Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-2-061 Karar Sayısı : 24-24/584-243 Karar Tarihi : 04.06.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Didem ULUÇ SÜDEMEN, Muhammed Ali BEKTEMUR, Hasan Yıldıray KARAYEL, Murat KARA, Nur KÖKSAL, Zekiye KARALİ, Dilan FİDANER, Azerhan Utku FINDIK, Mücahit CEYLAN C. İLGİLİ TARAF : - Akdeniz Toros Et ve Et Mamulleri San. ve Tic. AŞ Şeyhli Mah. Hızır Reis Cad. No:2 Pendik/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 04.01.2024 tarihli ve 24-01/8-M(1) sayılı kararıyla beyaz et sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin rekabete hassas bilgi değişimi suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturma kapsamında 22.05.2024 tarihinde Akdeniz Toros Et ve Et Mamulleri San. ve Tic. AŞ’de gerçekleştirilen yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulu (Kurul)’nun 23.11.2023 tarihli ve 23-54/1073-M sayılı kararıyla beyaz et sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin ve teşebbüs birliklerinin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Önaraştırma süreci sonunda hazırlanan 27.12.2023 tarihli ve 2023-2-061/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, Kurulun 04.01.2024 tarihli toplantısında ele alınmış ve 24-01/8-M(1) sayı ile rekabete hassas bilgi değişimi yoluyla 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik olarak aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca, Abalıoğlu Lezita Gıda Sanayi AŞ, As Tavukçuluk Tarım İşl. San. ve Tic. Ltd. Şti., Banvit Bandırma Vitaminli Yem Sanayi AŞ, Beypi Beypazarı Tarımsal Üretim Paz. San. ve Tic. AŞ, CP Standart Gıda San. ve Tic. AŞ, Erpiliç Entegre Tavukçuluk Üretim Pazarlama ve Tic. AŞ, Gedik Tavukçuluk ve Tarım Ürünleri Tic. San. AŞ, Hastavuk Gıda Tarım Hayvancılık Sanayi ve Ticaret AŞ, Keskinoğlu Tavukçuluk ve Damızlık İşl. San. Tic. AŞ ve Şenpiliç Gıda Sanayi AŞ hakkında soruşturma açılmasına karar verilmiştir. Aynı kararda, beyaz et sektöründe üretici/tedarikçi olarak faaliyet gösteren teşebbüsler bakımından 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddesinde düzenlenen yetkilerin kullanılmasına karar verilmiştir. Soruşturma süreci devam ederken 22.05.2024 tarihinde, beyaz et üretimi ve satışı alanlarında faaliyet gösteren teşebbüslerden olan ve soruşturma tarafı teşebbüslerin rakibi niteliğindeki Akdeniz Toros Et ve Et Mamulleri San. ve Tic. AŞ’ye (AKDENİZ) yerinde inceleme gerçekleştirmek üzere gidilmiştir. Görevli meslek personeli tarafından yerinde incelemeye başlanmasının ardından teşebbüs temsilcileri ve yetkilileri tarafından incelemeye son verilmesi talep edilmiş ve yerinde incelemenin yapılmasına engel olunmuş; söz konusu inceleme tamamlanamadan şirket merkezinden çıkılmıştır.
24-24/584-243 2/9 Bunun üzerine düzenlenen 28.05.2024 tarihli ve 2023-2-061/BN-20 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notunda; - Rekabet Kurulunun 04.01.2024 tarihli ve 24-01/8-M(1) sayılı kararı uyarınca yürütülmekte olan soruşturma kapsamında AKDENİZ tarafından yerinde incelemenin engellendiği/zorlaştırıldığı, - Bu gerekçeyle anılan teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği, - Ayrıca söz konusu incelemenin engellendiği/zorlaştırıldığı günü takip eden 23.05.2024 tarihinden teşebbüsün yazılı davetinin Kuruma intikal ettiği tarihe kadar 4054 sayılı Kanun’un 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca nispi idari para cezası verilmesi gerektiği ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. Olayların Özeti (3) Soruşturma kapsamında AKDENİZ’de yerinde inceleme gerçekleştirmek amacıyla görevli meslek personeli tarafından, 22.05.2024 tarihinde saat 10.08’de Şeyhli Mah. Hızır Reis Cad. No:2 Pendik/İstanbul adresindeki teşebbüs binasına giriş yapılmış ve yetki belgeleri ile Rekabet Kurumu (Kurum) kimlik kartları teşebbüs yetkililerine ibraz edilmiştir. Ayrıca yürütülmekte olan soruşturma hakkındaki bilgilere ek olarak 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddelerinin görevli meslek personeline verdiği yetkiler, aynı Kanun’un 16. ve 17. maddesinde düzenlenen idari para cezaları, Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmelik, 2010/3 sayılı Dosyaya Giriş Hakkının Düzenlenmesine ve Ticari Sırların Korunmasına İlişkin Tebliğ’in 13. maddesi, 0 Yerinde İncelemelerde Dijital Verilerin İncelenmesine İlişkin Kılavuz (Kılavuz) ve yerinde inceleme usulü hakkında teşebbüs yetkililerinin bilgi edinmesi sağlanmıştır. (4) Saat 10.15’te AKDENİZ Satış Müdürü (.....)’dan teşebbüse ait organizasyon şeması talep edilmiştir. Akabinde, AKDENİZ Genel Müdürü (.....), AKDENİZ Satış Müdürü (.....), AKDENİZ Satış ve Pazarlama Sorumlusu (.....), AKDENİZ Satış/Destek Sorumlusu (.....) ile AKDENİZ Satış ve Pazarlama Sorumlusu (.....)’in bilgisayarları, e-posta hesapları ve mobil cihazlarında inceleme gerçekleştirilmesi gerektiğine karar verilmiştir. Bu doğrultuda, yerinde incelemenin başladığı esnada teşebbüste hazır bulunmadığı anlaşılan AKDENİZ Genel Müdürü (.....), saat 10.16’da bilgisayarında ve mobil cihazında inceleme gerçekleştirilmek üzere teşebbüse davet edilmiştir. AKDENİZ Genel Müdürü (.....) saat 11.30 itibarıyla teşebbüse intikal etmiştir. (5) AKDENİZ Satış ve Pazarlama Sorumlusu (.....)’ün ve AKDENİZ Satış/Destek Sorumlusu (.....)’nin bilgisayarlarında ve e-posta adreslerinde saat 10.44 itibarıyla inceleme yapılmaya başlanmıştır. AKDENİZ Satış/Destek Sorumlusu (.....)’nin e-posta hesabındaki inceleme devam ederken, saat 11.20’de söz konusu e-posta hesabındaki oturumun kapanması üzerine AKDENİZ Satış/Destek Sorumlusu (.....)’den oturumu tekrar açması talep edilmiştir. AKDENİZ Satış/Destek Sorumlusu (.....) e-posta hesabının şifresini almak için saat 11.20’de inceleme mahallinden ayrılmış ve sonrasında inceleme mahalline geri dönmemiştir. (6) Ayrıca, AKDENİZ Satış ve Pazarlama Sorumlusu (.....)’ün e-posta hesabında gerçekleştirilen inceleme henüz tamamlanmadan, saat 11.30’da e-posta adresinin
24-24/584-243 3/9 oturumunun kapanması üzerine kendisinden oturumu yeniden açması talep edilmiş ve AKDENİZ Satış ve Pazarlama Sorumlusu (.....) tarafından mevcut şifrenin girilmesine rağmen e-posta hesabına giriş yapılamamıştır. Akabinde AKDENİZ Satış ve Pazarlama Sorumlusu (.....), aynı zamanda teknik destek elemanı olarak çalıştığı ifade edilen AKDENİZ Satış/Destek Sorumlusu (.....)’den, e-posta hesabına giriş yapılamadığından dolayı yardım almak için inceleme mahallinden ayrılmış ve sonrasında inceleme mahalline geri dönmemiştir. (7) Yerinde inceleme sürecinde saat 10.44-11.30 arasında teşebbüsün kurumsal e-posta sisteminde zaman zaman kesintiler meydana gelmiş, saat 11.30’dan sonra teşebbüsün kurumsal e-posta sistemine erişim tamamen kesilmiş ve e-posta sistemine bu saatten sonra herhangi bir erişim sağlanamamıştır. (8) İnceleme süreci içerisinde teşebbüste hazır bulunan; AKDENİZ Satış ve Pazarlama Sorumlusu (.....)’in ve AKDENİZ Satış ve Pazarlama Sorumlusu (.....)’ün mobil cihazlarında inceleme gerçekleştirilmiştir. (9) Teşebbüs vekilleri saat 11.45’te teşebbüse gelmiş ve görevli meslek personeli tarafından, yetki belgeleri ile Rekabet Kurumu kimlik kartları ibraz edilerek teşebbüs vekillerinin; 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddelerinin görevli meslek personeline verdiği yetkiler, aynı Kanun’un 16. ve 17. maddesinde düzenlenen idari para cezaları, Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmelik, 2010/3 sayılı Dosyaya Giriş Hakkının Düzenlenmesine ve Ticari Sırların Korunmasına İlişkin Tebliğ’in 13. maddesi ve Kılavuz hakkında bilgi edinmeleri sağlanmıştır. (10) Saat 12.07 itibarıyla, AKDENİZ Satış ve Pazarlama Sorumlusu (.....)’ün ve AKDENİZ Satış/Destek Sorumlusu (.....)’nin inceleme mahalline gelmemesi üzerine teşebbüs yetkililerinden, bahse konu kişilerin teşebbüs binası dışına çıktıkları bilgisi edinilmiştir. Bu gelişme üzerine teşebbüs binası dışına çıktığı tespit edilen ilgili kişilerin inceleme mahalline geri dönmesi teşebbüs vekillerinden talep edilmiştir. Ancak, saat 12.30’da teşebbüs yetkilileri tarafından görevli meslek personelinin ibraz ettiği yetki belgelerinde AKDENİZ’in ünvanının açıkça yer almadığı gerekçe gösterilerek incelemeye son verilmesi talep edilmiş ve incelemenin devam etmesine engel olunmuştur. İnceleme, saat 12.30 itibarıyla tamamlanamadan sona erdirilmiştir. (11) AKDENİZ Genel Müdürü (.....)’un, AKDENİZ Satış Müdürü (.....)’nın ve AKDENİZ Satış/Destek Sorumlusu (.....)’nin bilgisayarlarında, e-posta hesaplarında ve mobil cihazlarında inceleme yapılamamıştır. Ayrıca; AKDENİZ Satış ve Pazarlama Sorumlusu (.....)’ün ve AKDENİZ Satış ve Pazarlama Sorumlusu (.....)’in mobil cihazlarında inceleme gerçekleştirilebilirken; bilgisayarlarında ve e-posta hesaplarında inceleme gerçekleştirilememiştir. İncelemenin sona erdirilmesinin ardından görevli meslek personeli tarafından yerinde inceleme ve engelleme tutanağı hazırlanmış ve saat 16.58’de teşebbüs binasından çıkış yapılmıştır. (12) Bunlara ek olarak AKDENİZ Genel Müdürü (.....) tarafından; “Rekabet Kurumu yetkili personeli olduğunu belirten uzman/uzman yardımcıları tarafından 22.05.2024 tarihinde Hızır Reis Cad. No:2 Şeyhli / Pendik - İstanbul adresindeki şirketimize gelinmiştir. Şirket dışında olmam sebebiyle çalışma arkadaşlarımın tarafımı araması üzerine bu durumu öğrendim ve yetki belgeleri varsa yardımcı olunması gerektiğini söyledim. Yaklaşık 45 dakika kadar sonra şirkete ulaşmış oldum. Genel müdür olarak odamda süreci görüşmeye başladık. Meslek hayatım süresince ilk defa bu şekilde bir incelemeye muhatap
24-24/584-243 4/9 olduğumdan konu hakkında Yeminli mali müşavir (YMM) ve avukatlarımızı arayarak şirkete davet ettim. Yaklaşık 1 saat içerisinde avukatımız ve YMM’miz ulaşmış oldular. İstanbul trafiği düşünüldüğünde hızlıca intikal etmiş oldular. Avukatımız Kurum personeli tarafından ibraz edilen yetki belgesini inceledi. Avukatımızın yetki belgesini incelemesi neticesinde ibraz edilen yetki belgesi muhteviyatında; başkaca firmaların isminin açık bir şekilde yazıldığı, ancak şirketimizin isminin yer almadığı tespit edilmiştir. Bu durum Kurum'un karar organı Rekabet Kurulu tarafından Şirketimiz özelinde açık bir yetki ihdasında bulunulmadığı ve hazır bulunan Kurum personelinin yerinde inceleme yapma yetkisi bulunmaması sonucunu beraberinde getirmektedir. Bu sebeple, ibraz edilen yetki belgesi ile gerek şirketimizin gerek çalışanlarımızın kişisel dijital bilgi ve belgelerinin kopyalanması veya fiziki örneklerinin alınması işleminin hukuka aykırı olduğunu değerlendirdiğimizi beyan etmek istiyorum. Anılan iki husus dışında Şirketimiz dışındaki sektörün en büyük firmaları nezdinde yürütülen soruşturmaya ilişkin gerekli her türlü bilgi ve belgeyi her zaman sağlayacağımızı ifade etmek istiyorum. (.....) IMEI numaralı telefonun şahsi telefonu olup genellikle kişisel amaçlı kullandığını ancak iş telefonuna ulaşılamadığı durumlarda bu telefonun aranmak suretiyle kullanıldığını ifade etmiş olmasına rağmen telefonunu incelenmesini hukuken KVKK anlamında uygun olmadığını ifade ederiz. Firmamız orta ölçekli bir firma olup şirketimiz bünyesinde bilgi işlem departmanı bulunmadığı gibi teknik arızalarda hızlı müdahale edebilecek yetkinlikte mühendisimiz bulunmadığından bu gibi sistem kopmaları yaşamaktayız. Hattı zatında iş bu tutanağın tanzimi saati olan 15:37 itibariyle de sistemde kopmalar yaşamaktayız. İlaveten, Kurum uzmanları tarafından yapılan yerinde incelemelerin, Anayasa Mahkemesince tespit edildiği gibi, konut dokunulmazlığını ihlal etmesi ve Şirketimiz hakkında yapılan incelemenin, Anayasa Mahkemesi'nin hak ihlali tespitinin ardından yapılması sebebiyle, yapılan yerinde incelemenin hukuka uygunluğu son derece şüphelidir. Her iki hususa dair de çekincelerimizi belirterek, Şirketimizden teslim alınan bilgi ve belgelerin hukuka uygun olmadığını ve ihlal isnadında kullanılamayacağını değerlendiriyoruz.” şeklinde açıklama yapılmıştır. G.2. Değerlendirme (13) Yerinde inceleme yetkisi, 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin ortaya çıkarılmasında kullanılan en önemli araçların başında gelmektedir. Bu yetkinin etkin bir şekilde kullanılması, verimli sonuçlar elde edilebilmesi bakımından büyük öneme sahiptir. (14) 4054 sayılı Kanun’un “Yerinde İnceleme” başlıklı 15. maddesi; “Kurul, bu Kanunun kendisine verdiği görevleri yerine getirirken gerekli gördüğü hallerde, teşebbüs ve teşebbüs birliklerinde incelemelerde bulunabilir. Bu amaçla teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin: a) (Değişik: 16.06.2020-7246/4. Md.) Defterlerini, fiziki ve elektronik ortam ile bilişim sistemlerinde tutulan her türlü verilerini ve belgelerini inceleyebilir, bunların kopyalarını ve fiziki örneklerini alabilir, b) Belirli konularda yazılı veya sözlü açıklama isteyebilir,
24-24/584-243 5/9 c) Teşebbüslerin her türlü mal varlığına ilişkin mahallinde incelemeler yapabilir. İnceleme, Kurul emrinde çalışan uzmanlar tarafından yapılır. Uzmanlar incelemeye giderken yanlarında incelemenin konusunu, amacını ve yanlış bilgi verilmesi halinde idarî para cezası uygulanacağını gösteren bir yetki belgesi bulundururlar. (Ek: 01.08.2003-4971/ 25. Md.) İlgililer istenen bilgi, belge, defter ve sair vasıtaların suretlerini vermekle yükümlüdür. Yerinde incelemenin engellenmesi veya engellenme olasılığının bulunması durumunda sulh ceza hâkimi kararı ile yerinde inceleme yapılır.” şeklinde düzenlenmiştir. (15) 4054 sayılı Kanun'un "İdari Para Cezası" başlıklı 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde "yerinde incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması" teşebbüslere idari para cezası verilmesini gerektiren hallerden biri olarak sayılmıştır. Söz konusu maddeye göre Kurulun incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması halinde, teşebbüs niteliğindeki gerçek ve tüzel kişiler ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerine gayri safi gelirlerinin binde beşi oranında idari para cezası vereceği hüküm altına alınmıştır. (16) Bu noktada yerinde incelemenin engellenmesi veya zorlaştırılması tespitlerinin bulunduğu Kurul kararlarına ve Danıştay kararlarına yer verilmiştir. (17) Kurulun 27.01.2011 tarihli ve 11-06/100-M sayılı kararına konu olduğu üzere, yürütülmekte olan önaraştırma kapsamında Yolbulan Demir Sanayi ve Ticaret AŞ’de (YOLBULAN) yerinde inceleme gerçekleştirmek amacıyla, inceleme ekibince saat 10.00’da teşebbüs adresine gelindiği, inceleme ekibi tarafından bina girişinde güvenlik görevlilerine teşebbüs yetkilisi ile görüşmek istediklerinin ifade edildiği, bu bağlamda teşebbüs yetkilisi ile görüşmek amacıyla yönetici asistanına telefon edildiği, yapılan telefon görüşmesinde yönetici asistanı tarafından teşebbüs yetkilisinin iş yerinde olmadığının beyan edilmesinin ardından, diğer teşebbüs yetkilileri ile görüşülmesi talebine karşın yönetici asistanının teşebbüs yetkililerinin toplantıda olduğunu beyan ettiği ifade edilmiştir. İnceleme ekibinin teşebbüs yetkilileri ile yüz yüze görüşmesi talebinin ise yönetici asistanı tarafından şirket yetkililerinin müsait olmadıkları gerekçesiyle reddedildiği, inceleme ekibince teşebbüse alınmamaları durumunun idari para cezası yaptırımına neden olabileceğinin ifade edildiği, ancak söz konusu uyarıya rağmen telefonun kapatıldığı belirtilmiştir. Daha sonra saat 10.10'da yapılan ikinci görüşmede, yönetici asistanına; engellenmeleri halinde teşebbüs hakkında idari para cezası verilebileceğinin ifade edilmesi üzerine, yönetici asistanınca, konunun teşebbüs yetkililerine iletilmesine rağmen teşebbüs yetkililerinin müsait olmadıklarını ifade ettikleri, telefon numarası bırakılması halinde geri aranılacağı beyan edilerek görüşmenin sonlandırıldığı ifade edilmiştir. Bunun üzerine, inceleme ekibince yerinde incelemenin engellendiğine dair bir tutanak tutulduğu, saat 10.25'te bina idari amiri olduğunu ifade eden bir şahıs tarafından teşebbüs yetkilisinin misafiri olduğundan dolayı konuyla ilgilenemediği belirtilerek inceleme ekibinin teşebbüse gelebileceğinin ifade edilmesi üzerine, durumun düzenlenen tutanak ile kayda alındığı, saat 10.40'ta teşebbüse gelindiği ve teşebbüste yerinde incelemenin gerçekleştirildiği belirtilmiştir. (18) Anılan olay üzerine Kurul, YOLBULAN hakkında yapılan incelemenin geciktirilmesi gerekçesiyle idari para cezası verilmesine hükmetmiştir. Söz konusu Kurul kararının iptali istemiyle yapılan temyiz başvurusu, Danıştay 13. Dairesinin 22.03.2016 tarihli ve 2011/2660 E. 2016/775 K. sayılı kararıyla “Dava konusu olay mevzuat hükümleri ile birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirketin bulunduğu adreste yerinde inceleme yapmak üzere görevlendirilen raportörlerin 21.12.2011 tarihinde saat 10.00'da anılan
24-24/584-243 6/9 adrese gelmelerine rağmen ancak 10.40'da yerinde incelemeye başlayabildikleri, 40 dakikalık sure kısa bir sure gibi gözükse de bu sürenin, ön araştırma konusu olaya ilişkin delil ihtiva etmesi muhtemel olan materyallerin binadan uzaklaştırılması ihtimalinin gerçekleşmesine yeteceği dikkate alındığında, doğası gereği, teşebbüslere haber verilmeksizin, ansızın, süratli ve kesintisiz biçimde gerçekleşmesi gereken yerinde incelemenin olayda geciktirildiği anlaşılmaktadır.” gerekçesiyle reddedilmiştir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna yapılan başvuru üzerine, Danıştay 13. Dairesi tarafından verilen kararının usule ve hukuka uygun bulunduğu ve başvuru sahibi tarafından öne sürülen temyiz nedenlerinin kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı gerekçesiyle, 02.05.2018 tarihli ve 2016/3880 E. 2018/2101 K. sayılı karar ile davanın reddine hükmedilmiştir. (19) Kurulun 13.02.2019 tarihli ve 19-07/86-36 sayılı kararında ise; Anı Turizm Yatırım Ticaret ve Sanayi AŞ’de (ANITUR) gerçekleştirilen yerinde incelemede, ANITUR Yönetim Kurulu Başkanından teşebbüse ait organizasyon şeması talep edilmiş; teşebbüs yetkilisi tarafından organizasyon şemasının verilemeyeceği ve bilgisayarların inceleme esnasında teşebbüste olmadığı ifade edilmiştir. Akabinde teşebbüs yetkilileri tarafından, yerinde inceleme ekibine bina içinde bulunan raflardaki klasörlerin incelenebileceği bilgisi verilmesine rağmen söz konusu klasörlerin inceleneceği sırada yerinde inceleme ekibinin teşebbüsten çıkması gerektiği defaatle söylenmiştir. İlgili kararda, yerinde inceleme ekibinin incelemeye devam edememesi sebebiyle ANITUR’da yapılan incelemenin engellendiğine hükmedilmiş ve teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca en yakın mali yıl sonunda oluşan net satışlarının binde beşi oranında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir. (20) Kurulun 03.03.2022 tarihli ve 22-11/170-69 sayılı kararında; Tofaş Türk Otomobil Fabrikası AŞ tarafından yapılan savunmada yetki belgesinde yer verilen ve incelemenin konusunu oluşturan "birinci el (sıfır) ve ikinci el araç satışı pazarlarında faaliyet gösteren distribütör ve araç kiralama şirketlerinin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik olarak..." ifadesinin inceleme konusunu somut olarak belirtmediği ifade edilerek yetki belgesinin yeterli açıklıkta düzenlenmediği savunması yapılmıştır. Ancak ilgili kararda Kurul tarafından, yetki belgesindeki ifadenin 24.07.2020 tarihli ve 20-35/456-M sayılı soruşturma kararındaki ifade ile aynı olduğu, bu nedenle yetki belgesinde yer alan ifadeler ile rakipler arası rekabeti sınırlayıcı bir anlaşma şüphesini ihtiva eden soruşturma konusunun açık ve somut ifade edildiği değerlendirilmiştir. Bu sebeple söz konusu savunma kabul edilmemiştir. (21) Kurulun 09.06.2022 tarihli ve 22-26/426-175 sayılı; 08.09.2022 tarihli ve 22-41/560-224 sayılı kararlarına konu olduğu üzere; 17.05.2022 tarihinde A.B Gıda San. ve Tic. AŞ (A.B GIDA)’de yapılan yerinde inceleme esnasında teşebbüs çalışanının e-posta hesabında ilki saat 12.52’de olmak üzere yalnızca inceleme gününe ait sadece yedi adet e-posta iletisinin bulunduğu tespit edilmiştir. Söz konusu durum hakkında şirket yetkilileri tarafından; e-postaların düzenli olarak gün sonunda silindiği, şirket bilişim altyapısının Akcom Bilişim ve Teknoloji Hizmetleri Ltd. Şti. (AKCOM) tarafından dışarıdan destekle sağlandığı ve şirkete ait bir sunucunun bulunmadığı ifade edilmiştir. Teşebbüs yetkililerinden silinen e-posta iletilerinin geri getirilmesi adına AKCOM’a ulaşılması talep edilse de teşebbüs yetkililerince firmaya ulaşılamadığı belirtilmiştir. Yukarıda yer verilen gelişmeler üzerine, A.B GIDA’da ve teşebbüs sunucularına erişim sağlanabilmesi amacıyla A.B GIDA’ya dışarıdan hizmet sağladığı belirtilen AKCOM’da yerinde inceleme yapılması planlanmıştır. 26.05.2022 tarihinde saat 12.00’da
24-24/584-243 7/9 AKCOM’a giden inceleme ekibi şirket binasının apartman dairesi olduğunu görmüş, teşebbüsün bulunduğu dairenin ziline birkaç defa basmış, ancak herhangi bir cevap alamamıştır. Bunun üzerine inceleme ekibi tarafından teşebbüsün internet sitesinde yer alan cep telefonu numarası aranarak şirket sahibi ile saat 12.08’de telefon görüşmesi gerçekleştirilmiş, şirket sahibine yerinde inceleme hakkında bilgi verilmiş, kendisinden teşebbüs adresine gelmesi istenmiş ve makul bir süre içerisinde şirket adresine gelinmemesi durumunda idari para cezası yaptırımının söz konusu olabileceği bilgisi verilmiştir. Ancak şirket sahibi çeşitli adreslerde toplantılarının bulunduğu gerekçesini öne sürerek şirket binasına gelmekten kaçınmıştır. İlgili kararda, “yapılan uyarılara ve saat 12:00–16:00 arası beklenilmesine rağmen meslek personelinin incelemeyi gerçekleştirmesinin sağlanmaması sebebiyle meslek personelinin incelemede elde edebileceği olası delil ve bulgulara erişiminin engellendiği/zorlaştırıldığı değerlendirilmektedir.” tespiti yapılarak AKCOM hakkında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir. (22) A.B GIDA’da ikinci defa yerinde inceleme yapmak üzere 26.05.2022 tarihinde saat 10.24’te teşebbüsün bulunduğu adrese gidilmiş ve inceleme ekibi tarafından saat 10.31’de güvenlik görevlisi aracılığıyla A.B Gıda’da görevli sekretere yerinde inceleme gerçekleştirmek amacıyla Rekabet Kurumundan gelindiği telefon vasıtasıyla iletilmiş, soruşturma konusu, 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddelerinin görevli uzmanlara verdiği yetkiler ile aynı Kanun’un 16. ve 17. maddelerinde düzenlenen idari para cezaları hakkında bilgi verilerek teşebbüse giriş yapılmak istendiği ifade edilmiştir. Sekreter tarafından; kendisine şirket yetkililerinin onayı olmadan herhangi bir şekilde yerinde inceleme ekibinin site içerisine alınmamasının söylendiği belirtilerek görevli meslek personelinin A.B GIDA’nın faaliyet gösterdiği binanın bulunduğu siteye girme isteği reddedilmiştir. (23) Akabinde saat 10.42’de yerinde inceleme ekibindeki kıdemli uzman tarafından güvenlik görevlisinden sekreter ile doğrudan görüşme isteğini kendisine iletmesi talep edilmiş, bu talep sekreterin müsait olmadığı ifade edilerek reddedilmiştir. Saat 10.52’de meslek personelinin sekreter ile doğrudan görüşme talebi de bir kez daha reddedilmiştir. Bu gelişme üzerine inceleme ekibi teşebbüs adresinden ayrılmak üzereyken A.B GIDA yetkilisinin teşebbüs adresine gelmek üzere yola çıktığı bilgisi inceleme ekibiyle paylaşılmış, ancak teşebbüs yetkilisinin bahse konu adrese ancak bir buçuk saat sonra ulaştığı belirtilmiştir. A.B GIDA yetkilisinin teşebbüs adresine bir buçuk saatlik gecikmeyle geldiği, incelemeye bu gecikmeden sonra başlanabildiği tutanakla kayıt altına alınmıştır. (24) İlgili kararda, A.B GIDA’da yapılan incelemeye bir buçuk saatlik gecikmeyle başlanması durumunun yargı kararlarında1 da ifade edildiği üzere; incelemenin doğası gereği, teşebbüslere haber vermeksizin, ansızın, süratli ve kesintisiz biçimde gerçekleşmesi gerektiği, aksi durumların incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması anlamına gelebileceği belirtilmektedir. Anılan olaylar sonucunda, Kurulun 09.06.2022 tarihli ve 22-26/426-175 sayılı kararında; A.B GIDA’da 17.05.2022 ve 26.05.2022 tarihlerinde yapılan incelemelerin engellendiğine hükmedilmiş ve A.B GIDA’ya 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca en yakın mali yıl sonunda oluşan net satışlarının binde beşi oranında idari para cezası uygulanmıştır. Bununla birlikte, 26.05.2022 tarihli ikinci yerinde incelemeden sonra yeni bir yerinde inceleme yapılmasından herhangi bir fayda elde edilemeyecek olması nedeniyle 1 Danıştay 13. Dairesinin 22.03.2016 tarihli ve 2011/2660 E., 2016/775 K. sayılı kararı.
24-24/584-243 8/9 teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 17. maddesi çerçevesinde nispi idari para cezası uygulanmasına gerek görülmemiştir. (25) Kurulun 27.10.2022 tarihli ve 22-49/723-303 sayılı kararında; Açı Eğitim Öğretim Hizmetleri AŞ’de (AÇI OKULLARI) gerçekleştirilen yerinde incelemede, ilgili teşebbüs vekilleri tarafından, yetki belgelerinin ve kimlik kartlarının inceleme yapmaya yetmeyeceği, yetki belgesinde Türkiye Özel Okullar Derneğinde inceleme yapılabileceğinin yazdığı, yetki belgesinde AÇI OKULLARI’nın adının bulunmadığı ifade edilerek inceleme yapılmasına izin verilmemiştir. Karara konu olan yerinde incelemede, yetki belgesinde belirtilen ve 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddesinde düzenlenen yetkilerin tüm özel okullar için olmasına ve inceleme yapılan teşebbüsün (AÇI OKULLARI) ünvanının münferiden yer almamasına karşın AÇI OKULLARI hakkında 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca yerinde incelemenin zorlaştırılması ve engellenmesi sebebiyle en yakın mali yılsonunda oluşan net satışlarının binde beşi oranında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir. (26) Yukarıda yer verilen Kurul kararları ile dosya kapsamında yer verilen tüm bilgiler ve yapılan tespitler birlikte değerlendirildiğinde; yetki belgeleri ile ilgili olarak öne sürülen itiraz geçersiz bulunmuştur. Yetki belgesinde yer alan ifadeler ile Kurul tarafından “beyaz et sektöründe üretici/tedarikçi olarak faaliyet gösteren teşebbüsler bakımından” da 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddesinde düzenlenen yetkilerin kullanılmasına karar verildiğinin açık ve somut şekilde ifade edildiği açıktır. Diğer yandan, AKDENİZ Genel Müdürü (.....) tarafından (.....) IMEI numaralı mobil cihaza ilişkin öne sürülen açıklamalar bakımından; söz konusu mobil cihazın AKDENİZ Satış ve Pazarlama Sorumlusu (.....) tarafından kullanıldığı ve söz konusu mobil cihazın teşebbüs mal varlığı olmadığı beyan edilmekle birlikte, teşebbüse ait veri içerdiği ve iş için kullanıldığı tespit edilmiştir. (27) Sonuç olarak, 22.05.2024 tarihinde AKDENİZ’de gerçekleştirilen yerinde incelemede, bilgisayar ve e-posta hesaplarında inceleme gerçekleştirilen iki şirket çalışanının inceleme tamamlanmadan inceleme mahallinden ayrılması, her ne kadar teşebbüsün iddiasına göre kurumsal e-posta sisteminde yaşanan kesintilerin şirketin zaman zaman karşılaştığı teknik arızalardan/sistem hattındaki kopmalardan kaynaklandığı iddia edilse de, teşebbüs çalışanların bu aksaklıkları göstermek ve gidermek üzere yardımcı olmaması, diğer yandan yaşanan kesinti sonucunda hesabına erişilemeyen yetkililerin yanıltıcı beyanlarda bulunarak inceleme mahallinden uzaklaşması ve son olarak AKDENİZ yetkilileri ve vekilleri tarafından incelemeye son verilmesinin talep edilerek incelemenin devam etmesine engel olunması eylemleri 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca yerinde incelemenin engellenmesi veya zorlaştırılması şeklinde değerlendirilmiş ve bu doğrultuda teşebbüse 2023 yılı gayri safi gelirinin binde beşi oranında idari para cezası verilmesine karar verilmiştir. H. SONUÇ (28) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 1- Rekabet Kurulunun 04.01.2024 tarihli ve 24-01/8-M(1) sayılı kararı ile beyaz et sektöründe faaliyet gösteren teşebbüsler hakkında yürütülen soruşturma kapsamında 22.05.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemenin Akdeniz Toros Et ve Et Mamulleri San. ve Tic. AŞ tarafından engellendiğine ve zorlaştırıldığına,
24-24/584-243 9/9 2- Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca 2023 yılı gayri safi gelirinin binde beşi oranında olmak üzere; Akdeniz Toros Et ve Et Mamulleri San. ve Tic. AŞ’ye (…..) -TL idari para cezası verilmesine, 3- Ayrıca söz konusu incelemenin engellendiği/zorlaştırıldığı günü takip eden 23.05.2024 tarihinden teşebbüsün yazılı davetinin Kuruma intikal ettiği tarihe kadar 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca nispi idari para cezası verilmesine gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy