Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-2-061 Karar Sayısı : 24-28/683-284 Karar Tarihi : 04.07.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Didem ULUÇ SÜDEMEN, Muhammed Ali BEKTEMUR, Hasan Yıldıray KARAYEL, Murat KARA, Nur KÖKSAL, Zekiye KARALİ, Dilan FİDANER, Azerhan Utku FINDIK, Mücahit CEYLAN C. İLGİLİ TARAF : Akdeniz Toros Et ve Et Mamulleri San. ve Tic. AŞ Şeyhli Mah. Hızır Reis Cad. No:2 Pendik/İSTANBUL (1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 04.01.2024 tarihli ve 24-01/8-M(1) sayılı kararıyla beyaz et sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin rekabete hassas bilgi değişimi suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturma kapsamında 22.05.2024 tarihinde Akdeniz Toros Et ve Et Mamulleri San. ve Tic. AŞ’de gerçekleştirilen yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması üzerine ilgili teşebbüs hakkında 4054 sayılı Kanun’un 17. maddesi kapsamında idari para cezası uygulanması. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulu (Kurul) tarafından 23.11.2023 tarih ve 23-54/1073-M sayı ile beyaz et sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin ve teşebbüs birliklerinin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal ettikleri iddiası ile ilgili olarak aynı Kanun’un 40. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. (3) Önaraştırma süreci sonunda hazırlanan 27.12.2023 tarihli ve 2023-2-061/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, Kurulun 04.01.2024 tarihli toplantısında ele alınmış ve 24-01/8-M(1) sayı ile rekabete hassas bilgi değişimi yoluyla 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik olarak aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca, sektörde faaliyet gösteren bazı teşebbüsler hakkında soruşturma açılmıştır. Aynı kararda, beyaz et sektöründe üretici/tedarikçi olarak faaliyet gösteren teşebbüsler bakımından 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddelerinde düzenlenen yetkilerin kullanılmasına karar verilmiştir. (4) Söz konusu soruşturma kapsamında 22.05.2024 tarihinde, görevli meslek personeli tarafından yerinde inceleme gerçekleştirmek üzere Akdeniz Toros Et ve Et Mamulleri San. ve Tic. AŞ’nin (AKDENİZ) merkezine gidilmiştir. Yerinde incelemeye başlanmasının ardından teşebbüs temsilcileri ve yetkilileri tarafından incelemeye son verilmesi talep edilmiş ve yerinde inceleme yapılmasına engel olunmuştur. (5) Kurul, 04.06.2024 tarih ve 24-24/584-243 sayı ile 22.05.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemenin AKDENİZ tarafından engellendiğine ve zorlaştırıldığına karar vermiştir. Söz
24-28/683-284 2/6 konusu karar, 05.06.2024 tarihinde AKDENİZ’e tebliğ edilmiştir. Akabinde, 07.06.2024 tarihinde AKDENİZ’in yerinde incelemeye ilişkin yazılı daveti1 Kuruma intikal etmiştir. (6) Konu hakkında düzenlenen 02.07.2024 tarihli ve 2023-2-061/BN-24 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (7) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda; AKDENİZ’e yerinde incelemenin engellendiği/zorlaştırıldığı günü takip eden gün olan 23.05.2024 tarihinden başlamak ve teşebbüsün yazılı davetinin Kuruma intikal ettiği 07.06.2024 tarihine kadar olmak üzere her bir gün için, 4054 sayılı Kanun’un 17. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca gayri safi gelirlerinin on binde beşi oranında, toplam (.....) TL idari para cezası verilmesi gerektiği ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. Olayın Özeti (8) Dosyada yer alan bilgilere göre, yürütülen soruşturma kapsamında AKDENİZ’de yerinde inceleme gerçekleştirmek amacıyla görevli meslek personeli tarafından, 22.05.2024 tarihinde saat 10.08’de teşebbüs merkezine giriş yapılmış ve yetki belgeleri ile Rekabet Kurumu (Kurum) kimlik kartları teşebbüste hazır bulunan AKDENİZ Satış Müdürü (.....)’ya ibraz edilmiştir. Ayrıca; hâlihazırda yürütülmekte olan soruşturma hakkındaki bilgilere ek olarak 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddelerinin görevli meslek personeline verdiği yetkiler, aynı Kanun’un 16. ve 17. maddesinde düzenlenen idari para cezaları, Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmelik, 2010/3 sayılı Dosyaya Giriş Hakkının Düzenlenmesine ve Ticari Sırların Korunmasına İlişkin Tebliğ’in 13. maddesi, 08.10.2020 tarihli ve 20-45/617 sayılı Kurul kararı ile kabul edilen Yerinde İncelemelerde Dijital Verilerin İncelenmesine İlişkin Kılavuz (Kılavuz) ve yerinde inceleme usulü hakkında teşebbüs yetkililerinin bilgi edinmesi sağlandıktan sonra görevli meslek personeli tarafından yerinde incelemeye başlanmıştır. (9) Bu kapsamda, görevli meslek personeli tarafından saat 10.15’te AKDENİZ Satış Müdürü (.....)’dan teşebbüse ait organizasyon şeması talep edilmiştir. Akabinde, AKDENİZ Genel Müdürü (.....), AKDENİZ Satış Müdürü (.....), AKDENİZ Satış ve Pazarlama Sorumlusu (.....), AKDENİZ Satış/Destek Sorumlusu (.....) ile AKDENİZ Satış ve Pazarlama Sorumlusu (.....)’in bilgisayarlarında, e-posta hesaplarında ve mobil cihazlarında inceleme gerçekleştirilmesi gerektiğine karar verilmiştir. (10) Bu doğrultuda, yerinde incelemenin başladığı esnada teşebbüste hazır bulunmadığı anlaşılan AKDENİZ Genel Müdürü (.....), saat 10.16’da bilgisayarında ve mobil cihazında inceleme gerçekleştirilmek üzere teşebbüse davet edilmiştir. AKDENİZ Genel Müdürü (.....) saat 11.30 itibarıyla teşebbüse intikal etmiştir. (11) AKDENİZ Satış ve Pazarlama Sorumlusu (.....)’ün ve AKDENİZ Satış/Destek Sorumlusu (.....)’nin bilgisayarlarında ve e-posta hesaplarında saat 10.44 itibarıyla inceleme yapılmaya başlanmıştır. AKDENİZ Satış/Destek Sorumlusu (.....)’nin e-posta hesabındaki inceleme devam ederken, saat 11.20’de söz konusu e-posta hesabındaki oturumun kapanması üzerine, AKDENİZ Satış/Destek Sorumlusu (.....)’den oturumu tekrar açması talep edilmiştir. AKDENİZ Satış/Destek Sorumlusu (.....) e-posta hesabının şifresini almak için saat 11.20’de incelemenin gerçekleştirildiği odadan ayrılmış ve sonrasında inceleme mahalline geri dönmemiştir. 1 Söz konusu yazıda; AKDENİZ’in beyaz et sektöründe faaliyet gösteren teşebbüsler hakkında yürütülen soruşturmaya ilişkin her türlü bilgi ve belgeyi sağlayacağına ve 07.06.2024 tarihinden itibaren yerinde inceleme için hazır olduğuna yer verilmiştir.
24-28/683-284 3/6 (12) Ayrıca, AKDENİZ Satış ve Pazarlama Sorumlusu (.....)’ün e-posta hesabında gerçekleştirilen inceleme henüz tamamlanmadan, saat 11.30’da e-posta hesabındaki oturumun kapanması üzerine kendisinden oturumu yeniden açması talep edilmiş ve AKDENİZ Satış ve Pazarlama Sorumlusu (.....) tarafından şifre girilmesine rağmen e-posta hesabına giriş yapılamamıştır. Akabinde AKDENİZ Satış ve Pazarlama Sorumlusu (.....), e-posta hesabına giriş yapılamadığından, aynı zamanda teknik destek elemanı olarak çalıştığı ifade edilen AKDENİZ Satış/Destek Sorumlusu (.....)’den yardım almak için incelemenin gerçekleştirildiği odadan ayrılmış ve sonrasında inceleme mahalline geri dönmemiştir. (13) Öte yandan, yerinde inceleme sürecinde saat 10.44-11.30 arasında teşebbüsün kurumsal e-posta sisteminde zaman zaman kesintiler meydana gelmiş, saat 11.30’dan sonra ise teşebbüsün kurumsal e-posta sistemine erişim tamamen kesilmiş ve e-posta sistemine bu saatten sonra erişim sağlanamamıştır. (14) Yerinde inceleme esnasında teşebbüste hazır bulunan; AKDENİZ Satış ve Pazarlama Sorumlusu (.....)’in ve AKDENİZ Satış ve Pazarlama Sorumlusu (.....)’ün mobil cihazlarında inceleme gerçekleştirilmiş ve herhangi bir belge alınmamıştır. (15) Diğer yandan teşebbüs vekilleri saat 11.45’te teşebbüs merkezine gelmiş ve görevli meslek personeli tarafından, yetki belgeleri ile Rekabet Kurumu kimlik kartları ibraz edilerek teşebbüs vekillerinin; 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddelerinin görevli meslek personeline verdiği yetkiler, aynı Kanun’un 16. ve 17. maddesinde düzenlenen idari para cezaları, Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmelik, 2010/3 sayılı Dosyaya Giriş Hakkının Düzenlenmesine ve Ticari Sırların Korunmasına İlişkin Tebliğ’in 13. maddesi ve Kılavuz hakkında bilgi edinmeleri sağlanmıştır. (16) Saat 12.07 itibarıyla, inceleme mahallinden daha önce ayrılmış olan AKDENİZ Satış ve Pazarlama Sorumlusu (.....)’ün ve AKDENİZ Satış/Destek Sorumlusu (.....)’nin inceleme mahalline gelmemeleri hususunun meslek personeli tarafından sorulması üzerine teşebbüs yetkililerinden, bahse konu kişilerin teşebbüs binası dışına çıktıkları bilgisi edinilmiştir. Akabinde, teşebbüs vekillerinden teşebbüs binası dışına çıktığı tespit edilen ilgili kişilerin inceleme mahalline geri dönmelerinin sağlanması talep edilmiştir. Ancak, saat 12.30’da teşebbüs yetkilileri tarafından görevli meslek personelinin ibraz ettiği yetki belgelerinde AKDENİZ’in ünvanının açıkça yer almaması gerekçe gösterilerek incelemeye son verilmesi talep edilmiş ve incelemenin devam etmesine engel olunmuştur. Bu sebeple inceleme, saat 12.30 itibarıyla tamamlanamadan sona erdirilmiştir. Yerinde inceleme çerçevesinde yapılan planlamalara göre bilgisayarlarında, e-posta hesaplarında ve mobil cihazlarında incelenme yapılması gerektiği düşünülen; AKDENİZ Genel Müdürü (.....)’un, AKDENİZ Satış Müdürü (.....)’nın ve AKDENİZ Satış/Destek Sorumlusu (.....)’nin bilgisayarlarında, e-posta hesaplarında ve mobil cihazlarında inceleme yapılamamıştır. Ayrıca; AKDENİZ Satış ve Pazarlama Sorumlusu (.....)’ün ve AKDENİZ Satış ve Pazarlama Sorumlusu (.....)’in mobil cihazlarında inceleme gerçekleştirilebilirken; bilgisayarlarında ve e-posta hesaplarında inceleme gerçekleştirilememiştir. İncelemenin sona erdirilmesinin ardından görevli meslek personeli tarafından “Yerinde İnceleme ve Engelleme Tutanağı” hazırlanmış ve saat 16.58’de teşebbüs binasından çıkış yapılmıştır. (17) Bunlara ek olarak AKDENİZ Genel Müdürü (.....) tarafından; “Rekabet Kurumu yetkili personeli olduğunu belirten uzman/uzman yardımcıları tarafından 22.05.2024 tarihinde Hızır Reis Cad. No:2 Şeyhli / Pendik - İstanbul adresindeki şirketimize gelinmiştir. Şirket dışında olmam sebebiyle çalışma
24-28/683-284 4/6 arkadaşlarımın tarafımı araması üzerine bu durumu öğrendim ve yetki belgeleri varsa yardımcı olunması gerektiğini söyledim. Yaklaşık 45 dakika kadar sonra şirkete ulaşmış oldum. Genel müdür olarak odamda süreci görüşmeye başladık. Meslek hayatım süresince ilk defa bu şekilde bir incelemeye muhatap olduğumdan konu hakkında Yeminli mali müşavir (YMM) ve avukatlarımızı arayarak şirkete davet ettim. Yaklaşık 1 saat içerisinde avukatımız ve YMM’miz ulaşmış oldular. İstanbul trafiği düşünüldüğünde hızlıca intikal etmiş oldular. Avukatımız Kurum personeli tarafından ibraz edilen yetki belgesini inceledi. Avukatımızın yetki belgesini incelemesi neticesinde ibraz edilen yetki belgesi muhteviyatında; başkaca firmaların isminin açık bir şekilde yazıldığı, ancak şirketimizin isminin yer almadığı tespit edilmiştir. Bu durum Kurum'un karar organı Rekabet Kurulu tarafından Şirketimiz özelinde açık bir yetki ihdasında bulunulmadığı ve hazır bulunan Kurum personelinin yerinde inceleme yapma yetkisi bulunmaması sonucunu beraberinde getirmektedir. Bu sebeple, ibraz edilen yetki belgesi ile gerek şirketimizin gerek çalışanlarımızın kişisel dijital bilgi ve belgelerinin kopyalanması veya fiziki örneklerinin alınması işleminin hukuka aykırı olduğunu değerlendirdiğimizi beyan etmek istiyorum. Anılan iki husus dışında Şirketimiz dışındaki sektörün en büyük firmaları nezdinde yürütülen soruşturmaya ilişkin gerekli her türlü bilgi ve belgeyi her zaman sağlayacağımızı ifade etmek istiyorum. (.....) IMEI numaralı telefonun şahsi telefonu olup genellikle kişisel amaçlı kullandığını ancak iş telefonuna ulaşılamadığı durumlarda bu telefonun aranmak suretiyle kullanıldığını ifade etmiş olmasına rağmen telefonunu incelenmesini hukuken KVKK anlamında uygun olmadığını ifade ederiz. Firmamız orta ölçekli bir firma olup şirketimiz bünyesinde bilgi işlem departmanı bulunmadığı gibi teknik arızalarda hızlı müdahale edebilecek yetkinlikte mühendisimiz bulunmadığından bu gibi sistem kopmaları yaşamaktayız. Hattı zatında iş bu tutanağın tanzimi saati olan 15:37 itibariyle de sistemde kopmalar yaşamaktayız. İlaveten, Kurum uzmanları tarafından yapılan yerinde incelemelerin, Anayasa Mahkemesince tespit edildiği gibi, konut dokunulmazlığını ihlal etmesi ve Şirketimiz hakkında yapılan incelemenin, Anayasa Mahkemesi'nin hak ihlali tespitinin ardından yapılması sebebiyle, yapılan yerinde incelemenin hukuka uygunluğu son derece şüphelidir. Her iki hususa dair de çekincelerimizi belirterek, Şirketimizden teslim alınan bilgi ve belgelerin hukuka uygun olmadığını ve ihlal isnadında kullanılamayacağını değerlendiriyoruz.” şeklinde açıklama yapılmıştır. G.2. Değerlendirme (18) Yerinde inceleme yetkisi, 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin ortaya çıkarılmasında kullanılan en önemli araçların başında gelmektedir. Bu yetkinin etkin bir şekilde kullanılması, rekabet ihlali teşkil eden hallerin engellenebilmesi noktasında verimli sonuçlar elde edilebilmesi açısından büyük öneme sahiptir. (19) 4054 sayılı Kanun’un “Yerinde İnceleme” başlıklı 15. maddesi;
24-28/683-284 5/6 “Kurul, bu Kanunun kendisine verdiği görevleri yerine getirirken gerekli gördüğü hallerde, teşebbüs ve teşebbüs birliklerinde incelemelerde bulunabilir. Bu amaçla teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin: a) Defterlerini, fiziki ve elektronik ortam ile bilişim sistemlerinde tutulan her türlü verilerini ve belgelerini inceleyebilir, bunların kopyalarını ve fiziki örneklerini alabilir, b) Belirli konularda yazılı veya sözlü açıklama isteyebilir, c) Teşebbüslerin her türlü mal varlığına ilişkin mahallinde incelemeler yapabilir. İnceleme, Kurul emrinde çalışan uzmanlar tarafından yapılır. Uzmanlar incelemeye giderken yanlarında incelemenin konusunu, amacını ve yanlış bilgi verilmesi halinde idarî para cezası uygulanacağını gösteren bir yetki belgesi bulundururlar.” şeklinde düzenlenmiştir. (20) 4054 sayılı Kanun’un “Nispi İdari Para Cezası” başlıklı 17. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; “yerinde incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması”, teşebbüslere idari para cezası verilmesini gerektiren hallerden biri olarak sayılmıştır. Söz konusu hükme göre Kurul, her gün için, ilgili teşebbüsler ile teşebbüs birlikleri ve/veya bu birliklerin üyelerinin karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan, bunun hesaplanması mümkün olmazsa karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin on binde beşi oranında idari para cezası verir. (21) Bu çerçevede, Kurul tarafından 04.06.2024 tarihinde 24-24/584-243 sayı ile; - 22.05.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemenin AKDENİZ tarafından engellendiğine ve zorlaştırıldığına, - Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca 2023 yılı gayri safi gelirinin binde beşi oranında olmak üzere; AKDENİZ’e (.....) TL idari para cezası verilmesine ve - Ayrıca söz konusu incelemenin engellendiği/zorlaştırıldığı günü takip eden 23.05.2024 tarihinden teşebbüsün yazılı davetinin Kuruma intikal ettiği tarihe kadar 4054 sayılı Kanun’un 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca nispi idari para cezası verilmesine karar verilmiştir. Yukarıdaki açıklamalar kapsamında ve Kurulun 04.06.2024 tarihli ve 24-24/584-243 sayılı kararı gereğince 22.05.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemenin AKDENİZ tarafından engellenmesi ve zorlaştırılması sebebiyle 4054 sayılı Kanun’un 17. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince AKDENİZ’e, yerinde incelemenin engellendiği/zorlaştırıldığı 22.05.2024 tarihini takip eden 23.05.2024 tarihinden başlamak ve teşebbüsün yazılı davetinin Kuruma intikal ettiği 07.06.2024 tarihine kadar olmak üzere, her bir gün için, 2023 yılına ait gayri safi gelirlerinin on binde beşi oranında idari para cezası verilmesine karar verilmiştir.
24-28/683-284 6/6 H. SONUÇ (22) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 04.06.2024 tarih, 24-24/584-243 sayı ile 22.05.2024 tarihinde yapılan yerinde incelemeyi engellediğine ve zorlaştırdığına karar verilen Akdeniz Toros Et ve Et Mamulleri San. ve Tic. AŞ’ye, 4054 sayılı Kanun’un 17. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca fiilin gerçekleştiği günü takip eden ilk iş günü olan 23.05.2024 tarihinden başlamak ve teşebbüsün yazılı davetinin Kuruma intikal ettiği 07.06.2024 tarihine kadar olmak üzere 15 gün x (…..)-TL tutarında idari para cezası verilmesine gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy