Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2024-2-033 (Ortak Girişim) Karar Sayısı : 24-34/837-356 Karar Tarihi : 22.08.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Alpha Oryx III Limited Temsilcileri: Sezin ELÇİN CENGİZ, Av. Zeynep ÖZGÜLTEKİN Av. Merve DEMİRKAYA Nidakule Levent Harman 1 Sok. No:7 K:6 Levent İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Egyptian Drilling Company S.A.E.’nin ve Egyptian Linear Alkyl Benzene S.A.E.’nin ortak kontrollerinin, Egyptian Ethylene and Derivatives Company S.A.E.’nin ise tek kontrolünün, nihai olarak Abu Dhabi Developmental Holding Company P.J.S.C. tarafından kontrol edilen Alpha Oryx III Limited tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 05.04.2024 tarih ve 50784 sayı ile intikal eden, en son 14.08.2024 tarihli, 55201 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 19.08.2024 tarihli ve 2024-2-033/Öİ sayılı Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Yapılan bildirim ile hâlihazırda Egyptian General Petroleum Corporation (EGPC) tarafından kontrol edilen Egyptian Drilling Company S.A.E.’nin (EDC) %(.....), Egyptian Linear Alkyl Benzene S.A.E.’nin (ELAB) %(.....) ve hâlihazırda değişen ittifaklar vasıtasıyla kontrol edilen ETHYDCO’nun %(.....) oranındaki hisselerinin, kontrolü Abu Dhabi Developmental Holding Company P.J.S.C.’de (ADQ) bulunan Alpha Oryx III Limited (ALPHA) tarafından satın alınması yoluyla EDC’nin ve ELAB’ın ADQ ile EGPC tarafından ortak kontrol edilmesi işlemine ve Egyptian Ethylene and Derivatives Company S.A.E.’nin (ETHYDCO) ADQ tarafından negatif tek kontrolünün devralınması işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmektedir. (5) Bildirim konusu işlemin temelini taraflar arasında 02.11.2023 tarihinde imzalanan Hisse Alım Sözleşmesi, 1. Hissedarlar Sözleşmesi, 2. Hissedarlar Sözleşmesi, 3. Hissedarlar Sözleşmesi ile 02.06.2024 tarihinde imzalanan Yenileme Sözleşmesi B. RAPORTÖRLER : Ahmet SAĞDUYU, Harun ÇALI, Muhammed Salih TÜRK
24-34/837-356 2/4 oluşturmaktadır. Söz konusu sözleşmelere göre hâlihazırda EGPC tarafından kontrol edilen EDC’nin %(.....), ELAB’ın %(.....) ve hâlihazırda değişen ittifaklar vasıtasıyla kontrol edilen ETHYDCO’nun %(.....) oranındaki hissesinin tamamı ADQ’nun kontrolünde bulunan ALPHA tarafından devralınacaktır. Böylelikle EDC ve ELAB, ADQ ve EGPC tarafından ortak kontrol edilecek ve ETHYDCO’nun negatif tek kontrolü de ADQ’ya geçecektir. Bildirim Formu’nda EDC, ELAB ve ETHYDCO’nun devralınması işlemlerinin birbirine bağlı olarak gerçekleşeceği ifade edildiğinden, hisse devir işlemlerinin tek bir yoğunlaşma işlemi olarak ele alınması gerektiği değerlendirilmektedir. (6) Bildirim Formu’nda işlem değeri yaklaşık (.....) ABD doları olarak belirtilmektedir. İşlemin ekonomik gerekçesi ise; (.....) olarak ifade edilmektedir. (7) Hâlihazırda EGPC tarafından kontrol edilen ELAB’ın ve EDC’nin hisselerinin ALPHA tarafından devralınması sonrasında, ELAB’ın ve EDC’nin kontrolü EGPC ve ADQ tarafından kontrol edilen ALPHA’da olacaktır. (8) Bildirim Formu’nda yer alan bilgilere göre, 2. Hissedarlar Sözleşmesi ve 3. Hissedarlar Sözleşmesi uyarınca (.....), ELAB’ın ve EDC’nin, EGPC’nin tek kontrolünden EGPC ile ADQ’nun ortak kontrolüne geçeceği değerlendirilmektedir. (9) Diğer taraftan, bir ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkabilmesi için operasyonel bakımdan bağımsız olması gerekmektedir. Bu bağlamda ortak girişimin operasyonel bağımsızlığı; faaliyetlerini gerçekleştirmek için yeterli kaynaklara sahip olma, ana şirketlerin belirli bir işlevi ötesinde faaliyet gösterme, satış ve satın alma ilişkilerinde ana şirketlere bağımlı olmama ve kalıcı olarak faaliyet gösterme gibi nitelikleri ifade etmektedir. Bu çerçevede Bildirim Formu’nda ELAB’ın ve EDC’nin; - Bağımsız olarak faaliyet göstermek için yeterli kaynaklara sahip oldukları, - Hâlihazırda ve işlem sonrasında ilgili hizmetlerini özerk ve operasyonel olarak bağımsız şekilde pazara sundukları ve sunabilecekleri, - Mali ihtiyaçlarını karşılamak için üçüncü kişilerden borç alabildikleri, - Gelirlerini üçünçü kişi müşterilere gerçekleştirilen satışlardan elde ettikleri, - Belirli bir vadeye tabi olmayıp sınırsız süreli kurulduğu ve hâlihazırda yerleşik bir şirket oldukları, - Mevcut durumda ana şirketlerinin belirli bir işlevinin ötesinde faaliyet gösterdikleri ve bildirime konu işlem tamamlanınca da bu durumun aynı şekilde kalacağı ve - Faaliyetlerini sürdürebilmek için ana şirketlerine yaptıkları satışlara yahut ana şirketlerinden yapılacak alımlara bağımlı olmayacakları ifade edilmiştir. (10) Bu açıklamalar çerçevesinde, bildirim konusu işlem sonrasında da EDC’nin ve ELAB’ın; bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirmeye devam edeceği, Bildirim Formu’nda da ifade edildiği üzere tam işlevsel bir ortak girişim niteliğinde olacakları, bu nedenle işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca aynı maddenin birinci fıkrasının (b) bendi ve dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir devralma işlemi niteliğinde olduğu değerlendirilmektedir. (11) herhangi bir teşebbüsün kontrolünde bulunmayan ETHYDCO’nun %(.....) oranındaki hissesinin tamamının ADQ’nun kontrolünde bulunan ALPHA tarafından devralınması da söz konusudur. Kontrol Kılavuzu’nun 40. paragrafında belirtildiği üzere bir teşebbüsün başka bir teşebbüs üzerinde belirleyici etkiye tek başına sahip olduğu durumda tek kontrol vardır. Bir teşebbüsün tek kontrole sahip olduğu iki genel durum
24-34/837-356 3/4 tanımlanabilir. İlki, kontrolü elde eden teşebbüsün diğer teşebbüsün stratejik ticari kararlarını alma hakkına sahip olduğu durumdur. Bu hak genellikle bir şirketteki oy haklarının çoğunluğunun devralınması ile elde edilir. İkinci olarak, bir teşebbüste sadece bir hissedarın stratejik kararları veto edebildiği ama tek başına bu tür kararları alma hakkı olmadığı durumlarda da tek kontrolün varlığı kabul edilir (negatif tek kontrol). Bu durumda sadece tek bir hissedar stratejik kararların alınmasını engelleme yetkisine sahiptir. Negatif kontrol durumunda, ortak kontrol edilen bir şirketteki durumun aksine, aynı yetkiye sahip başka bir hissedar olmadığından, teşebbüsün stratejik davranışlarının belirlenmesinde negatif tek kontrole sahip hissedarın diğer hissedarlarla işbirliği yapması zorunlu değildir. Bu hissedar teşebbüste bir kilitlenme durumu yaratabileceği için 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi anlamında tek başına belirleyici etkiye sahip olmaktadır. (12) 1. Hissedarlar Sözleşmesi uyarınca işlem sonrasında ADQ, hâlihazırda değişen ittifaklar vasıtasıyla kontrol edilen ETHYDCO’nun iş planına ve yıllık bütçesine ilişkin stratejik kararları veto etme yetkisine sahip olacaktır. Bir diğer deyişle, ADQ her ne kadar ETHYDCO’ya ilişkin stratejik kararlarını tek başına alamayacak olsa da bu kararların alınmasını engelleme hakkına sahip olacak ve dolayısıyla ADQ, ETHYDCO üzerinde negatif tek kontrol elde edecektir. Bu doğrultuda söz konusu işlemin gerçekleşmesiyle ETHYDCO’nun kontrolünde kalıcı bir değişiklik meydana geleceğinden, bildirime konu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi uyarınca 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır. (13) Tarafların cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinde düzenlenen ciro eşiklerini aştığı, dolayısıyla bildirim konusu işlemlerin Kuruldan izin alınması gereken nitelikte birer devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır. (14) Hâlihazırda ortak girişim tarafı EGPC’nin, Türkiye’de sıvılaştırılmış doğal gaz ve parlak baz yağ satışı alanında faaliyeti bulunmaktadır. Ortak girişimin diğer tarafı ADQ ise Türkiye’de iştirakleri aracılığıyla tıbbi ürün, su ve tarım pazarlarında faaliyet göstermektedir. Ortak girişimlerden EDC’nin Türkiye’de herhangi bir faaliyeti bulunmazken, ELAB’ın ise Türkiye’de parafin, benzen ve lineer alkali benzenin ihracat satışları yoluyla faaliyet gösterdiği bilinmektedir. Bu çerçevede ortak girişim tarafları ADQ ve EGPC ile ortak girişim niteliğindeki EDC’nin ve ELAB’ın faaliyetleri açısından Türkiye’de yatay ya da dikey bir örtüşme bulunmadığı değerlendirilmektedir. (15) Bildirim konusu ortak girişim işleminin ana teşebbüsleri, aynı pazarda faaliyet göstermediklerinden birbirlerine rakip olmadıkları dolayısıyla bildirilen işlemler sonucunda koordinasyon doğurucu bir etkinin olmayacağı değerlendirilmiştir. (16) Öte yandan, devre konu ETHYDCO ise Türkiye’de yalnızca Bayegan Dış Ticaret AŞ (BAYEGAN) aracılığıyla plastik dönüştürücülere ve/veya diğer müşterilere çeşitli türlerde polietilen reçine satışı gerçekleştirmektedir1 . Bu kapsamda devre konu ETHYDCO ile devralan konumunda bulunan ADQ’nun Türkiye’deki faaliyetleri arasında yatay ya da dikey bir örtüşme bulunmadığı değerlendirilmektedir. (17) Bu çerçevede, bildirim konusu işlemler bakımından tarafların Türkiye’deki faaliyetleri arasında yatay ya da dikey bir örtüşme bulunmadığı, bildirime konu işlemler neticesinde Türkiye’de herhangi bir etkilenen pazarın ortaya çıkmayacağı değerlendirilmektedir. 1 Teşebbüsten Türkiye pazarında BAYEGAN tarafından gerçekleştirilen satışların payı talep edilmiş, cevabi yazıda BAYEGAN’ın Türkiye pazarındaki konumu ile ilgili net bilgiye sahip olmadıkları ama her hâlükârda BAYEGAN’ın %(…..)’in altında pazar payına sahip olduğu ifade edilmiştir.
24-34/837-356 4/4 (18) Yukarıda yer verilen inceleme ve değerlendirmeler doğrultusunda, bildirim konusu işlem neticesinde 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde başta hâkim durumun yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun ortaya çıkmayacağı kanaatine varılmıştır. H. SONUÇ (19) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy