülerine yer verilmeyecektir.
24-21/488-208 20/47 I.2.2.3. BEYPİLİÇ’ten Elde Edilen Belgeler (35) Delil 62: BEYPİLİÇ’te 23.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 04.02.2023 tarihinde BEYPİLİÇ Satış Müdür Yardımcısı (.....) (A.T.) ile mobil cihazında “İzmir (.....) Abi” (İ.D.)20 olarak kayıtlı kişi arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: 20 BEYPİLİÇ tarafından belgede “İzmir (.....) Abi” olarak bahsedilen kişinin BEYPİLİÇ İzmir Bayisi Atılım Gıda Sanayi Tic. Ltd. Şti. Şirket ortağı (.....)(İ.D.) olduğu ifade edilmiştir.
24-21/488-208 21/47 İ.D. (04.02.2023, 10.08): Elinde rakip fiyatları varsa paylaşırmısın A.T. (04.02.2023, 10.13): Günaydın abicim Ne demek abi A.T. (04.02.2023, 10.15): Karşılaştırma er ve sen var istersen onları da atayım Ama (.....)21 atmıştır diye düşünüyorum İ.D. (04.02.2023, 10.16): Yok gelmedi teşekkür ederim yardımcı oldu karşılaştırmayıda ararsan sevinirim Has liste yaptımı acaba (36) Söz konusu WhatsApp yazışmasında BUPİLİÇ, KESKİNOĞLU ve ŞENPİLİÇ’in 05.02.2023 tarihli, LEZİTA ve ERPİLİÇ’in ise 06.02.2023 tarihli fiyat listeleri paylaşılmıştır. (37) Delil 66: BEYPİLİÇ’te 23.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 16.09.2023 tarihinde BEYPİLİÇ Satış Müdürü (.....) ile Sönmezler Company22 çalışanı (.....) arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmasında HASTAVUK’un 14.09.2023 tarihli, LEZİTA, ASPİLİÇ, BAKPİLİÇ, BUPİLİÇ, DOYUM ve KESKİNOĞLU’nun 17.09.2023 tarihli, GEDİK’in ise 18.09.2023 tarihli fiyat listeleri paylaşılmıştır. (38) Delil 67: BEYPİLİÇ’te 23.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 25.09.2023 tarihinde BEYPİLİÇ Ege ve Güney Marmara Bölgeleri Satış Temsilcisi (.....) (N.Ü.) tarafından BEYPİLİÇ İhracat Yetkilisi (.....) (S.K.)’na gönderilen ve bilgi kısmına BEYPİLİÇ Genel Müdür Yardımcısı (.....) (T.İ.)’ın, BEYPİLİÇ Satış Müdürü (.....)(B.Y.)’in ve BEYPİLİÇ Satış Müdür Yardımcısı (.....) (A.T.)’ün eklendiği “İşlenmiş Ürün Pazar Payı Çalışması (ŞENPİLİÇ Entegre) Hk.” konulu e-posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: 25.09.2023– (N.Ü.) > (S.K.) ve Bilgi (T.İ.), (B.Y.) ve (A.T.) “(.....) Bey, Şenpiliç Doğu Marmara bölgesi bayi yöneticisi arkadaşım tarafından hazırlanmış olan ileri işlem pazar payı çalışmasına ait dosya ekte tarafınıza sunulmuştur.Çalışma tüm Türkiye'de bölge bazlı hazırlanmıştır. Bu dosyada sadece Doğu Marmara bölgesine ait veriler bulunmaktadır. Saygılarımla” (39) E-postanın ekinde yer alan “Doğu Marmara Blg. İşlenmiş ürün pazar payı çalışması.xlsx” isimli Excel tablosuna ilişkin ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir: 21 BEYPİLİÇ tarafından belgede “(.....)” olarak bahsedilen kişinin BEYPİLİÇ Satış Müdür Yardımcısı (.....) olduğu ifade edilmiştir. 22 Sönmezler Company’nin, Irak’ta faaliyet gösteren BEYPİLİÇ ihracat müşterisi olduğu ifade edilmiştir.
24-21/488-208 22/47 I.2.2.4. GEDİK’ten Elde Edilen Belgeler (40) Delil 76: GEDİK’te 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 04.10.2023 tarihinde GEDİK çalışanı (.....) (Z.Ç.) tarafından GEDİK Rasyon Müdürü (.....) (E.A.)’e gönderilen, “Türkiye Broiler Entegreler ve Günlük Kesimleri 2023.xlsx” konulu e-postanın ekinde “Türkiye Broiler Entegreler ve Günlük Kesimleri 2023.xlsx” isimli bir Excel dosyası bulunmaktadır. Söz konusu Excel dosyasının ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir: I.2.2.5. KESKİNOĞLU’ndan Elde Edilen Belgeler (41) Delil 78: KESKİNOĞLU’da 23.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 07.07.2021 ve 18.11.2021 tarihlerinde KESKİNOĞLU Satış ve Pazarlama Müdür Yardımcısı (.....) (C.Ç.) tarafından KESKİNOĞLU Yönetim Kurulu Başkanı (.....) (Ö.M.)’ya gönderilen, “Rakip çalışma analizi” konulu e-posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: 07.07.2021- (C.Ç.) > (Ö.M.) (.....) Bey, Rakiplerin çalışma koşullarını analiz ettiğimizde, liste fiyatlarından verilen iskontolara ilave olarak,ay sonunda oluşan tonaja göre prim,tabaklı primi,market primi,sadakat primi,erken ödeme primi gibi destek iskontolarının verildiğini görmekteyiz. Firma bazlı değişkenlik göstermekle birlikte,kondüsyonların bölgesel farklılıkları içerdiği durumlarda olabilmektedir. Firma bazlı prim detayları ve son liste fiyatlarına göre oluşan endeks ekte belirtilmiştir.Genel durumu özetlersek;
24-21/488-208 23/47 Erpiliç ,tonaj primi+tabaklı primi+market primi gibi bayilerine sağladığı ay sonu destekleri bulunmaktadır.Peşin ile 30 günlük liste fiyatı arasında %2,3 fark bulunmaktadır. Beypiliç,sistem olarak Erpiliç’e yakın bir prensiptedir.Sadakat primi,market primi,tonaj primi destekleri bulunmaktadır.Peşin ile 30 gün arasında %2,3 fark vardır. Şenpiliç, tonaj primi ve tabaklı primi bulunmaktadır.Peşin iskontosu dökme ve poşetli de %28,tabaklı da %32 dir.Peşin ile 30 gün arasında %2,5 fark bulunmaktadır. Lezita,tonaj primi bütün/parça olarak ayrışmaktadır.Erken ödeme primi ve tabaklı primi bulunmaktadır. Keskinoğlu,tonaj primi ve erken ödeme primi bulunmaktadır. KESKİNOĞLU ŞEN ER BEY LEZİTA HAS GEDİK İskonto 23,00% 28,00% 23,62% 21,00% 21,60% 22,00% 15,00% Tabaklı İskonto 32,00% Aksiyon Tonaj Primi 250-300 Bütün 1,20% 1,00% 2,35% 2,75% 1,60% 1,75% 1,55% Tonaj Primi 250-300 Parça 3,50% 1,00% 2,35% 2,75% 4,25% 3,10% 3,25% Erken Ödeme 1,50% 2,87% 3,00% 2,50% Market Primi 2,28% 1,95% Sadakat Primi 1,00% Tabak Primi 40-50 TON 1,90% 2,00% 2,75% 3,00% 5,00% Poşet Primi 3,00% -Ayrıca haftalık aksiyonlar sahada gerçekleşmektedir.Örn;Bu hafta özelinde Erpiliç 6 ton üzeri alan müşterilerine bütün piliçte %5 destek vermektedir.Bagette %8 -10 aralığında firmaların aksiyonları bulunmaktadır.Market primi oranları yaklaşık değerler olup,müşteri bazlı satış miktarlarına göre değişkenlik gösterebilir. 18.11.2021- (C.Ç.) > (Ö.M.) “Merhaba,
24-21/488-208 24/47 Son fiyat listelerine göre firmaların bayi alış fiyatları ektedir.100-150 ton ve 250-300 ton bayi satışlarına göre yapılan analiz de ektedir. Net-net fiyatlar olup, ay sonu primler düşülerek liste hazırlanmıştır. Zincir mağaza net-net alış fiyatları da belirtilmiştir.(Vade+taşıma bedeli düşülerek hesaplanmaktadır)Yarından geçerli %5-6 aralığında zincir fiyatları yukarı yönlü güncellenecektir. Ekte yer almamaktadır. İyi Çalışmalar” (42) E-postanın ekinde yer alan “Rakip Analizi Primler düşmüş” isimli Excel tablosuna ilişkin ekran örnek görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir23: (43) Delil 79: KESKİNOĞLU’nda 23.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 04.10.2022 tarihinde KESKİNOĞLU Kesimhane İleri İşlem Pastörize Üretim Tesisleri Müdürü (.....) (A.B.) ile LEZİTA Kalite Güvence Müdürü (.....) (H.Y.) arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: H.Y. (04.10.2022, 17.20): (.....) Bey merhaba Sizden birsey rica edebilir miyim Rakip analizi yapıyorum, analize rakiplerin üretim tonajlarını da eklemek istiyorum 2022 ileri işlem ve piliç eti üretimleriniz aylık kaç ton Genel bir bilgi olduğu için istedim Sakıncası yoksa sevinirim A.B. (04.10.2022, 20.45): İleri işlem (.....) ton/ay ortalama 12 ay Piliç eti (.....) ton/ay ortalama H.Y. (04.10.2022, 21.03): Çok teşekkür ederim (.....) Bey. 23 Söz konusu Excel dosyasında rakip bayi satış fiyatlarına ilişkin başkaca sayfalar bulunmakta olup, ekran görüntüsü olarak sadece bir örneğe yer verilmiştir.
24-21/488-208 25/47 Firmalari, sahip oldukları kalite belgelerini, kapasitelerini, ürün çeşitlerini koyacagim. Farklı bir öneriniz olur mu  (.....)ten de Banvit için istedim. Bey ve Er de tanıdığım yok, satıştan istedim. Yarın da (.....) Beye sorarim. (44) Delil 80: KESKİNOĞLU’nda 23.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 31.05.2023 tarihinde KESKİNOĞLU Etlik Piliç Yetiştirme Veri Analiz ve Raporlama Sorumlusu (.....) (M.B.G.) tarafından KESKİNOĞLU Canlı Faaliyetler Genel Müdür Yardımcısı (.....) (G.A.)’ya gönderilen ve bilgi kısmına KESKİNOĞLU Broiler Üretim Müdürü (.....) (A.Ş.)’in eklendiği “FİRMA M2.xlsx” konulu e-posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: 31.05.2023 – (M.B.G.) > (G.A.) ve Bilgi (A.Ş.) “(.....) Bey merhaba; Fason üretim yaptığımız bölgelerde diğer firmaların çalışma m2leri24 ekli dosyadadır. Bilgilerinize sunarım.. İyi çalışmalar..” (45) E-postanın ekinde yer alan Excel tablosuna ilişkin örnek ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir: 24 Belgede yer alan “çalışma m2leri” ifadesi entegre tavuk firmaları adına tavuk üretimi yapan üreticilerin sahip olduğu üretim alanını ifade etmektedir. Söz konusu üretim alanı fason üreticilere yapılacak ödemelerin hesaplanmasında dikkate alınan kriterlerden bir tanesidir.
24-21/488-208 26/47 (46) Delil 81: KESKİNOĞLU’nda 23.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 15.09.2023 tarihinde KESKİNOĞLU Damızlık Müdürü (.....) (O.Ö.) tarafından KESKİNOĞLU Satış ve Pazarlama Müdür Yardımcısı (.....) (C.Ç.)’a gönderilen ve bilgi kısmında KESKİNOĞLU Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı (.....) (Ö.M.) ve Matlı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk AŞ25 İş Geliştirme ve Denetim Müdürü (.....) (Ö.Ü.)’in 25 Kurulun 16.03.2023 tarihli ve 23-14/239-77 sayılı kararıyla Matlı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk AŞ’nin tek kontrolü KESKİNOĞLU tarafından devralınmıştır.
24-21/488-208 27/47 bulunduğu “Piliç Eti Fiyat Analizi” konulu e-posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır26: 15.09.2023 – (O.Ö.) > (C.Ç.) ve Bilgi (Ö.M.) ve (Ö.Ü.) “Merhaba, 17.09.2023 Fiyat listemize göre Piliç Eti rakip analizi ektedir. Saygılarımla. (47) Söz konusu e-postanın ekinde bulunan “Piliç Eti Fiyat Analizi – V.xlsx” isimli Excel tablosuna ilişkin örnek ekran görüntüsü aşağıda yer almaktadır27: (48) Delil 82: KESKİNOĞLU’nda 23.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 26.12.2023 tarihinde KESKİNOĞLU Marmara Bölge Müdürü (.....) (A.Z.Ö.) tarafından KESKİNOĞLU Satış ve Pazarlama Müdür Yardımcısı (.....) (C.Ç.)’a gönderilen “2024 saha bilgileri” konulu e-posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: 26 E-postanın içeriğinde ve ekte yer alan Excel tablosunda fiyat listesi tarihinin 17.04.2023 yazılması gerekirken, tarihin sehven 17.09.2023 yazıldığı düşünülmektedir. 27 Söz konusu Excel tablosunun “Rakip”, “Fiyat”, “Analiz 125-150 TON”, “Analiz 300-350 TON”, “Analiz 450-500 TON”, “A.101 Fiyatları”, “BIM Fiyatları”, “Satış Mik.” ve “Güncellenecek” isimli sayfaları bulunmaktadır. Excel tablosunda LEZİTA, BEYPİLİÇ, BUPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK ve ŞENPİLİÇ’e ait detaylı verilerin yer aldığı görülmektedir. Excel tablosunun çok kapsamlı bilgiler içermesi sebebiyle yalnızca “Rakip” sayfasının bir kısmının örnek ekran görüntüsüne yer verilmiştir.
24-21/488-208 28/47 26.12.2023– (A.Z.Ö.) > (C.Ç.) “(.....) bey merhaba , 2024 yılı ilk 3 ay için rakiplerimizin sahada yapmayı planladıkları aksiyonlar ile ilgili edindiğimiz bazı bilgileri bilginize sunarım. Bey Piliç : 2024 yılı sonu veya 2025 yılı başına kadar yeni entegreyi devreye alacaklarını ve yeni kesimhane devreye girdikten sonra eski kesimhanelerin sırası ile bakıma alınacağını söylemekteler. Şu anda mevcutta (.....) bin bandında kesim yapan firma 2024 ocak sonu itibarı ile (.....)-(.....) bandına çıkacaklarını belirtmektedirler. İleri işlenmiş ürünler ile ilgili olarak da yeni kesimhanede bir hat kurulacağını belirtmektedirler. Yaşamış oldukları personel problemleri dolayısı ile sahada malı yoka düşen ve bayileri bu yüzden küçülen bir firmadır. Personel probleminin yanı sıra hatalı canlı saha planının olduğu tarzında söylemler de son 3 aylık periyotta olduğu duyumu vardır. Lezita : 2024 yılı için Kemalpaşa kesimhanede yaşanan personel problemi dolayısı ile bir büyüme olabileceği öngörüsü bulunmamaktadır. Malatya kesimhanesi ile ilgili olarak satın alma planlarının olabileceğini düşünmekteyim. Maraş yatırımı ile ilgili sahada geçtiğimiz yıllara göre bir söylem ve konuşma artık yapılmamaktadır. Firma ulusal zincir mağaza ağırlıklı çalışan bir firma olduğu için (işlenmiş ve piliç eti) bu noktalarda yaşanacak değişim ve depo kayıpları firmanın sahada etkinsizliği nedeni ile şoklu stoklarının artmasına veya sahaya agresif olmasına sebep olabilecektir diye düşünmekteyim. Firmanın yaşamış olduğu personel problemi nedeni ile işlenmiş tarafında makine operatörlerinin olmaması gibi sorunlar yüzünden tam olarak üretim yapamaması da sahada bizler için pozitif olacaktır. 2024 yılı ilk 3 ayı için bir büyüme planları olmadığı personel sorununu aşabilir ise mevcutta Malatya kesimhanesi ile birlikte kesmiş olduğu (.....)-(.....)bin kesim seviyesini (.....)-(.....)civarına çıkartabileceğini bunun haricinde de bir artışın olmayacağını öngörmekteyim. Er Piliç : Mevcutta (.....) bin kesim yapan firma 2024 yılı için %(.....) arası büyüme için bayileri ile görüşmeye başladığını ve 2024 yılında (.....)-(.....) bin (pik sezonlarda) kesime çıkabileceği yönünde bilgiler sahadan gelmektedir. Kısmen yaşanan personel sorunları bu firmayı da etkilemiş ancak firmanın özel işçilikli ürünlerde olan kabiliyetini daraltmıştır. Normal üretimine etkisi olmamış özel işçilikli ürünlerde bazı ürünlerin yapılmaması ve delist edilmesi ile sorunu çözmüştür. Şen Piliç : Firma ocak ayı 2-3. Haftası itibarı ile kesimlerini (.....) bin seviyesinden (.....)-(.....) bin seviyesine çıkartacağını bayileri ile paylaşmaktadır. Yüksek sezonlarda 800 bin adet kesimlere çıkacağını ve 2024 yılı ortalamasının (.....) bin kesim seviyesinde olacağını belirtmektedirler. ( bu bilgiyi teyit ettirmek gerekmektedir) firma 2024 yılı için %(.....)-(.....) bir büyüme gerçekleştirmek istemektedir. Son dönemde market grupları için tabaklı ürünlerde
24-21/488-208 29/47 agresif fiyatları ile karşılaşmaktayız. Market ve edt28 kanallarında etkin olmaya çalışıyor ve bayi yapısı ve direk entegre olarak çalışma noktalarına iniyorlar. Gedik : 2024 yılı için ocak ayı sonuna doğru mevcut (.....) bin olan kesimini (.....) bin seviyelerine çıkartacağı duyumu vardır. 2023 yılı içerisinde kesimhanelerinde yapmış olduğu revizyonlar ile eski kesimhanesinde kesmiş olduğu yaklaşık (.....)-(.....) bin kesimin %(.....) nü parçalayacak bir hale getirmiştir. Sahada edt kanalında etkin olan ve 2025 yılı için yerel zincir mağazalarda da etkinliğini arttırmak isteyen bir firmadır. 2023 yılı son 4-5 ayında fiyat anlamında bir çok yerel zincirlerde bizi zorlayan bir firma olmuştur. 2024 yılında bu politikasına devam edeceği kanatindeyim. As Piliç ( As Ofis) : Cp firmasının kesimhanesini aldıktan sonra mevcutta kesmiş olduğu (.....)-(.....) bin olan kesimini şubat sonu itibarı ile (.....)-(.....) bin seviyelerine çıkartacağını yıl içerisinde yüksek sezonlarda (.....) bin kesimlere ulaşmak istediğini öngörmekteyiz. Şubat ayı başı itibarı ile satın almış oldukları yeni kesimhanede ileri işlenmiş ürün üretimlerine başlamak istediklerini ve ulusal zincir mağazalar için piliç eti ve işlenmiş ürünlerde bir tedarikçi olmak için çalışacaklarını belirtmişlerdir. 2024 yılında büyüme hevesi olan bir firmadır. Sahada son dönemlerde bütün piliç ve göğüs grubunda en uygun fiyatları parçalamacı müşterilere hizmet eden firma konumundadır. Bu Piliç : 2024 yılı içerisinde mevcutta kesmiş oldukları ortalama (.....)-(.....) bin kesimi 200 bin seviyesine çıkartmaya çalışacaklarını (yüksek sezonda) belirten firma 2024 ve ilerisi için fazlaca büyüme iştahı olmadığını öngörmekteyim. Has Tavuk : Firma 2024 yılı için büyüme hedefi olmayan mevcut kesimi olan (.....) bin seviyelerinde seyir edecek bir yapı ile ilerleyecektir diye öngörmekteyim.” (49) Delil 83: KESKİNOĞLU’nda 23.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 16.01.2024 tarihinde KESKİNOĞLU Broiler Üretim Müdürü (.....) (A.Ş.) tarafından KESKİNOĞLU Canlı Faaliyetler Genel Müdür Yardımcısı (.....) (G.A.)’ya gönderilen “firma kg ücretleri” konulu e-postanın ekinde “SİMÜLASYON TOPLANTISI.xlsx” isimli bir Excel dosyası bulunmaktadır29. Söz konusu Excel tablosuna ilişkin örnek ekran görüntüsü aşağıda yer almaktadır30: 28 Ev dışı tüketim kanalını ifade etmektedir. 29 Söz konusu Excel tablosunda LEZİTA, BANVİT, BUPİLİÇ, GEDİK ve HASTAVUK’a ait toplam civciv adedi, kesim adedi, maliyet gibi verilerin derlendiği görülmektedir. 30 Excel dosyasında “yetiştirici”, “firmalar”, “PRİM”, “Kasım-Aralık” ve “ref” isimli sayfalar bulunmakta olup “firmalar” sayfası öncelikli önem arz ettiğinden, yalnızca söz konusu sayfaya ilişkin ekran görüntüsüne yer verilmiştir.
24-21/488-208 30/47 (50) Delil 84: KESKİNOĞLU’nda 23.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 16.01.2024 tarihinde KESKİNOĞLU Broiler Üretim Müdürü (.....) tarafından KESKİNOĞLU Canlı Faaliyetler Genel Müdür Yardımcısı (.....)’ya gönderilen “FW: Yetiştirici simülasyon toplantısı” konulu e-postanın ekinde “SİMÜLASYON TOPLANTISI.xlsx” adlı bir Excel tablosu bulunmaktadır31. Söz konusu Excel tablosuna ilişkin örnek ekran görüntüsü aşağıda yer almaktadır32: 31 Söz konusu Excel tablosunda LEZİTA, BANVİT, BUPİLİÇ, GEDİK ve HASTAVUK’a ait toplam civciv adedi, kesim adedi, maliyet gibi verilerin derlendiği görülmektedir. . 32 Excel dosyasında “yetiştirici”, “firmalar”, “PRİM”, “Kasım-Aralık” ve “ref” isimli sayfalar bulunmakta olup “firmalar” sayfası öncelikli önem arz ettiğinden, yalnızca söz konusu sayfanın ekran görüntüsüne yer verilmiştir.
24-21/488-208 31/47 I.2.2.6. ŞENPİLİÇ’ten Elde Edilen Belgeler (51) Delil 85: ŞENPİLİÇ’te 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; ŞENPİLİÇ Türkiye Satış Müdürü (.....)’nin bilgisayarında bulunan “Rakip kesimhane kapasiteleri” isimli Excel tablosuna ilişkin ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir:
24-21/488-208 32/47 (52) Delil 89: ŞENPİLİÇ’te 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 15.04.2019 tarihinde ŞENPİLİÇ Pazarlama Müdürü (.....) tarafından ŞENPİLİÇ Ticari Pazarlama Yöneticisi (.....), ŞENPİLİÇ Pazarlama Yetkilisi (.....)33 ve ŞENPİLİÇ Kurumsal Satış Yetkilisi (.....)’a gönderilen “sektör analizi hk” konulu e-postanın ekinde “r1 sektor analizi 2019.xlsx” isimli bir Excel tablosu bulunmaktadır34. Söz konusu Excel tablosuna ilişkin örnek ekran görüntüleri aşağıda yer almaktadır: 33 ŞENPİLİÇ tarafından belgede adı geçen kişinin 03.11.2023 tarihinde ŞENPİLİÇ’ten ayrıldığı ifade edilmiştir. 34 Söz konusu Excel tablosunun “ÖZET”, “YEM”, “KULUÇKA”, “DAMIZLIK”, “BROILER”, “KESİMHANE”, “İŞLENMİŞ”, “İHRACAT”, “BAYİ VE ŞUBELER” isimli sayfaları bulunmaktadır. Tüm bilgilerin derlendiği “ÖZET” isimli sayfanın satırlarında LEZİTA, BAKPİLİÇ, BANVİT, BEYPİLİÇ, BOLEZ, CP, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU, ŞENPİLİÇ ve DİĞER; sütunlarında ise YEM, KULUÇKAHANE, ÇİFTLİKLER, ÜRETİM, DAĞITIM, TOPLAM, PAY verileri yer almaktadır. Excel tablosunun çok kapsamlı bilgiler içermesi sebebiyle kararda yalnızca “ÖZET” sayfasının ekran görüntülerine yer verilmiştir.
24-21/488-208 33/47
24-21/488-208 34/47 (53) Delil 92: ŞENPİLİÇ’te 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 13.05.2023 tarihinde ŞENPİLİÇ Şube Satış Müdürü (.....) tarafından ŞENPİLİÇ Doğu Marmara Bölge Satış Müdürü (.....)’e gönderilen “RE: İlave İskontolar ve Konular” konulu e-postanın ekinde35 “İl Payları – Firma Bazlı Final Dosyasının Kopyası.xlsx ”adlı bir Excel tablosu bulunmaktadır36. Söz konusu Excel tablosuna ilişkin örnek ekran görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir: 35 İlgili e-postanın ekinde ŞENPİLİÇ’in Bursa ilinde kendi müşterilerine ilişkin verilerin olduğu “Pazar payı ve aktif müşteri bursa Dosyasının Kopyası.xlsx” adlı bir Excel tablosu ve ŞENPİLİÇ’in Doğu Marmara Bölgesi ve Bursa ili için yaptığı iki sunum bulunmaktadır. 36 Söz konusu Excel tablosunda LEZİTA, BANVİT, BEYPİLİÇ, BUPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU ve diğer üreticilerin bayilerinin il bazında aylık satış miktarları ve bayilerin gerçekleştirdiği satışların kanal bazında dağılımı yer almaktadır. Excel tablosu geniş kapsamlı olduğundan örnek teşkil etmesi açısından yalnızca bir kısmının ekran görüntüsüne yer verilmiştir.
24-21/488-208 35/47 I.3. Değerlendirme I.3.1. Bilgi Değişiminin Teorik Çerçevesi (54) Rekabet hukukunda bilgi değişimi, aynı pazarda faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüsün tek yanlı yahut karşılıklı olarak rekabetçi kararlarına etki eden her türlü ticari bilgilerini paylaşmaları olarak tanımlanabilmektedir. Bilgi değişimi, rakipler arasındaki uzlaşmanın bozulup bozulmadığının saptanmasını kolaylaştırdığı için rekabet karşıtı anlaşmayı kolaylaştırıcı eylem olarak değerlendirilebileceği gibi, bilgi değişiminin bizatihi kendisi rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşma olarak da değerlendirilebilmektedir37. Bilgi değişimi; geçmiş veya cari üretim ve satış miktarlarına, fiyatlara, talebe ve maliyetlere, müşterilere, kapasitelere, yatırımlara ve AR-GE çalışmalarına ya da sahip olunan teknoloji ve benzerlerine ilişkin doğrulanabilir nitelikteki verilerin ve bilgilerin paylaşımının yanı sıra; firmaların gelecekte uygulamayı planladıkları fiyatlara, miktarlara, yeni ürünlere ya da kapasite değişikliklerine yönelik beyanı da kapsamaktadır38. (55) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi belirli bir mal veya hizmet piyasasında rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmaları, uyumlu eylemleri ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemlerini yasaklamaktadır. Rakip teşebbüsler arasındaki doğrudan veya dolaylı bilgi değişimleri de rekabeti engelleme, bozma veya kısıtlama amacını taşıyorsa yahut bu etkiyi doğuruyorsa anılan Kanun’un 4. maddesi kapsamında ele alınmaktadır. 37 Bkz. Rekabet Terimleri Sözlüğü, Gözden Geçirilmiş Altıncı Baskı, “Bilgi Değişimi”, https://www.rekabet.gov.tr/tr/Sayfa/Yayinlar/rekabet-terimleri-sozlugu/terimler-listesi?icerik=408437ac-097c-4da2-9da6-9bf66c24929f, Erişim Tarihi: 15.03.2024. 38 PİŞMAF, Ş. (2012), “İktisadi ve Hukuki Açıdan Teşebbüsler Bilgi Değişimi”, Rekabet Kurumu Uzmanlık Tezleri Serisi, No: 115, Ankara, s. 6.
24-21/488-208 36/47 (56) Bununla birlikte, rakipler arası bilgi değişiminin ihlal niteliğinin belirlenmesi rekabet hukukundaki tartışmalı alanlardan birisini oluşturmaktadır. Zira bilgi değişimi, rekabetin kısıtlanması sonucunu doğurabileceği gibi, çeşitli etkinlik kazanımları da ortaya çıkarabilmektedir. (57) Türk rekabet hukukunda Yatay İşbirliği Anlaşmaları Kılavuzu (Yatay Kılavuz), bilgi değişimi teorisi bakımından kapsamlı bir rehber niteliğindedir. Yatay Kılavuz’a göre teşebbüsler arasında bilgi değişimi rakipler arasında doğrudan veya meslek kuruluşları gibi teşebbüs birlikleri, pazar araştırma kuruluşları ve benzeri üçüncü taraflar veya teşebbüslerin tedarikçileri ya da dağıtım ağları yoluyla dolaylı olarak gerçekleşebilmektedir39. (58) Bilgi paylaşımının rekabeti kısıtladığı en tipik senaryo ise, teşebbüslerin, rakiplerinin pazar stratejileri hakkında bilgi sahibi olmasını sağlamasıdır. Bilgi değişiminin rekabet üzerindeki etkisi; pazarın yoğunlaşma derecesi, şeffaflığı, istikrarı, karmaşıklığı ve pazardaki teşebbüslerin benzerliği (simetri) gibi pazarın yapısına ilişkin unsurlara ve ilgili pazarı rakipler arası koordinasyona elverişli hale getirebilmesi nedeniyle paylaşılan bilginin niteliğine bağlıdır40. (59) Bunun yanı sıra, Yatay Kılavuz’a göre rakipler arasında bilgi değişimi, fiyat veya miktar tespiti amacını taşıyan bir anlaşma niteliği taşıdığında kartel olarak kabul edilerek cezalandırılmaktadır. Kimi bilgi değişimleri ise kartel taraflarına, üzerinde uzlaştıkları kurallara uyulup uyulmadığını takip edebilme imkânı sağlayabilmekte, dolayısıyla kartelin sürekliliğini/işleyişini kolaylaştırmaktadır. Bu bakımdan anılan bilgi değişimleri de kartelin bir parçası olarak kabul görmektedir41. (60) Normal şartlar altında teşebbüslerin, rakiplerinin mevcut ya da beklenen davranışlarına göre basiretli bir biçimde kendilerini uyarlaması ihlal olarak değerlendirilmemektedir. Ancak, rakipler arasında, pazardaki olağan koşullardan farklı rekabet koşulları yaratma amacına veya etkisine sahip olan doğrudan ya da dolaylı her türlü iletişim ihlal olarak değerlendirilmekte ve yasaklanmaktadır. Yatay Kılavuz’da, teşebbüsün, kendi uyguladığı veya uygulamayı düşündüğü politikayı rakibine açıklaması ihlal sonucunu oluşturan durumlara örnek olarak sayılmaktadır. Bu noktada, yapılan bilgi değişimi, rekabete duyarlı bilgilerin değişimi ile pazardaki belirsizliği azaltıyor ve rekabeti kısıtlayıcı işbirliğini kolaylaştırıyorsa, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabet ihlali teşkil edebilecektir42. (61) Yatay Kılavuz’da, teşebbüsün posta, e-posta, telefon görüşmeleri, toplantılar gibi vasıtalarla rekabete duyarlı bilgilerini, bunları açıkça veya zımnen kabul eden rakiplerine tek taraflı olarak açıklaması ile çok sayıda teşebbüsün, amaçları ve planları hakkında birbirlerini bilgilendirmesi arasında fark bulunmadığı belirtilmektedir. Nitekim rakibinden rekabete duyarlı bilgiyi alan teşebbüsün böyle bir bilgiyi almak istemediğine dair net karşılık vermemesi durumunda, teşebbüsün bu bilgiyi kabul ettiği ve pazardaki davranışlarını buna göre değiştirdiği varsayılmaktadır43. (62) Yatay Kılavuz’da rekabete duyarlı bilgi değişiminin pazardaki şeffaflığı yapay olarak artırarak teşebbüsler arasında rekabetçi davranışların koordinasyonunu kolaylaştırması suretiyle işbirlikçi sonuç doğurabileceği vurgulanmaktadır44. Bilgi değişiminin rekabeti 39 Yatay Kılavuz, para. 40. 40 Yatay Kılavuz, para. 43. 41 Yatay Kılavuz, para. 44. 42 Yatay Kılavuz, para. 45. 43 Yatay Kılavuz, para. 46. 44 Yatay Kılavuz, para. 49.
24-21/488-208 37/47 azaltıcı risklerinden biri, pazardaki belirsizliklere ilişkin olarak teşebbüslerin ortak ve uyumlu beklentilere sahip olmasıdır. Böyle bir senaryoda, teşebbüsler arasında açık bir anlaşmanın varlığına ihtiyaç duyulmamaktadır. Gelecekteki davranışlara yönelik bilgi değişiminin ise bu tür bir anlayış birliğini sağlayacak en tipik bilgi değişimi örneği olduğu belirtilmektedir45. (63) Bu kapsamda Yatay Kılavuz’da hangi bilgilerin doğası gereği rekabeti kısıtladığı değerlendirilirken, geleceğe ilişkin bilgi değişimine özel önem atfedilmekte, bu tür gelecek planlarına ilişkin bilgi paylaşımının amaç yönünden rekabeti kısıtlama ihtimalinin, mevcut verilerin değişimine göre daha yüksek olduğuna değinilmektedir46. Bu noktada, Yatay Kılavuz’da yer verilen ve normal koşullar altında kartel olarak değerlendirileceği ifade edilen bilgi değişimi kümesi, “rakiplerin, gelecekte uygulamayı planladıkları fiyat, üretim ya da satış miktarı gibi rekabete duyarlı bilgileri aralarında değişmesi”nden oluşmaktadır. Ayrıca Yatay Kılavuz’da bu tür bilgi değişimlerinin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan muafiyet koşullarını sağlama ihtimalinin çok düşük olduğu vurgulanmaktadır47. (64) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabeti kısıtlama etkisinin bulunması için, bilgi değişiminin fiyat, üretim miktarı, ürün kalitesi, ürün çeşitliliği ya da inovasyon gibi rekabet parametrelerinden en az biri üzerinde olumsuz etki doğurabilecek nitelikte olması gerekmektedir. Bu bakımdan, yine Yatay Kılavuz’a göre bilgi değişiminin mevcut ve olası etkileri ile bilgi değişiminin bulunmadığı durumdaki rekabet koşullarının karşılaştırılması gerekmektedir48. (65) Aynı şekilde, bilgi değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etkisi değerlendirilirken incelenen pazarın özelliklerinin dikkate alınması gerektiği vurgulanmalıdır. Nitekim özellikleri gereğince bazı pazarlar teşebbüsler arası koordinasyona daha elverişli olmakla birlikte, işbirliğinin zor olduğu pazarlarda dahi koordinasyon görülebilmektedir. Diğer yandan, bilgi değişiminin ilgili pazarlarda rekabeti kısıtlayıcı etkilerinin açığa çıkarılması bakımından Yatay Kılavuz’da bilginin değişilme sıklığının, değişilen bilginin türünün (kamuya açık veya gizli, toplu veya detaylı, geçmiş veya güncel bilgi) ve değişilen bilginin fiyat, miktar ya da hizmet koşullarının tespitindeki rolüne dair değerlendirmelerin önemine vurgu yapılmaktadır49. (66) Öte yandan, bazı pazar koşulları, bilgi değişiminin rekabeti kısıtlama etkisini artırabilmektedir. Şeffaf, yoğunlaşmış, istikrarlı, simetrik ve karmaşık olmayan pazarlar, bilgi değişiminin işbirlikçi sonuç doğurmasını kolaylaştırmaktadır. Keza bilgi değişimi fiyat, miktar, arz ve talep gibi rekabete duyarlı unsurlara ilişkin belirsizlikleri azaltarak pazardaki şeffaflığı artırabilmektedir. Yatay Kılavuz’a göre pazarın şeffaflık düzeyindeki değişimin değerlendirilmesinde dikkat edilmesi gereken kilit nokta, teşebbüslerin mevcut bilgiyi, rakiplerinin davranışlarını öngörmek için ne ölçüde kullanabileceğinin belirlenmesidir. Bu noktada dar oligopol piyasalar, bilgi değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etkisi yönünden daha riskli görülmektedir. Öte yandan, pazarın yapısı karmaşıksa, kural olarak bilgi değişimiyle işbirlikçi sonuca ulaşmak daha zor olsa da, bilgi değişimi pazarın karmaşıklığını azaltabilmektedir. Benzer şekilde homojen ürünlerin bulunduğu pazarlarda ürün fiyatlarına ilişkin işbirlikçi sonucun gerçekleşmesi, farklılaştırılmış ürünlerin bulunduğu pazarlardakine göre daha kolaydır. Ancak, farklılaştırılmış ürünler 45 Yatay Kılavuz, para. 50. 46 Yatay Kılavuz, para. 56 47 Yatay Kılavuz, para. 57. 48 Yatay Kılavuz, para. 58. 49 Yatay Kılavuz, para. 59.
24-21/488-208 38/47 içeren pazarlardaki bilgi değişiminin, ilgili pazarlardaki fiyatlandırmayı basitleştirecek kurallar getirebilmesi de mümkündür50. (67) Kural olarak arz ve talep koşullarının istikrarlı olduğu pazarlarda bilgi değişiminin işbirlikçi sonuç meydana getirme olasılığı, arz ve talebin belirsiz olduğu (istikrarsız) pazarlara göre daha yüksektir. Zira bilgi değişimi pazardaki istikrarın seviyesini artırabilmektedir. Pazarın yapısı ne kadar simetrikse, benzer rekabetçi güdülerle birlikte koordinasyon riski artmaktadır. Ancak, buradaki kritik husus, farklılaşmış ürün içeren pazarlarda bilgi değişiminin, pazarın farklılık gösteren yönlerini tespit etmek ve bu farklılıkları gidermek amacıyla kullanılabilmesidir51. (68) Yatay Kılavuz’da “pazarda belirsizliği azaltan stratejik veriler”in değiştirilmesi, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamına girmesinin başka türlü bilgilerin değişimine kıyasla daha muhtemel olduğu belirtilmektedir52. Fiyat, miktar, müşteriler, maliyetler, cirolar, satışlar, alımlar, kapasite, ürün nitelikleri, pazarlama planları, riskler, yatırımlar, teknolojiler ve AR-GE programları rekabete duyarlı veri olarak kabul edilmektedir. Bu sayılanlar arasında stratejik niteliği en yüksek iki bilgi grubu fiyata ve miktara ilişkin bilgiler olarak ele alınmaktadır. Ancak, verilerin stratejik açıdan öneminin, bilgi değişiminin sıklığı ve pazarı kapsama derecesi ile verilerin toplulaştırılmış olup olmadığı ve güncelliği gibi faktörlere de bağlı olduğu vurgulanmaktadır. Dolayısıyla değişim ne kadar sıksa, bilgi pazarın ne kadarını kapsıyor ve ne ölçüde toplulaştırılmış ve güncel ise, değiştirilen bilgi stratejik olarak o derece önemli olmaktadır53. (69) Yatay Kılavuz’da, bireysel verilerin ayırt edilebilmesinin güç olduğu ölçüde toplulaştırılmış olan veri değişiminin (yoğunlaşmış oligopoller istisna olmak üzere) rekabeti kısıtlayıcı etkilerinin zayıf olabileceği ifade edilmektedir. Ancak, teşebbüs bazında veri değişimi, teşebbüslerin pazar konusunda ortak bir anlayışa varmalarını kolaylaştırmaktadır54. Yatay Kılavuz’da verilerin güncelliği kriteri bakımından ise geçmiş tarihli verilerin değişiminin rekabeti kısıtlama olasılığının, güncel ve geleceğe yönelik verilerin değişimine kıyasla daha düşük olduğu belirtilmektedir. Öte yandan, verinin rekabeti bozma riski taşıyıp taşımadığı konusundaki eşik; verinin niteliği, toplulaştırılmış olup olmaması, bilgi değişiminin sıklığı ve ilgili pazarın istikrarı ve şeffaflığı gibi özelliklere göre değişmektedir55. (70) Yatay Kılavuz’da bilgi değişiminin sıklığı, teşebbüslerin ortak anlayışa ulaşmasını kolaylaştırıcı bir unsur olarak ele alınmaktadır. Bir diğer kriter ise bilginin kamuya açık olup olmamasıdır. Yatay Kılavuz’da “bilgiye erişim maliyetleri bakımından bütün rakipler ve müşterilerce aynı derecede erişilebilir olan bilgiler” gerçek anlamda kamuya açık bilgi olarak tanımlanmaktadır. Tanımından da anlaşılacağı üzere rakipler pazardan kolaylıkla toplayabilecekleri verileri değişmeyi tercih etmemekte, bir başka deyişle rakipler arasında gerçek anlamda kamuya açık bilgilerin değişimine pratikte pek rastlanmamaktadır. Öte yandan bir bilginin pazardan, örneğin müşterilerden edinilme imkânının bulunması, bu bilginin rakipler için kolay erişilebilir bir pazar verisi olduğu anlamına gelmemektedir56. 50 Yatay Kılavuz, para. 60-66. 51 Yatay Kılavuz, para. 64. 52 Yatay Kılavuz, para 67. 53 Yatay Kılavuz, para. 67-74. 54 Yatay Kılavuz, para. 69. 55 Yatay Kılavuz, para. 70. 56 Yatay Kılavuz, para. 72.
24-21/488-208 39/47 (71) Veriler kamuya açık olsa dahi (örneğin düzenleyici kurumların yayınladığı bilgiler), bu bilgilerin rakipler arasında ayrıca değişimi pazardaki belirsizliği azaltıyorsa, işbirlikçi sonuç ortaya çıkabilir57. Bilgi değişiminin gerçek anlamda kamuya açık bir şekilde yapılması, bilgi değişiminin işbirlikçi etkilerinin diğer teşebbüsler, potansiyel rakipler ve müşteriler tarafından sınırlanabildiği ölçüde, pazardaki rekabetin bozulması olasılığını azaltabilir. Ancak, bilgi değişiminin gerçek anlamda kamuya açık bir şekilde gerçekleşmesi, pazardaki işbirlikçi sonuç olasılığının tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmeyecektir58. (72) Bilgi değişimin teorisine ilişkin olarak yukarıda yer verilen açıklamaların ardından, aşağıda dosya kapsamında KESKİNOĞLU ile ilgili olarak elde edilen belgelere ilişkin değerlendirmelere yer verilmektedir I.4.2. Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgelerin Değerlendirilmesi (73) Dosya kapsamında yapılan yerinde incelemelerde elde edilen belgelerde yer alan ifadelerden soruşturma tarafı rakip teşebbüslerin birbirleri ile doğrudan ve dolaylı yoldan iletişim kurduğu anlaşılmıştır. Bununla birlikte elde edilen belgelerden inceleme yapılan bazı teşebbüslerin genel olarak rakiplerinin maliyet kalemlerine, kapasitelerine, stoklarına ve üretim miktarlarına, yatırım planlarına, güncel ve geleceğe ilişkin fiyat değişikliklerine ve satış miktarlarına ilişkin bilgi sahibi oldukları, bu bilgileri şirket içi yazışmalar yoluyla kendi çalışanlarıyla paylaştıkları görülmekte, satış ve üretim stratejileri ile birlikte fiyatlandırma kararlarını da bu bilgiler çerçevesinde şekillendirdikleri kanaatine varılmıştır. (74) Delil 30 ve Delil 35 birlikte değerlendirildiğinde, KESKİNOĞLU ve ŞENPİLİÇ’in, rakiplerinin beyaz et ürünlerine ilişkin maliyet kalemleri hakkında detaylı bilgilere sahip oldukları ve bu maliyet kalemlerini kendi maliyet tabloları ile karşılaştırdıkları anlaşılmaktadır. Yerinde incelemeler kapsamında elde edilen delillerde adı geçen teşebbüslerin rakiplerine ilişkin söz konusu maliyet bilgilerini hangi kaynaklardan edindiklerine yönelik doğrudan bir bilgiye mevcut durumda ulaşılamasa da belgelerde geçen ifadelerden teşebbüslerin doğrudan ve dolaylı yolla birbirleriyle iletişim halinde oldukları değerlendirilmiştir. (75) Delil 7, Delil 24, Delil 25, Delil 28, Delil 29, Delil 32, Delil 33, Delil 49, Delil 51, Delil 52, Delil 53, Delil 76, Delil 79, Delil 80, Delil 82, Delil 83, Delil 84, Delil 85 ve Delil 89 birlikte ele alındığında LEZİTA, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU ve ŞENPİLİÇ’in, rakiplerinin beyaz et ürünlerine ilişkin kapasitelerine, stoklarına, kesim ve üretim miktarlarına ilişkin detaylı verilere sahip oldukları görülmektedir. Bu bilgilerin günlük kesim, günlük üretim, donuk stok, haftalık üretim, haftalık dışarıdan alım, yıllık satış, yıllık üretim miktarları, ürün/işlenmiş ürün bazlı kapasite bilgileri, kanal bazlı (geleneksel, yerel, ara satış kanalları) üretim miktarı gibi oldukça detaylı verileri içeren tablolara işlendiği anlaşılmaktadır. Bahse konu belgelerde yer alan verilerin her bir teşebbüs özelinde oldukça detaylı bilgiler içerdiği göz önüne alındığında, söz konusu verilerin teşebbüsler arasında doğrudan ya da dolaylı bir iletişim kurulmaksızın derlenemeyeceği kanaatine varılmıştır. Örnek olarak Delil 79’da da LEZİTA ve KESKİNOĞLU çalışanlarının doğrudan iletişim kurarak birbirlerinin üretim bilgilerini paylaştıkları görülmektedir. Ayrıca belgede yer alan “(.....)ten de Banvit için istedim. Bey ve Er de tanıdığım yok, satıştan istedim. Yarın da (.....) Beye sorarim.” ifadelerinden adı geçen teşebbüslerin birbirleriyle doğrudan iletişim halinde oldukları ve rekabete hassas bilgi paylaşımında bulundukları görülmektedir. Rakipler arasındaki dolaylı iletişime ek 57 Yatay Kılavuz, para. 73. 58 Yatay Kılavuz, para. 74.
24-21/488-208 40/47 olarak tespit edilen söz konusu doğrudan iletişim, dosya kapsamında oluşan rekabete hassas bilgi değişimi yönündeki değerlendirmeleri kanıtlar niteliktedir. (76) Delil 8, Delil 57, Delil 62, Delil 66 ve Delil 81 birlikte ele alındığında LEZİTA, AKPİLİÇ59, BEYPİLİÇ, BUPİLİÇ ve KESKİNOĞLU’nun rakiplerinin beyaz et ürünlerine ilişkin güncel ve geleceğe yönelik fiyat değişikliği bilgilerine sahip oldukları görülmektedir. Ayrıca, Delil 78’de KESKİNOĞLU’nun; ERPİLİÇ, BEYPİLİÇ, ŞENPİLİÇ, LEZİTA, HASTAVUK ve GEDİK’in bayilerine uyguladıkları iskonto oranları hakkında bilgi sahibi olduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu belgeler doğrultusunda, rakiplerin güncel veya geleceğe yönelik fiyat değişikliklerine ve iskonto oranlarına erişebilen teşebbüslerin fiyatlarını rakip teşebbüslerin fiyatları ile uyumlu bir şekilde belirlediği değerlendirilmektedir. (77) Yukarıda bahsedildiği üzere, bilgi değişiminin niteliği değerlendirilirken paylaşılan bilginin rekabete duyarlı (stratejik) olup olmadığı, bireysel veya toplulaştırılmış olması, güncelliği, değişim sıklığı, kamuya açık olup olmadığı hususları göz önünde bulundurulmalıdır. Teşebbüsler tarafından oluşturulan fiyat listelerinin bayilere gönderilmeden önce kamuya açık nitelikte olmadığı ve rekabete hassas bilgi niteliği taşıdığı açıktır. Bu kapsamda, ilgili delillerde rakiplere ait olan gelecek tarihli fiyat listelerinin rekabete hassas bilgi niteliğini haiz olup olmadığının tespiti için; delillerin elde edildiği teşebbüslerin, rakiplere ait geleceğe yönelik fiyat listelerini teşebbüs içinde paylaşma tarihi ile rakip teşebbüslerin söz konusu fiyat listelerini yayımlama tarihlerinin kıyaslanması ihtiyacı doğmuştur. Bu doğrultuda incelenen teşebbüslerden Ocak 2019 ila Kasım 2023 dönemi arasındaki fiyat listelerinin yayımlanma ve uygulama tarihleri talep edilmiştir. Belgeler ve cevabi yazılar özelinde yapılan incelemelerde fiyat listelerinin uygulanmaya geçmeden birkaç gün önce (ortalama 2-3 gün önce) bayilerle paylaşıldığı, bayilerle paylaşıldıktan birkaç gün sonra ise müşterilere uygulanmaya başladığı görülmüştür. Belge tarihleri ile teşebbüslerin liste fiyatlarını yayımlama ve uygulama tarihleri karşılaştırılmış ve henüz uygulamaya geçmemiş olan liste fiyatlarının rakip teşebbüslerin elinde bulunduğu anlaşılmıştır. (78) Öte yandan elde edilen belgelerden, rakiplerin birbirlerinin yayımlanmış güncel (bayilerine ve/veya doğrudan alıcılarına gönderilmiş ve uygulamaya konmuş) fiyat bilgilerini de bayilerden veya başkaca alıcılardan temin ettiği anlaşılmıştır. (79) Yatay Kılavuz’da “bilgiye erişim maliyetleri bakımından bütün rakipler ve müşterilerce aynı derecede erişilebilir olan bilgiler” gerçek anlamda kamuya açık bilgi olarak tanımlanmaktadır. Yine yukarıda bahsedildiği üzere bir bilginin pazardan, bayilerden veya müşterilerden edinilme imkânının bulunması, bu bilginin rakipler için kolay erişilebilir bir pazar verisi olduğu anlamına gelmemektedir. Pazardaki belirsizliği azaltan ve pazarı şeffaflaştıran verilerin değiştirilmesi 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal olarak değerlendirilmektedir. Bunlar arasında stratejik niteliği en yüksek bilgi gruplarından biri fiyata ilişkin bilgiler olarak kabul edilmektedir. Tüm bu sebeplerle rakip teşebbüsler arası güncel ve geleceğe ilişkin fiyat listelerinin temin edilmesinin piyasadaki belirsizliği ortadan kaldırdığı, piyasayı şeffaflaştırdığı ve teşebbüslerin kendi fiyat stratejilerine ilişkin kararlarını piyasada faaliyet gösteren diğer rakiplerinin konum ve kararlarına göre oluşturduğu bir izleme mekanizması yarattığı sonucuna varılmıştır. (80) Delil 27, Delil 31, Delil 32, Delil 33, Delil 34, Delil 67 ve Delil 92 birlikte değerlendirildiğinde BEYPİLİÇ’in ve ŞENPİLİÇ’in, KESKİNOĞLU’nun beyaz et 59 Söz konusu belgelerden AKPİLİÇ ve BOLEZ ile ilgili olanlar soruşturma döneminde elde edilmiştir. Kurulun 06.06.2024 tarihli ve 24-25/602-M sayılı kararı uyarınca AKPİLİÇ’in soruşturmaya eklenmesine karar verilmiştir.
24-21/488-208 41/47 ürünlerine ilişkin satış miktarı bilgilerine sahip oldukları anlaşılmaktadır. Belge içeriklerinde KESKİNOĞLU’nun aylık satış hacmi, ihracat miktarı, ulusal satış miktarı, kanal, bölge ve il bazlı satış rakamı verilerinden oluşan detaylı tabloların bulunduğu görülmektedir. BEYPİLİÇ’in ve ŞENPİLİÇ’in, KESKİNOĞLU hakkında ticari sır niteliği haiz detaylı bilgilere sahip olması söz konusu teşebbüslerin birbirleriyle doğrudan ve/veya dolaylı iletişim halinde olduğunu destekler niteliktedir. (81) Önaraştırma ve soruşturma kapsamında rakip teşebbüsler arasında bilgi değişimi şüphesi doğuran deliller aşağıdaki tabloda genel bir çerçeve çizilmesi açısından özetlenmiştir. Tablo 3- Rakipler Arasındaki Bilgi Değişimine İlişkin Delillerin İçerikleri Delil Numarası Delil Elde Edilen Teşebbüs Bilgileri Yer Alan Teşebbüsler İçerik 7 LEZİTA BANVİT, BEYPİLİÇ, BOLEZ, ERPİLİÇ, GEDİK, KESKİNOĞLU, LEZİTA, ŞENPİLİÇ Kapasite ve Üretim Bilgisi 8 ASPİLİÇ BAKPİLİÇ, DOYUM60, GEDİK, KESKİNOĞLU, ŞENPİLİÇ Geleceğe Yönelik Fiyat Bilgisi 24 HASTAVUK LEZİTA, ASPİLİÇ, BANVİT, BEYPİLİÇ, CP, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU, ŞENPİLİÇ ve DİĞERLERİ61 Stok ve Kesim Miktar Bilgisi 25 HASTAVUK LEZİTA, ASPİLİÇ, BANVİT, BEYPİLİÇ, CP, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU, ŞENPİLİÇ ve DİĞERLERİ62 Stok ve Kesim Miktar Bilgisi 27 ŞENPİLİÇ LEZİTA, BANVİT, BEYPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, KESKİNOĞLU Aylık Satış Miktar Bilgisi 28 ŞENPİLİÇ LEZİTA, BANVİT, BEYPİLİÇ, CP, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU Kapasite ve Üretim Bilgisi 29 ŞENPİLİÇ LEZİTA, ASPİLİÇ, BANVİT, BEYPİLİÇ, CP, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU ve DİĞERLERİ63 Günlük Kesim ve Üretim Miktarı Bilgisi 30 ŞENPİLİÇ LEZİTA, BANVİT, BEYPİLİÇ, BOLEZ, BUPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU Maliyet Bilgisi 31 ŞENPİLİÇ LEZİTA, BANVİT, BEYPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, KESKİNOĞLU Satış Bilgisi 32 ŞENPİLİÇ LEZİTA, BANVİT, BEYPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, KESKİNOĞLU Satış Bilgisi 33 ŞENPİLİÇ LEZİTA, BANVİT, BEYPİLİÇ, BUPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU Kapasite ve Satış Bilgisi 34 ŞENPİLİÇ LEZİTA, BANVİT, BEYPİLİÇ, BUPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU Satış Bilgisi 60 Pilyem Gıda Tarım Sanayi ve Ticaret AŞ (DOYUM) 61 AKPİLİÇ, BAKPİLİÇ, BUPİLİÇ, BOLEZ, DOYUM, KÖYTÜR, Akdeniz Toros, Beyza, Erzurum ve Şahin markaları. 62 AKPİLİÇ, BAKPİLİÇ, BUPİLİÇ, BOLEZ, DOYUM, KÖYTÜR, Akdeniz Toros, Beyza, Erzurum ve Şahin markaları. 63 BUPİLİÇ, BAKPİLİÇ ve BOLEZ
24-21/488-208 42/47 Delil Numarası Delil Elde Edilen Teşebbüs Bilgileri Yer Alan Teşebbüsler İçerik 35 ŞENPİLİÇ LEZİTA, BEYPİLİÇ, BOLEZ, BUPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU Maliyet Bilgisi 49 LEZİTA BANVİT, BOLEZ, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU, ŞENPİLİÇ Güncel Fiyat Bilgisi, Günlük Kesim Adedi Bilgisi, Maliyet Bilgisi 51 LEZİTA BANVİT, BEYPİLİÇ, BOLEZ, ERPİLİÇ, GEDİK, KESKİNOĞLU, ŞENPİLİÇ Kapasite Bilgisi, Üretim Bilgisi 52 LEZİTA BANVİT, BEYPİLİÇ, BOLEZ, ERPİLİÇ, GEDİK, KESKİNOĞLU, ŞENPİLİÇ Kapasite Bilgisi, Üretim Bilgisi 53 LEZİTA BANVİT, BEYPİLİÇ, BUPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, KESKİNOĞLU, ŞENPİLİÇ Yatırım Bilgisi 57 AKPİLİÇ LEZİTA, ASPİLİÇ, BAKPİLİÇ, BEYPİLİÇ, ERPİLİÇ, KESKİNOĞLU Fiyat Listesi 62 BEYPİLİÇ LEZİTA, BUPİLİÇ, ERPİLİÇ, KESKİNOĞLU, ŞENPİLİÇ Fiyat Listesi 66 BEYPİLİÇ LEZİTA, ASPİLİÇ, BAKPİLİÇ, BUPİLİÇ, GEDİK, KESKİNOĞLU Fiyat Listesi 67 BEYPİLİÇ LEZİTA, BANVİT, ERPİLİÇ, GEDİK, KESKİNOĞLU, ŞENPİLİÇ İşlenmiş Ürün Satış Miktarı Bilgisi 76 GEDİK LEZİTA, AKPİLİÇ, ASPİLİÇ, BAKPİLİÇ, BANVİT, BEYPİLİÇ, BOLEZ, BUPİLİÇ, CP, ERPİLİÇ, HASTAVUK, KESKİNOĞLU, ŞENPİLİÇ, Günlük Kesim Miktarı Bilgisi 78 KESKİNOĞLU LEZİTA, BEYPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, ŞENPİLİÇ İskonto Bilgisi, Prim Bilgisi, Fiyat Listesi 79 KESKİNOĞLU LEZİTA Üretim Miktarı Bilgisi 80 KESKİNOĞLU LEZİTA, BANVİT, BOLEZ, BUPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK Üretim Bilgisi 81 KESKİNOĞLU LEZİTA, BEYPİLİÇ, BUPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, ŞENPİLİÇ Fiyat Bilgisi 82 KESKİNOĞLU LEZİTA, ASPİLİÇ, BEYPİLİÇ, BUPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, ŞENPİLİÇ Kesim Miktarı Bilgisi, Yatırım Bilgisi 83 KESKİNOĞLU HASTAVUK, GEDİK, BUPİLİÇ Üretim Bilgisi, Kesim Miktarı Bilgisi, Maliyet Bilgisi 84 KESKİNOĞLU LEZİTA, BANVİT, HASTAVUK Üretim Bilgisi, Kesim Adedi Bilgisi, Maliyet Bilgisi 85 ŞENPİLİÇ LEZİTA, AKPİLİÇ, BANVİT, BEYPİLİÇ, BOLEZ, BUPİLİÇ, CP, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU Kapasite Bilgisi, Parçalama Oranı Bilgisi 89 ŞENPİLİÇ LEZİTA, BAKPİLİÇ, BANVİT, BEYPİLİÇ, BOLEZ, CP, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU, DİĞER Kapasite Bilgisi, Üretim Bilgisi, Dağıtım Bilgisi 92 ŞENPİLİÇ LEZİTA, BANVİT, BEYPİLİÇ, BUPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU, DİĞER Satış Miktarı Bilgisi
24-21/488-208 43/47 (82) Yukarıda bahsedildiği üzere başta fiyat ve üretim miktarları olmak üzere, incelenen pazarın niteliklerine göre, paylaşılmaları halinde pazarın temel rekabet parametrelerini şeffaflaştıran, teşebbüslerin birbirilerinin hamlelerine ilişkin sahip oldukları belirsizlikleri ortadan kaldıran, maliyet, satış verileri, kapasite kullanım oranları, stok durumları ve bunlara benzer niteliklere sahip tüm bilgiler rekabet ortamı açısından üst düzeyde hassas bilgiler olarak kabul edilmektedir. (83) Her ne kadar kapasite ve yıllık üretim miktarı gibi bilgilerin kamuya açık kaynaklardan edinilebildiği kabul edilse de, önaraştırma ve soruşturma süreçlerinde elde edilen birçok belgede, normal şartlarda rakiplerin sahip olamayacağı ayrıntıdaki bilgilerin teşebbüsler tarafından paylaşıldığı görülmektedir. Beyaz et pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerden elde edilen delillerde yer alan rakiplere ait; ürün alt kırılımında kapasite verileri (kaplama hat kapasite verisi, şarküteri kapasite verisi, pişmiş döner kapasite verisi vb.), maliyet verileri (rasyon maliyet verisi, kilogram başına canlı ağırlık maliyet verisi, ham madde verisi, vb.), detaylı satış verileri (yıllık yumurta satış verisi, aylık bazda satış verisi, yurt içi ve yurt dışı satış verileri, il ve bölge bazlı broiler satış verisi vb.), üretim miktarları (günlük, haftalık, aylık ve yıllık bazda broiler üretim miktarları; haftalık civciv üretim miktarı, yumurta üretim miktarı vb.), stok bilgileri, alt kırılımlarda (kıyma ve deri) donuk stok miktarları, kapasite verileri (teşebbüs özelinde damızlık kapasitesi, günlük, haftalık ve aylık bazda üretim ve kesim kapasitesi vb.), günlük kesim adedi, haftalık civciv giriş adedi, bayi iskonto oranları, yatırım planları ile güncel ve geleceğe dönük liste fiyatlarının kamuya açık kaynaklardan elde edilmesi mümkün görülmemektedir. (84) Sonuç olarak dosya kapsamında elde edilen belgeler, bu belgelere ilişkin değerlendirmeler çerçevesinde; KESKİNOĞLU’nun beyaz et sektöründe faaliyet gösteren rakipleri ile rekabete hassas bilgi değişimi suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği tespit edilmiştir. I.4.3. Uzlaşma Süreci ve İdari Para Cezasına İlişkin Değerlendirme (85) 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrasında; "Bu Kanunun 4, 6 ve 7’nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir." hükmü yer almaktadır. (86) Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinde idari para cezası belirlenirken öncelikle temel para cezasının hesaplanacağı; ardından ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak temel para cezasının arttırılmasının ve/veya cezadan indirim yapılmasının söz konusu olacağı düzenlenmektedir. (87) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği) 4. maddesinde, nihai idari para cezası belirlenirken öncelikle temel para cezasının hesaplanacağı; ardından ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak temel para cezasının artırılmasının ve/veya cezadan indirim yapılmasının söz konusu olacağı düzenlenmektedir. (88) Söz konusu Yönetmelik’in temel para cezasını düzenleyen 5. maddesinin ilk fıkrasına göre; temel para cezası hesaplanırken ihlale taraf olan teşebbüslerin Kurul tarafından saptanacak yıllık gayri safi gelirlerinin, karteller için %2'si ile %4'ü, diğer ihlaller için %0,5'i ile %3'ü arasında bir oran esas alınacaktır. Anılan maddenin ikinci fıkrasında ise
24-21/488-208 44/47 birinci fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde ilgili teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususların dikkate alınacağı hükmüne yer verilmiştir. (89) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrasında “Soruşturmaya başlanmasından sonra Kurul, ilgililerin talebi üzerine veya resen, soruşturma sürecinin hızlı bitirilmesinden doğacak usuli faydaları ve ihlalin varlığına veya kapsamına ilişkin görüş farklılıklarını göz önüne alarak uzlaşma usulünü başlatabilir. Kurul, hakkında soruşturma başlatılan ve ihlalin varlığı ile kapsamını kabul eden teşebbüs veya teşebbüs birlikleri ile soruşturma raporunun tebliğine kadar uzlaşabilir.”, altıncı fıkrasında “Bu çerçevede Kurul, hakkında soruşturma açılan taraflara, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettikleri bir uzlaşma metni sunmaları için kesin bir süre verir. Verilen süre geçirildikten sonra yapılan bildirimler dikkate alınmaz. İhlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla soruşturma sonlandırılır.” ve yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir.” hükümleri yer almaktadır. (90) Uzlaşma Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasında ise “Soruşturma tarafları uzlaşma taleplerini yazılı olarak Kuruma iletir. Kurul, 4 üncü maddenin ikinci fıkrasındaki hususları dikkate alarak bu talebi kabul veya ret edebileceği gibi varsa diğer tarafların da uzlaşma görüşmelerine davet edilmesine karar verebilir” düzenlemesi bulunmaktadır. (91) Bu kapsamda soruşturma taraflarından KESKİNOĞLU, Kurum kayıtlarına 14.02.2024 tarih ve 48670 sayı ile intikal eden yazı ile uzlaşma başvurusunda bulunmuştur. Kurulun 28.03.2024 tarihli ve 24-15/315-M sayılı kararı ile uzlaşma görüşmelerinin başlanmasına karar verilmiştir. Anılan Kurul kararı ve Uzlaşma Yönetmeliği hükümleri uyarınca 02.04.2024 tarihinde KESKİNOĞLU yetkilileri ve temsilcileriyle uzlaşma görüşmeleri yapılmıştır. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 6. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yapılan görüşmede teşebbüse söz konusu iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, uzlaşma tarafı olan teşebbüs hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir. (92) Uzlaşma görüşmesi doğrultusunda hazırlanan 17.04.2024 tarihli ve 2023-2-061/BN-08 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 18.04.2024 tarihli toplantısında görüşülmüştür. Bu kapsamda Kurul tarafından 24-19/424-MUA sayı ile; 1. “KESKİNOĞLU’nun, rekabete hassas bilgi değişimi yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, 2. Bu nedenle, KESKİNOĞLU’e 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası ve üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca 2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 143.975.710,00-TL idari para cezası uygulanmasına, 3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve Uzlaşma Yönetmeliği’nin 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına, 4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2022 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 107.981.782,50-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına,
24-21/488-208 45/47 5. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca, uzlaşma metninin Kuruma gönderilebilmesi için işbu ara kararın tebliğinden itibaren anılan teşebbüse 15 gün süre verilmesine, 6. Uzlaşma metninin süresi içinde gönderilmemesi halinde Kurulun ara kararıyla bağlı olmadığına” karar verilmiştir. (93) Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alınarak, KESKİNOĞLU’nun rekabete hassas bilgi değişimi yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmesi Ceza Yönetmeliği’nde tanımlanan ihlal türlerinden “diğer ihlaller” kategorisinde değerlendirilmiş ve temel para cezası başlangıç oranı %(.....) olarak belirlenmiştir. (94) Dosya mevcudundaki bilgiler ve belgeler ışığında ABC bakımından ihlale esas alınabilecek tarih aralığının 15.04.2019-16.01.2024 olduğu tespit edilmiştir. İhlalin bir yıldan uzun beş yıldan kısa sürmesi nedeniyle temel para cezasına esas oran Ceza Yönetmeliği'nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca yarısı oranında artırılarak uygulanacak temel para cezası oranı %(.....) olarak belirlenmiştir. (95) Dosya kapsamında Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesi anlamında temel para cezasının artırılmasını gerektirecek herhangi bir ağırlaştırıcı unsur söz konusu olmadığı gibi anılan Yönetmelik’in 7. maddesi kapsamında herhangi bir hafifletici unsur da bulunmamaktadır. (96) KESKİNOĞLU tarafından bu karara istinaden hazırlanıp gönderilen uzlaşma metninde mezkûr kararda belirtilen hususlar kabul edilerek teşebbüs hakkında yürütülen soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması talep edilmiştir. (97) Uzlaşma Yönetmeliğinin 8. maddesinin birinci fıkrasında; “1) Uzlaşma tarafı, uzlaşma ara kararında bildirilen hususları kabul etmesi halinde, aşağıdaki unsurları içeren bir uzlaşma metnini sunar: a) Uzlaşma tarafının ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettiğine dair açık beyanı, b) Kurulun uzlaşma tarafına ihlal nedeniyle verebileceği azami idari para cezası oranı ve miktarı ile tarafın uzlaşma usulü çerçevesinde bu ceza oranını ve miktarını kabul ettiği, c) Uzlaşma tarafının hakkındaki iddialar konusunda yeterli derecede bilgilendirildiği ve kendi görüşlerini ve açıklamalarını aktarmak için tarafa yeterli imkân tanındığı, ç) İdari para cezasının ve uzlaşma metninde yer alan hususların uzlaşma tarafınca dava konusu yapılamayacağı.” hükmüne yer verilmiştir. Bu kapsamda KESKİNOĞLU tarafından gönderilen uzlaşma metninin Uzlaşma Yönetmeliği’nin 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan unsurları içerdiği görülmüştür. (98) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir…” hükmü yer almaktadır. Uzlaşma Yönetmeliğinin 9. maddesinin birinci fıkrasında ise; “Uzlaşma metninin Kurum kayıtlarına girmesinden itibaren on beş gün içinde, Kurul tarafından ihlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla ilgili taraf bakımından soruşturma sonlandırılır.” denilmektedir. (99) Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, KESKİNOĞLU tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde Ceza Yönetmeliği kapsamında hesaplanan idari para cezasının %25 oranında indirilmesi; teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal
24-21/488-208 46/47 ettiği gerekçesiyle 2022 yılı gayri safi gelirleri üzerinden %(.....) oranında idari para cezası uygulanması ve KESKİNOĞLU hakkındaki soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması sonuçlarına varılmıştır. J. SONUÇ (100) 04.01.2024 tarihli ve 24-01/8-M sayılı kararı ile açılan soruşturma kapsamında Rekabet Kurulunun 18.04.2024 tarihli ve 24-19/424-MUA sayılı uzlaşma ara kararına uyarınca Keskinoğlu Tavukçuluk ve Damızlık İşl. San. Tic. AŞ tarafından gönderilen nihai uzlaşma metni 29.04.2024 tarih ve 51312 sayı ile süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Uzlaşma metninde ihlalin varlığı ve kapsamı ile uzlaşma ara kararında öngörülen azami idari para cezası oranı ve tutarı teşebbüs tarafından açıkça kabul edilmiş olup 1. Keskinoğlu Tavukçuluk ve Damızlık İşl. San. Tic. AŞ’nin rekabete hassas bilgi değişimi yoluyla 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesini ihlal ettiğine, 2. Bu nedenle, Keskinoğlu Tavukçuluk ve Damızlık İşl. San. Tic. AŞ’ye 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası ve üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca 2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 143.975.710,00-TL idari para cezası uygulanmasına, 3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik”in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına, 4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 107.981.782,50-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına, 5. Böylece Rekabet Kurulunun 04.01.2024 tarihli ve 24-01/8-M sayılı kararı uyarınca yürütülen soruşturmanın Keskinoğlu Tavukçuluk ve Damızlık İşl. San. Tic. AŞ bakımından uzlaşma usulü ile sonlandırılmasına
24-21/488-208 47/47 gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere Kurul Üyeleri Hasan Hüseyin ÜNLÜ ve Berat UZUN’un farklı gerekçeleri ve OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.


Full & Egal Universal Law Academy