Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2022-6-021 Karar Sayısı : 24-41/964-417 Karar Tarihi : 10.10.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Rıdvan DURAN B. RAPORTÖRLER: Mehmet Yavuz GÜNER, Berat Hilal GÜLER, Taner ÇAKIR, Enes PAYLAŞAN, Osman KOÇAK, Gizem ÖZSÖZ C. İLGİLİ TARAF : - Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.AŞ İskenderun Demir ve Çelik AŞ Temsilcisi: Av. Oya TÜRKOĞLU Barbaros Mahallesi Ardıç Sokak No: 6 Batı Ataşehir 34746, İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 12.05.2022 tarihli ve 22-21/350-M sayılı kararı ile sınai ve tıbbi gaz sektöründe faaliyet gösteren teşebbüsler hakkında açılan önaraştırma neticesinde Rekabet Kurulu tarafından soruşturma açılmasına gerek olmadığına yönelik alınan 30.11.2023 tarihli ve 23-55/1091-385 sayılı Kurul kararının düzeltilmesi talebi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 12.05.2022 tarihli ve 22-21/350-M sayılı kararı ile sınai ve tıbbi gaz sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u (4054 sayılı Kanun) ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak önaraştırma açılmıştır. (3) Hazırlanan 17.11.2023 tarihli ve 2022-6-021/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu 30.11.2023 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 23-55/1091-385 sayı ile 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca, sınai ve tıbbi gaz sektöründe faaliyet gösteren teşebbüsler hakkında soruşturma açılmamasına karar verilmiştir. Soruşturma açılmamasına yönelik gerekçeli Kurul kararı Ordu Yardımlaşma Kurumu (OYAK) bünyesindeki Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. (ERDEMİR) ile İskenderun Demir ve Çelik AŞ’ye (İSDEMİR) bildirilmiş ve 04.10.2024 tarihinde de Kurumun resmi internet sitesinde yayımlanmıştır. (4) Gerekçeli kararın tebliğinin ardından ERDEMİR ve İSDEMİR tarafından gönderilen yazı ile 30.11.2023 tarihli ve 23-55/1091-385 sayılı Kurul kararındaki maddi hatanın düzeltilmesi talep edilmiştir. (5) Söz konusu talep üzerine düzenlenen 08.10.2024 tarih ve 2022-6-021/BN-01 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (6) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda, sınai ve tıbbi gaz sektöründe soruşturma açılmamasına ilişkin 30.11.2023 tarihli ve 23-55/1091-385 sayılı Kurul kararında, başvuruya yönelik olarak yeni bir işlem yapılmasına yer olmadığı ifade edilmiştir.
24-41/964-417 2/4 G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (7) Kurulun 30.11.2023 tarih ve 23-55/1091-385 sayılı kararına ilişkin ERDEMİR ve İSDEMİR tarafından gönderilen yazıda özetle; Gerekçeli Kurul kararının “D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN” başlığı altında “Ordu Yardımlaşma Kurumu” yazıldığı, OYAK’ın; sahip olduğu kaynakları şirket yatırımları ve finansal yatırımlar ile değerlendirme yönünde çalışmalarını sürdüren, birçok ülkede de örnekleri bulunan tamamlayıcı bir mesleki emeklilik fonu olduğu, OYAK’ın Maden-metalurji, çimento, beton, kağıt, enerji, kimya, finans, otomotiv ve lojistik sektörlerinde doğrudan veya dolaylı iştirakleri üzerinden faaliyet gösterdiği, sayılan sebeplerden dolayı gerekçeli Kurul kararında yer verilen önaraştırma konusu teşebbüslerin ERDEMİR ve İSDEMİR’den ibaret olması gerektiği belirtilerek ilgili Kurul kararının “D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN” başlığı altından OYAK’ın çıkarılması talep edilmiştir. (8) Teşebbüs kavramı, 4054 sayılı Kanun’un 3. maddesinde “Piyasada mal veya hizmet üreten, pazarlayan, satan gerçek ve tüzel kişilerle, bağımsız karar verebilen ve ekonomik bakımdan bir bütün teşkil eden birimler” şeklinde tanımlanmaktadır. İlgili maddenin gerekçesinde ise teşebbüs tanımı yapılırken ekonomik bütünlük ilkesinin benimsendiği ve bir yavru şirketin tek başına değil, bağlı olduğu diğer şirket veya şirketlerle birlikte değerlendirilebileceği belirtilmektedir. Başka bir deyişle farklı hukuki yapılar arz eden ve farklı hukuki kişilikler olan birden çok işletme, şayet bir iktisadi varlığın çeşitli bölümleri olarak değerlendirilebiliyorsa, rekabet hukuku kapsamında tek bir teşebbüs olarak addedilmektedir.1 (9) OYAK Maden Metalurji Grubu’nun ana şirketi olan ERDEMİR’in ana faaliyetleri; levha, sıcak ve soğuk haddelenmiş sac ile kalay, krom, çinko kaplamalı sac üretimi, satışı ve dağıtımından oluşmaktadır. Paylarının büyük bölümü ERDEMİR’in elinde olan, ERDEMİR’in bağlı şirketi İSDEMİR ise satış, pazarlama ve dağıtımını gerçekleştirmek üzere kütük demir, kangal demir ve sıcak haddelenmiş sac üretimi yapmaktadır. Dolayısıyla ERDEMİR ve İSDEMİR, sayılan faaliyetleri OYAK altında aynı ekonomik bütünlük içerisinde gerçekleştirmektedir. (10) Önaraştırma döneminde gerçekleştirilen yerinde incelemelere ilişkin tutanaklar incelendiğinde, ERDEMİR ile İSDEMİR’de gerçekleştirilen incelemelerin ortak bir şekilde Barbaros Mah. Ardıç Sok. No: 6 34756 Ataşehir/İstanbul konumundaki adreste gerçekleştirildiği görülmektedir. Söz konusu adres ise OYAK çatısı altında maden ve metalürji şirketlerinin toplandığı, tüzel kişiliği haiz olmayan OYAK Maden Metalurji Grubu’na aittir. İlaveten önaraştırma döneminde mezkûr iki teşebbüs ile Kurum iletişimi ortak bir kanalda yürütülmüş, yine aynı iki teşebbüsten talep edilen tüm bilgi ve belgelere ilişkin cevabi yazılar eşzamanlı olarak ortak temsilciler vasıtasıyla Kurum kayıtlarına sunulmuştur. Avrupa Komisyonu uygulamasında da rekabet hukuku kararlarının uygulanması ve yürütülmesi amacıyla, muhatap olarak tüzel kişiliğe sahip bir kuruluşun belirlenmesi şeklinde bir eğilim söz konusudur.2 (11) İlaveten önaraştırma aşaması, maddi gerçekliğin ortaya çıkarılması, soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla bilgi ve belgelerin toplandığı, 1 ASLAN, İsmail Yılmaz (2021), “Rekabet Hukuku, Teori ve Genel Uygulama”, Ekin Yayıncılık, Bursa, s. 83. 2 ABAD’ın 10.09.2009 tarihli ve C-97/08 P sayılı kararı, para.27 vd.
24-41/964-417 3/4 tespit ve değerlendirmelerin yapıldığı süreci oluşturmaktadır. Bu süreçte önaraştırma konusuyla ilişkisi bulunan teşebbüslerin hissedarlık ve yönetim yapıları, faaliyet alanları vb gibi konular da araştırmaya dâhil edilerek ortaya konulmaktadır. Önaraştırma aşamasının sonucunda soruşturma açılmasına karar verildiği takdirde ise önaraştırmada sınırları çizilen konu ve teşebbüs/ler soruşturmaya esas oluşturmaktadır. Bu çerçevede, önaraştırma aşamasında, araştırmanın süjesi yapılan teşebbüslerin önaraştırmanın tarafı olduğunu söylenebilecektir. (12) Başvuru konusu önaraştırmaya bakıldığında ise OYAK, gerek bünyesinde barındırdığı ERDEMİR ve İSDEMİR gerekse diğer faaliyetleri arasında önaraştırma konusu ile bağlantılı hususların bulunup bulunmaması yönleriyle önaraştırmada incelenen teşebbüslerden birini oluşturmuş; ilgili Önaraştırma Raporu ve gerekçeli kararda OYAK ile ilgili bilgilere yer verilmiştir. Bunun yanı sıra, Kurul kararında sınai ve tıbbi gaz sektöründe faaliyet gösteren teşebbüsler hakkında önaraştırma yapılmasına karar verildiği dikkate alınarak OYAK’ın bu alanda faaliyeti bulunup bulunmadığı ve/veya bünyesinde bulunan ERDEMİR ve İSDEMİR’in olası rekabete aykırı eylemine iştirak edip etmediğinin incelenmesi, önaraştırma konusu iddiaların bütün yönleriyle ele alınması ve açıklığa kavuşturulması bakımından yerinde bir uygulamadır. Önaraştırma sonucunda ERDEMİR ve İSDEMİR’in arasında bulunduğu teşebbüsler bakımından herhangi bir rekabete aykırılık isnadının yapılmaması bu durumu değiştirmemektedir. Tüm bu bilgiler gözetildiğinde, önaraştırma safhasında taraf teşebbüs olarak hiyerarşik bakımdan ERDEMİR ve İSDEMİR’in bağlı olduğu OYAK Maden Metalurji’nin de üstü konumunda yer alan OYAK’ın tespit edilmesinin yerinde olduğu değerlendirilmektedir. (13) Sınai gaz sektöründe doğrudan faaliyet gösteren teşebbüsler her ne kadar ERDEMİR ve İSDEMİR olsa da, yukarıda da değinildiği üzere 4054 sayılı Kanun sistematiği ve uygulama gereği rekabet hukukunda teşebbüsün tespiti bakımından aslolan ekonomik bütünlük ilkesi ve önaraştırma aşamasının işleyişi doğrultusunda OYAK’ın söz konusu önaraştırmanın tarafı olduğu görülmektedir. Dolayısıyla ERDEMİR’in gerekçeli kararın düzeltilmesine yönelik talebinin kabul edilemeyeceği anlaşılmaktadır.
24-41/964-417 4/4 H. SONUÇ (14) Yapılan yeniden değerlendirme sonucunda; 30.11.2023 tarihli ve 23-55/1091-385 sayılı Kurul kararına ilişkin olarak yeni bir işlem yapılmasına yer olmadığına gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy