Rekabet Kurumu Başkanlığından, (Yargı Kararı Üzerine) REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2020-5-038 Karar Sayısı : 24-32/739-312 Karar Tarihi : 01.08.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER: Burcu ÇALIŞKAN OLGUN, Selçuk YILMAZ, Habil Arda KEL, Kübra Nur YILMAZ C. İLGİLİ TARAF : - Nadirkitap Bilişim ve Reklamcılık AŞ Temsilcisi: Prof. Dr. Aydın ÇELEN Alacaatlı Mahallesi Aka Atabilge Sitesi A3 Blok No: 61 Çankaya/Ankara (1) D. DOSYA KONUSU: Ankara 5. İdare Mahkemesinin 14.06.2024 tarihli ve 2024/1707 E., 2024/1062 K. sayılı kararıyla, 29.12.2022 tarihli ve 22-57/886-366 sayılı Rekabet Kurulu kararının kısmen iptali üzerine, mahkeme kararında öngörüldüğü şekilde, verilerini talep eden satıcı üyelere Nadirkitap Bilişim ve Reklamcılık AŞ tarafından 07.04.2022 tarihli ve 22-16/273-122 sayılı Rekabet Kurulu kararı uyarınca fotoğraf verilerinin sağlanması. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Nadirkitap Bilişim ve Reklamcılık AŞ’nin (NADİRKİTAP) Rekabet Kurulunun (Kurul) 07.04.2022 tarihli ve 22-16/273-122 sayılı kararıyla getirilen yükümlülükleri yerine getirip getirmediğinin incelenmesi sonucunda alınan 29.12.2022 tarihli ve 22-57/886-366 sayılı Kurul kararı Ankara 5. İdare Mahkemesinin 14.06.2024 tarihli ve 2024/1707 E., 2024/1062 K. sayılı kararıyla kısmen iptal edilmiştir. (3) Konu hakkında düzenlenen 29.07.2024 tarih ve 2020-5-038/BN-10 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (4) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notunda özetle; Ankara 5. İdare Mahkemesinin iptal gerekçesi dikkate alınarak, NADİRKİTAP’ın satıcı üyelerinden talep gelmesi halinde ilgili satıcı üyelere kitap envanterleri içinde yer alan fotoğraf verilerini doğru, anlaşılabilir, güvenli, eksiksiz bir şekilde, ücretsiz ve uygun formatta sağlaması gerektiği ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (5) Kurul, NADİRKİTAP’ın rakip aracı hizmet sağlayıcılar vasıtasıyla ürünlerini pazarlamak isteyen satıcı üyelerinin verilerini kendilerine sağlamayarak rakip teşebbüslerin faaliyetlerini zorlaştırmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 6. maddesi çerçevesinde hâkim durumunu kötüye kullandığı iddiasına yönelik olarak yürütülen soruşturma sonucunda 07.04.2022 tarihli
24-32/739-312 2/5 ve 22-16/273-122 sayılı kararı1 almıştır. İlgili kararda dosya konusu iddialara ilişkin olarak; Hakkında soruşturma yürütülen Nadirkitap Bilişim ve Reklamcılık AŞ’nin ikinci el kitap satışına aracılık sağlayan platform hizmetleri pazarında hâkim durumda olduğuna, Nadirkitap Bilişim ve Reklamcılık AŞ’nin satıcı üyelerinin www.nadirkitap.com’a yükledikleri kitap verilerine erişimini ve bu verilerin taşınabilirliğini haklı bir gerekçe olmadan engellemek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi çerçevesinde hâkim durumunu kötüye kullandığına, Bahse konu eylemlerinden dolayı Nadirkitap Bilişim ve Reklamcılık AŞ’ye 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ile Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası ve üçüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca 2021 yılı gayrisafi gelirleri üzerinden %(…) oranında olmak üzere 346.765,63 TL tutarında idari para cezası verilmesine, Söz konusu ihlalin sonlandırılmasını ve pazardaki etkin rekabetin tesis edilmesini teminen, Nadirkitap Bilişim ve Reklamcılık AŞ’nin, satıcı üyelerinden bu yönde bir talep gelmesi halinde, ilgili satıcı üyelere kitap envanter verilerini doğru, anlaşılabilir, güvenli, eksiksiz bir şekilde, ücretsiz ve uygun formatta sağlamasına karar verilmiştir. (6) Devam eden süreçte, ilgili dosya kapsamında şikâyetçi teşebbüs olan Netartı Bilgi Teknolojileri AŞ’nin (NETARTI) 05.07.2022 tarihli, 29507 sayılı ve (.....) yetkilisi (.....)’in 17.08.2022 tarihli, 30401 sayılı dilekçelerinde, NADİRKİTAP’ın ilgili Kurul kararında öngörülen yükümlülükleri yerine getirmediği ileri sürülmüştür. İlgili şikâyetler üzerine, Kurul tarafından NADİRKİTAP’a 07.04.2022 tarihli ve 22-16/273-122 sayılı kararla getirilen yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediğinin değerlendirilmesi amacıyla 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddelerinde yer alan yetkilerin kullanılmasına karar verilmiştir. (7) Yürütülen incelemeler sonucunda 29.12.2022 tarih ve 22-57/886-366 sayı ile; Dergi, gazete, efemera, pul, afiş, plak, poster gibi kitap dışı ürünler ile yeni/sıfır kitaplara ilişkin verilerin Rekabet Kurulunun 07.04.2022 tarihli ve 22-16/273-122 sayılı kararı kapsamında olmadığına, Ürün kodu verisinin, yalnızca Nadirkitap Bilişim ve Reklamcılık AŞ’nin platformu için üretilmesi sebebiyle ilgili platform bakımından anlam ifade etmesi ve rakip platformlara kitap envanter bilgilerinin girilmesi esnasında esaslı bir rolünün olmaması nedeniyle, ürün kodu verisi bakımından Nadirkitap Bilişim ve Reklamcılık AŞ’nin 07.04.2022 tarihli ve 22-16/273-122 sayılı Rekabet Kurulu kararı kapsamındaki yükümlülükleri yerine getirmediği sonucuna ulaşılamayacağına, Kategori verisi bakımından; Nadirkitap Bilişim ve Reklamcılık AŞ’nin 07.04.2022 tarihli ve 22-16/273-122 sayılı Rekabet Kurulu kararı kapsamındaki 1 Bu karara karşı idari işlemin iptali istemiyle NADİRKİTAP tarafından açılan dava sonucunda Ankara 24. İdare Mahkemesi 14.06.2023 tarihli, 2022/595 E. ve 2023/932 K. sayılı kararı ile davanın reddine karar vermiştir. Söz konusu karar, tarafların kararı kanun yoluna götürmemeleri üzerine kesinleşmiştir.
24-32/739-312 3/5 yükümlülükleri yerine getirmediğine, bu nedenle kategori verisi dâhil olmak üzere ilgili satıcı üyelere kitap envanter verilerini ilgili kararda belirtilen şekilde sağlaması gerektiğine, Nadirkitap Bilişim ve Reklamcılık AŞ’nin, verilerinin kendilerine sağlanması yönünde halihazırda talepte bulunan ve talepleri kısmen karşılanan satıcı üyelere kitap envanter verilerini, “kategori” verisi dâhil olacak şekilde işbu Rekabet Kurulu kararının teşebbüse tebliğinden itibaren 15 gün içinde sağlayarak Rekabet Kurumuna tevsik etmesine; aksi halde, 4054 sayılı Kanun’un 17. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca, yükümlülüklere uyulması için belirlenen 15 günlük sürenin dolmasından itibaren başlamak ve mezkûr Rekabet Kurulu kararında düzenlenen yükümlülükleri tam olarak yerine getirdiği güne kadar işletilmek üzere her bir gün için idari para cezası uygulanacağının adı geçen teşebbüse bildirilmesine, Fotoğraflar bakımından; mevcut durumda Nadirkitap Bilişim ve Reklamcılık AŞ’nin sisteminde fotoğrafların yalnızca filigranlı versiyonlarının bulunması nedeniyle, satıcı üyelerin uygun formatta kitap fotoğraflarına erişmesi açısından, mevcut koşullar altında fiili imkânsızlık olduğuna, bu nedenle fotoğraflar bakımından Nadirkitap Bilişim ve Reklamcılık AŞ’nin 07.04.2022 tarihli ve 22-16/273-122 sayılı Rekabet Kurulu kararı kapsamındaki yükümlülükleri yerine getirmediği sonucuna ulaşılamayacağına, Satıcı üyelerin, fotoğrafları yüklerken, Nadirkitap Bilişim ve Reklamcılık AŞ tarafından fotoğrafların ham halinin adı geçen teşebbüsün sunucularında saklanmayacağına ilişkin bilgilendirilmesine ve diğer kitap envanter verileriyle birlikte ilgili fotoğraflara ilişkin dosya isimlerinin satıcı üyelere sağlanmasına karar verilmiştir. (8) Kurulun 29.12.2022 tarihli ve 22-57/886-366 sayılı kararının iptali istemi ile şikâyetçi NETARTI tarafından açılan dava sonucunda Ankara 5. İdare Mahkemesinin 14.06.2024 tarihli, 2023/1707 E. ve 2024/1062 K. sayılı kararı ile dava konusu Kurul kararı kısmen2 hukuka aykırı bulunarak iptal edilmiştir. Söz konusu mahkeme kararında iptal edilen kısım bakımından özetle; 07.04.2022 tarih ve 22- 16/273-122 sayılı Kurul kararında NADİRKİTAP’ın satıcı üyelerinden talep gelmesi halinde ilgili satıcı üyelere kitap envanterlerinin doğru, anlaşılır, güvenli bir şekilde uygun formatta verilmesine karar verildiği ve fotoğrafların da kitap envanterleri arasında sayıldığı, Filigran kullanımının ikinci el kitap sektörünün geneline yayılmış bir uygulama olmadığı, NADİRKİTAP'ın ikinci el kitapların satışına aracılık eden platform hizmetleri ürün pazarında hâkim durumda olduğu ve söz konusu pazarda "ilk giren" avantajı bulunduğu, NADİRKİTAP'ın fotoğrafların fiili imkânsızlık gerekçesi ile orijinal hallerini sistemde tutmamasının fotoğrafların filigransız halini sahaflara sağlama yükümlülüğünü ortadan kaldıramayacağı, nitekim filigran kaldırma 2 07.04.2022 tarih ve 22- 16/273-122 sayılı Kurul kararında yer alan “Dergi, gazete, efemera, pul, afis, plak, poster gibi kitap dışı ürünler ile yeni/sıfır kitaplara ilişkin verilerin Rekabet Kurulunun 07.04.2022 tarihli ve 22-16/273-122 sayılı kararı kapsamında olmadığı" tespitine ilişkin iptal istemi bakımından davanın reddine karar verilmiştir.
24-32/739-312 4/5 uygulamasının maliyetli olmasının ve fotoğraflara zarar verebilme olasılığının fiili imkânsızlık olarak değerlendirilemeyeceği, NADİRKİTAP tarafından sisteme yüklenen fotoğrafların filigranlı hallerinin sahaflara verilmesinin piyasalardaki rekabeti engelleyici, bozucu veya kısıtlayıcı uygulama niteliği taşıdığı, NADİRKİTAP'ın söz konusu uygulama ile pazar payını artırdığı ve söz konusu pazarda faaliyet gösteren diğer teşebbüslerin pazar payını kısıtladığı, satıcıların her birinin rakibe geçişinin zorlaştığı hususlarının sabit olduğu, 07.04.2022 tarihli ve 22- 16/273-122 sayılı Kurul kararında fotoğrafların da kitap envanter verilerine dâhil olduğunun, bu nedenle fotoğrafların da talep eden sahaflara doğru anlaşılır ve eksiksiz olarak uygun formatta verilmesinin kararlaştırıldığının açık olduğu, Fiili imkânsızlık nedeni ile fotoğraflar bakımından NADİRKİTAP’ın 07.04.2022 tarihli ve 22- 16/273-122 sayılı Kurul kararında belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmediği sonucuna ulaşılamayacağına ilişkin dava konusu Kurul kararının, bu kısım yönünden hukuka aykırı olduğu ifade edilerek 29.12.2022 tarihli ve 22-57/886-366 sayılı Kurul kararının sonuç kısmındaki 4. ve 5. paragrafların iptaline hükmedilmiştir. (9) Ankara 5. İdare Mahkemesinin iptal gerekçesi dikkate alınarak, NADİRKİTAP tarafından fotoğraf verisinin sahaflara sağlanmamasının fiili imkânsızlık olarak değerlendirilmemesi gerektiği ve NADİRKİTAP tarafından bahse konu mahkeme kararı doğrultusunda fotoğraflar bakımından 07.04.2022 tarihli ve 22-16/273-122 sayılı Kurul kararına uygun olacak bir çözüm tesis edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Mahkeme kararında açıkça, fotoğrafların filigransız olarak tutulmamasının NADİRKİTAP’ın fotoğrafları sahaflara sağlama yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağı ve filigran kaldırma işleminin maliyetli olmasının fiili imkânsızlık olarak değerlendirilemeyeceği belirtilmiştir. Ankara 5. İdare Mahkemesinin değerlendirmeleri dikkate alındığında; NADİRKİTAP tarafından 07.04.2022 tarihli ve 22-16/273-122 sayılı Kurul kararına uygun olacak bir çözüm tesis edilmesi ve bu çerçevede, diğer verilerle birlikte fotoğraf verilerinin de talepte bulunan satıcı üyelere, 22-16/273-122 sayılı Kurul kararına uygun olacak şekilde, doğru, anlaşılabilir, güvenli, eksiksiz bir şekilde, ücretsiz ve uygun formatta sağlanması gerekmektedir. (10) Ek olarak, NADİRKİTAP’ın bünyesinde bulunan fotoğraf verisi sayısı dikkate alındığında filigranların kaldırılması işleminin belirli bir süre gerektirdiği açıktır. Bu nedenle NADİRKİTAP’a filigranları kaldırması, bu yükümlülüğe uyum için yapılması gereken işlemleri hayata geçirebilmesi ve hâlihazırda verilerinin kendilerine sağlanması yönünde talepte bulunan ve talepleri kısmen karşılanan satıcı üyelere fotoğrafların filigransız halinin sağlanması için Kurul kararının tebliğinden itibaren iki ay süre verilmesi uygun bulunmuştur. H. SONUÇ (11) Nadirkitap Bilişim ve Reklamcılık AŞ hakkında alınmış olan 29.12.2022 tarih ve 22-57/886-366 sayılı Rekabet Kurulu kararını kısmen iptal eden Ankara 5. İdare Mahkemesinin 14.06.2024 tarihli, 2023/1707 E. ve 2024/1062 K. sayılı kararı doğrultusunda, 1- Nadirkitap Bilişim ve Reklamcılık AŞ’nin 07.04.2022 tarihli ve 22-16/273-122 sayılı Rekabet Kurulu kararında belirtildiği şekilde, satıcı üyelerinden bu yönde
24-32/739-312 5/5 bir talep gelmesi halinde, ikinci el kitaplar bakımından diğer kitap envanter verileri ile birlikte fotoğrafların da ilgili satıcı üyelere doğru, anlaşılabilir, güvenli, eksiksiz bir şekilde, ücretsiz ve uygun formatta sağlaması gerektiğine, 2- Nadirkitap Bilişim ve Reklamcılık AŞ’ye yükümlülüğe uyum kapsamında fotoğraflardaki filigranların kaldırılması ve hâlihazırda verilerinin kendilerine sağlanması yönünde talepte bulunan ve talepleri kısmen karşılanan satıcı üyelere fotoğrafların filigransız halinin sağlanması için Rekabet Kurulu kararının teşebbüse tebliğinden itibaren 2 ay süre verilmesine, 3- Aksi halde 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 17. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca, yükümlülüklere uyulması için belirlenen 2 aylık sürenin dolmasından itibaren başlamak ve yükümlülüklerin tam olarak yerine getirdiği güne kadar işletilmek üzere her bir gün için idari para cezası uygulanmasına gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy