Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2024-5-010 (Devralma) Karar Sayısı : 24-21/490-209 Karar Tarihi : 03.05.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER: Serkan GÜMÜŞ, Hüseyin Emre ÖZKAN, Gülçin Hande GÜNDOĞAN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - CFM Soğutma ve Otomasyon Sanayi Ticaret AŞ Temsilcisi: Av. Arpat Burçak ŞENOCAK Esentepe Mah. Büyükdere Caddesi, No:175, Ferko Signature (A Blok) Kat:16, Şişli/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Carel Industries S.p.A. tarafından ortak girişimin diğer tarafına ait olan belli oranda hissenin satın alınması yoluyla CFM Soğutma ve Otomasyon Sanayi Ticaret AŞ'nin tek kontrolünün devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 01.04.2024 tarihli ve 50495 sayılı yazı ile giren ve 22.04.2024 tarihli ve 51147 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 29.04.2024 tarihli ve 2024-5-010/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda; CFM Soğutma ve Otomasyon Sanayi Ticaret AŞ’de (CFM) Murat Cem ÖZDEMİR’e ait olan %(.....) oranındaki hissenin Carel Industries S.p.A.ya (CAREL) satılması suretiyle CFM’in hisselerinin tamamının ve tek kontrolünün CAREL’e devredilmesi işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurumundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 Sayılı Tebliğ) kapsamında izin verilmesi talep edilmektedir. (5) Kurulun 20.05.2021 tarih ve 21-26/339-160 sayılı kararı ile CFM’nin hisselerinin Murat Cem ÖZDEMİR ve Filiz Banu ÖZDEMİR tarafından CAREL’e devredilmesi suretiyle CFM’nin CAREL ve Murat Cem ÖZDEMİR tarafından ortak kontrol edilmesi işlemine izin verilmiştir. Söz konusu işlem kapsamında teşebbüsler arasında Hisse Alım Sözleşmesi ve bunun eki olarak Hissedarlar Sözleşmesi (Sözleşme) akdedilmiştir. Taraflarca yapılan mevcut bildirimde, işlemin gerekçesi olarak, Hissedarlar Sözleşmesi’nin “8.1 Satım Opsiyonu” maddesi kapsamında tanınmış olan satım opsiyon hakkının kullanımı doğrultusunda Murat Cem ÖZDEMİR’in elinde bulundurduğu CFM’ye ait hisselerin CAREL’e devredilmesi olduğu ifade edilmiştir.
24-21/490-209 2/5 (6) Bildirim konusu işlem ile birlikte, taraflar arasında 05.05.2021 tarihinde imzalanmış olan Sözleşme’de yer verilen satım opsiyonu (put option) uyarınca Murat Cem ÖZDEMİR’in %(.....) oranındaki hissesinin CAREL’e devredilmesi suretiyle CFM’in hisselerinin tamamının CAREL bünyesine dâhil olması ve CAREL’in CFM üzerinde tek kontrole sahip olması hedeflenmektedir. Anılan bilgiler doğrultusunda gerçekleştirilmesi planlanan işlem neticesinde CFM üzerindeki kontrol kalıcı olarak değişeceğinden söz konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi anlamında bir devralma işlemi olduğu kanaatine varılmıştır. İşlem ciro bilgileri bakımından değerlendirildiğinde 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin (b) bendinde belirtilen ciro eşiklerinin aşıldığı, dolayısıyla bildirime konu işlemin Kuruldan izin alınması gereken bir devralma işlemi niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır. (7) Devralan konumunda bulunan CAREL; İtalya kanunlarına göre kurulmuş, halka açık ve borsaya kote bir şirket olarak faaliyet göstermektedir. Genel olarak CAREL’in HVAC-R alanında nemlendirme, hava arıtma, ısıtma, iklimlendirme, soğutmaya özel kontrol çözüm ürünleriyle tüm segmentlerde üretim ve dağıtım (ev tipi, endüstriyel ve ticari segmentlerin tamamında) faaliyetleri bulunmaktadır. HVAC-R sektöründe kontrol ve düzen amaçlı, enerji verimliliği sağlama hedefli küresel düzeyde yüksek teknoloji parçaları ve çözümleri tasarlamakta, üretmekte ve satmaktadır. (8) CAREL’in Türkiye’deki faaliyetleri ise HVAC-R sektöründe üretimini yaptığı nemlendirme sistemleri, kontrolörler, kompresörler, akış kontrol ekipmanları gibi ürün, program ve çözümlerin dağıtımı ve satışı şeklindedir. Başvuruda CAREL’in Türkiye’de faaliyetlerinin doğrudan satışlar ve yurt dışında kurulu diğer iştirak ve bağlı ortaklıklar vasıtasıyla yürütüldüğü ifade edilmektedir. CAREL’in Türkiye’ye satışlarının (.....)1 CFM vasıtası ile gerçekleşmekte2, öte yandan sektörde faaliyet gösteren diğer şirketlere doğrudan satışı da bulunmaktadır. CAREL, Türkiye’ye gerçekleştirdiği doğrudan satışlar dışında, HVAC-R sektöründe nemlendirici üretimi, hava ile çalışan ısı değiştiricilerin üretimi gibi alanlarda faaliyet yürütmekte olan iştirakleri Hygromatik GmbH (HYGROMATIK), Recuperator S.p.A (RECUPERATOR), Klingenburg GmbH (KLINGENBURG), C.R.C.S.R.L. (CRC) ve Enginia S.R.L (ENGINIA) vasıtasıyla dolaylı satışlar gerçekleştirmekte olup işbu satışlardan Türkiye cirosunun yarısından daha azına denk gelen kısıtlı bir ciro elde ettiği ifade edilmiştir. (9) Başvuruda CAREL’in Lugi Rossi Luciani S.A.p.A. (LRL) ve Athena FH S.p.A. (ATHENA) tarafından ortak kontrol edildiği belirtilmektedir. LRL ve ATHENA finansal holding şirketleri olup Türkiye’ye doğrudan bir satışı bulunmamakta ve söz konusu şirketlerin gelirlerini oluşturan değerler finansal kazançlarına dayanmaktadır. (10) ATHENA’nın Türkiye’de doğrudan ya da dolaylı olarak elde ettiği bir ciro bulunmamaktadır. LRL’nin ise benzer şekilde Türkiye’ye doğrudan bir satışı bulunmasa da iştiraki olan Nastrificio Victor S.p.A (NASTRIFICIO) vasıtasıyla Türkiye’den elde ettiği kısıtlı bir ciro bulunmaktadır. NASTRIFICIO tekstil alanında faaliyet gösteren İtalyan merkezli bir şirkettir. Dolayısıyla LRL tarafından kontrol edilen şirketlerden hiçbiri Türkiye’de CFM ile aynı veya ilişkili bir sektörde faaliyet göstermemektedir. 1 CAREL ile iştirakleri HYGROMATIK, RECUREPATOR, KLINGENBURG, CRC ve ERGINIA’nın 2023 yılında Türkiye’deki (.....) avro değerindeki toplam satışlarının yaklaşık %(.....) oranında ve (.....) avro değerindeki kısmı CFM’ye gerçekleştirilmiştir. 2 Bildirim Formu’na göre CAREL ile CFM arasında hâlihazırda distribütörlük ilişkisi bulunmaktadır. Bu kapsamda CAREL, 2007 yılından beri CFM’ye HVAC-R sistem ve ürünleri satmaktadır. İşlem sonrasında da CAREL ile CFM arasında benzer bir ticari ilişkinin sürdürülmesinin hedeflendiği, diğer bir ifadeyle CAREL’in Türkiye’deki faaliyetlerini CFM aracılığı ile sürdürmeye devam edeceği bildirilmiştir.
24-21/490-209 3/5 (11) Bildirime konu işlem sonrasında CAREL’in tek kontrolüne geçecek olan CFM, HVAC-R sektöründe faaliyet göstermekte olup bu kapsamda kompresör, kontrol cihazları, nemlendirici sistemler, akış yazılımlı ve yazılımsız kontrol ekipmanları, fan, perde vb. ürünlerin satışını gerçekleştirmektedir. CFM, HVAC-R sektöründe ürünlerini Türkiye’de üretim, taahhüt, bakım ve onarım yapan firmalara ve ilgili tedarikçi firmalara satışını gerçekleştirmektedir. Ek olarak teşebbüs, CAREL haricinde sektörde faaliyette bulunan diğer firmalardan belirli marka ve özellikte ürünleri alarak bunları geliştirmekte ve talep olması durumunda müşteri isteklerine uygun olarak özelleştirerek satışını yapmaktadır. (12) Yukarıda yer alan bilgiler çerçevesinde, CAREL ile CFM’nin faaliyetlerinin HVAC-R ürünlerinin satışı alanında Türkiye’de yatay olarak örtüştüğü değerlendirilmektedir. Bu kapsamda, bildirime konu işlem sonrasında yatay örtüşen pazarın HVAC-R uygulamaları/sistemlerinin satışı pazarı olduğu anlaşılmaktadır. Tarafların ve aynı pazarda faaliyet gösteren diğer teşebbüslerin HVAC-R uygulamaları/sistemlerinin satışı pazarındaki paylarına ilişkin verilere aşağıdaki tabloda yer verilmektedir: Tablo-1: HVAC-R Uygulamaları / Sistemleri Pazarında 2022 Yılında Teşebbüslerin Tahmini Pazar Payları3 Teşebbüsler Tahmini Pazar Payı (2022) (%) CAREL4 (.....) CFM (.....) Daikin Isıtma ve Soğutma Sistemleri San. Tic. AŞ (DAIKIN) (.....) Danfoss Otomasyon ve Kontrol Ürünleri Tic. Ltd. Şti. (DANFOSS) (.....) Cantaş İç ve Dış Ticaret Soğutma Sistemleri Sanayi AŞ (.....) Alarko Carrier Sanayi ve Ticaret AŞ (.....) Diğer (.....) Toplam 100,00 Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı (13) Tablo-1’de yer alan verilerden Türkiye’de HVAC-R uygulamaları sektörünün çok oyunculu bir yapıda olduğu ve pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerden %(.....)’in üzerinde pazar payı bulunan teşebbüslerin yalnızca DAIKIN ve DANFOSS olduğu görülmektedir. Sayılan teşebbüslerin dışında aynı pazarda Arçelik-LG, Toshiba, Mitsubishi, Bosch, Carrier, Viessmann gibi teşebbüslerin de faaliyet gösterdiği ifade edilmiştir5. Bu doğrultuda pazarda yoğunlaşmanın düşük olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca tarafların söz konusu pazardaki toplam pazar paylarının %(.....)’in altında olduğu görülmektedir. Belirtilen pazar payının ihmal edilebilir seviyede olması nedeniyle, işleme izin verilmesinin HVAC-R uygulamaları/sistemlerinin satışı pazarında kayda değer bir rekabet endişesine yol açmayacağı değerlendirilmektedir. (14) Öte yandan başvuruda, CAREL ile CFM arasında distribütörlük ilişkisi bulunduğu, CFM’nin HVAC-R sektöründeki ürünleri CAREL’den temin ettiği ve söz konusu ürünlerin doğrudan veya talep edilmesi halinde müşteri isteklerine uygun olarak özelleştirilerek CFM tarafından satıldığı ifade edilmektedir. Bu kapsamda CAREL ile CFM arasında sağlayıcı-alıcı ilişkisi dolayısıyla taraflar arasında dikey ilişkinin 3 Söz konusu hesaplamaların, TÜİK web adresindeki “Yıllık Sanayi Ürün İstatistikleri” bölümündeki verilere göre yapıldığı ifade edilmiştir. 4 CAREL’in CFM’ye yaptığı satışlar haricindeki satışlardan elde ettiği pazar payı bilgisine yer verilmiştir. 5 Kurulun 03.08.2023 tarih ve 23-36/677-232 sayılı, 07.04.2022 tarih ve 22-16/264-118 sayılı ve 25.08.2011 tarihli ve 11-46/1135-399 sayılı kararlarında, aynı pazarda faaliyetleri bulunan, yukarıda sayılan teşebbüslerin konu olduğu işlemlere yer verilmektedir.
24-21/490-209 4/5 bulunduğu, bu doğrultuda dikey olarak örtüşen pazarların HVAC-R sistemlerinin ithalat yoluyla tedariki ve yeniden satışı pazarı olduğu değerlendirilmektedir. Bununla birlikte başvuruda ve cevabi yazılarda CAREL’in hâlihazırdaki Türkiye satışlarının büyük bir kısmının CFM’ye kalan kısmının ise diğer müşterilere doğrudan gerçekleştirildiği, işlem sonrasında CAREL’in CFM dışındaki diğer müşterilere gerçekleştirdiği doğrudan satışların benzer şekilde devam etmesinin hedeflendiği belirtilmektedir. (15) Dikey olarak örtüşn pazar olan HVAC-R sistemlerinin ithalat yoluyla tedariki ve yeniden satışı pazarında, sağlayıcı konumundaki CAREL’in Türkiye’ye ihraç edilen toplam HVAC-R ürünleri içerisindeki payının %(.....)’in altında olduğu ve oldukça sınırlı düzeyde pazar payına sahip olduğu ifade edilmiştir. Ek olarak, sözü edilen pazarda yüksek pazar payına sahip bir teşebbüs bulunmadığı belirtilmiştir. CFM’nin HVAC-R sistemlerinin satışı pazarındaki payının, yukarıdaki tabloda yer verildiği üzere, %(.....)’in altında olduğu dikkate alındığında, birleşik teşebbüsün toplam pazar payının %(.....)’nin altında olacağı anlaşılmaktadır. Tüm bu hususlar göz önünde bulundurulduğunda; CAREL ile CFM’nin faaliyetleri arasındaki dikey ilişkinin rekabet endişesi yaratmayacağı ve mevcut dosya bağlamında göz ardı edilebilir nitelikte olduğu kanaatine ulaşılmıştır. (16) Yukarıda yer verilen incelemeler ve değerlendirmeler sonucunda söz konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte olmadığı kanaatine varılmıştır.
24-21/490-209 5/5 H. SONUÇ (17) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy