Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2024-2-064 (Devralma) Karar Sayısı : 24-42/991-428 Karar Tarihi : 18.10.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Rıdvan DURAN B. RAPORTÖRLER : Dilan TOPRAK ERDAĞI, Harun ÇALI, Mert SÖNMEZ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - ASY Yenilenebilir Enerji Üretim AŞ Temsilcisi: Ayşe TERZİ Göktürk Merkez Mahallesi Cumhuriyet Caddesi No:13F İç Kapı No:11 Eyüpsultan/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Astronergy Solar Turkey Enerji AŞ bünyesinde bulunan Vatan Güneşi 8 Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Vatan Güneşi 9 Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Vatan Güneşi 10 Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Vatan Güneşi 11 Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Vatan Güneşi 12 Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Sılanur Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Nurgözde Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Kars Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin hisselerinin tamamının ve tek kontrollerinin ASY Yenilenebilir Enerji Üretim AŞ tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 20.09.2024 tarih ve 56556 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 09.10.2024 tarih ve 57440 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 11.10.2024 tarih ve 2024-2-064/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda; hâlihazırda ASTROENERGY’nin tek kontrolünde bulunan Vatan Güneşi 8 Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Vatan Güneşi 9 Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Vatan Güneşi 10 Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Vatan Güneşi 11 Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Vatan Güneşi 12 Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Sılanur Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Nurgözde Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Kars Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne (DEVRE KONU ŞİRKETLER) ait hisselerin tamamının ve tek kontrollerinin ASY tarafından devralınması işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmektedir.
24-42/991-428 2/4 (5) Devir işleminin temelini DEVRE KONU ŞİRKETLER’in hâlihazırda tek kontrolünü elinde bulunduran ASTROENERGY ile GÜLER GRUBU’nun tek kontrolünde olan ASY arasında 12.08.2024 tarihinde imzalanan sözleşme oluşturmaktadır. (6) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin birinci fıkrasında, “Kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirecek şekilde; bir veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı kontrolünün, hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir ya da daha fazla kişi tarafından devralınması, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında devralma sayılır.” denilmektedir. (7) DEVRE KONU ŞİRKETLER’in işlem öncesinde mevcut olan ve işlem sonrasında gerçekleşmesi planlanan hissedarlık yapılarına aşağıda yer verilmektedir. Tablo 1: DEVRE KONU ŞİRKETLER’in İşlem Öncesi ve Sonrası Hissedarlık Yapıları İşlem Öncesi İşlem Sonrası Pay Sahibi Pay Oranı (%) Pay Sahibi Pay Oranı (%) ASTROENERGY (.....) ASY (.....) Toplam 100 Toplam 100 Kaynak: Bildirim Formu (8) Bildirime konu işlem sonucunda hâlihazırda ASTROENERGY’nin tek kontrolünde bulunan DEVRE KONU ŞİRKETLER’in tüm hisseleri ve dolayısıyla tek kontrolü ASY’ye geçecek olup ilgili işlem 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi uyarınca 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)’un 7. maddesi kapsamında bir devralma işlemidir. (9) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrası, Kurul iznine tabi ciro eşiklerini belirlemektedir. Tebliğ’in 8. maddesinin beşinci fıkrasında ise “Üç yıllık dönem içinde, aynı kişiler ya da taraflar arasında veya aynı ilgili ürün pazarında aynı teşebbüs tarafından, bu maddenin ikinci fıkrası anlamında gerçekleştirilen iki ya da daha fazla işlem, bu Tebliğin 7 nci maddesinde yer alan ciroların hesaplanması bakımından tek bir işlem olarak değerlendirilir.” hükmü yer almaktadır. Dolayısıyla GÜLER GRUBU’nun son üç yılda yaptığı devralma işlemlerinin de ciroların hesaplanması bakımından dikkate alınması gerekmektedir. (10) GÜLER GRUBU 2022 yılında elektrik üretimi ve satışı alanında faaliyet gösteren ASY’yi devralmıştır. Ek olarak 2024 yılında Kurula bildirimde bulunmak suretiyle KARYE1 hisselerinin bir kısmını devralmıştır2. İlgili hüküm uyarınca, ASY ve KARYE ile mevcut dosya konusu kapsamında devre konu olan DEVRE KONU ŞİRKETLER’in devralınması işlemlerinin ciro hesabı bakımından tek bir işlem gibi değerlendirilmesi ve anılan devre konu varlıkların cirolarının toplanması gerekmektedir. Bu çerçevede, GÜLER GRUBU’nun son üç yılda aynı ilgili ürün pazarlarında gerçekleştirdiği ve bildirime konu planlanan devralma işlemleri birlikte değerlendirildiğinde, söz konusu işlemlerde devre konu varlıkların toplam cirosunun (.....)3 TL olduğu görülmektedir. (11) Tüm bu bilgiler neticesinde bildirime konu işlemin izne tabi olup olmadığının değerlendirilmesinde, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında ve aynı 1 KARYE’nin Aniline Prodüksiyon Animasyon Ajans Tanıtım Organizasyon Yayım AŞ (ANİLİNE), Osdes Enerji Elektrik Üretim AŞ (OSDES), Alsun İşletme ve Yönetim AŞ (ALSUN), Büyükdere Güneş Enerji Üretim AŞ (BÜYÜKDERE) ve Makascı Enerji Üretim AŞ (MAKASCI) olmak üzere beş adet bağlı ortaklığı bulunmaktadır. 2 24-11/177-72 sayılı ve 29.02.2024 tarihli kurul kararı. 3 ASY, KARYE ve DEVRE KONU ŞİRKETLER’in cirolarının toplamı ile elde edilmiştir ((.....)TL + (.....)TL + (.....)TL = (.....)TL).
24-42/991-428 3/4 Tebliğ’in 8. maddesinin beşinci fıkrasında yer alan hususlar birlikte esas alındığında işlemin Kurulun iznine tabi olduğu anlaşılmaktadır. (12) 2010/4 sayılı Tebliğ’de etkilenen pazarlar; “Türkiye’de, a)Taraflardan ikisinin veya daha fazlasının aynı ürün pazarında ticari faaliyette bulunduğu (yatay ilişki), b)Taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ilgili pazarın alt veya üst pazarında ticari faaliyette bulunduğu (dikey ilişki), tüm ilgili ürün pazarlarından ve ilgili coğrafi pazarlardan oluşturmaktadır.” şeklinde tanımlanmaktadır. (13) DEVRE KONU ŞİRKETLER bağlı ortaklıkları aracılığıyla güneş enerjisi santrallerinde üretilen elektrik enerjisinin satışını gerçekleştirmekte olup, elektrik üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedirler. GÜLER GRUBU ise; yurt içinde ve yurt dışında elektrik tesisi kurulması, işletmeye alınması, kiralanması, elektrik enerjisi üretimi, üretilen elektrik enerjisinin satışı ile iştigal etmektedir. Bu bağlamda DEVRE KONU ŞİRKETLER ile GÜLER GRUBU’nun faaliyetlerinin “elektrik üretimi ve satışı” alanında yatay olarak örtüştüğü ve etkilenen pazarın “elektrik üretimi ve satışı” pazarı olduğu değerlendirilmektedir. (14) Tarafların 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ilişkin olarak, güneş enerjisinden ve tüm kaynaklarla üretilen elektrik enerjisi bakımından kurulu güç ve üretim miktarı bazında sahip oldukları pazar payı verileri aşağıdaki gibidir: Tablo 2: Kurulu Güç Bazında Pazar Payları (2021, 2022 ve 2023) Teşebbüs 2021 (%) 2022 (%) 2023 (%) Güneş Genel Güneş Genel Güneş Genel GÜLER GRUBU (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) DEVRE KONU ŞİRKETLER (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) Toplam (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) (.....) Kaynak: Bildirim Formu Tablo 3: Üretim Miktarı Bazında Pazar Payları (2021, 2022 ve 2023) Teşebbüs 2021 (%) 2022 (%) 2023 (%) GÜLER GRUBU (.....) (.....) (.....) DEVRE KONU ŞİRKETLER (.....) (.....) (.....) Toplam (.....) (.....) (.....) Kaynak: Bildirim Formu (15) Tarafların son üç yıla ilişkin kurulu güç ve üretim miktarı bazında pazar payları incelendiğinde; GÜLER GRUBU’nun 2023 yılı itibarıyla; elektrik üretimi ve satışı pazarında kurulu güç bazında pazar payının %(.....)4, üretim miktarı bazında pazar payının %(.....) olarak gerçekleştiği görülmektedir. DEVRE KONU ŞİRKETLER’in aynı yıl için elektrik enerjisi üretimi ve satışı pazarında kurulu güç bazında pazar payı %(.....)5, üretim miktarı bazında payı %(.....) olarak gerçekleşmiştir. 2021-2023 yıllarına ilişkin tablolardaki veriler doğrultusunda, gerek devralan konumundaki GÜLER GRUBU’nun gerekse devre konu şirketlerin elektrik üretimi ve satışı pazarında kurulu güç ve üretim miktarı olarak pazar paylarının oldukça sınırlı olduğu değerlendirilmektedir. (16) Öte yandan pazarda faaliyet gösteren çok sayıda rakip teşebbüs bulunmaktadır. Bildirim Formu’nda yer alan bilgilere göre; elektrik enerjisi üretim miktarı bazında 2023 yılı itibarıyla; Elektrik Üretim AŞ’nin %(.....); Eren Enerji Elektrik Üretim AŞ’nin %(.....), 4 GÜLER GRUBU’nun 2023 yılına ait kurulu güç bazında pazar paylarının toplanması ile bulunmuştur ((.....)). 5 DEVRE KONU ŞİRKETLER’in 2023 yılına ait kurulu güç bazında pazar paylarının toplanması ile bulunmuştur ((.....))
24-42/991-428 4/4 Enerjisa Elektrik Üretim Santralleri AŞ’nin %(.....) pazar payına sahip olduğu anlaşılmaktadır. (17) Başvuru konusu işlem bakımından tarafların faaliyetleri arasında yatay örtüşmenin bulunduğu “elektrik üretimi ve satışı” pazarında faaliyet gösteren görece yüksek pazar payına sahip çok sayıda teşebbüs bulunduğu, işlem sonucunda GÜLER GRUBU tarafından sahip olunacak toplam pazar payının oldukça düşük seviyede kalacağı gözetildiğinde bildirim konusu işlemin elektrik üretimi ve satışı pazarında rekabetçi bir endişe oluşturmayacağı ve devralmanın piyasada etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir nitelik taşımadığı değerlendirilmektedir. (18) Yukarıda yapılan değerlendirmeler kapsamında, anılan işlem neticesinde 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde başta hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun ortaya çıkmayacağı kanaatine varılmıştır. H. SONUÇ (19) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy