Rekabet Kurumu Başkanlığından; REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-2-061 (Soruşturma/Uzlaşma) Karar Sayısı : 24-22/500-211 Karar Tarihi : 09.05.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN C. İLGİLİ TARAF : Abalıoğlu Lezita Gıda Sanayi AŞ Temsilcileri: Av. Şahin ARDIYOK, Av. Barış YÜKSEL, Av. Mehmet SALAN Büyükdere Caddesi Bahar Sokak No:13 River Plaza Kat:11-12 Levent/İstanbul D. BAŞVURUDA BULUNAN : Resen (1) E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 04.01.2024 tarihli ve 24-01/8-M(1) sayılı kararı ile beyaz et sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin rekabete hassas bilgi değişimi yoluyla 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturma kapsamında uzlaşma ara kararına istinaden Abalıoğlu Lezita Gıda Sanayi AŞ tarafından gönderilen uzlaşma metni neticesinde soruşturmanın adı geçen teşebbüs bakımından sonlandırılması. (2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Karara konu olan iddialar özetle; Abalıoğlu Lezita Gıda Sanayi AŞ’nin (LEZİTA) rekabete hassas bilgi değişimi yoluyla 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)'un 4. maddesini ihlal ettiğine yöneliktir. (3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulu (Kurul) tarafından 23.11.2023 tarih ve 23-54/1073-M sayı ile, beyaz et sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri iddiası ile ilgili olarak aynı Kanun’un 40. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. (4) Önaraştırma kapsamında yapılan yerinde incelemelerde, beyaz et sektöründe faaliyet gösteren bazı teşebbüslerin rekabete hassas bilgi değişimi yoluyla 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal ettiklerine dair şüphe uyandıran bazı belgeler elde edilmiştir. Önaraştırma süreci sonunda hazırlanan 27.12.2023 tarihli ve 2023-2-061/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, Kurulun 04.01.2024 tarihli toplantısında ele alınmış ve 24-01/8-M(1) sayı ile rekabete hassas bilgi değişimi yoluyla 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik olarak aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca, LEZİTA, As Tavukçuluk Tarım İşi. San. ve Tic. Ltd. Şti. (ASPİLİÇ), Banvit Bandırma Vitaminli Yem Sanayi AŞ (BANVİT), Beypi Beypazarı Tarımsal Üretim Paz. San. ve Tic. AŞ (BEYPİLİÇ), Erpiliç Entegre Tavukçuluk Üretim Pazarlama ve Tic. AŞ (ERPİLİÇ), Keskinoğlu Tavukçuluk ve Damızlık İşl. San. Tic. AŞ (KESKİNOĞLU), CP Standart Gıda San. ve Tic. AŞ (CP), Gedik Tavukçuluk ve Tarım Ürünleri Tic. San. AŞ (GEDİK), B. RAPORTÖRLER : Didem ULUÇ SÜDEMEN, Muhammed Ali BEKTEMUR, Hasan Yıldıray KARAYEL, Murat KARA, Nur KÖKSAL, Zekiye KARALİ, Dilan FİDANER, Azerhan Utku FINDIK, Mücahit CEYLAN
24-22/500-211 2/61 Hastavuk Gıda Tarım Hayvancılık Sanayi ve Ticaret AŞ (HASTAVUK) ve Şenpiliç Gıda Sanayi AŞ (ŞENPİLİÇ) hakkında soruşturma açılmasına karar verilmiştir. (5) Söz konusu soruşturmaya ilişkin Soruşturma Bildirimi, 19.01.2024 tarihli ve 81906 sayılı yazı ile LEZİTA’ya 22.11.2024 tarihinde tebliğ edilmiş ve taraftan 30 gün içinde birinci yazılı savunmasını göndermesi talep edilmiştir. Tarafın ilk yazılı savunması 21.02.2024 tarih ve 48937 sayı ile yasal süresi içinde Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına girmiştir. (6) Soruşturma süreci devam ederken Kurum kayıtlarına 15.03.2024 tarih ve 49791 sayı ile intikal eden yazı ile LEZİTA tarafından yapılan uzlaşma başvurusu, Kurul gündeminde görüşülmüş ve Kurulun 04.04.2024 tarihli ve 24-16/362-M sayılı kararı ile LEZİTA’nın uzlaşma talebi kabul edilerek uzlaşma görüşmelerinin başlatılmasına karar verilmiştir. Anılan Kurul kararına istinaden 16.04.2024 tarihinde LEZİTA yetkilileri ve temsilcileriyle uzlaşma görüşmesi yapılmıştır. Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik (Uzlaşma Yönetmeliği)’in 6. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yapılan görüşmede teşebbüse söz konusu iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, uzlaşma tarafı olan teşebbüs hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir. (7) Uzlaşma görüşmesi ile LEZİTA’nın 18.04.2024 tarih ve 51036 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden Ek Beyanı ve uzlaşma sürecinin devam ettirilmesi yönündeki talebi çerçevesinde hazırlanan 22.04.2024 tarihli ve 2023-2-061/BN-10 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 24.04.2024 tarihli toplantısında görüşülmüştür. Bu kapsamda Kurul tarafından 24-20/453-MUA sayı ile ile LEZİTA hakkında uzlaşma ara kararı alınmıştır. (8) İlgili uzlaşma ara kararı, LEZİTA’ya 24.04.2024 tarihli ve 87890 sayılı yazı ile elektronik ortamda gönderilmiştir. Uzlaşma ara kararına istinaden LEZİTA tarafından hazırlanan uzlaşma metni, 30.04.2024 tarih ve 51370 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (9) Yukarıda yer verilen süreç sonucunda hazırlanan 03.05.2024 tarihli ve 2023-2-061/BN-13 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (10) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle; Kurulun 24.04.2024 tarihli ve 24-20/453-MUA sayılı ara kararı ve LEZİTA tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde, anılan teşebbüs hakkındaki soruşturmanın uzlaşma usulü ile sonlandırılabileceği ifade edilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. Taraf Hakkında Bilgi: Abalıoğlu Lezita Gıda San. AŞ (LEZİTA) (11) Abalıoğlu Grup bünyesinde yer alan ve 2006 yılında kurulan LEZİTA; damızlık yetiştirme çiftlikleri, damızlık üretim tesisleri, kuluçkahaneler, broiler1 üretim çiftlikleri, modern tavuk eti işleme tesisleri, ileri işlem tesisi ve yem fabrikası ile dikey entegre niteliğe sahiptir. LEZİTA’nın hissedarlık ve yönetim yapısına ilişkin bilgilere aşağıda yer verilmektedir. 1 Sektörde, “broiler” ifadesi etlik pilici ifade etmek üzere kullanılmaktadır.
24-22/500-211 3/61 Tablo 1- LEZİTA Hissedarlık Yapısı Hissedarlar Oran (%) Ergun ABALIOĞLU (.....) Ena Menkul ve Gayrimenkul AŞ (.....) Ender ABALIOĞLU (.....) Mak Menkul ve Gayrimenkul AŞ (.....) Filiz ABALIOĞLU (.....) Toplam 100,00 Kaynak: Teşebbüsten Gelen Bilgiler Tablo 2- LEZİTA Yönetim Yapısı Ad/Soyad Ünvan Ergun ABALIOĞLU Yönetim Kurulu Başkanı Filiz ABALIOĞLU Yönetim Kurulu Başkan Vekili Ender ABALIOĞLU Yönetim Kurulu Başkan Vekili Cengiz SOLAKOĞLU Yönetim Kurulu Üyesi Cenk SİVRİOĞLU Yönetim Kurulu Üyesi Kaynak: Teşebbüsten Gelen Bilgiler I.2. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgeler2 I.2.1. Önaraştırma Döneminde Elde Edilen Belgeler I.2.1.1. LEZİTA’dan Elde Edilen Belgeler (12) Delil 4: LEZİTA’da 27.11.2023 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 06.07.2020 ve 07.07.2020 tarihlerinde LEZİTA Pazarlama Müdürü (.....) (B.B.), LEZİTA Ege-Akdeniz Satış Müdürü (.....) (M.K.), LEZİTA Zincir Mağazalar Satış Müdürü (.....) (İ.E.), LEZİTA EDT3 Satış Müdürü (.....)4 (E.T.N.), LEZİTA Satış Müdürü (.....) (A.D.), LEZİTA İhracat Müdürü (.....) (E.G.) ve LEZİTA İzmir Bölge Şube Müdürü (.....) (M.H.) arasında geçen ve bilgi kısmına LEZİTA Genel Müdürü (.....) (M.E.)’ün eklendiği “Rakip.xlsx” konulu e-posta yazışmalarında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır5: 06.07.2020– (B.B.) > (M.K.), (İ.E.), (E.T.N.), (A.D.), (E.G.), (M.H.) ve Bilgi (M.E.) “Merhaba, Ekli dosyayı doldurup iletmenizi rica ediyorum. Rakiplerle ilgili ek bilgiler varsa tabloya ekleyebilir misiniz? Teşekkürler.” 07.07.2020– (M.K.) > (B.B.) ve Bilgi (M.E.) “Merhaba, Excel çok kısıtlı ben o yüzden tek tek yazacağım, siz uyarlayınız lütfen. 2 Belgelere orijinal halleri ile yer verilmiş, yazım hataları ve anlatım bozuklukları muhafaza edilmiştir. Önaraştırma ve soruşturma sürecinde elde edilen belgelerden yalnızca LEZİTA ile ilişkili olanlara yer verildiğinden delil numaraları birbirini takip etmemektedir. 3 Ev Dışı Tüketim. 4 E-postada adı geçen kişinin 06.10.2021 tarihinde işten ayrıldığı ilgili teşebbüs tarafından beyan edilmiştir. 5 E-postanın ekinde “Rakip.xlsx” isimli ve satırlarda rakip isimlerinin sütunlarda ise “Donuk Stok Miktarı/Ton, Donuk Pazar Fiyatı, İmalatlık ve hammadde Fiyatları, İleri İşlenmiş Maliyetleri, Satış Stratejisi, İhracat Bütün Piliç Ton/USD” gibi başlıkların bulunduğu bir Excel dosyası yer almaktadır.
24-22/500-211 4/61 Şen Piliç’in kendi elinde (.....) bin ton mal stoku var diye bir duyumumuz var. (Normal de stok miktarı (.....) bin ton, şu an 2 katında, fazlası var eksiği yok) İleri işlenmişte üretim aynı, yeni ürün yok. Antalya pazarında Doyfarm ile nuget- schnitzel – cordonblue ve kadınbudu için aksiyonel devam ediyor. ((Nuget – Shnitzel = 7,80 + kdv. – C.blue = 11,75 + - K.budu = 9,00 + şeklindedir) Not: Cordonblue salamsız sadece kaşar var. )) Ama şu an satışı yok. Taze fiyatları; Şen’in bütün piliç açık 7,00 + , Sırtsız Göğüs 7,37 + , Sırtlı Göğüs 6,61 + şu an ki fiyatlarıdır.6 Banvit; (.....) bin ton stokta malı var deniliyor, Kars – Iğdır – Urfa tarafına spota bütün piliç ve filetoyu son 1 ay da ciddi sattı. 8,50 dahil fileto, 6,75 dahile bütün piliç sattı. Buradaki donuk bayileri (toptancılar) çok serzenişteler, bizde ki eski malı alıp, yenileri bize verselerdi diye çok sitem ettiler. (aşağıda detaydan nedeni anlayacaksınız) İleri işlenmişte dükkan kapalı idi, takriben 10 gün önce faaliyete geçti, şu an ZM7. odaklı çalışıyorlar, bekleyen bakiyeleri yetiştirmeye çalışıyorlar. Sahil bandına özel salam gurubunu (biberli- fıstıklı – zeytinli ) ve jambonları yapmayacaklar. Turizm yok artı kapasite yok, pas geçecekler. Talepte yok zaten. Mart dan önce verdiği bu tarz malları iade aldıkları için çok karın ağrısı var. Sadece 1 nokta (.....) ton iade verdi, muhtemel (.....) ton bu guruptan iade aldı. … Er Piliç; (.....) bin ton civarında olduğu söyleniyor. İleri işlenmişle alakalı bizim bölgede aktif değiller, buralar da bu konu ile alakalı pek bir hissedilen ürünü yok. Burada bir yatırımda gündem de değil. Er piliç fiyatları çiğ piliç etinde bizimle aynı fiyattalar, çok sert değiller. Bazen münferit müşteri bazlı aksiyonları var, o da bizimkine benzer vaziyette. Bey piliç; (.....) bin ton olduğu tahmin ediliyor, ileri işlenmiş zaten yok. Burada (i.i.) bir yatırımda gündem de değil. Taze fiyatları bize paralel, rahatsızlık verici değil. Gedik Piliç; (.....) ton civarı mal olduğu belirtildi. İleri işlenmişte yatırımları yeni ürünlere daha çok. Pandemiden dolayı aksaklıkları var ama ısrarcı bir taklitçilik durumu söz konusu. Taze piliç eti fiyatları bizim % (.....) altımızdadır. Bu bilgiler burada ki bayi ve bölge müdürlerinden beşeri ilişkiler ile alınmış olup, atmasyon veya sallama değildir. Belki söyleyen hatalı söylemiş olabilir.8 Antalya da Toptancılarda Stok Miktarı; 6 Cümledeki vurgu belgenin aslında bulunmaktadır. 7 Zincir Marketler 8 Cümledeki vurgu belgenin aslında bulunmaktadır.
24-22/500-211 5/61 Geçen yıl 2019 da Kurban sonrası BANVİT ‘in kodamanları gelip , Ekim ayı gibi fiyatları verilip bu bölge de ciddi mal satılar. O zaman kimse pandeminin p sinden bir haberdi. Bu mallar 11 – 12 ve 1. Ayda Antalya geldi , tahminen (.....) bin ton civarında ürün depolara idi. Bu malların hepsi elde kaldı şu an, bir miktarı İstanbul – çevre iller ve doğuya kar – zarar gözetmeden (tarihten dolayı ) satıldı. Stoklar da ileri işlenmiş yok kadar az, şarküteriler iade oldu, pratikleri de daha almadan pandemi başladı. Toptancılar hakkında sırası ile bilgiler aşağıdadır. Hepsinin bizde carisi vardır, bizzat sahiplerini tanırız ve bu bilgileri onlardan beşeri ilişki ile aldık. …” (13) Yukarıdaki e-posta alıntılanarak LEZİTA Satış Müdürü (.....) (A.D.) tarafından, 07.07.2020 tarihinde LEZİTA Pazarlama Müdürü (.....) (B.B.)’e gönderilen ve bilgi kısmına LEZİTA Genel Müdürü (.....) (M.E.)’ün eklendiği “RE: Rakip.xlsx” konulu e-posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır9: 07.07.2020– (A.D.) > (B.B.) ve Bilgi (M.E.) “(.....) hanım merhaba, Anadolu olarak gerekli bilgiler doldurulmuş olup ekli dosyadadır. Teşekkürler, Kolay gelsin.” (14) E-postanın ekinde yer alan “ANADOLU RAKIP BILGILERI 07072020.xlsx” isimli Excel tablosuna ilişkin ekran görüntülerine aşağıda yer verilmektedir10: 9 E-postanın ekinde “ANADOLU RAKIP BILGILERI 07072020.xlsx” isimli ve satırlarda rakip isimlerinin sütunlarda ise “Donuk Stok Miktarı/Ton, Donuk Pazar Fiyatı, İmalatlık ve hammadde Fiyatları, İleri İşlenmiş Maliyetleri, Satış Stratejisi, İhracat Bütün Piliç Ton/USD” gibi başlıkların bulunduğu bir Excel dosyası yer almaktadır. Bir önceki e-postanın ekinde yer alan “Rakip.xlsx” isimli Excel dosyasının, rakiplerin ticari stratejilerine ilişkin hassas bilgilerin doldurulması suretiyle yeniden gönderildiği anlaşılmaktadır. 10 Ayrı ayrı gösterilen üç tablo, aynı Excel tablosunun birbirini izleyen sütunları olup tek bir sayfaya sığmaması sebebiyle üçe bölünerek verilmiştir.
24-22/500-211 47/61 C.A. (08.07.2023, 14.37): Bey Bütün aynı But -5% İncik +7% Baget -5% Göğüs +7% Kanat +8% Sakatat -4% (84) Delil 94: ŞENPİLİÇ’te 22.01.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemede elde edilen; 15.01.2024 tarihinde ŞENPİLİÇ Doğu Marmara Bölge Satış Müdürü (.....) ile ŞENPİLİÇ Dudullu Şube Müdürü (.....) arasında gerçekleşen WhatsApp yazışmasında 15.01.2024 tarihli LEZİTA ve GEDİK fiyat listeleri paylaşılmıştır. I.3. Değerlendirme I.3.1. Bilgi Değişiminin Teorik Çerçevesi (85) Rekabet hukukunda bilgi değişimi, aynı pazarda faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüsün tek yanlı yahut karşılıklı olarak rekabetçi kararlarına etki eden her türlü ticari bilgilerini paylaşmaları olarak tanımlanabilmektedir. Bilgi değişimi, rakipler arasındaki uzlaşmanın bozulup bozulmadığının saptanmasını kolaylaştırdığı için rekabet karşıtı anlaşmayı kolaylaştırıcı eylem olarak değerlendirilebileceği gibi, bilgi değişiminin bizatihi kendisi rekabeti kısıtlayıcı bir anlaşma olarak da değerlendirilebilmektedir60. Bilgi değişimi; geçmiş veya cari üretim ve satış miktarlarına, fiyatlara, talebe ve maliyetlere, müşterilere, kapasitelere, yatırımlara ve AR-GE çalışmalarına ya da sahip olunan teknoloji ve benzerlerine ilişkin doğrulanabilir nitelikteki verilerin ve bilgilerin paylaşımının yanı sıra; firmaların gelecekte uygulamayı planladıkları fiyatlara, miktarlara, yeni ürünlere ya da kapasite değişikliklerine yönelik beyanı da kapsamaktadır61. (86) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi belirli bir mal veya hizmet piyasasında rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmaları, uyumlu eylemleri ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemlerini yasaklamaktadır. Rakip teşebbüsler arasındaki doğrudan veya dolaylı bilgi değişimleri de rekabeti engelleme, bozma veya kısıtlama amacını taşıyorsa yahut bu etkiyi doğuruyorsa anılan Kanun’un 4. maddesi kapsamında ele alınmaktadır. (87) Bununla birlikte, rakipler arası bilgi değişiminin ihlal niteliğinin belirlenmesi rekabet hukukundaki tartışmalı alanlardan birisini oluşturmaktadır. Zira bilgi değişimi, rekabetin kısıtlanması sonucunu doğurabileceği gibi, çeşitli etkinlik kazanımları da ortaya çıkarabilmektedir. 60 Bkz. Rekabet Terimleri Sözlüğü, Gözden Geçirilmiş Altıncı Baskı, “Bilgi Değişimi”, https://www.rekabet.gov.tr/tr/Sayfa/Yayinlar/rekabet-terimleri-sozlugu/terimler-listesi?icerik=408437ac-097c-4da2-9da6-9bf66c24929f, Erişim Tarihi: 15.03.2024. 61 PİŞMAF, Ş. (2012), “İktisadi ve Hukuki Açıdan Teşebbüsler Bilgi Değişimi”, Rekabet Kurumu Uzmanlık Tezleri Serisi, No: 115, Ankara, s. 6.
24-22/500-211 48/61 (88) Türk rekabet hukukunda Yatay İşbirliği Anlaşmaları Kılavuzu (Yatay Kılavuz), bilgi değişimi teorisi bakımından kapsamlı bir rehber niteliğindedir. Yatay Kılavuz’a göre teşebbüsler arasında bilgi değişimi rakipler arasında doğrudan veya meslek kuruluşları gibi teşebbüs birlikleri, pazar araştırma kuruluşları ve benzeri üçüncü taraflar veya teşebbüslerin tedarikçileri ya da dağıtım ağları yoluyla dolaylı olarak gerçekleşebilmektedir62. (89) Bilgi paylaşımının rekabeti kısıtladığı en tipik senaryo ise, teşebbüslerin, rakiplerinin pazar stratejileri hakkında bilgi sahibi olmasını sağlamasıdır. Bilgi değişiminin rekabet üzerindeki etkisi; pazarın yoğunlaşma derecesi, şeffaflığı, istikrarı, karmaşıklığı ve pazardaki teşebbüslerin benzerliği (simetri) gibi pazarın yapısına ilişkin unsurlara ve ilgili pazarı rakipler arası koordinasyona elverişli hale getirebilmesi nedeniyle paylaşılan bilginin niteliğine bağlıdır63. (90) Bunun yanı sıra, Yatay Kılavuz’a göre rakipler arasında bilgi değişimi, fiyat veya miktar tespiti amacını taşıyan bir anlaşma niteliği taşıdığında kartel olarak kabul edilerek cezalandırılmaktadır. Kimi bilgi değişimleri ise kartel taraflarına, üzerinde uzlaştıkları kurallara uyulup uyulmadığını takip edebilme imkânı sağlayabilmekte, dolayısıyla kartelin sürekliliğini/işleyişini kolaylaştırmaktadır. Bu bakımdan anılan bilgi değişimleri de kartelin bir parçası olarak kabul görmektedir64. (91) Normal şartlar altında teşebbüslerin, rakiplerinin mevcut ya da beklenen davranışlarına göre basiretli bir biçimde kendilerini uyarlaması ihlal olarak değerlendirilmemektedir. Ancak, rakipler arasında, pazardaki olağan koşullardan farklı rekabet koşulları yaratma amacına veya etkisine sahip olan doğrudan ya da dolaylı her türlü iletişim ihlal olarak değerlendirilmekte ve yasaklanmaktadır. Yatay Kılavuz’da, teşebbüsün, kendi uyguladığı veya uygulamayı düşündüğü politikayı rakibine açıklaması ihlal sonucunu oluşturan durumlara örnek olarak sayılmaktadır. Bu noktada, yapılan bilgi değişimi, rekabete duyarlı bilgilerin değişimi ile pazardaki belirsizliği azaltıyor ve rekabeti kısıtlayıcı işbirliğini kolaylaştırıyorsa, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabet ihlali teşkil edebilecektir65. (92) Yatay Kılavuz’da, teşebbüsün posta, e-posta, telefon görüşmeleri, toplantılar gibi vasıtalarla rekabete duyarlı bilgilerini, bunları açıkça veya zımnen kabul eden rakiplerine tek taraflı olarak açıklaması ile çok sayıda teşebbüsün, amaçları ve planları hakkında birbirlerini bilgilendirmesi arasında fark bulunmadığı belirtilmektedir. Nitekim rakibinden rekabete duyarlı bilgiyi alan teşebbüsün böyle bir bilgiyi almak istemediğine dair net karşılık vermemesi durumunda, teşebbüsün bu bilgiyi kabul ettiği ve pazardaki davranışlarını buna göre değiştirdiği varsayılmaktadır66. (93) Yatay Kılavuz’da rekabete duyarlı bilgi değişiminin pazardaki şeffaflığı yapay olarak artırarak teşebbüsler arasında rekabetçi davranışların koordinasyonunu kolaylaştırması suretiyle işbirlikçi sonuç doğurabileceği vurgulanmaktadır67. Bilgi değişiminin rekabeti azaltıcı risklerinden biri, pazardaki belirsizliklere ilişkin olarak teşebbüslerin ortak ve uyumlu beklentilere sahip olmasıdır. Böyle bir senaryoda, teşebbüsler arasında açık bir anlaşmanın varlığına ihtiyaç duyulmamaktadır. Gelecekteki davranışlara yönelik bilgi 62 Yatay Kılavuz, para. 40. 63 Yatay Kılavuz, para. 43. 64 Yatay Kılavuz, para. 44. 65 Yatay Kılavuz, para. 45. 66 Yatay Kılavuz, para. 46. 67 Yatay Kılavuz, para. 49.
24-22/500-211 49/61 değişiminin ise bu tür bir anlayış birliğini sağlayacak en tipik bilgi değişimi örneği olduğu belirtilmektedir68. (94) Bu kapsamda Yatay Kılavuz’da hangi bilgilerin doğası gereği rekabeti kısıtladığı değerlendirilirken, geleceğe ilişkin bilgi değişimine özel önem atfedilmekte, bu tür gelecek planlarına ilişkin bilgi paylaşımının amaç yönünden rekabeti kısıtlama ihtimalinin, mevcut verilerin değişimine göre daha yüksek olduğuna değinilmektedir69. Bu noktada, Yatay Kılavuz’da yer verilen ve normal koşullar altında kartel olarak değerlendirileceği ifade edilen bilgi değişimi kümesi, “rakiplerin, gelecekte uygulamayı planladıkları fiyat, üretim ya da satış miktarı gibi rekabete duyarlı bilgileri aralarında değişmesi”nden oluşmaktadır. Ayrıca Yatay Kılavuz’da bu tür bilgi değişimlerinin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan muafiyet koşullarını sağlama ihtimalinin çok düşük olduğu vurgulanmaktadır70. (95) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabeti kısıtlama etkisinin bulunması için, bilgi değişiminin fiyat, üretim miktarı, ürün kalitesi, ürün çeşitliliği ya da inovasyon gibi rekabet parametrelerinden en az biri üzerinde olumsuz etki doğurabilecek nitelikte olması gerekmektedir. Bu bakımdan, yine Yatay Kılavuz’a göre bilgi değişiminin mevcut ve olası etkileri ile bilgi değişiminin bulunmadığı durumdaki rekabet koşullarının karşılaştırılması gerekmektedir71. (96) Aynı şekilde, bilgi değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etkisi değerlendirilirken incelenen pazarın özelliklerinin dikkate alınması gerektiği vurgulanmalıdır. Nitekim özellikleri gereğince bazı pazarlar teşebbüsler arası koordinasyona daha elverişli olmakla birlikte, işbirliğinin zor olduğu pazarlarda dahi koordinasyon görülebilmektedir. Diğer yandan, bilgi değişiminin ilgili pazarlarda rekabeti kısıtlayıcı etkilerinin açığa çıkarılması bakımından Yatay Kılavuz’da bilginin değişilme sıklığının, değişilen bilginin türünün (kamuya açık veya gizli, toplu veya detaylı, geçmiş veya güncel bilgi) ve değişilen bilginin fiyat, miktar ya da hizmet koşullarının tespitindeki rolüne dair değerlendirmelerin önemine vurgu yapılmaktadır72. (97) Öte yandan, bazı pazar koşulları, bilgi değişiminin rekabeti kısıtlama etkisini artırabilmektedir. Şeffaf, yoğunlaşmış, istikrarlı, simetrik ve karmaşık olmayan pazarlar, bilgi değişiminin işbirlikçi sonuç doğurmasını kolaylaştırmaktadır. Keza bilgi değişimi fiyat, miktar, arz ve talep gibi rekabete duyarlı unsurlara ilişkin belirsizlikleri azaltarak pazardaki şeffaflığı artırabilmektedir. Yatay Kılavuz’a göre pazarın şeffaflık düzeyindeki değişimin değerlendirilmesinde dikkat edilmesi gereken kilit nokta, teşebbüslerin mevcut bilgiyi, rakiplerinin davranışlarını öngörmek için ne ölçüde kullanabileceğinin belirlenmesidir. Bu noktada dar oligopol piyasalar, bilgi değişiminin rekabeti kısıtlayıcı etkisi yönünden daha riskli görülmektedir. Öte yandan, pazarın yapısı karmaşıksa, kural olarak bilgi değişimiyle işbirlikçi sonuca ulaşmak daha zor olsa da, bilgi değişimi pazarın karmaşıklığını azaltabilmektedir. Benzer şekilde homojen ürünlerin bulunduğu pazarlarda ürün fiyatlarına ilişkin işbirlikçi sonucun gerçekleşmesi, farklılaştırılmış ürünlerin bulunduğu pazarlardakine göre daha kolaydır. Ancak, farklılaştırılmış ürünler içeren pazarlardaki bilgi değişiminin, ilgili pazarlardaki fiyatlandırmayı basitleştirecek kurallar getirebilmesi de mümkündür73. 68 Yatay Kılavuz, para. 50. 69 Yatay Kılavuz, para. 56 70 Yatay Kılavuz, para. 57. 71 Yatay Kılavuz, para. 58. 72 Yatay Kılavuz, para. 59. 73 Yatay Kılavuz, para. 60-66.
24-22/500-211 50/61 (98) Kural olarak arz ve talep koşullarının istikrarlı olduğu pazarlarda bilgi değişiminin işbirlikçi sonuç meydana getirme olasılığı, arz ve talebin belirsiz olduğu (istikrarsız) pazarlara göre daha yüksektir. Zira bilgi değişimi pazardaki istikrarın seviyesini artırabilmektedir. Pazarın yapısı ne kadar simetrikse, benzer rekabetçi güdülerle birlikte koordinasyon riski artmaktadır. Ancak, buradaki kritik husus, farklılaşmış ürün içeren pazarlarda bilgi değişiminin, pazarın farklılık gösteren yönlerini tespit etmek ve bu farklılıkları gidermek amacıyla kullanılabilmesidir74. (99) Yatay Kılavuz’da “pazarda belirsizliği azaltan stratejik veriler”in değiştirilmesi, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamına girmesinin başka türlü bilgilerin değişimine kıyasla daha muhtemel olduğu belirtilmektedir75. Fiyat, miktar, müşteriler, maliyetler, cirolar, satışlar, alımlar, kapasite, ürün nitelikleri, pazarlama planları, riskler, yatırımlar, teknolojiler ve AR-GE programları rekabete duyarlı veri olarak kabul edilmektedir. Bu sayılanlar arasında stratejik niteliği en yüksek iki bilgi grubu fiyata ve miktara ilişkin bilgiler olarak ele alınmaktadır. Ancak, verilerin stratejik açıdan öneminin, bilgi değişiminin sıklığı ve pazarı kapsama derecesi ile verilerin toplulaştırılmış olup olmadığı ve güncelliği gibi faktörlere de bağlı olduğu vurgulanmaktadır. Dolayısıyla değişim ne kadar sıksa, bilgi pazarın ne kadarını kapsıyor ve ne ölçüde toplulaştırılmış ve güncel ise, değiştirilen bilgi stratejik olarak o derece önemli olmaktadır76. (100) Yatay Kılavuz’da, bireysel verilerin ayırt edilebilmesinin güç olduğu ölçüde toplulaştırılmış olan veri değişiminin (yoğunlaşmış oligopoller istisna olmak üzere) rekabeti kısıtlayıcı etkilerinin zayıf olabileceği ifade edilmektedir. Ancak, teşebbüs bazında veri değişimi, teşebbüslerin pazar konusunda ortak bir anlayışa varmalarını kolaylaştırmaktadır77. Yatay Kılavuz’da verilerin güncelliği kriteri bakımından ise geçmiş tarihli verilerin değişiminin rekabeti kısıtlama olasılığının, güncel ve geleceğe yönelik verilerin değişimine kıyasla daha düşük olduğu belirtilmektedir. Öte yandan, verinin rekabeti bozma riski taşıyıp taşımadığı konusundaki eşik; verinin niteliği, toplulaştırılmış olup olmaması, bilgi değişiminin sıklığı ve ilgili pazarın istikrarı ve şeffaflığı gibi özelliklere göre değişmektedir78. (101) Yatay Kılavuz’da bilgi değişiminin sıklığı, teşebbüslerin ortak anlayışa ulaşmasını kolaylaştırıcı bir unsur olarak ele alınmaktadır. Bir diğer kriter ise bilginin kamuya açık olup olmamasıdır. Yatay Kılavuz’da “bilgiye erişim maliyetleri bakımından bütün rakipler ve müşterilerce aynı derecede erişilebilir olan bilgiler” gerçek anlamda kamuya açık bilgi olarak tanımlanmaktadır. Tanımından da anlaşılacağı üzere rakipler pazardan kolaylıkla toplayabilecekleri verileri değişmeyi tercih etmemekte, bir başka deyişle rakipler arasında gerçek anlamda kamuya açık bilgilerin değişimine pratikte pek rastlanmamaktadır. Öte yandan bir bilginin pazardan, örneğin müşterilerden edinilme imkânının bulunması, bu bilginin rakipler için kolay erişilebilir bir pazar verisi olduğu anlamına gelmemektedir79. (102) Veriler kamuya açık olsa dahi (örneğin düzenleyici kurumların yayınladığı bilgiler), bu bilgilerin rakipler arasında ayrıca değişimi pazardaki belirsizliği azaltıyorsa, işbirlikçi sonuç ortaya çıkabilir80. Bilgi değişiminin gerçek anlamda kamuya açık bir şekilde yapılması, bilgi değişiminin işbirlikçi etkilerinin diğer teşebbüsler, potansiyel rakipler ve 74 Yatay Kılavuz, para. 64. 75 Yatay Kılavuz, para 67. 76 Yatay Kılavuz, para. 67-74. 77 Yatay Kılavuz, para. 69. 78 Yatay Kılavuz, para. 70. 79 Yatay Kılavuz, para. 72. 80 Yatay Kılavuz, para. 73.
24-22/500-211 51/61 müşteriler tarafından sınırlanabildiği ölçüde, pazardaki rekabetin bozulması olasılığını azaltabilir. Ancak, bilgi değişiminin gerçek anlamda kamuya açık bir şekilde gerçekleşmesi, pazardaki işbirlikçi sonuç olasılığının tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmeyecektir81. (103) Bilgi değişimin teorisine ilişkin olarak yukarıda yer verilen açıklamaların ardından, aşağıda dosya kapsamında LEZİTA ile ilgili olarak elde edilen belgelere ilişkin değerlendirmelere yer verilmektedir I.3.2. Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgelerin Değerlendirilmesi (104) Dosya kapsamında yapılan yerinde incelemelerde elde edilen belgelerde yer alan ifadelerden soruşturma tarafı rakip teşebbüslerin birbirleri ile doğrudan ve dolaylı yoldan iletişim kurduğu anlaşılmıştır. Bununla birlikte elde edilen belgelerden inceleme yapılan bazı teşebbüslerin genel olarak rakiplerinin maliyet kalemlerine, kapasitelerine, stoklarına ve üretim miktarlarına, yatırım planlarına, güncel ve geleceğe ilişkin fiyat değişikliklerine ve satış miktarlarına ilişkin bilgi sahibi oldukları, bu bilgileri şirket içi yazışmalar yoluyla kendi çalışanlarıyla paylaştıkları görülmekte, satış ve üretim stratejileri ile birlikte fiyatlandırma kararlarını da bu bilgiler çerçevesinde şekillendirdikleri kanaatine varılmıştır. (105) Delil 5, Delil 30 ve Delil 35 birlikte değerlendirildiğinde, LEZİTA ve ŞENPİLİÇ’in, rakiplerinin beyaz et ürünlerine ilişkin maliyet kalemleri hakkında detaylı bilgilere sahip oldukları ve bu maliyet kalemlerini kendi maliyet tabloları ile karşılaştırdıkları anlaşılmaktadır. Yerinde incelemeler kapsamında elde edilen delillerde adı geçen teşebbüslerin, belgelerde yer alan ifadelerden doğrudan ve dolaylı yolla birbirleriyle iletişim halinde oldukları değerlendirilmektedir. Delil 5’te yer alan “Bugün Gedik rasyon müdürü (.....) Hanım ile yapmış olduğum telefon görüşmesinde edindiğim bilgiler ile hazırlamış olduğum karşılaştırmalar ekte bulunmaktadır.” ifadelerinden LEZİTA’nın ve GEDİK’in bu bilgilerin değişimi konusunda doğrudan iletişim içerisinde oldukları anlaşılmaktadır. (106) Delil 4, Delil 7, Delil 24, Delil 25, Delil 28, Delil 29, Delil 32, Delil 33, Delil 49, Delil 50, Delil 51,Delil 52, Delil 53, Delil 76, Delil 79, Delil 80, Delil 84, Delil 85, Delil 89 ve Delil 91 birlikte ele alındığında LEZİTA, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU ve ŞENPİLİÇ’in, rakiplerinin beyaz et ürünlerine ilişkin kapasitelerine, stoklarına, yatırımlarına, kesim ve üretim miktarlarına ilişkin verilere sahip oldukları görülmektedir. Bu bilgilerin günlük kesim, günlük üretim, donuk stok, haftalık üretim, haftalık dışarıdan alım, yıllık satış, yıllık üretim miktarları, ürün/işlenmiş ürün bazlı kapasite bilgileri, kanal bazlı (geleneksel, yerel, ara satış kanalları) üretim miktarı gibi oldukça kapsamlı verilerin tablolara işlendiği anlaşılmaktadır. Bahse konu belgelerde yer alan verilerin her bir teşebbüs özelinde oldukça detaylı bilgiler içerdiği göz önüne alındığında, söz konusu verilerin teşebbüsler arasında doğrudan ya da dolaylı bir iletişim kurulmaksızın derlenemeyeceği kanaatine varılmıştır. Örnek olarak Delil 79’da da LEZİTA ve KESKİNOĞLU çalışanlarının doğrudan iletişim kurarak birbirlerinin üretim bilgilerini paylaştıkları görülmektedir. Ayrıca Delil 4’te yer alan “Bu bilgiler burada ki bayi ve bölge müdürlerinden beşeri ilişkiler ile alınmış olup, atmasyon veya sallama değildir” ifadelerinden adı geçen teşebbüslerin birbirleriyle doğrudan iletişim halinde oldukları ve rekabete hassas bilgi paylaşımında bulundukları anlaşılmaktadır.. (107) Delil 6, Delil 38, Delil 39, Delil 40, Delil 41, Delil 42, Delil 43, Delil 44, Delil 45, Delil 46, Delil 47, Delil 48, Delil 49, Delil 55, Delil 56, Delil 57, Delil 58, Delil 59, Delil 62, Delil 63, 81 Yatay Kılavuz, para. 74.
24-22/500-211 52/61 Delil 66, Delil 74, Delil 78, Delil 93 ve Delil 94 birlikte ele alındığında LEZİTA, AKPİLİÇ82, BAKPİLİÇ, BEYPİLİÇ, BUPİLİÇ ve KESKİNOĞLU ve ŞENPİLİÇ’in rakiplerinin beyaz et ürünlerine ilişkin güncel ve geleceğe yönelik fiyat değişikliği bilgilerine ve bayilerine uyguladıkları iskonto oranlarına sahip oldukları görülmektedir. Söz konusu belgeler doğrultusunda, rakiplerin güncel veya geleceğe yönelik fiyat değişikliklerine ve iskonto oranlarına erişebilen teşebbüslerin piyasadaki rekabetten kaynaklanan belirsizliği ortadan kaldırmak suretiyle ürünlerinin fiyatlarını, rakip teşebbüslerin fiyatları ile uyumlu bir şekilde belirledikleri değerlendirilmiştir. (108) Yukarıda bahsedildiği üzere, bilgi değişiminin niteliği değerlendirilirken paylaşılan bilginin rekabete duyarlı (stratejik) olup olmadığı, bireysel veya toplulaştırılmış olması, güncelliği, değişim sıklığı, kamuya açık olup olmadığı hususları göz önünde bulundurulmalıdır. Teşebbüsler tarafından oluşturulan fiyat listelerinin bayilere gönderilmeden önce kamuya açık nitelikte olmadığı ve rekabete hassas bilgi niteliği taşıdığı açıktır. Bu kapsamda, ilgili delillerde rakiplere ait olan gelecek tarihli fiyat listelerinin rekabete hassas bilgi niteliğini haiz olup olmadığının tespiti için; delillerin elde edildiği teşebbüslerin, rakiplere ait geleceğe yönelik fiyat listelerini teşebbüs içinde paylaşma tarihi ile rakip teşebbüslerin söz konusu fiyat listelerini yayımlama tarihlerinin kıyaslanması ihtiyacı doğmuştur. Bu doğrultuda incelenen teşebbüslerden Ocak 2019 ila Kasım 2023 dönemi arasındaki fiyat listelerinin yayımlanma ve uygulama tarihleri talep edilmiştir. Fiyat listelerinin uygulanmaya geçmeden birkaç gün önce (ortalama 2-3 gün önce) bayilerle paylaşıldığı, bayilerle paylaşıldıktan birkaç gün sonra ise listedeki fiyatların müşterilere uygulanmaya başladığı tespit edilmiştir. Belgeler ve cevabi yazılar özelinde yapılan incelemelerde, belge tarihleri ile teşebbüslerin liste fiyatlarını yayımlama ve uygulama tarihleri karşılaştırılmış ve henüz uygulamaya geçmemiş olan liste fiyatlarının rakip teşebbüslerin elinde bulunduğu anlaşılmıştır. (109) Öte yandan elde edilen belgelerden, rakiplerin birbirlerinin yayımlanmış güncel (bayilerine ve/veya doğrudan alıcılarına gönderilmiş ve uygulamaya konmuş) fiyat bilgilerini de bayilerden veya başkaca alıcılardan temin ettiği anlaşılmıştır. (110) Yatay Kılavuz’da “bilgiye erişim maliyetleri bakımından bütün rakipler ve müşterilerce aynı derecede erişilebilir olan bilgiler” gerçek anlamda kamuya açık bilgi olarak tanımlanmaktadır. Yine yukarıda bahsedildiği üzere bir bilginin pazardan, bayilerden veya müşterilerden edinilme imkânının bulunması, bu bilginin rakipler için kolay erişilebilir bir pazar verisi olduğu anlamına gelmemektedir. Pazardaki belirsizliği azaltan ve pazarı şeffaflaştıran verilerin değiştirilmesi 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal olarak değerlendirilmektedir. Bunlar arasında stratejik niteliği en yüksek bilgi gruplarından biri, fiyata ilişkin bilgiler olarak kabul edilmektedir. Tüm bu sebeplerle rakip teşebbüsler arası güncel ve geleceğe ilişkin fiyat listelerinin temin edilmesinin piyasadaki belirsizliği ortadan kaldırdığı, piyasayı şeffaflaştırdığı ve teşebbüslerin kendi fiyat stratejilerine ilişkin kararlarını piyasada faaliyet gösteren diğer rakiplerinin konumlarına ve kararlarına göre oluşturduğu bir izleme mekanizması yarattığı kanaatine varılmıştır. (111) Delil 27, Delil 31, Delil 32, Delil 33, Delil 34, Delil 67, Delil 90 ve Delil 92 birlikte değerlendirildiğinde BEYPİLİÇ’in ve ŞENPİLİÇ’in, LEZİTA’nın beyaz et ürünlerine ilişkin satış miktarı bilgilerine sahip oldukları anlaşılmaktadır. Belge içeriklerinde LEZİTA’nın aylık satış hacmi, ihracat miktarı, ulusal satış miktarı, kanal, bölge ve il bazlı satış rakamı verilerinden oluşan detaylı tabloların bulunduğu görülmektedir. BEYPİLİÇ’in ve 82 Söz konusu belgelerden AKPİLİÇ, BAKPİLİÇ ve BUPİLİÇ ile ilgili olanlar soruşturma döneminde elde edilmiştir. Adı geçen teşebbüsler henüz soruşturma tarafı değildir.
24-22/500-211 53/61 ŞENPİLİÇ’in, LEZİTA hakkında ticari sır niteliği haiz detaylı bilgilere sahip olması söz konusu teşebbüslerin birbirleriyle doğrudan ve/veya dolaylı iletişim halinde olduğunu destekler niteliktedir. (112) Delil 36 ve Delil 37 birlikte değerlendirildiğinde, LEZİTA’nın beyaz et üreten rakiplerinin gelir tablolarını şirket içinde paylaştığı ve danışmanlık hizmeti aldıkları bir şirket çalışanından rakiplerinin gelir tablolarını talep ettiği görülmektedir. LEZİTA’nın rakiplerinin ticari sır niteliği haiz bilgilerine sahip olması, piyasadaki belirsizliği ortadan kaldırma, piyasayı şeffaflaştırma ve teşebbüslerin kendi stratejilerine ilişkin kararlarını piyasada faaliyet gösteren diğer rakiplerinin konum ve kararlarına göre oluşturma tespitini destekler niteliktedir. (113) Önaraştırma ve soruşturma kapsamında rakip teşebbüsler arasında bilgi değişimine işaret eden deliller aşağıdaki tabloda genel bir çerçeve çizilmesi açısından özetlenmiştir. Tablo 3- Rakipler Arasındaki Bilgi Değişimine İlişkin Delillerin İçerikleri Delil Numarası Delil Elde Edilen Teşebbüs Bilgileri Yer Alan Teşebbüsler İçerik 4 LEZİTA BANVİT, BEYPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, ŞENPİLİÇ Stok, İskonto, Kesim Miktarı, İhracat Miktarı Bilgileri 5 LEZİTA GEDİK Maliyet Bilgisi 6 LEZİTA BANVİT, BOLEZ, GEDİK, KESKİNOĞLU, ŞENPİLİÇ Geleceğe Yönelik Fiyat ve Zam Bilgisi 7 LEZİTA BANVİT, BEYPİLİÇ, BOLEZ, ERPİLİÇ, GEDİK, KESKİNOĞLU, LEZİTA, ŞENPİLİÇ Kapasite ve Üretim Bilgisi 24 HASTAVUK LEZİTA, ASPİLİÇ, BANVİT, BEYPİLİÇ, CP, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU, ŞENPİLİÇ ve DİĞERLERİ83 Stok ve Kesim Miktar Bilgisi 25 HASTAVUK LEZİTA, ASPİLİÇ, BANVİT, BEYPİLİÇ, CP, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU, ŞENPİLİÇ ve DİĞERLERİ84 Stok ve Kesim Miktar Bilgisi 27 ŞENPİLİÇ LEZİTA, BANVİT, BEYPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, KESKİNOĞLU Aylık Satış Miktar Bilgisi 28 ŞENPİLİÇ LEZİTA, BANVİT, BEYPİLİÇ, CP, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU Kapasite ve Üretim Bilgisi 29 ŞENPİLİÇ LEZİTA, ASPİLİÇ, BANVİT, BEYPİLİÇ, CP, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU ve DİĞERLERİ85 Günlük Kesim ve Üretim Miktarı Bilgisi 83 AKPİLİÇ, BAKPİLİÇ, BUPİLİÇ, BOLEZ, DOYUM, KÖYTÜR, Akdeniz Toros, Beyza, Erzurum ve Şahin markaları. 84 AKPİLİÇ, BAKPİLİÇ, BUPİLİÇ, BOLEZ, DOYUM, KÖYTÜR, Akdeniz Toros, Beyza, Erzurum ve Şahin markaları. 85 BUPİLİÇ, BAKPİLİÇ ve BOLEZ
24-22/500-211 54/61 30 ŞENPİLİÇ LEZİTA, BANVİT, BEYPİLİÇ, BOLEZ, BUPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU Maliyet Bilgisi 31 ŞENPİLİÇ LEZİTA, BANVİT, BEYPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, KESKİNOĞLU Satış Bilgisi 32 ŞENPİLİÇ LEZİTA, BANVİT, BEYPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, KESKİNOĞLU Satış Bilgisi 33 ŞENPİLİÇ LEZİTA, BANVİT, BEYPİLİÇ, BUPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU Kapasite ve Satış Bilgisi 34 ŞENPİLİÇ LEZİTA, BANVİT, BEYPİLİÇ, BUPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU Satış Bilgisi 35 ŞENPİLİÇ LEZİTA, BEYPİLİÇ, BOLEZ, BUPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU Maliyet Bilgisi 36 LEZİTA RAKİPLER86 Bilanço Bilgisi 37 LEZİTA BEYPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, ŞENPİLİÇ Bilanço Bilgisi 38 LEZİTA BEYPİLİÇ, ERPİLİÇ, ŞENPİLİÇ Fiyat Listesi 39 LEZİTA BOLEZ, ERPİLİÇ, GEDİK, ŞENPİLİÇ Geleceğe Yönelik Fiyat Bilgisi 40 LEZİTA BEYPİLİÇ, ERPİLİÇ, ŞENPİLİÇ Fiyat Listesi 41 LEZİTA BEYPİLİÇ, ERPİLİÇ, ŞENPİLİÇ Fiyat Listesi 42 LEZİTA BEYPİLİÇ, HASTAVUK Fiyat Listesi 43 LEZİTA ŞENPİLİÇ Fiyat Listesi 44 LEZİTA BEYPİLİÇ, ERPİLİÇ, ŞENPİLİÇ Fiyat Listesi 45 LEZİTA BEYPİLİÇ, ERPİLİÇ, ŞENPİLİÇ Fiyat Listesi 46 LEZİTA ŞENPİLİÇ Geleceğe Yönelik Fiyat Bilgisi 47 LEZİTA BEYPİLİÇ, ERPİLİÇ, ŞENPİLİÇ Fiyat Listesi 48 LEZİTA BEYPİLİÇ, ERPİLİÇ, ŞENPİLİÇ Fiyat Listesi 49 LEZİTA BANVİT, BOLEZ, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU, ŞENPİLİÇ Güncel Fiyat Bilgisi, Günlük Kesim Adedi Bilgisi, Maliyet Bilgisi 50 LEZİTA AKPİLİÇ, ASPİLİÇ, BAKPİLİÇ, BEYPİLİÇ, ERPİLİÇ, ŞENPİLİÇ Kesimhane Kapasitesi Bilgisi, Güncel Kesim Bilgisi 51 LEZİTA BANVİT, BEYPİLİÇ, BOLEZ, ERPİLİÇ, GEDİK, KESKİNOĞLU, ŞENPİLİÇ Kapasite Bilgisi, Üretim Bilgisi 52 LEZİTA BANVİT, BEYPİLİÇ, BOLEZ, ERPİLİÇ, GEDİK, KESKİNOĞLU, ŞENPİLİÇ Kapasite Bilgisi, Üretim Bilgisi 86 Belgede rakiplerin açık adına yer verilmediğinden “RAKİPLER” şeklinde ifade edilmiştir.
24-22/500-211 55/61 53 LEZİTA BANVİT, BEYPİLİÇ, BUPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, KESKİNOĞLU, ŞENPİLİÇ Yatırım Bilgisi 55 AKPİLİÇ LEZİTA, ASPİLİÇ, BEYPİLİÇ, ERPİLİÇ, ŞENPİLİÇ Fiyat Listesi 56 AKPİLİÇ LEZİTA, ASPİLİÇ, BEYPİLİÇ, BUPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK Fiyat Listesi 57 AKPİLİÇ LEZİTA, ASPİLİÇ, BAKPİLİÇ, BEYPİLİÇ, ERPİLİÇ, KESKİNOĞLU Fiyat Listesi 58 ASPİLİÇ LEZİTA, BEYPİLİÇ, ERPİLİÇ Fiyat Listesi 59 BAKPİLİÇ LEZİTA, ASPİLİÇ, BEYPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, ŞENPİLİÇ Fiyat Bilgisi, İskonto Bilgisi 62 BEYPİLİÇ LEZİTA, BUPİLİÇ, ERPİLİÇ, KESKİNOĞLU, ŞENPİLİÇ Fiyat Listesi 63 BEYPİLİÇ LEZİTA, ERPİLİÇ, GEDİK, ŞENPİLİÇ Fiyat Listesi, İskonto Bilgileri 66 BEYPİLİÇ LEZİTA, ASPİLİÇ, BAKPİLİÇ, BUPİLİÇ, GEDİK, KESKİNOĞLU Fiyat Listesi 67 BEYPİLİÇ LEZİTA, BANVİT, ERPİLİÇ, GEDİK, KESKİNOĞLU, ŞENPİLİÇ İşlenmiş Ürün Satış Miktarı Bilgisi 74 BUPİLİÇ LEZİTA, ASPİLİÇ, BEYPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU, ŞENPİLİÇ Fiyat Listesi 76 GEDİK LEZİTA, AKPİLİÇ, ASPİLİÇ, BAKPİLİÇ, BANVİT, BEYPİLİÇ, BOLEZ, BUPİLİÇ, CP, ERPİLİÇ, HASTAVUK, KESKİNOĞLU, ŞENPİLİÇ, Günlük Kesim Miktarı Bilgisi 78 KESKİNOĞLU LEZİTA, BEYPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, ŞENPİLİÇ İskonto Bilgisi, Prim Bilgisi, Fiyat Listesi 79 KESKİNOĞLU LEZİTA Üretim Miktarı Bilgisi 80 KESKİNOĞLU LEZİTA, BEYPİLİÇ, BUPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, ŞENPİLİÇ Üretim Bilgisi 84 KESKİNOĞLU LEZİTA, BANVİT, HASTAVUK Üretim Bilgisi, Kesim Adedi Bilgisi, Maliyet Bilgisi 85 ŞENPİLİÇ LEZİTA, AKPİLİÇ, BANVİT, BEYPİLİÇ, BOLEZ, BUPİLİÇ, CP, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU Kapasite Bilgisi, Parçalama Oranı Bilgisi 89 ŞENPİLİÇ LEZİTA, BAKPİLİÇ, BANVİT, BEYPİLİÇ, BOLEZ, CP, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU, DİĞER Kapasite Bilgisi, Üretim Bilgisi, Dağıtım Bilgisi 90 ŞENPİLİÇ LEZİTA, AKPİLİÇ, ASPİLİÇ, BANVİT, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK Satış Miktarı Bilgisi
24-22/500-211 56/61 91 ŞENPİLİÇ LEZİTA, BANVİT, BEYPİLİÇ, BUPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU Üretim Miktarı Bilgisi, Kapasite Bilgisi, İhracat Bilgisi 92 ŞENPİLİÇ LEZİTA, BANVİT, BEYPİLİÇ, BUPİLİÇ, ERPİLİÇ, GEDİK, HASTAVUK, KESKİNOĞLU, DİĞER Satış Miktarı Bilgisi 93 ŞENPİLİÇ LEZİTA, ERPİLİÇ Liste Fiyatı 94 ŞENPİLİÇ LEZİTA, GEDİK Liste Fiyatı (114) Yukarıda bahsedildiği üzere başta fiyat ve üretim miktarları olmak üzere, incelenen pazarın niteliklerine göre, paylaşılmaları halinde pazarın temel rekabet parametrelerini şeffaflaştıran, teşebbüslerin birbirilerinin hamlelerine ilişkin sahip oldukları belirsizlikleri ortadan kaldıran, maliyet, satış verileri, kapasite kullanım oranları, stok durumları ve bunlara benzer niteliklere sahip tüm bilgiler rekabet ortamı açısından üst düzeyde hassas bilgiler olarak kabul edilmektedir. (115) Her ne kadar kapasite ve yıllık üretim miktarı gibi bilgilerin kamuya açık kaynaklardan edinilebildiği kabul edilse de, önaraştırma ve soruşturma süreçlerinde elde edilen birçok belgede, normal şartlarda rakiplerin sahip olamayacağı ayrıntıdaki bilgilerin teşebbüsler tarafından paylaşıldığı görülmektedir. Beyaz et pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerden elde edilen delillerde yer alan rakiplere ait; ürün alt kırılımında kapasite verileri (kaplama hat kapasite verisi, şarküteri kapasite verisi, pişmiş döner kapasite verisi vb.), maliyet verileri (rasyon maliyet verisi, kilogram başına canlı ağırlık maliyet verisi, ham madde verisi, vb.), detaylı satış verileri (yıllık yumurta satış verisi, aylık bazda satış verisi, yurt içi ve yurt dışı satış verileri, il ve bölge bazlı broiler satış verisi vb.), üretim miktarları (günlük, haftalık, aylık ve yıllık bazda broiler üretim miktarları; haftalık civciv üretim miktarı, yumurta üretim miktarı vb.), stok bilgileri, alt kırılımlarda (kıyma ve deri) donuk stok miktarları, kapasite verileri (teşebbüs özelinde damızlık kapasitesi, günlük, haftalık ve aylık bazda üretim ve kesim kapasitesi vb.), günlük kesim adedi, haftalık civciv giriş adedi, bayi iskonto oranları, yatırım planları ile güncel ve geleceğe dönük liste fiyatlarının kamuya açık kaynaklardan elde edilmesi mümkün görülmemektedir. (116) Sonuç olarak dosya kapsamında elde edilen belgeler, bu belgelere ilişkin değerlendirmeler çerçevesinde; LEZİTA’nın beyaz et sektöründe faaliyet gösteren rakipleri ile rekabete hassas bilgi değişimi suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği tespit edilmiştir. I.3.3. Uzlaşma Süreci ve İdari Para Cezasına İlişkin Değerlendirme (117) 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrasında; "Bu Kanunun 4, 6 ve 7’nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir." hükmü yer almaktadır. (118) Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinde idari para cezası belirlenirken öncelikle temel para cezasının hesaplanacağı; ardından ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak temel para cezasının arttırılmasının ve/veya cezadan indirim yapılmasının söz konusu olacağı düzenlenmektedir.
24-22/500-211 57/61 (119) Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği) 4. maddesinde, nihai idari para cezası belirlenirken öncelikle temel para cezasının hesaplanacağı; ardından ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak temel para cezasının artırılmasının ve/veya cezadan indirim yapılmasının söz konusu olacağı düzenlenmektedir. (120) Söz konusu Yönetmelik’in temel para cezasını düzenleyen 5. maddesinin ilk fıkrasına göre; temel para cezası hesaplanırken ihlale taraf olan teşebbüslerin Kurul tarafından saptanacak yıllık gayri safi gelirlerinin, karteller için %2'si ile %4'ü, diğer ihlaller için %0,5'i ile %3'ü arasında bir oran esas alınacaktır. Anılan maddenin ikinci fıkrasında ise birinci fıkrada yazılı oranların belirlenmesinde ilgili teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin piyasadaki gücü, ihlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı gibi hususların dikkate alınacağı hükmüne yer verilmiştir. (121) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrasında “Soruşturmaya başlanmasından sonra Kurul, ilgililerin talebi üzerine veya resen, soruşturma sürecinin hızlı bitirilmesinden doğacak usuli faydaları ve ihlalin varlığına veya kapsamına ilişkin görüş farklılıklarını göz önüne alarak uzlaşma usulünü başlatabilir. Kurul, hakkında soruşturma başlatılan ve ihlalin varlığı ile kapsamını kabul eden teşebbüs veya teşebbüs birlikleri ile soruşturma raporunun tebliğine kadar uzlaşabilir.”, altıncı fıkrasında “Bu çerçevede Kurul, hakkında soruşturma açılan taraflara, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettikleri bir uzlaşma metni sunmaları için kesin bir süre verir. Verilen süre geçirildikten sonra yapılan bildirimler dikkate alınmaz. İhlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla soruşturma sonlandırılır.” ve yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir.” hükümleri yer almaktadır. (122) Uzlaşma Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasında ise “Soruşturma tarafları uzlaşma taleplerini yazılı olarak Kuruma iletir. Kurul, 4 üncü maddenin ikinci fıkrasındaki hususları dikkate alarak bu talebi kabul veya ret edebileceği gibi varsa diğer tarafların da uzlaşma görüşmelerine davet edilmesine karar verebilir” düzenlemesi bulunmaktadır. (123) Bu kapsamda, Kurum kayıtlarına 15.03.2024 tarih ve 49791 sayı ile intikal eden yazı ile LEZİTA tarafından yapılan uzlaşma başvurusu, Kurul gündeminde görüşülmüş ve Kurulun 04.04.2024 tarihli ve 24-16/362-M sayılı kararı ile LEZİTA’nın uzlaşma talebi kabul edilerek uzlaşma görüşmelerinin başlatılmasına karar verilmiştir. Anılan Kurul kararına istinaden 16.04.2024 tarihinde LEZİTA yetkilileri ve temsilcileriyle uzlaşma görüşmesi yapılmıştır. Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik (Uzlaşma Yönetmeliği)’in 6. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yapılan görüşmede teşebbüse söz konusu iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, uzlaşma tarafı olan teşebbüs hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir. (124) Uzlaşma görüşmesi ile LEZİTA’nın Ek Beyanı ve uzlaşma sürecinin devam ettirilmesi yönündeki talebi çerçevesinde hazırlanan 22.04.2024 tarihli ve 2023-2-061/BN-10 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 24.04.2024 tarihli toplantısında görüşülmüştür. Bu kapsamda Kurul tarafından 24-20/453-MUA sayı ile;
24-22/500-211 58/61 “LEZİTA’nın, rekabete hassas bilgi değişimi yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, Bu nedenle, LEZİTA’ya 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası ve üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca 2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 370.488.477,23-TL idari para cezası uygulanmasına, 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve Uzlaşma Yönetmeliği’nin 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına, Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2022 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 277.866.357,92-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına, Uzlaşma Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca, uzlaşma metninin Kuruma gönderilebilmesi için işbu ara kararın tebliğinden itibaren anılan teşebbüse 15 gün süre verilmesine, Uzlaşma metninin süresi içinde gönderilmemesi halinde Kurulun ara kararıyla bağlı olmadığına” karar verilmiştir. (125) Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alınarak, LEZİTA’nın rekabete hassas bilgi değişimi yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmesi Ceza Yönetmeliği’nde tanımlanan ihlal türlerinden “diğer ihlaller” kategorisinde değerlendirilmiş ve temel para cezası başlangıç oranı %(.....) olarak belirlenmiştir. (126) Dosya mevcudundaki bilgiler ve belgeler ışığında ABC bakımından ihlale esas alınabilecek tarih aralığının 15.04.2019-15.01.2024 olduğu tespit edilmiştir. İhlalin bir yıldan uzun beş yıldan kısa sürmesi nedeniyle temel para cezasına esas oran Ceza Yönetmeliği'nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca yarısı oranında artırılarak uygulanacak temel para cezası oranı %(.....) olarak belirlenmiştir. (127) Kurulun 13.03.2019 tarihli ve 19-12/155-70 sayılı kararı ile aralarında LEZİTA’nın da bulunduğu dokuz teşebbüsün fiyat düzeyini birlikte belirlemek ve/veya Ege Bölgesinde arzın kontrolüne yönelik bilgi paylaşımında bulunmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine karar verilmiştir. Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesin birinci fıkrasının (a) bendinde “İhlalin tekerrürü halinde, her bir tekrar için” temel para cezasının yarısından bir katına kadar artırılabileceği düzenlenmiştir. Anılan düzenlemede tekerrür uygulaması bakımından, teşebbüsün daha önce gerçekleştirdiği ihlallerin mevcut eylem ile aynı pazarlarda veya benzer nitelikteki davranışlar ile gerçekleşmesi gerektiği yönünde bir sınırlandırma bulunmamaktadır. Kurulun yerleşik içtihadının da bu yönde olduğu görülmektedir87. Kurulun 13.03.2019 tarihli ve 19-12/155-70 sayılı kararı ile LEZİTA’ya 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle ceza verildiğinden88, söz konusu ihlal Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesinin birinci fıkrasının 87 12.11.2020 tarihli ve 20-49/675-295 sayılı, 10.01.2019 tarihli ve 19-03/23-10 sayılı, 16.02.2017 tarihli ve 17-07/84-34 sayılı, 19.07.2017 tarihli ve 17-23/384-167 sayılı, 28.11.2017 tarihli ve 17-39/636-276 sayılı, 09.06.2016 tarihli ve 16-20/326- 146 sayılı, 19.12.2013 tarihli ve 13-71/988-414 sayılı, 06.06.2011 tarihli ve 11-34/742-230 sayılı, 23.12.2009 tarihli ve 09-60/1490-379 sayılı, 29.12.2005 tarihli ve 05-88/1221-353 sayılı Kurul kararları 88 Piliç eti üretiminde faaliyet gösteren teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine hükmedilen 13.03.2019 tarihli ve 19-12/155-70 sayılı Kurul kararının iptali istemiyle Abalıoğlu Yem Soya Tekstil Tic. AŞ tarafından açılan davada Ankara 6. İdare Mahkemesinin 2020/288 E. 2020/1871 K. sayılı
24-22/500-211 59/61 (a) bendi kapsamında mevcut dosya bakımından verilecek temel para cezasında ihlalin tekerrürü çerçevesinde ağırlaştırıcı unsur olarak dikkate alınmış89 ve bu sebeple temel para cezası yarısı oranında artırılarak idari para cezası oranı %(.....) olarak belirlenmiştir. Dosya kapsamında Ceza Yönetmeliği’nin 7. maddesi anlamında temel para cezasının hafifletilmesini gerektirecek herhangi bir unsur bulunmamaktadır. (128) LEZİTA tarafından bu karara istinaden hazırlanıp gönderilen uzlaşma metninde mezkûr kararda belirtilen hususlar kabul edilerek teşebbüs hakkında yürütülen soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması talep edilmiştir. (129) Uzlaşma Yönetmeliğinin 8. maddesinin birinci fıkrasında; “1) Uzlaşma tarafı, uzlaşma ara kararında bildirilen hususları kabul etmesi halinde, aşağıdaki unsurları içeren bir uzlaşma metnini sunar: a) Uzlaşma tarafının ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettiğine dair açık beyanı, b) Kurulun uzlaşma tarafına ihlal nedeniyle verebileceği azami idari para cezası oranı ve miktarı ile tarafın uzlaşma usulü çerçevesinde bu ceza oranını ve miktarını kabul ettiği, c) Uzlaşma tarafının hakkındaki iddialar konusunda yeterli derecede bilgilendirildiği ve kendi görüşlerini ve açıklamalarını aktarmak için tarafa yeterli imkân tanındığı, ç) İdari para cezasının ve uzlaşma metninde yer alan hususların uzlaşma tarafınca dava konusu yapılamayacağı.” hükmüne yer verilmiştir. Bu kapsamda LEZİTA tarafından gönderilen uzlaşma metninin Uzlaşma Yönetmeliği’nin 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan unsurları içerdiği görülmüştür. (130) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir…” hükmü yer almaktadır. Uzlaşma Yönetmeliğinin 9. maddesinin birinci fıkrasında ise; “Uzlaşma metninin Kurum kayıtlarına girmesinden itibaren on beş gün içinde, Kurul tarafından ihlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla ilgili taraf bakımından soruşturma sonlandırılır.” denilmektedir. (131) Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, LEZİTA tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde Ceza Yönetmeliği kapsamında hesaplanan idari para cezasının %25 oranında indirilmesi; teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği kararı ile davanın reddine karar verilmiş olup, davacı tarafından yapılan istinaf talebi üzerine 2021/280 E. 2021/1704 K. sayılı kararı ile istinaf talebinin reddine karar verilmiştir. İstinaf kararına karşı davacının temyiz talebi üzerine Danıştay 13. Dairesinin 12.10.2022 tarihli ve 2022/1126 E. 2022/3639 K. sayılı kararı ile Kurul kararının onanmasına kesin olarak karar verilmiştir. 89 Ceza artırımı için tekerrür kurallarının uygulanması bakımından sürenin belirlenmesinde Kabahatler Kanunu’nun 20. maddesinin üçüncü fıkrasında nispi idari para cezaları için öngörülen zaman aşımı süresi esas alınmaktadır. Anılan hükümde “Nispî idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde zamanaşımı süresi sekiz yıldır.” denilmektedir. Bu çerçevede, tekerrür sebebiyle cezanın ağırlaştırılabilmesi için ihlale konu eylemin başladığı tarihten sekiz yıl geriye gidilerek bu süre içerisindeki ihlal tespiti yapılmış olan Kurul kararlarının tekerrüre esas alınması gerekmektedir. Dosya kapsamında tespit edilen ve LEZİTA’nın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırı anlaşmalara taraf olduğunu gösteren ilk belgenin tarihinin 15.04.2019 olduğu ve LEZİTA hakkında ihlal tespiti yapılan 13.03.2019 tarihli ve 19-12/155-70 sayılı kararın mevcut soruşturma konusu ihlalin başlangıç tarihinden önceki sekiz yıllık zaman dilimi içinde alınmış olduğu görüldüğünden, LEZİTA’nın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırı eylemlerinin Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında ihlalin tekerrürü niteliğinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
24-22/500-211 60/61 gerekçesiyle 2022 yılı gayri safi gelirleri üzerinden %(.....) oranında idari para cezası uygulanması ve LEZİTA hakkındaki soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması sonuçlarına varılmıştır. J. SONUÇ (132) 04.01.2024 tarihli ve 24-01/8-M(1) sayılı kararı ile açılan soruşturma kapsamında Rekabet Kurulunun 24.04.2024 tarihli ve 24-20/453-MUA sayılı uzlaşma ara kararıuyarınca Abalıoğlu Lezita Gıda Sanayi AŞ tarafından gönderilen nihai uzlaşma metni 30.04.2024 tarih ve 51370 sayı ile süresi içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Uzlaşma metninde ihlalin varlığı ve kapsamı ile uzlaşma ara kararında öngörülen azami idari para cezası oranı ve tutarı teşebbüs tarafından açıkça kabul edilmiş olup 1. Abalıoğlu Lezita Gıda Sanayi AŞ’nin rekabete hassas bilgi değişimi yoluyla 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, 2. Bu nedenle, Abalıoğlu Lezita Gıda Sanayi AŞ’ye 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (a) bendi ile 6. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca 2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 370.488.477,23-TL idari para cezası uygulanmasına, 3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik”in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına, 4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2022 yılı gayrisafi geliri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 277.866.357,92-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına, 5. Böylece Rekabet Kurulunun 04.01.2024 tarihli ve 24-01/8-M(1) sayılı kararı uyarınca yürütülen soruşturmanın Abalıoğlu Lezita Gıda Sanayi AŞ bakımından uzlaşma usulü ile sonlandırılmasına
24-22/500-211 61/61 gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere Kurul Üyesi Hasan Hüseyin ÜNLÜ ve Berat UZUN’un farklı gerekçesi ve OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy