Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2024-1-029 (Devralma) Karar Sayısı : 24-28/675-279 Karar Tarihi : 04.07.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Funda SOYLU, Kübra Nur YILMAZ, Hakan ARSLANBENZER, Tuğba BOLAT C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Hacı Ömer Sabancı Holding AŞ Temsilcileri: Av. Bulut GİRGİN, Av. Simru TAYFUN, Av. Orçun HOROZOĞLU, Av. Enis Doğa KÜÇÜKAY Levent Mahallesi, Ebulula Mardin Cad. No:55 34330 Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Hacı Ömer Sabancı Holding AŞ’nin hâlihazırda dolaylı olarak ortak kontrolüne sahip olduğu ICT Bulut Bilişim AŞ’nin tek kontrolünü, DX Technology Services and Investment B.V aracılığıyla devralması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 10.05.2024 tarih ve 51695 sayı ile intikal eden, eksiklikleri en son 14.06.2024 tarihli ve 53024 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 28.06.2024 tarih ve 2024-1-029/Öİ sayılı Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda; hâlihazırda A Grubu pay sahipleri Orçun Murat ÖZALP ve (.....) ile nihai olarak Hacı Ömer Sabancı Holding AŞ’nin (SABANCI HOLDİNG) kontrol ettiği B Grubu pay sahipleri Ak Portföy I ve Ak Portföy II ve C Grubu pay sahibi Sabancı Ventures tarafından ortak kontrol edilen ICT Bulut Bilişim AŞ’nin (BULUTİSTAN) tek kontrolünün DX Technology Services and Investment B.V. (DXBV) aracılığıyla nihai olarak SABANCI HOLDİNG tarafından devralınması işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmektedir. (5) Dosya konusu işlem neticesinde, SABANCI HOLDİNG’in devralma işlemi öncesinde dolaylı olarak ortak kontrolüne sahip olduğu BULUTİSTAN’ın tek kontrolünün hisse devri yoluyla SABANCI HOLDİNG’e geçmesi hedeflenmektedir. (6) Mevcut durumda devre konu BULUTİSTAN’ın hisselerinin %(.....)’i (.....)’e, %(.....)’si (.....)’e aittir. İşlem kapsamında SABANCI HOLDİNG’in %100 iştiraki olan DXBV, (.....)’e ait hisselerin %(.....)’si ve (.....)’e ait hisselerin %(.....)’si olacak şekilde toplamda
24-28/675-279 2/6 hisselerin %(.....)’ını devralacak ve (.....)’in %(.....) ve (.....)’in %(.....) oranında BULUTİSTAN üzerinde kontrol hakkı bahşetmeyen hisseleri kalacaktır. Böylece işlem sonrasında BULUTİSTAN hisselerinin %(.....)’i SABANCI HOLDİNG tarafından kontrol edilen teşebbüslere geçmiş olacak ve SABANCI HOLDİNG, BULUTİSTAN’ın tek kontrolüne sahip olacaktır. (7) Sözleşme’de şirket sermayesinin işlem öncesinde yukarıda belirtildiği şekilde A Grubu, B Grubu ve C Grubu paylara bölünmüş olduğu belirtilmiştir. İşlemin kapanışında (.....) ve (.....) A Grubu hissedarlar olurken; Ak Portföy I ve Ak Portföy II B Grubu hissedarlar, Ak Portföy Yönetimi AŞ Sabancı Özel Girişim Sermayesi Yatırım Fonu (SABANCI VENTURES) ve DXBV ise C Grubu hissedarlar olacaktır. DXBV’nin A Grubu hissedarlardan aldığı toplamda %(.....) oranındaki hisse C Grubu hisseye dönüştürülecektir. Ayrıca işlemin gerçekleştirilmesinin ardından SABANCI HOLDİNG kontrolünde olan B Grubu hissedarlar Ak Portföy I ve Ak Portföy II, hisselerini bir grup içi işlem ile SABANCI HOLDİNG kontrolünde bulunan DXBV’ye devrederek BULUTİSTAN üzerindeki pay sahipliklerine son vereceklerdir. Bu işlem ile BULUTİSTAN’da B Grubu hissedar kalmayacak, nihai olarak DXBV’nin sahip olacağı hisseler B Grubu hisseye dönüştürülecektir. (8) Tüm işlemlerin tamamlanmasının ardından BULUTİSTAN’ın A Grubu hissedarları %(.....) hisse ile (.....) ve %(.....) hisse ile (.....) olacaktır. B Grubu hissedarlar ise %(.....) hisse ile SABANCI VENTURES ve %(.....) hisse ile DXBV olacaktır. SABANCI HOLDİNG dolaylı olarak B Grubu hissedarlar üzerinden BULUTİSTAN’ın tek kontörlüne sahip olacaktır. (9) Pay Alım Sözleşmesi’nde yönetim kurulunun (.....) üyeden oluşacağı, üyelerden (.....) tanesinin A Grubu Pay Sahibi, (.....) tanesinin B Grubu Pay Sahibi tarafından aday göstermiş kişilerden seçileceği düzenlenmiştir. SABANCI HOLDİNG’in yönetim kurulunun çoğunluğunu atama hakkını haiz olacağı belirtilmiştir. Şirkette A Grubu hissedarlar olarak pay sahipliği devam edecek olan (.....)’in ve (.....)’in ise kontrol hakkı bahşeden herhangi bir oy hakkı, veto yetkisi bulunmayacak; şirketin stratejik ticari kararları üzerinde belirleyici etki uygulayabilme imkânları olmayacaktır1. (10) Dolayısıyla, işlem öncesinde SABANCI HOLDİNG, (.....) ve (.....) tarafından ortak kontrol edilmekte olan BULUTİSTAN’ın kontrolünde kalıcı değişiklik meydana geleceğinden başvuru konusu işlemin, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin birinci fıkrası kapsamında bir devralma işlemi olduğu sonucuna varılmıştır. Tarafların ciro bilgileri dikkate alındığında; 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinde belirtilen ciro eşiklerinin aşıldığı, dolayısıyla işlemin izne tabi bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır. (11) Devre konu teşebbüs konumundaki BULUTİSTAN, bulut bilişim altyapısını kullanarak internet üzerinden çeşitli hizmetler sunan bir teknoloji şirketidir. Bulut bilişim, kullanıcıların; depolama, işletmelerin ihtiyaçlarına göre ölçeklenmesine ve büyümesine yardımcı olan işlem gücü2 gibi hizmetlere ve kaynaklara, uzak sunuculardan erişmesine olanak tanımaktadır. Böylece kullanıcıların bu hizmet ve kaynakları kendi cihazlarında veya sunucularında tutma ihtiyacı ortadan kalkmaktadır. 1 Ağırlaştırılmış nisap gerektiren konular sözleşmede belirtilmiş olup bu konuların Yönetim Kurulu’nda görüşülmesi ve karara bağlanabilmesi için B Grubu pay sahipleri tarafından atanan Yönetim Kurulu üyelerinin katılımı ve olumlu oyu gerekmektedir. Nihai olarak ağırlaştırılmış nisap gerektiren konular A Grubu pay sahiplerince atanan Yönetim Kurulu üyesinin stratejik ticari karar almasına imkân tanımamakta, ilgili üyeye kararları veto etme hakkı vermemektedir. 2 Genellikle CPU gücü, CPU döngüleri vb. şekillerde de isimlendirilebilen işlem gücü, bir bilgisayarın verileri işleme yeteneğini ifade etmektedir.
24-28/675-279 3/6 BULUTİSTAN’ın bulut bilişim sektöründeki hizmetleri üçe ayrılmaktadır: (i) bulut hizmetleri, (ii) yönetilen hizmetler ve (iii) çözümler. Bu hizmetlerin temel içeriği aşağıda sunulmaktadır: i. Bulut Hizmetleri: Kritik iş uygulamalarını çalıştıran alt yapının planlanması, tasarlanması, taşınması, güvenliğinin sağlanması ve optimize edilmesini sağlayan hizmetleri içermektedir. BULUTİSTAN’ın bulut hizmetleri; (i) dosya depolama, (ii) büyük veri analitiği, (iii) veri yedekleme, (iv) olağanüstü durum kurtarma (verilerin eş zamanlı olarak başka bir coğrafi bölgede tutulması ve böylelikle veri akışının kesilmesinin önüne geçilmesi), (v) yazılım test etme ve geliştirme ve (vi) iletişim başlıkları altında toplanmaktadır. ii. Yönetilen Hizmetler (managed services): Operasyonların iyileştirilmesi ve doğrudan istihdam edilen personelin azaltılması yoluyla bütçe harcamalarının kısılması amacıyla bir dizi süreç ve fonksiyonun sürdürülmesi ve bunlara ilişkin ihtiyaçların öngörülmesi sorumluluğunun dış kaynaklara bırakılmasını içermektedir. Yönetilen hizmetler, bulut hizmetlerinin bir alt kategorisi olup sunucu, veri tabanı, ağ ve güvenlik gibi işlemler dâhil olmak üzere bulut üzerinden sunulan çok sayıda hizmeti kapsamaktadır. iii. Çözümler: Satın alınan bulut çözümlerinden en üst düzey fayda3 sağlanmasını amaçlanmaktadır. (12) (…..TİCARİ SIR…..) (13) BULUTİSTAN’ın ana faaliyet bölgesi Türkiye’dir. Bununla birlikte BULUTİSTAN, son iki yıl içerisinde Almanya’da, Avrupa Birliği ülkelerine hizmet vermek üzere tamamı BULUTİSTAN’a ait olan ICT Cloud isimli bir iştirak ve Azerbaycan’da CIS ülkelerine hizmet vermek üzere bir temsilcilik açmıştır4. (14) Bahse konu işlemde devralan işlem tarafı konumunda bulunan SABANCI HOLDİNG, Sabancı Grubu’nun ana şirketidir. Sabancı Grubu; başta bankacılık, finansal hizmetler, enerji, sanayi, altyapı malzemeleri ve perakende sektörü olmak üzere çeşitli sektörlerde faaliyette bulunmaktadır. (15) SABANCI HOLDİNG’in tek kontrolü altında bulunan ve BULUTİSTAN’ın pay sahiplerinden olan AK PORTFÖY, 28.06.2000 tarihinde İstanbul’da kurulup tescil edilmiş bir sermaye piyasası kurumudur. Ak Portföy’ün amacı, sermaye piyasası araçlarından oluşan portföyleri müşterilerle portföy yönetim sözleşmesi yapmak suretiyle vekil sıfatı ile yönetmek ve sermaye piyasası faaliyetlerinde bulunmaktır. (16) BULUTİSTAN’ın pay sahiplerinden olan SABANCI VENTURES, paylarının neredeyse tamamı SABANCI HOLDİNG’e ait bir özel girişim sermayesi fonudur. SABANCI VENTURES teknoloji alanında ürün ve hizmet geliştiren girişimlere yatırım yapmaktadır. BULUTİSTAN, SABANCI VENTURES’in yatırım yaptığı şirketlerden 3 Üst düzey fayda, Elasticsearch (büyük hacimli verilerin hızlı aranması ve analiz edilmesi), Redis (olağanüstü durum kurtarma, IPS (izinsiz giriş önleme), uyumluluk (Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında BULUTİSTAN’ın bulutun güvenliğinden sorumlu olması) gibi uygulamalarla müşterilerinin bulut hizmetlerinden yararlanmasını temin etmektedir. 4 (…..)
24-28/675-279 4/6 biridir. (17) SABANCI HOLDİNG tarafından tek kontrol edilen ve devralma işlemi sonunda BULUTİSTAN’ın doğrudan hissedarı olacak olan DXBV, Hollanda’da mukim olup Türkiye’deki faaliyetlerini (i) Sabancı Dijital Teknoloji Hizmetleri AŞ (SabancıDx), (ii) Sem İnternet Reklam Hizmetleri ve Danışmanlık AŞ (SEM) ve (iii) Liberdatum İnternet Reklam Hizmetleri ve Danışmanlık AŞ (LIBERDATUM) aracılığıyla yürütmektedir. i. SabancıDx: Temel olarak (i) yönetilen hizmetler, (ii) bulut teknoloji çözümleri ve (iii) dijital iş uygulamaları ürünleri alanında faaliyet göstermektedir. Yönetilen hizmetler: Bilgi teknolojisi altyapı yönetimi, siber güvenlik hizmetleri, uygulama modernizasyonu ve yönetimi, veri yönetimi ve stratejileri ve SAP yönetimi ve iş uygulamaları hizmetleri alanlarında hizmet sağlanmaktadır. Bulut teknolojileri çözümleri: Genel bulutta iş yüklerinin tasarlanmasından, yönetilmesinden, optimizasyonunun ve güvenliğinin sağlanmasından; çoklu bulutta birden çok bulut hizmetinin tek bir yerden yönetilmesinin sağlanmasından ve hibrit bulut çözümleri olarak şirket içi bir veri merkezinde birden çok genel bulutun donanım kaynaklarının yönetiminin özel bulutla birleştirilmesine yönelik çözümlerden teşekküldür. Dijital iş uygulamaları ürünleri: İnsan kaynakları dijital ürünleri, e-satın alma dijital ürünleri, elektronik belge çözümleri (e-Fatura, e-İrsaliye, e-Arşiv ve e-Defter vb), RPA: robotik süreç otomasyonu alanlarında hizmet sağlanmaktadır. ii. SEM: Dijital reklamcılık alanında faaliyet göstermektedir. iii. LIBERDATUM: Dijital reklamcılık alanında faaliyet göstermektedir. (18) Yukarıda bahsedildiği üzere, devralan konumundaki SABANCI HOLDİNG başta bankacılık, finansal hizmetler, enerji, sanayi, altyapı malzemeleri ve perakende sektörü olmak üzere çeşitli sektörlerde faaliyet gösterirken, devre konu BULUTİSTAN bulut bilişim hizmetleri pazarında faaliyet göstermektedir. Öte yandan, SABANCI HOLDİNG’in kontrolü altında bulunan SabancıDx bulut bilişim hizmetleri pazarında faaliyette bulunmaktadır. Bu noktada BULUTİSTAN ile SabancıDx’in bulut bilişim hizmetleri pazarında yatay anlamda bir örtüşme bulunduğu değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, her ne kadar tarafların bulut bilişim pazarındaki faaliyetleri örtüşse de bildirim konusu işlem sonrasında, ilgili pazarda SABANCI HOLDİNG’İN hâlihazırda ortak kontrolünde bulunan BULUTİSTAN’ın DXBV aracılığıyla ve nihai olarak SABANCI HOLDİNG’in tek kontrolüne geçmesi dışında bir değişiklik gerçekleşmeyecektir. Bu kapsamda işlemin yapısı gereği tarafların pazar paylarında bir değişiklik ve/veya artış meydana gelmeyeceğinden bir yoğunlaşma ve devralan teşebbüs lehine bir pazar payı artışı gerçekleşmeyecektir. (19) Buna ilaveten başvuru sahibi tarafından, BULUTİSTAN’ın bulut bilişim pazarında 2023 yılına ilişkin küresel pazar payının %(.....)’den az, Türkiye’deki pazar payının ise %(.....) olduğunun; SabancıDx’in ise 2023 yılına ilişkin küresel ve Türkiye pazar paylarının %(.....)’den az olduğunun tahmin edildiği bilgisi verilmiştir. Ayrıca pazarda, küresel ölçekteki pazar payının %32 olduğu tahmin edilen Amazon Web Services (AWS), %23 pazar payına sahip olduğu tahmin edilen Microsoft Azure ve %10 pazar payına sahip olduğu tahmin edilen Google Cloud gibi güçlü oyuncuların yer aldığı ifade edilmiştir. Ek olarak Türkiye’de faaliyet gösteren diğer teşebbüsler bakımından güncel
24-28/675-279 5/6 bir araştırma bulunmadığı ancak sektöre ilişkin bilgiler doğrultusunda Türkiye pazarında ilk sırada Microsoft Azure’un, ikinci sırada ise AWS’nin yer aldığı ifade edilmiştir. (20) Tarafların faaliyet alanlarına ilişkin yukarıda yer verilen bilgiler ışığında, bildirime konu işlemin Türkiye'de herhangi bir pazarda dikey örtüşmeye yol açmadığı5, mevcut yatay örtüşmenin ise tarafların pazar payının düşük olması ve pazarda çok sayıda büyük oyuncunun bulunması, işlemin ortak kontrolden tek kontrole geçiş niteliğinde olması sebebiyle işlemin gerçekleşmesi durumunda işlemin yapısı gereği tarafların pazar paylarında bir değişiklik ve/veya artış meydana gelmemesi hususları göz önüne alındığında rekabet karşıtı bir endişe doğuracak herhangi bir yoğunlaşmaya neden olmayacağı kanaatine varılmıştır. (21) Yapılan tespitler ve değerlendirmeler doğrultusunda, bildirime konu işlem ile 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun ortaya çıkmayacağı kanaatine ulaşılmıştır. 5 Kurulun 19.01.2023 tarih ve 23-05/45-17 sayılı Torunlar/AKCEZ kararında AKKÖK ile AKCEZ faaliyetleri arasındaki dikey örtüşme AKCEZ’in hâlihazırda AKKÖK tarafından CEZ ile ortak kontrol edilmesi sebebiyle mevcut dosya konusu devralma işleminden bağımsız olduğu belirtilmiştir. Kararda taraflar arasındaki dikey örtüşmenin işlemin konusunu oluşturmadığı ve bu duruma ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmasına yer olmadığı değerlendirilmiştir.
24-28/675-279 6/6 H. SONUÇ (22) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy