Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-3-079 (Soruşturma/Taahhüt) Karar Sayısı : 24-44/1031-441 Karar Tarihi : 31.10.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Cengiz ÇOLAK, Rıdvan DURAN B. RAPORTÖRLER: Yunus Salih YİĞİT, Zeynep KUŞDEMİR, Selahattin Burak EKEN, Hatice Berna ERMENEK C. İLGİLİ TARAF : - Abko İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti. Kaptanpaşa Mahallesi Piyalepaşa Bulvarı Famas Plaza B Blok No:77/89 Şişli/İstanbul D. BAŞVURUDA BULUNAN : - Resen (1) E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 27.06.2024 tarih ve 24-27/647-M sayılı kararı ile Abko İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti. hakkında yeniden satıcılarının internet satışlarını kısıtlamak ve yeniden satış fiyatlarını tespit etmek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesini ihlal edip etmediğine yönelik olarak yürütülen soruşturma kapsamında Abko İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti. tarafından sunulan taahhüt metninin değerlendirilmesi. (2) F. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 29.09.2023 tarih ve 43030 sayı ile intikal eden ihbarda özetle, Davines markalı kozmetik ve kişisel bakım ürünlerinin resmi Türkiye distribütörü Abko İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti. (ABKO)’nin yeniden satıcısı (.....)’ın Davines markalı ürünleri satmak için ABKO’dan tedarik etmeye çalıştığı ancak internet üzerinden satış yaptıkları gerekçesiyle ABKO’nun (.....) ve muhtelif diğer yeniden satıcılara ürün vermeyi durdurduğu hususları iddia edilmiştir. Yukarıda özetlenen başvuruya ilişkin olarak hazırlanan 08.12.2023 tarihli ve 2023-3-079/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, Rekabet Kurulunun (Kurul) 14.12.2023 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 23-58/1144-M sayılı karar ile dosya konusu iddialara yönelik olarak ABKO hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. (3) Önaraştırma süreci sonunda hazırlanan 20.06.2024 tarih ve 2023-3-079/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, Kurulun 27.06.2024 tarihli toplantısında ele alınmış ve 24-27/647-M sayılı kararla ABKO hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespiti amacıyla soruşturma açılmasına karar verilmiştir. (4) 08.07.2024 tarihli ve 92142 sayılı Soruşturma Bildirimi 10.07.2024 tarihinde tarafa tebliğ edilmiştir. Soruşturma süreci devam ederken, ABKO tarafından Kurum kayıtlarına 16.09.2024 tarih ve 56283 sayı ile intikal eden dilekçe ile 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinde düzenlenen uzlaşma usulüne ilişkin başvuru hakkının kullanılmak istendiği, uzlaşma talebinin kabulü ile usule ilişkin sürecin başlatılması ve ABKO hakkında yürütülen soruşturmanın uzlaşma usulü ile sonlandırılması talep edilmiştir. ABKO tarafından aynı dilekçe ile taahhüt sunma talebinde de bulunulmuş olup söz konusu başvuru kapsamında herhangi bir taahhüde yer verilmemiştir.
24-44/1031-441 2/9 (5) ABKO tarafından yapılan uzlaşma ve taahhüt başvurusu, Kurul gündeminde görüşülmüş olup uzlaşma başvurusu Kurulun 26.09.2024 tarih ve 24-39/916-M(2) sayılı kararı ile taahhüt başvurusu ise 26.09.2024 tarih ve 24-39/916-M(1) sayılı kararı ile kabul edilerek uzlaşma ve taahhüt görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir. (6) Akabinde 01.10.2024 tarihinde Kurum merkezinde ABKO yetkilileri ile uzlaşma ve taahhüt görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik’in (Uzlaşma Yönetmeliği) 6. maddesinin beşinci fıkrası ve Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Önaraştırmalarda ve Soruşturmalarda Sunulacak Taahhütlere İlişkin Tebliğ’in (Taahhüt Tebliği) 6. maddesinin birinci ve üçüncü fıkrası uyarınca yapılan görüşmede teşebbüse söz konusu iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, teşebbüs hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan başlıca belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında ve sürecin taahhüt ile sonlanması ihtimalinde uygulanacak usule ilişkin bilgi verilmiştir. (7) ABKO tarafından Kurum kayıtlarına 11.10.2024 tarih ve 57563 sayı ile intikal eden dilekçe ile Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik (Ceza Yönetmeliği) kapsamında dikkate alınması talep edilen hususlar ve taahhüt görüşmesine istinaden hazırlanan nihai taahhüt metni sunulmuştur. (8) Yukarıda yer verilen süreç sonucunda taahhüt başvurusu kapsamında hazırlanan 28.10.2024 tarihli ve 2023-3-079/BN-02 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (9) G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle; - Abko İç ve Dış Tic. Ltd. Şti’nin sunmuş olduğu taahhütlerin tespit edilen rekabet sorunlarıyla orantılı, bu sorunları gidermeye elverişli, kısa sürede yerine getirilebilir ve etkili şekilde uygulanabilir olduğu gerekçesiyle kabul edilebileceği, - Abko İç ve Dış Tic. Ltd. Şti’nin sunmuş olduğu taahhütlerin Rekabet Kurulunun kısa kararının tebliğinden itibaren 60 gün içerisinde Rekabet Kurumuna tevsik edilmesinin uygun olduğu, - Dolayısıyla Kurum kayıtlarına 14.10.2024 tarih ve 57645 sayıyla giren nihai taahhüt metninin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 43. maddesinin üçüncü fıkrası ile 2021/2 sayılı Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Önaraştırmalarda ve Soruşturmalarda Sunulacak Taahhütlere İlişkin Tebliğ’in 14. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bağlayıcı hale getirilerek Abko İç ve Dış Tic. Ltd. Şti hakkında başlatılmış olan soruşturmanın internet satışlarının yasaklanması iddiaları bakımından sonlandırılabileceği ifade edilmiştir.
24-44/1031-441 3/9 H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. YAPILAN İNCELEME VE TESPİTLER H.1.1. ABKO Hakkında Bilgi (10) ABKO, kozmetik sektöründe faaliyet göstermek üzere 2006 yılında F. Murat ABACILAR ve Koray KILIÇ tarafından İstanbul’da kurulmuştur. 2009 yılından itibaren saç kozmetiği markası olan Davines’in Türkiye resmi distribütörlüğünü yapmaktadır. Temelde satışını gerçekleştirdikleri ürünler saç ve baş derisi ile ilgili renklendirme, bakım ve onarım yapma ihtiyaçları üzerinedir. H.2. İlgili Pazar H.2.1. İlgili Ürün Pazarı (11) Kozmetik, 5324 sayılı Kozmetik Kanunu ve 25823 sayılı Kozmetik Yönetmeliği çerçevesinde, insan vücudunun epiderma, tırnaklar, kıllar, saçlar, dudaklar ve dış genital organlar gibi değişik dış kısımlarına, dişlere ve ağız mukozasına uygulanmak üzere hazırlanmış, tek veya temel amacı bu kısımları temizlemek, koku vermek, görünümünü değiştirmek ve/veya vücut kokularını düzeltmek ve/veya korumak veya iyi bir durumda tutmak olan bütün preparatları ve maddeleri kapsamaktadır. Ürün ve ürün grupları bazında birçok alt pazara ayrılabilen kozmetik sektöründe, kremler, makyaj malzemeleri, parfümler, saç boyaları ve sabunlar gibi ürünler belli başlı kozmetik ürünlerini oluşturmaktadır. (12) Geçmiş Kurul kararlarında1 kozmetik ürünleri, harcıâlem (mass market) kozmetik ürünleri ve seçici (selektif) kozmetik ürünleri olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Bu ayrımın dayandığı temel nokta, seçici kozmetik ürünlerinin diğer ürünlerden farklılaştırılmış özel niteliklere sahip olması dolayısıyla, farklı üretim ve pazarlama yöntemleri kullanılarak piyasaya arz edilmesidir. Harcıâlem ürünler, marketler gibi alışılagelmiş perakende satış kanallarıyla pazarlanıp satılabilirken, seçici ürünlerde, ürünün satışı sırasında özel eğitimli personel görevlendirilmekte, müşteri ihtiyaçlarını belirleyebilmek için çeşitli cihazlar kullanılabilmektedir. Harcıâlem ve seçici kozmetik ürünleri genel itibarıyla birbirinden farklılaşmaktadır. Bununla birlikte bu ayrıma gerek duyulmayıp pazarın kozmetik ürünleri olarak daha geniş tanımlandığı Kurul kararları da mevcuttur2. (13) Bununla birlikte, İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. maddesinde; “… İnceleme konusu işlem gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir” ifadesine yer verilmiştir. (14) Bu bakımdan mevcut dosya kapsamında ilgili ürün pazarı teşebbüsün faaliyet konusu dikkate alınarak “ saç bakım ürünleri pazarı” veya daha alt kırılımlarda (şampuan, saç kremi vb) tanımlanabilecekse de raporda ulaşılacak sonucu değiştirmeyeceği için kesin bir ilgili ürün pazarı tanımı yapılmamıştır. H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar (15) İlgili mal ve hizmetlerin özellikleri ile tüketici tercihleri bakımından önemli giriş engellerinin bulunmadığı, farklı bölgeler arasında teşebbüslerin pazar payları veya mal 1 10.10.2005 tarihli ve 05-66/946- 255 sayılı, 08.05.2008 tarihli ve 08-32/401-136 sayılı, 09.09.2009 tarihli ve 09-41/987-249 sayılı, 16.09.2021 tarihli ve 21-43/638-317 sayılı Kurul kararları. 2 Kurulun15.01.2004 tarihli ve 04-03/48-13 sayılı kararı.
24-44/1031-441 4/9 ve hizmetlerin fiyatları bakımından hissedilir bir farklılığın olmadığı, internet satışları yoluyla da pazarın homojenliğinin arttığı dikkate alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir. H.3. Yerinde İncelemeler Kapsamında Elde Edilen Belgeler H.3.1. İnternet Satış Yasağı ve Müşteri Kısıtlamasına İlişkin Belgeler Bulgu-32 (16) 27.02.2023 tarihinde ABKO Ankara Bölge Şefi (.....) tarafından ABKO Finans Müdürü (.....)’a gönderilen ve bilgi kısmında ABKO ortağı (.....), ABKO ortağı (.....) ve ABKO Satış Müdürü (.....)’nin yer aldığı “İNTERNET SATIŞ HAKKINDA” konulu e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir. 27.02.2023-(.....)>(…..) (.....) Bey merhaba, (.....), (.....), (…..) gibi satış platformlarında firmalarımızın satış Numaralarına ihtiyacım Bulunmakta. Bu kanallardan onayımız dışında satış yapan firmaların yasaklanması için. Bana bildirirseniz bağlantılar ile çözmeye çalışacağım. Teşekkürler(…) Bulgu-37 (17) ABKO’da gerçekleştirilen yerinde inceleme esnasında ABKO Satış Müdürü (.....)’nin bilgisayarından elde edilen belgede, ABKO ile yeniden satıcı (.....) arasında akdedilen 2022 tarihli “Satış Sözleşmesi” başlıklı sözleşmenin 5.2.1.12. ve 6.2.5.7. numaralı maddelerinde yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir. 5.2. Kuaförün Yükümlülükleri 5.2.1.12. Kuaför, her duruma özel olarak ABKO yetkilisinin önceden açık yazılı onayını almaksızın hiçbir Ürün'ü posta / telefon siparişi, katalog, telefon reklamı, televizyon ya da radyo siparişi, İnternet ya da başka herhangi bir elektronik ortam aracılığıyla satmayacağını ve sattırmayacağını kabul, beyan ve taahhüt etmektedir. 6.2. Fesih 6.2.5.7. ABKO tarafından yazılı olarak onaylanmamış satış noktalarında sözleşme konusu olan ve/veya olabilecek (ABKO’nun satış ağı kapsamında olan) Ürünleri'nin satışını gerçekleştirmesi Bulgu-38 (18) ABKO’da gerçekleştirilen yerinde inceleme esnasında, asıllarına uygunluğu teşebbüs kaşesi bastırılıp paraflatmak yoluyla teşebbüsten alınan, yeniden satıcılar ile akdedildiği ve hâlihazırda yürürlükte olduğu belirtilen “Sözleşme 2” başlıklı sözleşmenin 4 ve 5 numaralı maddelerinde yer alan ifadeler aşağıdaki gibidir. 4. KUAFÖR, işbu sözleşme ile satın aldığı ürünleri sadece son kullanıcıya perakende olarak satmayı, hiçbir şekilde web’den ve/veya online uygulamadan ve işletmesi dışında, ticari ve toptan şekilde satmamayı taahhüt etmiştir. Aksi halde KUAFÖR, taahhüt ettiği alım bedeli kadar cezai şart bedeli ödemeyi geri dönülemez şekilde kabul ve taahhüt etmiştir. 5. Ürünlerin KUAFÖR tarafından perakende harici ve web ve aplikasyon üzerinden satılması halinde SATICI işbu sözleşmeyi derhal feshedebilir, satılan ürünleri bila
24-44/1031-441 5/9 bedel iade edebilir ve KUAFÖRE işbu sözleşmede yazılı menfaatleri kullandırmayabilir. H.4. DEĞERLENDİRME H.4.1. ABKO’nun Yeniden Satıcılarına Uyguladığı Satış Kısıtlarına İlişkin Değerlendirme (19) Bulgu 32’de yer alan yazışmada, ABKO Ankara Bölge Şefi (.....) tarafından e-ticaret kanalında satış yapmasına izin verilen yeniden satıcıların bilgileri istenmektedir. Bu bilgilerin istenme amacının ABKO’nun onayı olmayan yeniden satıcıların e-ticaret kanalında ürün satışının yasaklanması olduğu anlaşılmaktadır. Bulgu 32’de yer alan ifadeler, ABKO’nun onayı dışındaki yeniden satıcıların internet satışlarını yasaklamayı amaçladığını göstermektedir. (20) Söz konusu sözleşmenin 5.2.1.12. numaralı maddesine göre, ABKO’nun yeniden satıcı (.....)’ün internet satışlarını onaya tabi kıldığı ve (.....)’ün yalnızca ABKO onay verdiği takdirde internet üzerinden satış yapabildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla (.....)’ün kendi inisiyatifi doğrultusunda ABKO’dan izin almaksızın internet satış kanalları üzerinden ürün satışı gerçekleştiremediği anlaşılmaktadır. Bununla birlikte ilgili sözleşmenin devamında yer alan 6.2.5.7. numaralı maddesinden ise (.....)’ün onaylanmamış satış noktalarında ABKO ürünlerinin satışını gerçekleştirdiğinde ABKO tarafından sözleşmenin feshedileceği anlaşılmaktadır. Bu bakımdan, ABKO’nun (.....) ile akdetmiş olduğu sözleşmede, (.....)’ün pasif satışlarının engellenmesine neden olan hükmün yer aldığı değerlendirilmektedir. (21) Bulgu 38’de yer verilen ABKO ve yeniden satıcı arasında akdedilen sözleşmede, ABKO’nun yeniden satıcısı olan kuaförlerin ABKO’dan temin etmiş olduğu ürünleri yalnızca kendi kuaför mağazasında satabileceğine ve internet de dâhil olmak üzere diğer satış kanallarında satış gerçekleştiremeyeceğine yönelik düzenlemelerin bulunduğu görülmektedir. (22) Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliğ (2002/2 sayılı Tebliğ)’de sayılan istisnalar dışında alıcıya bölge veya müşteri kısıtlaması getirmek mümkün değildir. Bu çerçevede, (i) alıcının müşterilerince yapılacak satışları kapsamaması kaydıyla, sağlayıcı tarafından kendisine veya bir alıcıya tahsis edilmiş münhasır bir bölgeye ya da münhasır müşteri grubuna yapılacak aktif satışların kısıtlanması, (ii) toptancı seviyesinde faaliyet gösteren alıcının son kullanıcılara yönelik satışlarının kısıtlanması, (iii) bir seçici dağıtım sistemi üyelerinin yetkili olmayan dağıtıcılara satış yapmalarının kısıtlanması ve (iv) birleştirilmek amacıyla tedarik edilen parçaların söz konusu olması halinde, alıcının bunları üretici konumundaki sağlayıcının rakiplerine satmasının kısıtlanması halleri dışında alıcının sözleşme konusu mal veya hizmetleri satacağı bölge veya müşterilere ilişkin kısıtlamalar getirilmesi, sağlayıcı ve alıcı arasındaki dikey anlaşmayı 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamı dışına çıkarmakta, dolayısıyla söz konusu anlaşma 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesindeki yasaklama kapsamına girmektedir. (23) Bu sebeple ABKO’nun yeniden satıcılarına uyguladığı ABKO ürünlerini satabileceği noktalara yönelik mutlak anlamda internet satış yasağı anlamına gelen sözleşme hükümlerinin 2002/2 sayılı Tebliğ hükümleri uyarınca alıcının sözleşme konusu mal veya hizmetleri satacağı bölge veya müşterilere ilişkin kısıtlamalar getirilmesi yoluyla anlaşmayı grup muafiyeti kapsamı dışına çıkardığı ve ayrıca 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edebileceği değerlendirilmektedir.
24-44/1031-441 6/9 H.4.2. ABKO Tarafından Sunulan Taahhütler ve Değerlendirilmesi (24) Taahhüt görüşmelerine konu olan iddia, ABKO’nun yeniden satıcılarının internet satışlarını kısıtlamasıdır. “3.1. Yerinde İncelemede Elde Edilen Bulguların Değerlendirilmesi” başlığı altında da yer verildiği üzere Bulgu-32, Bulgu-37 ve Bulgu-38 bakımından ABKO’nun yeniden satıcılarının internet satışlarına kısıtlama getirmesinin, pasif satışları engellemesi nedeniyle rekabeti kısıtladığı düşünülmektedir. (25) Nitekim Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un (Dikey Kılavuz) 21. paragrafında da belli bir bölgeye veya müşteri grubuna yapılacak pasif satışların kısıtlanmasının anlaşmayı grup muafiyeti dışına çıkaran bir ihlal olarak değerlendirileceği, 24. paragrafında ise pasif satış başka bir alıcının bölgesindeki veya müşteri grubundaki müşterilerden gelen ve alıcının aktif çabaları neticesi olmayan talepleri karşılamak (alıcı malın teslimatını müşterinin adresine götürerek yapsa dahi) şeklinde tanımlanmaktadır. (26) İnternet satış yasakları ile ilgili Kurul kararlarına bakıldığında, Kurulun; Yatsan3, Antis4, Jotun5, BSH6 ve Avon7 kararları çerçevesinde internet satışlarına ilişkin getirilen kısıtlamaları incelediği görülmektedir. (27) Yatsan kararında öncelikle, internetten satış yasağının, pasif satışların engellenmesi bağlamında ağır sınırlama niteliği taşıdığı belirtilmiş; sonrasında, bu nitelikteki kısıtlamaya ilişkin kamu güvenliğinin ve sağlığının korunması gibi objektif bir gerekçenin ve yeni bir ürünün pazara sunulması/mevcut markanın yeni bir pazarda ilk defa pazarlanması durumunun var olup olmadığı analiz edilerek olay özelinde bu şartların karşılanmadığı sonucuna varılmıştır. Bireysel muafiyet değerlendirmesinde ise teşebbüs tarafından yasaklamanın gerekçesi olarak ileri sürülen bedavacılık riski ve marka imajını koruma sebeplerinin önemli olduğu kabul edilmiş ancak AB Komisyonu’nun Kılavuzda benimsediği yaklaşıma dikkat çekilerek, anılan hedeflere ulaşmak açısından daha az kısıtlayıcı önlemlerin olduğu vurgulanmıştır. Ayrıca, internetin tüketicilere sağladığı faydalara değinilerek kısıtlamanın tüketici nezdinde fayda doğurmasının muhtemel olmadığı belirtilmiştir. (28) Yukarıda yer verilen kararlar ve değerlendirmeler ışığında, Türk Rekabet Hukuku mevzuatı kapsamında internet satışlarına ilişkin kesin ve genel bir yasaklamanın, marka içi rekabeti kısıtladığı ve pasif satışların engellenmesi bağlamında ağır sınırlama niteliği taşıdığı kabul edilmektedir. (29) Sonuç olarak yeniden satıcılarının internet satışlarının kısıtlanması eylemlerinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabet ihlali teşkil edebileceği kanaatine ulaşılmıştır. ABKO Tarafından Sunulan Taahhüt Metni (30) ABKO, nihai taahhüt metnini 14.10.2024 tarih ve 57645 sayı ile Kuruma sunmuştur. ABKO’nun dosya kapsamındaki olası rekabet sorunlarını engellemeye yönelik olarak sunduğu taahhüt metni aşağıdaki şekildedir: - Yeniden satıcıların şirketimizden satın aldıkları ürünlerin perakende noktalarında ve internet üzerinden satışlarında rekabet hukuku kurallarına uygun olarak, bu 3 23.09.2010 tarih ve 10-60/1251-469 sayılı Kurul kararı. 4 Antis’e ilişkin Kurulun iki ayrı kararı bulunmaktadır. Antis I: 08.05.2008 tarih ve 08-32/401-136 sayılı Kurul kararı; Antis II: 24.10.2013 tarih ve 13-59/831-353 sayılı Kurul kararı. 5 15.02.2018 tarih ve 18-05/74-40 sayılı Kurul kararı. 6 22.08.2017 tarih ve 17-27/454-195 sayılı Kurul kararı. 7 23.03.2023 tarih ve 23-15/252-83 sayılı Kurul kararı.
24-44/1031-441 7/9 alanda rekabet hukuku sorunlarına yol açmayacak şekilde, herhangi bir sözleşme modelini uygulamayacağımızı beyan ve taahhüt ederiz, - Yeniden satış yapan alıcılar, ürünlerin yeniden satış bedelini belirlemede serbesttirler ve piyasa şartlarına göre hareket edebilirler. - Yeniden satıcılara şirketimizden satın alma yapmaları öncesinde verilen promosyon, yatırım ve ticari avantaj kazanımı, kullanımı sunduğumuz durumlarda ise, karşılıklı taahhütlerimizi sözleşme ile kayıt altına alacağımızı ve tüm sözleşmelerimizde: “Ürünlerin, tüm mecralarda satışı yapılabilir. Yeniden satıcıların internet üzerinden satış yapabilmeleri için ayrı bir izin veya onay aranmaz”. cümlesinin sözleşme maddesi olarak yer alacağını beyan ve taahhüt ederiz. (31) 2021/2 sayılı Tebliğ’in “Kapsam” başlıklı 2. maddesi şu şekildedir: “Bu Tebliğ; açık ve ağır ihlaller hariç olmak üzere, 4054 sayılı Kanunun 4 üncü veya 6 ncı maddesi kapsamında ortaya çıkan rekabet sorunlarının giderilmesine yönelik olarak ilgili teşebbüslerce ya da teşebbüs birliklerince sunulan taahhütleri kapsamaktadır.” (32) Bununla birlikte 2021/2 sayılı Tebliğ’in “Tanımlar” başlıklı 4. maddesi açık ve ağır ihlallere konu olan hususları; “Bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabet doğrudan ya da dolaylı olarak engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan; 1) Rakip teşebbüsler arasında fiyat tespiti, müşterilerin, sağlayıcıların, bölgelerin ya da ticaret kanallarının paylaşılması, arz miktarının kısıtlanması veya kotalar konması, ihalelerde danışıklı hareket, gelecekte uygulanması planlanan fiyat, üretim ya da satış miktarı gibi rekabete duyarlı bilgilerin paylaşılması, 2) Üretim veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren teşebbüsler arası ilişkide alıcının sabit veya asgari satış fiyatının belirlenmesi konularında gerçekleşen anlaşma ve/veya uyumlu eylemler ile bu konulara ilişkin teşebbüs birliği karar ve eylemleri” olarak düzenlemiştir. (33) Dosya kapsamında yapılan tespitler sonucunda ABKO’nun gerçekleştirdiği eylemlerin yeniden satıcıların internet satışlarının kısıtlanması niteliğinde olabileceği değerlendirilmiştir. Bu çerçevede dosya konusu iddiaların anılan Tebliğ’in 4. maddesinde sayılan açık ve ağır ihlal kapsamına girmediği, dolayısıyla ABKO’nun taahhüt sunmasının mümkün olduğu değerlendirilmektedir. (34) Diğer yandan, taahhüt müessesesinin işlerliği bakımından Taahhüt Tebliği, taahhüt sunma taleplerinin Kuruma iletilebileceği süreyi sınırlamaktadır. Taahhüt Tebliği’nin “Taahhüt Sürecinin Başlatılması” başlıklı 5. maddesi; “(1) Haklarında yürütülen bir incelemeye taahhütle son verilmesini isteyen taraflar, önaraştırma veya soruşturma sürecinde taahhüt sunma talebinde bulunabilirler. Soruşturma sürecindeki taahhüt sunma talepleri Kanunun 43 üncü maddesinin ikinci fıkrası kapsamında yapılan soruşturma bildiriminin tebliğinden itibaren üç ay içinde Kuruma iletilir. Bu süre geçtikten sonra Kuruma iletilen taahhüt sunma talepleri dikkate alınmaz.
24-44/1031-441 8/9 (2) Taraflar, taahhüt sunma taleplerini yazılı şekilde Kuruma ileterek taahhüt sürecini başlatır.” hükmünü içermektedir. (35) Soruşturma bildirimi ABKO’ya 10.07.2024 tarihinde tebliğ edilmiş olup ABKO tarafından Kurum kayıtlarına 16.09.2024 tarih ve 56283 sayı ile intikal eden dilekçe ile taahhüt başvurusu yapılmıştır. Bu kapsamda Taahhüt Tebliği’nin 5. maddesine istinaden, teşebbüsün taahhüt başvurusunu süresi içinde yaptığı değerlendirilmektedir. (36) Taahhüt Tebliği’nin “Taahhüdün niteliği” başlıklı 9. maddesinin ikinci fıkrası, sunulan taahhüdün değerlendirilmesi bakımından yol göstericidir: “Taahhüt rekabet sorunlarıyla orantılı, bu sorunları gidermeye elverişli, kısa sürede yerine getirilebilir ve etkili şekilde uygulanabilir olmalıdır …” (37) Dosya kapsamında sunulan taahhüt metninde ABKO’nun yeniden satıcıların çevrim içi tüm mecralar dâhil olmak üzere tüm satış kanallarında satış yapabileceğini ifade etmektedir. Öte yandan söz konusu hususun, yeniden satıcıları ile akdedilen sözleşmelere ekleneceği ve gelecekte akdedilecek sözleşmelerde bu hususun yer almasının sağlanacağı taahhüt edilmektedir. (38) Bu bakımdan sunulan taahhütlerin, yeniden satıcılara getirildiği değerlendirilen internet satış kısıtlamaları açısından uygun ve yeterli olduğu görülmektedir. Söz konusu taahhütlerin tespit edilen rekabet sorunlarıyla orantılı, bu sorunları gidermeye elverişli, kısa sürede yerine getirilebilir ve etkili şekilde uygulanabilir olduğu kanaatine varılmıştır. I. SONUÇ (39) Rekabet Kurulunun 27.06.2024 tarih ve 24-27/647-M sayılı kararı uyarınca yürütülen soruşturma kapsamında; - Abko İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan ve Kurum kayıtlarına 14.10.2024 tarih ve 57645 sayı ile intikal eden nihai taahhüt metninde, “Yeniden satıcıların şirketimizden satın aldıkları ürünlerin perakende noktalarında ve internet üzerinden satışlarında rekabet hukuku kurallarına uygun olarak, bu alanda rekabet hukuku sorunlarına yol açmayacak şekilde, herhangi bir sözleşme modelini uygulamayacağımızı beyan ve taahhüt ederiz” “Yeniden satıcılara şirketimizden satın alma yapmaları öncesinde verilen promosyon, yatırım ve ticari avantaj kazanımı, kullanımı sunduğumuz durumlarda ise, karşılıklı taahhütlerimizi sözleşme ile kayıt altına alacağımızı ve tüm sözleşmelerimizde: “Ürünlerin, tüm mecralarda satışı yapılabilir. Yeniden satıcıların internet üzerinden satış yapabilmeleri için ayrı bir izin veya onay aranmaz”. cümlesinin sözleşme maddesi olarak yer alacağını beyan ve taahhüt ederiz.” şeklinde ifade edilen taahhütlerin dosya kapsamında tespit edilen ilgili rekabet sorunlarını giderebilecek nitelikte olması nedeniyle kabulüne ve ilgili teşebbüs açısından bağlayıcı hale getirilmesine, - Abko İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu taahhütlerin yerine getirildiğinin Rekabet Kurulunun kısa kararının tebliğinden itibaren 60 gün içerisinde Rekabet Kurumuna tevsik edilmesine, - Bu çerçevede, 27.06.2024 tarih ve 24-27/647-M sayılı Kurul kararı uyarınca yürütülen soruşturmanın internet satışlarının yasaklanması iddiaları bakımından sonlandırılmasına
24-44/1031-441 9/9 gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy