Rekabet Kurumu Başkanlığından; REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2024-2-021 Karar Sayısı : 24-24/567-239 Karar Tarihi : 04.06.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Ahmet YALÇIN, Emre KARA, Hasan Yıldıray KARAYEL, Bilge EMİNOĞLU, Muhammet Cuma KÜRKÇÜ, Şüheda CENGİZ, Muhammed Enes DOĞAN C. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN : Çağdaş Pano Elektrik AŞ Abdulkadir Geylani Caddesi No:22 Ostim/Ankara (1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 29.02.2024 tarihli ve 24-11/200-M sayılı kararı uyarınca elektrik iletim ve dağıtım ekipmanının alt kırılımı olan kontrol ve kumanda panolarının üretimi ve satışı alanında faaliyet gösteren bazı teşebbüsler hakkında yürütülen soruşturma kapsamında, 07.03.2024 tarihinde Çağdaş Pano Elektrik AŞ’de gerçekleştirilen yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulu’nun (Kurul) 13.07.2023 tarihli, 23-31/596-M sayılı ve 28.09.2023 tarihli, 23-46/875-M sayılı kararları ile güç transformatörü sektöründe faaliyet gösteren bazı teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturma kapsamında, 01.02.2024 tarihinde Panobel Elektrik Gereçleri AŞ (PANOBEL) ünvanlı teşebbüste yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir. (3) PANOBEL’de gerçekleştirilen yerinde incelemede, elektrik iletim ve dağıtım ekipmanının alt kırılımı olan kontrol ve kumanda panolarının üretimi ve satışı alanlarında faaliyet gösteren bazı teşebbüslerin özel dağıtım şirketleri tarafından düzenlenen ihalelerde danışıklı teklif vererek ilgili ihaleleri ve bu ihalelerdeki iş kalemlerini paylaştıklarına yönelik şüphe uyandıran bazı belgeler elde edilmiştir. (4) Söz konusu belgelere istinaden hazırlanan 28.02.2024 tarihli ve 2023-2-001/BN-10 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 29.02.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 29.02.2024 tarihli ve 24-11/200-M sayılı kararı ile 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesi uyarınca elektrik iletim ve dağıtım ekipmanının alt kırılımı olan kontrol ve kumanda panolarının üretimi ve satışı alanlarında faaliyet gösteren ve içlerinde Çağdaş Pano Elektrik AŞ’de (ÇAĞDAŞ) olan birtakım teşebbüsler hakkında soruşturma açılmıştır. Mezkûr soruşturma kapsamında, 07.03.2024 tarihinde ÇAĞDAŞ’ta yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir. (5) Gerçekleştirilen yerinde inceleme sırasında, incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması sonucunu doğuran verilerin silinmesi eylemi ile karşı karşıya kalınmış olup konu hakkında düzenlenen 28.05.2024 tarihli ve 2024-2-021/BN-03 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.
24-24/567-239 2/8 (6) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notunda özetle; 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi gereğince ÇAĞDAŞ’a idari para cezası verilmesi gerektiği ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. Olayın Gelişimi (7) PANOBEL’de 01.02.2024 tarihinde gerçekleştirilen yerinde incelemede, PANOBEL Satış ve Pazarlama Müdürü (.....)’nun incelenen mobil cihazları haricinde, kendisinin kullanımında olan ilave bir mobil cihaz bulunmuş, söz konusu cihazın telefon kimliğinde yapılan inceleme sonucunda telefonun “(.....)“ ismine kayıtlı olmasından hareketle ilgili mobil cihazın PANOBEL Genel Müdürü (.....)’nın kullanımında olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca PANOBEL Satış ve Pazarlama Müdürü’nün mobil cihazında yapılan incelemede, PANOBEL Genel Müdürü (.....)’nın söz konusu cihazı PANOBEL Satış ve Pazarlama Müdürü (.....)’na emanet ettiğine işaret eden yazışmalara rastlanmıştır. PANOBEL Genel Müdürü’ne ait olan ve bir süreliğine PANOBEL Satış ve Pazarlama Müdürü’ne emanet edildiği anlaşılan mobil cihazda gerçekleştirilen inceleme sonucunda söz konusu cihazın ihaleler öncesinde ve ihaleler sırasında rakipler ile iletişim kurmak amacıyla kullanıldığı ve bütünüyle bu işe özgülendiği tespit edilmiştir. Mevzubahis cihazın rehberinde yalnızca rakip teşebbüs yetkililerinin numaralarının kayıtlı olduğu1, nitekim (.....) numaralı GSM hattının “Çağdaş (.....) Abi” ve (.....) numaralı GSM hattının ise “Çağdaş (.....) Abi 2” olarak rehbere kaydedildiği saptanmıştır. Dolayısıyla ÇAĞDAŞ Şirket Müdürü (.....)’un (.....) ve (.....) numaralı GSM hatları vasıtasıyla rakip teşebbüslerle ihalelerin paylaşılmasını içeren iletişimler gerçekleştirdiğinin tespit edilmesi sebebiyle söz konusu GSM hatlarının ve bu GSM hatlarının kullanıldığı telefonların incelenmesi gerekliliği hâsıl olmuştur. (8) 07.03.2024 tarihinde ÇAĞDAŞ’ta yerinde inceleme gerçekleştirmek amacıyla görevli meslek personeli tarafından, Abdulkadir Geylani Caddesi, No:22 Ostim/Ankara adresinde bulunan teşebbüs merkezine saat 10.30’da giriş yapılmış ve yetki belgeleri ile Rekabet Kurumu (Kurum) kimlik kartları teşebbüs yetkililerine ibraz edilmiştir. Yürütülmekte olan soruşturma hakkındaki bilgilere ek olarak 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddelerinin raportörlere verdiği yetkiler, aynı Kanun’un 16. ve 17. maddesinde düzenlenen idari para cezaları, 2010/3 sayılı Dosyaya Giriş Hakkının Düzenlenmesine ve Ticari Sırların Korunmasına İlişkin Tebliğ ve 08.10.2020 tarihli ve 20-45/617 sayılı Kurul kararı ile kabul edilen "Yerinde İncelemelerde Dijital Verilerin İncelenmesine İlişkin Kılavuz" ve yerinde inceleme usulü hakkında teşebbüs yetkililerinin bilgi edinmesi sağlanmıştır. (9) Yerinde inceleme esnasında teşebbüs yetkililerine yerinde inceleme tamamlanana kadar bilgisayarlardan, elektronik postalardan, mobil ve sair veri depolama cihazlarından herhangi bir suretle e-posta ya da veri silinmemesi gerektiği; aksi takdirde bu durumun tespit edilebileceği ve silinen içerikten bağımsız olarak eylemin yerinde incelemenin engellenmesi veya zorlaştırılması olarak değerlendirilebileceği bildirilmiştir. Söz konusu uyarının ardından (.....)’a ait olduğu anlaşılan ve yukarıda bahsi edilen hatlar ve mobil cihazlara ilaveten yerinde incelemenin planlanabilmesi için teşebbüs yetkililerinden alınan bilgiler doğrultusunda bilgisayarlarında/mobil 1 PANOBEL Genel Müdürü’nün kullanımında olan mobil cihazın rehberi, “Afb (.....) Abi, Afb (.....) Abi 2, Afb (.....), Aksan Elektrik (.....), Altınsoy (.....) Abi, Armtek (.....) 2, ATS (.....), ATS Pano (.....) Abi, Atçe Pano (.....), Atçe (.....) 2, Biçer Pano (.....) Doktor, Biçer Pano (.....), (.....), (.....), Etien (.....), Girişim (.....) 2, Hurdacı (.....), (.....) Biçer 2, (.....)Hanım Atce, Çağdaş (.....) Abi, Çağdaş (.....) Abi 2, (.....) Altınsoy 2” isimleriyle kayıtlı kişilerden oluşmaktadır.
24-24/567-239 3/8 cihazlarında inceleme yapılması gerektiği değerlendirilen teşebbüs çalışanları görevli meslek personeli tarafından tespit edilmiştir. (10) Ardından inceleme yapılmasına karar verilen ve teşebbüste hazır bulunan ÇAĞDAŞ Şirket Müdürü (.....)’un e-posta adresinde ve mobil cihazında; ÇAĞDAŞ Proje Müdürü (.....)’nin, ÇAĞDAŞ Satış ve Teklif Sorumluları (.....)’in ve (.....)’ın ise e-posta adreslerinde, bilgisayarlarında ve mobil cihazlarında şirket vekilleri Av. (.....)’ın ve Av. (.....)’ın refakati eşliğinde inceleme yapılmıştır. (11) Bu kapsamda 07.03.2024 tarihinde ÇAĞDAŞ’ta yapılan yerinde inceleme esnasında, yukarıda anılan GSM hatları vasıtasıyla iletişim kurulmasını sağlayan mobil cihazların incelenmesi amacıyla görevli meslek personeline teslim edilmesi talep edilmiş, söz konusu GSM hatları ile mobil cihazların görevli meslek personeline teslim edilmemesi, bahsi geçen hatlar ile mobil cihazlar hakkında eksik ve/veya yanlış bir bilgi verilmesi halinde BTK’den edinilecek veriler doğrultusunda yerinde incelemenin engellenmesi veya zorlaştırılması cezası ile karşı karşıya kalınabileceği hususlarında şirket yetkililerine ve vekillerine ayrıntılı bilgi verilmiştir. (12) ÇAĞDAŞ Şirket Müdürü (.....), (.....) numaralı GSM hattının kendisine ait olmadığını, bu hattın şirket üzerine de kayıtlı bulunmadığını, daha önceden söz konusu GSM hattı vasıtasıyla herhangi bir iletişim kurmadığını, herhangi bir iletişim kurmuşsa da bu durumu hatırlamadığını ileri sürmüş olup üzerine kayıtlı tek hattın (.....) GSM numaralı hat olduğunu ve bu hattın (.....) IMEI numaralı mobil cihaz vasıtasıyla kullanıldığını beyan etmiş ve söz konusu mobil cihazı incelenmesi amacıyla meslek personeline teslim etmiştir. (13) ÇAĞDAŞ Şirket Müdürü (.....)’un mobil cihazında yapılan incelemede yukarıda bahsi geçen (.....) numaralı GSM hattının kendisine ait (.....) IMEI numaralı telefon rehberinde “(.....)” olarak kayıtlı olduğu saptanmış olup (.....) adlı şahsın ÇAĞDAŞ Satış Pazarlama Müdürü olduğu tespit edilmiştir. (.....) tarafından ise (.....) numaralı GSM hattının eşi (.....) adına kayıtlı olduğu ve söz konusu GSM hattının takılı olduğu mobil cihazın Özbekistan’da ve kapalı bir konumda olduğu beyan edilmiştir. Bahsi geçen GSM numarası (.....)’un (.....) IMEI numaralı mobil cihazından arandığında “aradığınız kişiye şu anda ulaşılamıyor” uyarısı alınmıştır. (14) Ayrıca, (.....)'un (.....) IMEI numaralı mobil cihazında yapılan adli bilişim incelemesi esnasında (.....)'un telefon rehberinde (.....) olarak kayıtlı olan kişiye saat 10.46 ve 11.21'de gönderilen WhatsApp mesajlarının silindiği tespit edilmiştir. Söz konusu silme eylemleri adli bilişim cihazı vasıtasıyla raporlanmış olup diğer verilerle birlikte yerinde inceleme tutanağına ek yapılan CD'ye kaydedilmiştir. (15) ÇAĞDAŞ yetkilileri tarafından söz konusu silme işlemine ilişkin olarak; “(.....) olarak kayıtlı olan kişinin kayıt isminden de görüleceği üzere otomobil parçacısı olduğu, elektrik panosu sektörü ile herhangi bir bağlantısının bulunmadığı bu sebeple söz konusu iletişimde otomobil parçası ile ilgili şahsi bir görüşme yapıldığı, soruşturmayı engelleme saiki ile hareket edilmediği beyan edilmiştir. Ayrıca bahsi geçen telefonun (.....) tarafından şahsi görüşmeleri için kullanıldığı bu telefonun kendisine ait tek telefon olduğu” ifade edilmiş olup söz konusu ifadeler yerinde inceleme tutanağı ile kayıt altına alınmıştır.
24-24/567-239 4/8 G.2. Değerlendirme (16) Yerinde inceleme yetkisi, 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin ortaya çıkarılmasında kullanılan araçların başında gelmektedir. Bu yetkinin etkin bir şekilde kullanılması, yerinde incelemelerden verimli sonuçlar elde edilebilmesi açısından büyük öneme sahiptir. (17) 4054 sayılı Kanun’un “Yerinde İnceleme” başlıklı 15. maddesi; “Kurul, bu Kanunun kendisine verdiği görevleri yerine getirirken gerekli gördüğü hallerde, teşebbüs ve teşebbüs birliklerinde incelemelerde bulunabilir. Bu amaçla teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin: a) (Değişik: 16.06.2020-7246/4. Md.) Defterlerini, fiziki ve elektronik ortam ile bilişim sistemlerinde tutulan her türlü verilerini ve belgelerini inceleyebilir, bunların kopyalarını ve fiziki örneklerini alabilir, b) Belirli konularda yazılı veya sözlü açıklama isteyebilir, c) Teşebbüslerin her türlü mal varlığına ilişkin mahallinde incelemeler yapabilir. İnceleme, Kurul emrinde çalışan uzmanlar tarafından yapılır. Uzmanlar incelemeye giderken yanlarında incelemenin konusunu, amacını ve yanlış bilgi verilmesi halinde idarî para cezası uygulanacağını gösteren bir yetki belgesi bulundururlar. (Ek: 01.08.2003-4971/25. Md.) İlgililer istenen bilgi, belge, defter ve sair vasıtaların suretlerini vermekle yükümlüdür. Yerinde incelemenin engellenmesi veya engellenme olasılığının bulunması durumunda sulh ceza hakimi kararı ile yerinde inceleme yapılır.” şeklinde düzenlenmiştir. (18) 4054 sayılı Kanun’un “İdari Para Cezası” başlıklı 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde; “yerinde incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması”, teşebbüslere idari para cezası verilmesini gerektiren hallerden biri olarak sayılmıştır. Söz konusu hükme göre Kurul, incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması halinde, teşebbüs niteliğindeki gerçek ve tüzel kişiler ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerine gayri safi gelirlerinin binde beşi oranında idarî para cezası verir. (19) Dosya kapsamındaki değerlendirmeye geçmeden önce konuya ilişkin yol gösterici nitelikte olabileceği değerlendirilen ve yerinde incelemenin engellendiği veya zorlaştırıldığı tespitlerinin bulunduğu yakın tarihli Kurul kararlarına değinilmesinin faydalı olacağı düşünülmektedir. (20) Kurulun 20.05.2021 tarihli ve 21-26/327-152 sayılı kararında; Unmaş Unlu Mamuller Sanayi ve Ticaret AŞ (UNMAŞ)’de gerçekleştirilen yerinde incelemede, yerinde inceleme ekibi tarafından saat 10.00’da teşebbüs vekiline teşebbüs çalışanlarının söz konusu inceleme tamamlanana kadar bilgisayarlarından, e-posta kutularından ya da teşebbüse ait veri içeren sabit veya taşınabilir nitelikte herhangi bir cihazdan hiçbir suretle bilgi, belge veya yazışma silmemeleri gerektiği konusunda bilgilendirme yapıldığı, yerinde inceleme yapılacak çalışanların teşebbüs binasında olmadığının öğrenilmesi üzerine ise mobil cihazlardaki veri bütünlüğünün bozulmaması adına saat 10.15’te bu cihazlardaki verilerin silinmemesi hususunun teşebbüs vekiline ayrıca hatırlatıldığı, fakat saat 10.38 ila 10.44 arasında UNMAŞ Ticaret Direktörü tarafından WhatsApp uygulaması içinde silme işleminin gerçekleştirildiğinin tespit edildiği belirtilerek teşebbüs hakkında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir. Kararda, UNMAŞ’ın silme işlemi yapılmamasına yönelik teşebbüs için uyarı e-
24-24/567-239 5/8 postasının saat 11.16 itibarıyla gönderildiği savunmasının ise ihlal tespitinde dikkate alınmadığı görülmektedir. İlaveten, ilgili kararda “Diğer taraftan silinen verilere adli bilişim cihazları yardımıyla erişilebilmiş olmasının, fiilin yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması niteliğine bir etkisinin bulunmadığı değerlendirilmektedir. Aksi bir durumun kabulünün, teşebbüslerin söz konusu verileri sildiği ancak adli bilişim cihazları tarafından silme işleminin tespit edilemediği bir durumda bu teşebbüsler bakımından bir ödüllendirme anlamına gelebileceği düşünülmektedir2.” tespiti yer almaktadır. (21) Kurulun 08.07.2021 tarihli ve 21-34/451-226 sayılı kararında; yerinde incelemenin başladığı saat olan 10.10’u takip eden süreçte Savola Gıda San. ve Tic. AŞ çalışanı tarafından saat 11.00 ila 11.11 arasında 100’e yakın e-posta yazışmasının silindiğinin; yine bir diğer teşebbüs çalışanı tarafından ise saat 11.47 ila 11.52 arasında beş adet e-posta yazışmasının silindiğinin ve yine bir başka teşebbüs çalışanının mobil cihazında kurulu olan WhatsApp uygulaması içindeki çeşitli grup mesajlarının veya bireysel mesajların saat 11.59'da silindiğinin tespit edilmesi nedeniyle teşebbüs hakkında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir. (22) Kurulun 08.07.2021 tarihli ve 21-34/452-227 sayılı kararında; inceleme heyeti tarafından herhangi bir verinin silinmemesi yönünde uyarıda bulunulmasına rağmen Procter and Gamble Tüketim Malları Sanayi AŞ çalışanının birçok WhatsApp grubunu terk ettiği ve gruplarda yer alan bazı yazışmaları sildiği anlaşılmıştır. İnceleme esnasında, söz konusu çalışan tarafından kendisinin henüz teşebbüse ulaşmadan bazı özel yazışmalarının olduğu gruplarda yer alan konuşmaları sildiği savunması yapılmış ancak silinen yazışmaların “(.....)", "(.....)", "(.....)", "(.....)" ve "(.....)” isimli yazışma grupları olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak ilgili çalışanın teşebbüse ait verileri yerinde incelemenin fiilen başlamasından sonra silmesi sebebiyle yerinde incelemenin zorlaştırıldığına/engellendiğine ve teşebbüs hakkında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir. (23) Kurulun 03.03.2022 tarihli ve 22-11/161-65 sayılı kararında; Kınık Maden Suları AŞ (KINIK)’de gerçekleştirilen yerinde incelemede, teşebbüsün Yönetim Kurulu Üyesi tarafından kullanılan mobil cihazda incelemenin başladığı saat olan 10.44’ten sonra KINIK Yönetim Kurulu Üyesi ile rakip teşebbüs yetkilisi olan Beypazarı Karakoca Doğal Maden Suyu AŞ Yönetim Kurulu Başkanı arasında gerçekleşen birtakım yazışmaların silindiğinin tespit edilmesi üzerinde teşebbüs hakkında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir. (24) Kurulun 26.01.2023 tarihli ve 23-06/74-23 sayılı kararında Çimsa Çimento Sanayi ve Ticaret AŞ’de yapılan incelemede, incelemeye yetkili meslek personeli tarafından teşebbüse giriş anından itibaren herhangi bir cihazdan veri silinmemesi uyarısının yapılmasına rağmen mobil cihazı incelenen teşebbüs çalışanının “HB Doğu Bölge” isimli WhatsApp grubundan ayrıldığı ve söz konusu grubu sildiği, anılan grubun üyesi olan bir başka çalışanın mobil cihazından silme eyleminin, inceleme başladıktan sonra saat 12.56’da gerçekleştiği tespit edilmiştir. İlgili kararda Kurul, silinmiş verilerin içeriğinden bağımsız olarak, inceleme esnasında herhangi bir veri silinmesinin engelleme/zorlaştırma tespiti için yeterli olduğunu belirterek söz konusu teşebbüse idari para cezası uygulanmasına karar vermiştir. (25) Belirtilen Kurul kararlarına konu olaylarda teşebbüs çalışanları tarafından kullanılan mobil cihazlarda ve/veya bilgisayarlarda bulunan verilerin teşebbüs çalışanlarınca 2 Mobil cihazlarda gerçekleştirilen incelemelerde, silinen verilerin geri getirilmesi bu cihazların yazılımı ve teknik özelliklerinden kaynaklanan nedenlerle her durumda mümkün olamamaktadır.
24-24/567-239 6/8 silindiği ve bu durumun Kurul tarafından yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması olarak değerlendirildiği görülmektedir. Buna ek olarak, yerinde inceleme esnasında teşebbüs çalışanları tarafından silinen verilerin yerinde inceleme ekibi tarafından geri getirilmiş olması veya diğer çalışanların cihazlarından ya da yazışmanın karşı tarafından elde edilmiş olması, söz konusu silme eyleminin yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması olarak değerlendirilmesi noktasında dikkate alınmamıştır. Bu çerçevede Kurul, yerinde incelemelerin engellenmesi/zorlaştırılması nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca söz konusu teşebbüslere idari para cezası uygulanmasına karar vermiştir. (26) Danıştay 13. Dairesinin 2008/5890 E., 2013/847 K. sayılı kararında, Koçak Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. yetkilisi tarafından gerçekleştirilen eylemler nedeniyle incelemeye iki saatlik bir gecikmeyle başlanması ve yaşanan bu süreçte yapılan uyarılara rağmen anılan teşebbüse ait bilgisayardan bir klasörün silinmesine ilişkin olarak Mahkeme tarafından; yerinde incelemenin doğası gereği teşebbüslere haber verilmeksizin, ansızın, süratli ve kesintisiz biçimde gerçekleşmesi gereken bir uygulama olduğu, incelemeye başlanılması için teşebbüs avukatının makul bir süre beklenebileceği, ancak bu süre içinde teşebbüs tarafından dosyalarda oynama yapılmaması ve hiçbir şekilde delil karartmaya yönelik davranışlarda bulunulmaması gerektiği ifade edilerek incelemenin iki saat süreyle geciktirilmesi ve yapılan sözlü uyarılara rağmen teşebbüs yetkilisinin bilgisayardan bir klasörü silmesi nedeniyle yerinde incelemenin engellendiğine hükmedilmiştir. Söz konusu karar daha sonra temyiz edilmiş ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunda görüşülerek 2013/3389 E., 2016/23 K. sayılı karar ile onanmıştır. (27) Ankara 13. İdare Mahkemesinin 2013/1598 E., 2014/1495 K. sayılı kararı ile de, TTNet AŞ’de yapılmak istenen yerinde inceleme esnasında inceleme yapılan teşebbüs çalışanının bilgisayarındaki bir klasörden bazı belgelerin silindiğine yönelik yapılan tespitler neticesinde incelemenin engellendiğine yönelik Kurul kararı hukuka uygun bulunmuştur. (28) Yukarıda özetlenen Kurul ve idari yargı kararlarından da görüleceği üzere, yerinde inceleme başladıktan sonra klasör, e-posta, mesaj gibi verilerin silinmesi delil karartmaya yönelik eylem olarak nitelendirilmekte ve bu eylem neticesinde incelemede görevli meslek personelinin olası delillere erişiminin zorlaştırıldığı değerlendirilmektedir. (29) ÇAĞDAŞ Şirket Müdürü (.....) tarafından, (.....) numaralı GSM hattının kendisine veya şirket üzerine kayıtlı olmadığı, geçmiş bir tarihte bu GSM hattı üzerinden herhangi bir iletişim kurmadığı ve herhangi bir iletişim kurduysa da hatırlamadığı, kendisi üzerine kayıtlı tek GSM hattını ve bu GSM hattının kullanıldığı mobil cihazını inceleme heyetine sunduğu ifade edilmiştir. Ayrıca, inceleme esnasında (.....) numaralı GSM hattının, (.....)’un mobil cihazında “(.....)” olarak kayıtlı olduğu, (.....)'in ÇAĞDAŞ PANO Satış Pazarlama Müdürü olduğu, (.....) tarafından (.....) numaralı GSM hattının (.....)‘in eşi (.....) adına kayıtlı olduğu ve söz konusu GSM hattının ve bu hattın takılı olduğu mobil cihazın Özbekistan'da ve kapalı bir konumda olduğu beyan edilmiştir. (30) BTK’den gelen cevabi yazıdan, teşebbüs yetkilisinin de ifade ettiği gibi (.....) numaralı GSM hattının ÇAĞDAŞ Satış Pazarlama Müdürü (.....)’in eşi (.....) adına kayıtlı olduğu bilgisi edinilmiştir. Aynı zamanda BTK’den gelen cevabi yazı doğrultusunda, (.....) numaralı GSM hattının, 01.12.2023 – 14.03.2024 tarihleri arasında (.....) IMEI numaralı ve (.....) IMEI numaralı mobil cihazlarda kullanıldığı tespit edilmiştir.
24-24/567-239 7/8 (31) PANOBEL Genel Müdürü’ne ait olan telefonda (.....) numaralı GSM hattının “Çağdaş (.....) Abi 2” olarak kaydedilmiş olmasına karşın, (.....) ilgili numara hakkında bilgisinin bulunmadığını ifade etmiş ve sonuç olarak ilgili GSM hattı ve bu hattın kullanıldığı mobil cihaz, cihazın ve GSM hattının yurtdışında olduğu gerekçesiyle inceleme heyetine sunulmamıştır. (32) PANOBEL’de bulunan ve pano üreticileri arasındaki ihale paylaşımlarına ilişkin iletişimlerin sağlandığı telefonun rehberinde yer alan “Çağdaş (.....) Abi 2” olarak kayıtlı GSM hattına ve bu GSM hattının kullanıldığı mobil cihazlara ulaşılamamış olmasının yanı sıra, “Çağdaş (.....) Abi” olarak kayıtlı GSM hattı ve kullanıldığı mobil cihaz bakımından da ÇAĞDAŞ’ta saat 10.34’te başlayan yerinde incelemede, inceleme başladıktan sonra, ÇAĞDAŞ Şirket Müdürü (.....) tarafından, kendi telefon rehberinde (.....) olarak kayıtlı olan kişiye inceleme tarihinde ve biri 10.46; diğeri 11.21 olmak üzere iki kez mesaj gönderildiği, söz konusu mesajların gönderilme saatinin inceleme başladıktan (10.34) sonra olduğu, adli bilişim cihazı vasıtasıyla yapılan inceleme neticesinde, bu iki mesajın içeriğine ulaşılamadığı, iki mesajın içerikleri yerinde “deleted message”3 ifadesinin yer aldığı, mesajların gönderilme saatlerinin incelemenin başlangıç anından sonra olduğu göz önünde bulundurulduğunda silme eyleminin de inceleme başlangıcından sonra gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Buna ek olarak teşebbüs yetkilileri tarafından tutanağa derç edilen ifadelere bakıldığında, silinen içeriklerin soruşturma konusuyla alakalı olmadığı belirtilmiş olsa da teşebbüs yetkililerinin silme eyleminin varlığına ilişkin bir itirazda bulunmadığı görülmektedir. (33) Yukarıda yer verilen bilgiler ve tespitler ışığında; - PANOBEL’de yapılan yerinde incelemede bulunan telefonun, pano üreticileri arasındaki ihale paylaşımlarına ilişkin iletişimlerin gerçekleştirilmesi amacıyla kullanıldığı, söz konusu telefonun rehberinde kayıtlı olan (.....) numaralı GSM hattının “Çağdaş (.....) Abi” ve (.....) numaralı GSM hattının ise “Çağdaş (.....) Abi 2” olarak kaydedildiği, bu anlamda bahsi geçen iki GSM hattının da ÇAĞDAŞ Şirket Müdürü (.....)’un kullanımında olduğunu işaret ettiği, - (.....) numaralı GSM hattı ve bu hattın kullanıldığı mobil cihazların incelenmek üzere inceleme heyetine sunulmadığı, - Buna ilave olarak, saat 10.34’te başlayan yerinde incelemede, inceleme başladıktan sonra, ÇAĞDAŞ Şirket Müdürü (.....)’un telefon rehberinde (.....) olarak kayıtlı olan kişiye inceleme tarihinde ve 10.46 ile 11.21 saatlerinde gönderdiği WhatsApp iletilerini sildiği, - Bahse konu silme işlemlerinin, işlemin gerçekleştirildiği zaman dilimine ilişkin adli bilişim cihazı vasıtasıyla alınan ekran görüntüleri ile sabit olduğu ve - ÇAĞDAŞ Şirket Müdürü (.....) tarafından yapılan silme işleminin yerinde incelemenin başlangıç saatinden sonra gerçekleştirildiği göz önüne alındığında, söz konusu eylemin yukarıda yer verilen Kurul ve yargı kararları ışığında yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması kapsamında olduğu değerlendirilmektedir. (34) Dosya kapsamında yer verilen bilgi ve açıklamalar ışığında; yerinde incelenmenin engellenmesi ve zorlaştırılması nedeniyle 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca ÇAĞDAŞ’a 2022 yılı gayri safi gelirinin binde beşi oranında idari para cezası verilmesi kanaatine varılmıştır. 3 “Deleted message” ifadesinin Türkçe karşılığı “silinmiş mesaj”dır.
24-24/567-239 8/8 H. SONUÇ (35) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 29.02.2024 tarihli ve 24-11/200-M sayılı karar uyarınca elektrik iletim ve dağıtım ekipmanının alt kırılımı olan kontrol ve kumanda panolarının üretimi ve satışı alanlarında faaliyet gösteren bazı teşebbüsler hakkında yürütülen soruşturma kapsamında 07.03.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemenin Çağdaş Pano Elektrik AŞ tarafından engellendiğine ve zorlaştırıldığına, bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca 2022 yılı gayri safi gelirinin binde beşi oranında olmak üzere; Çağdaş Pano Elektrik AŞ’ye (…..)-TL idari para cezası verilmesine gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy