Rekabet Kurumu - Karar Sayı 24-49/1095-465

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-1-037 Karar Sayısı : 24-49/1095-465 Karar Tarihi : 21.11.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan) Üyeler : Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Rıdvan DURAN B. RAPORTÖRLER : Esra KÜÇÜKİKİZ, Uğur Bilgehan BURHAN, Funda SOYLU, Alp Tuna MERCİMEK, Cihan ARIK, Seda AÇIKGÖZ C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Gizlilik talebi bulunmaktadır. (1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 21.09.2023 tarihli ve 23-45/858-M sayılı kararı uyarınca yürütülen önaraştırma kapsamında Sahibinden Bilgi Teknolojileri Pazarlama ve Ticaret AŞ hakkında alınan 07.12.2023 tarihli ve 23-56/1114-396 sayılı Rekabet Kurulu kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 11. maddesi uyarınca geri alınması talebi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 23.08.2023 tarih ve 41832 sayı ile giren ve (.....) tarafından yapılan başvuruda özetle, Sahibinden Bilgi Teknolojileri Pazarlama ve Ticaret AŞ’nin (SAHİBİNDEN), kurumsal/bireysel üyelerin vasıta satış faaliyetlerine yönelik çevrim içi platform hizmeti pazarındaki hâkim durumunu çevrim içi ikinci el araç alım-satım hizmeti pazarında kötüye kullandığı iddia edilmiş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) çerçevesinde gereğinin yapılması, ayrıca çevrim içi ikinci el araç alım-satım pazarında rekabetin korunması maksadıyla geçici tedbir uygulanarak SAHİBİNDEN’in “S-Araç Tedarik Sistemi” (S-ATS) isimli hizmetini sunmasının durdurulması veya anılan hizmetin sunumunda SAHİBİNDEN’in çevrim içi ilan listeleme pazarında sahip olduğu pazar gücünü kullanmasının engellenmesi talep edilmiştir. (3) Söz konusu başvuruya ilişkin olarak hazırlanan 18.09.2023 tarihli ve 2023-1-037/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, Rekabet Kurulunun (Kurul) 21.09.2023 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 23-45/858-M sayılı karar ile SAHİBİNDEN’in kurumsal/bireysel üyelerin araç satış faaliyetlerine yönelik çevrim içi platform hizmeti pazarındaki hâkim durumunu ikinci el binek araç alım-satım hizmeti pazarında kötüye kullanmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal edip etmediğine yönelik olarak aynı Kanun’un 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. (4) Yürütülen önaraştırma neticesinde 29.11.2023 tarihli ve 2023-1-037/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu hazırlanmıştır. Önaraştırma sürecinin tamamlanmasının akabinde Kurul tarafından alınan 07.12.2023 tarihli ve 23-56/1114-396 sayılı kararda (Kurul Kararı), 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi gereğince soruşturma açılmasına yer olmadığı ve aynı Kanun’un 9. maddesi kapsamında geçici tedbir kararı alınmasını gerektirecek şartların varlığına dair herhangi bir tespit yapılamadığından geçici tedbir talebininin reddedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır. (5) Söz konusu karar, (.....) ve SAHİBİNDEN’e 29.08.2024 tarihinde tebliğ edilmiştir. (.....) tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 23.10.2024 tarih ve 30763 sayı ile intikal eden
24-49/1095-465 2/12 yazıda, Kurul Kararı’nın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun (İYUK) 11. maddesi çerçevesinde geri alınması talep edilmiştir. (6) Başvuru üzerine düzenlenen 18.11.2024 tarihli ve 2023-1-037/BN-01 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (7) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda, 23.10.2024 tarih ve 30763 sayılı yazı ile yapılan ve Kurulun 07.12.2023 tarihli ve 23-56/1114-396 sayılı kararının İYUK’un 11. maddesi kapsamında geri alınması talebini içeren başvurunun reddedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. İYUK m.11 Kapsamında Yapılan Başvuruda Yer Alan İddia ve Talepler (8) (.....) tarafından İYUK m.11 kapsamında yapılan başvuruda özetle, - Önaraştırma sürecinde şikâyet konusu iddiaların somut ve haklı olduğunun açıkça tespit edildiği ancak eksik inceleme yapılması nedeniyle taleplerin reddedildiği, - İlk iki ay boyunca S-ATS hizmetine katılım için ilan paketi alımının zorunlu tutulmasının ve ilan verenler lehine ortaya çıkan hizmet farklılaşmasının incelenmediği, - S-ATS hizmeti için lansman döneminde katılım bedelinin alınmamasının sonuçlarının incelenmediği, - SAHİBİNDEN’in Otobid hizmeti ve bu hizmet kapsamındaki uygulamalarının S-ATS hizmeti bakımından ve pazardaki etkilerinin ele alınmadığı, - Kamuya açık bilgiler olması nedeniyle SAHİBİNDEN’in kendi ilan ve kurumsal kullanıcı bilgilerine erişimde rakipleri karşısında avantajı olmadığının ifade edilmesinin hayatın akışına ve piyasadaki çalışma gerçeklerine aykırı olduğu, - Kurumsal kullanıcılara sağlanan indirim ve faydaların pazar kapatma amacını taşıdığının göz ardı edildiği, - SAHİBİNDEN’in pazar payını istikrarlı bir şekilde artırması ile altında yatan sebeplerin araştırılmadığı ve SAHİBİNDEN’in dışlayıcı etki doğurabilecek nitelikte görülen davranışlarının uzun dönem etkisinin incelenmediği, - Rakiplerinin başarısına ve pazarın gelişmeye açık olmasına dayanılarak ihlallerin zararsız gösterildiği, - Avrupa Birliği Dışlayıcı İhlallere İlişkin Kılavuz Taslağı (Taslak Kılavuz) uyarınca, SAHİBİNDEN’in kendi hizmetini kayırmaya yönelik davranışlarının rekabet ihlali olarak nitelendirildiği iddia edilmiştir. (9) (.....) tarafından, eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeler sonucunda başvuru ve tedbir taleplerinin reddedildiği savunulmakta, İYUK’un 11. maddesi uyarınca Kurulun 07.12.2023 tarih ve 23-56/1114-396 sayılı kararının geri alınması ve SAHİBİNDEN’in; S-ATS isimli hizmetinin sunumunda çevrim içi listeleme pazarından elde ettiği çevrim içi trafik, veri ve üye ilişkilerini kullanma yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiğinden bahisle SAHİBİNDEN hakkında soruşturma açılmasına, soruşturma süresince ilgili pazardaki rekabetin korunması maksadıyla geçici tedbir uygulanarak söz konusu hizmetin sunumunun durdurulmasına veya S-ATS hizmetinin sunumunda çevrim içi ilan hizmeti pazarından devşirdiği hâkimiyet unsurlarını kullanmasının engellenmesine, başvuruya konu S-ATS ve diğer ürün ya da hizmet alım-satımı işi veya ilişkili süreçlerine
24-49/1095-465 3/12 ilişkin faaliyetlerini ayrı bir tüzel kişilik altında yürütmesine karar verilmesi talep edilmektedir. G.2. Değerlendirme (10) Yukarıda özetine yer verilen başvuru ile uygulanması talep edilen İYUK’un 11. maddesine aşağıda yer verilmektedir: “ÜST MAKAMLARA BAŞVURMA MADDE 11 - 1. İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. 2. Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. 3. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır.” (11) Bu düzenleme doğrultusunda ilgililer tarafından, Kurul kararının kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması, dava açma süresi içerisinde Kuruldan talep edilebilmektedir. Yapılan başvurunun konusunu 07.12.2023 tarihli ve 23-56/1114-396 sayılı karar oluşturmaktadır. İlgili Kurul Kararı başvuru sahibine 29.08.2024 tarihinde tebliğ edilmiş olup dosya konusu başvuru ise 23.10.2024 tarihinde yapılmıştır. Bu itibarla dava açma süresinin geçmediği ve İYUK’un 11. maddesi kapsamında yapılan başvurunun süresi içerisinde yapıldığı anlaşılmaktadır. (12) Başvuruya konu Kurul Kararı’nda;  4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca şikâyetin reddi ile soruşturma açılmamasına,  4054 sayılı Kanun'un 9. maddesi kapsamında geçici tedbir kararı alınmasını gerektirecek şartların varlığına dair herhangi bir tespit yapılamadığından, başvuru sahibinin geçici tedbir talebinin reddine karar verilmiştir. Gerekçesi incelendiğinde ise,  SAHİBİNDEN’in vasıta satış faaliyetlerine yönelik çevrim içi platform hizmetleri pazarında sahip olduğu gücü çevrim içi ikinci el araç alım-satım hizmetleri pazarına aktardığına yönelik herhangi bir göstergenin bulunmadığı,  SAHİBİNDEN’in vasıta satış faaliyetlerine yönelik çevrim içi platform hizmetleri pazarında sahip olduğu gücü çevrim içi ikinci el araç alım-satım hizmetleri pazarına aktarmak suretiyle bu pazardaki rekabeti kısıtlamadığı ve çevrim içi ikinci el araç alım-satım hizmetleri pazarına girişinin bu pazardaki rakipleri üzerinde herhangi bir dışlayıcı etkisinin bulunmadığı, kanaatine ulaşıldığı anlaşılmaktadır. (13) İlgili karara dayanak oluşturan önaraştırma sürecinde, öncelikle SAHİBİNDEN tarafından sunulan kurumsal satıcıların ikinci el araçlarının ihale usulü ile kurumsal alıcılara satışını sağlayan ve işletmeden işletmeye (business to business-B2B) hizmeti niteliğindeki S-ATS sistemi ele alınmış, devamında ise çevrim içi ikinci el araç alım-satım sektöründeki iş modelleri ve bu alanda faaliyet gösteren platformların faaliyetlerini yürütmekte oldukları farklı kanallar incelenmiştir. Başvuruya konu iddialar kapsamında ilgili ürün pazarları
24-49/1095-465 4/12 SAHİBİNDEN’in ana faaliyet alanı olan çevrim içi ilan listeleme hizmetleri bakımından “bireysel üyelerin vasıta satış faaliyetlerine yönelik çevrim içi platform hizmetleri pazarı” ve “kurumsal üyelerin vasıta satış faaliyetlerine yönelik çevrim içi platform hizmetleri pazarı” olarak, S-ATS hizmeti bakımından ise çevrim içi kanallar ile çevrim dışı kanallar ve ilan hizmeti veren platformlar ile çevrim içi alım-satım gerçekleştirilen platformların hem bireysel hem de kurumsal kullanıcılar nezdinde ikame olmadığı göz önünde bulundurularak “çevrim içi ikinci el araç alım-satım hizmetleri pazarı” olarak tanımlanmıştır. (14) Dosya konusu iddiaların değerlendirilmesi ve eylemlerin etkisinin ortaya konulması hususunda ise ilk etapta, SAHİBİNDEN ve rakiplerinin her iki pazardaki konumları ve pazar güçleri ele alınmıştır. “Bireysel üyelerin vasıta satış faaliyetlerine yönelik çevrim içi platform hizmetleri” ve “kurumsal üyelerin vasıta satış faaliyetlerine yönelik çevrim içi platform hizmetleri” pazarları bakımından ilan sayısı, üye sayısı ve sunulan hizmetlerden elde edilen gelir bazında yapılan incelemede, pazarın yapısında önemli bir değişiklik bulunmadığı da dikkate alınarak, SAHİBİNDEN’in geçmiş Kurul kararlarına paralel şekilde hâkim durumda olduğu sonucuna ulaşılmıştır. (15) “Çevrim içi ikinci el araç alım-satım hizmetleri” pazarında ise SAHİBİNDEN ve rakiplerinin ilgili hizmetler kapsamında elde edilen gelirler, satılan araç sayısı, düzenlenen ihale sayısı, ihalelerde teklife açılan araç sayısı, ihalelerde iletilen teklif sayısı ve ihalede satılan araç sayısı gibi birçok farklı parametre bakımından pazar payları incelenmiştir. Söz konusu parametreler temelinde yapılan inceleme sonucunda SAHİBİNDEN’in pazar payının rakiplerine kıyasla oldukça düşük seviyede kaldığı ve incelenen dönem bakımından pazarda faaliyet gösteren çok sayıda oyuncu ile rekabet halinde olduğu görülmüş, ayrıca hâlihazırda pazarın rekabetçi olduğu, pazarın yeni teşebbüslerin girişine açık ve büyüme potansiyeline sahip bir pazar olduğu, pazara çok sayıda yeni oyuncunun giriş yapmasının ve genişlemesinin pazardaki rekabetin seviyesini artırdığı tespit edilmiştir. (16) Yapılan bu tespitlerin yanı sıra başvuru sahibi tarafından yöneltilen iddialar da önaraştırma sürecinde incelenmiş ve Kurul tarafından değerlendirilmiştir. Bu kapsamda başvuruda yer alan her bir iddiaya ilişkin değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir: G.2.1. Önaraştırma Sürecinde Şikâyet Konusu İddiaların Somut ve Haklı Olduğunun Açıkça Tespit Edildiği Ancak Eksik İnceleme Yapılması Nedeniyle Taleplerin Reddedildiği İddiasına İlişkin Değerlendirme: (17) Önaraştırma sürecinde, SAHİBİNDEN’in uyguladığı avantajlar ve teşvikler ile S-ATS’ye katılımı artırdığı ve çevrim içi ikinci el araç alım-satım pazarında rekabeti kısıtladığı iddiasına ilişkin olarak SAHİBİNDEN tarafından sağlanan avantaj ve teşvikler detaylı olarak incelenmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, doğrudan finansal fayda sağlayan avantaj ve teşvikler arasında yer alan indirim (rebate) uygulaması, yakıt çeki hediyesi, Apple Airpods ve Apple Watch hediyeleri ile hizmet bedeli indiriminin çevrim içi ikinci el araç alım-satım pazarında rakipleri dışlayıcı fiili ve/veya potansiyel bir etki yaratmadığı görülmüştür. Benzer şekilde, SAHİBİNDEN’in S-ATS hizmeti kapsamında kurumsal kullanıcılara sağladığı “Üst Sıradayım” ve “Güncelim” dopinglerinden faydalanan kullanıcısı sayısının ihmal edilebilir düzeyde kaldığı anlaşıldığından çevrim içi ikinci el araç-alım satım pazarında rakipleri dışlayıcı fiili ve/veya potansiyel etki doğurmaktan oldukça uzak olduğu kanaatine varılmıştır. (18) Diğer taraftan, şikâyet başvurusunda yer alan iddialar çerçevesinde SAHİBİNDEN’in çevrim içi ilan listeleme hizmetleri pazarında sahip olduğu kullanıcı sayısı, çevrim içi trafik gücü, ilan sayısı ve galeri ağını kullanarak çevrim içi ikinci el araç alım-satım hizmetleri
24-49/1095-465 5/12 pazarındaki rekabeti kısıtlayıp kısıtlamadığı da ele alınmıştır. Bu kapsamda, SAHİBİNDEN’in S-ATS hizmetini tanıtmak ve kullanıcı çekmek amacıyla çevrim içi ilan listeleme pazarındaki faaliyetleri kapsamında elde ettiği kullanıcı ve ilan bilgilerini kullandığı, ancak kurumsal üyelerin iletişim ve ilan bilgilerine ilişkin verilerin www.sahibinden.com platformu üzerinden herkesin görebileceği, eş deyişle kamuya açık veriler olduğu ve sadece pazarlama ile tanıtım faaliyetlerinde kullanıldığı anlaşılmıştır. Bunun yanı sıra, kullanıcı sayısı, çevrim içi trafik gücü ve ilan sayısı parametrelerinin her biri bakımından da çevrim içi ikinci el araç alım-satım hizmetleri pazarındaki rekabetin kısıtlanıp kısıtlanmadığı incelendiğinde, SAHİBİNDEN’in vasıta satış faaliyetlerine yönelik çevrim içi platform hizmetleri pazarında yüksek sayıda kurumsal kullanıcıya ve ilan sayısına sahip olsa da incelemeye konu dönem için S-ATS hizmeti kapsamında ihalelere katılım oranı, ihalede iletilen teklif sayısı ve ihaleye açılan araç sayısı bakımından oldukça düşük bir pazar payına sahip olduğu ve S-ATS hizmetinin aldığı trafiğin SAHİBİNDEN’in toplam trafiği içerisinde oldukça düşük oranda kaldığı (%(.....)’in altında) anlaşılmıştır. (19) Söz konusu değerlendirmelerin bütünü doğrultusunda ise SAHİBİNDEN’in vasıta satış faaliyetlerine yönelik çevrim içi platform hizmetleri pazarında sahip olduğu gücü çevrim içi ikinci el araç alım-satım hizmetleri pazarına aktarmak suretiyle bu pazardaki rekabeti kısıtlamadığı ve çevrim içi ikinci el araç alım-satım hizmetleri pazarına girişinin bu pazardaki rakipleri üzerinde herhangi bir dışlayıcı etkisinin bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Dolayısıyla, (.....) tarafından yapılan şikâyet başvurusunda yer verilen iddiaların her birinin pazardaki rekabet üzerindeki etkileri incelenmiş olup yapılan tespit ve değerlendirmelere Önaraştırma Raporu’nda detaylı olarak yer verilmiştir. G.2.2. İlk İki Ay Boyunca S-ATS Hizmetine Katılım İçin İlan Paketi Alımının Zorunlu Tutulmasının ve İlan Verenler Lehine Ortaya Çıkan Hizmet Farklılaşmasının İncelenmediği İddiasına İlişkin Değerlendirme: (20) Önaraştırma sürecinde, S-ATS hizmeti kapsamında araç kiralama yapan şirketler, bankalar ve diğer finansal kuruluşlar ile ikinci el araç filosuna sahip kurum veya şirketler gibi tüzel veya gerçek kişilerin, malikleri olduğu veya vekâletname ile araç satma yetkilerinin bulunduğu araçları, ihale yöntemi ile ikinci el araç ticaretiyle iştigal eden işletmelere sattıkları tespit edilmiştir. Bununla birlikte, önaraştırma sürecinde incelenen dönem itibarıyla kurumsal üyeler bakımından S-ATS’de düzenlenen e-ihalelerde alıcı veya satıcı olmak için SAHİBİNDEN’den vasıta kategorisine yönelik ilan paketi alma zorunluluğu bulunmadığı anlaşılmıştır. (21) Öte yandan, S-ATS kapsamında düzenlenen ihalelere katılım için SAHİBİNDEN’de ilan paketine sahip kurumsal hesap sahiplerinin kendi hesapları ile sisteme giriş yapması gerekirken SAHİBİNDEN’de ilan paketine sahip olmayan kullanıcıların ise SAHİBİNDEN tarafından sunulan farklı bir hesap ile sisteme giriş yapması gerektiği görülmüştür. Dolayısıyla, herhangi bir ziyaretçinin www.sahibinden.com internet sitesini tıkladığında S-ATS hizmetine ilişkin herhangi bir ekranı görüntüleyemediği ve kurumsal kullanıcıların kendi mağazalarına tanımlı hesapları ile önce SAHİBİNDEN’e giriş yapması, daha sonra S-ATS sayfasına geçiş yapması gerektiği anlaşılmıştır. (22) Önaraştırma sürecinde elde edilen bilgilere göre; S-ATS sisteminin hizmete sunulmasından sonra ilk ihale 02.03.2023 tarihinde gerçekleştirilmiş, 04.05.2023 tarihinde yapılan düzenleme ile de vasıta kategorisinde ilan paketine sahip olmayan kullanıcıların sisteme katılmasına imkân tanınmıştır. Bu çerçevede, S-ATS hizmetinin sunulmasından sonraki iki aylık süreçte, hizmetten yalnızca SAHİBİNDEN’de ilan paketine sahip kurumsal kullanıcılar yararlanabilmiştir. Önaraştırma sürecinde S-ATS’nin faaliyete başladığı Mart 2023’ten önaraştırmanın başlatıldığı tarih itibarıyla elde
24-49/1095-465 6/12 edilebilecek en güncel veri olan Ekim 2023’e kadar SAHİBİNDEN’in verilerinin aylık olarak gelişimi incelenmiştir. Bu çerçevede; SAHİBİNDEN’in Mart 2023’te yalnızca (.....), Nisan 2023’te yalnızca (.....) ve Mayıs 2023’te yalnızca (.....) ihale düzenlediği, SAHİBİNDEN’in 2023’ün ilk 10 aylık döneminin tamamı dikkate alındığında ise düzenlenen ihale sayısı bakımından pazar payının %(.....) olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca SAHİBİNDEN’in ihalelerde satılan araç sayısı bakımından Mart 2023’te %(.....), Nisan 2023’te %(.....) ve Mayıs 2023’te %(.....) pazar payına; ihalelerde teklife açılan araç sayısı bakımından Mart 2023’te %(.....), Nisan 2023’te %(.....) ve Mayıs 2023’te %(.....) pazar payına sahip olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla SAHİBİNDEN tarafından Mart 2023-Mayıs 2023 döneminde düzenlenen ihale sayısının oldukça minimal düzeyde kaldığı dikkate alındığında, S-ATS hizmetini sunmaya başladığı ilk iki aylık dönemde yalnızca ilan paketine sahip kullanıcıların sisteme katılmasına izin verilmesinin rekabetçi bir endişe doğurmaktan oldukça uzak olduğu anlaşılmaktadır. Bunun yanı sıra, yeni kullanıma sunulan bir hizmetin kısa bir süreliğine belirli bir kullanıcı kitlesine sunulmasının, akabinde gerekli düzenlemelerin yapılarak kapsamının genişletilmesinin de dijital bir ürüne yönelik kullanıcı deneyiminin iyileştirilmesi açısından makul karşılanabileceği değerlendirilmektedir. G.2.3. S-ATS Hizmeti İçin Lansman Döneminde Katılım Bedelinin Alınmamasının Sonuçlarının İncelenmediği İddiasına İlişkin Değerlendirme: (23) Önaraştırma sürecinde, kurumsal satıcıların ikinci el araçlarının ihale usulü ile kurumsal alıcılara satışını sağlayan ve B2B niteliği taşıyan S-ATS hizmetine katılım bedelinin KDV dâhil aylık 750 TL olarak belirlendiği, ancak lansman dönemi için 31.12.2023 tarihine kadar kullanıcılardan aylık katılım bedeli alınmayacağı bilgisi edinilmiştir. Daha önce ifade edildiği gibi S-ATS hizmetinin faaliyete başladığı Mart 2023’ten önaraştırma sürecinin yürütülmekte olduğu tarih itibarıyla en güncel veri olan Ekim 2023 dönemine kadar çevrim içi ikinci el araç alım-satım hizmetleri bakımından SAHİBİNDEN ve rakipleri tarafından; - Elde edilen gelir, - Satılan araç sayısı, - Düzenlenen ihale sayısı, - İhalelerde teklife açılan araç sayısı, - İhalelerde iletilen teklif sayısı, - İhalelerde araç satan kullanıcı sayısı ve - İhalelerde araç satın alan kullanıcı sayısı olmak üzere birçok farklı parametre bazında hesaplanan pazar payları incelendiğinde SAHİBİNDEN’in oldukça düşük pazar paylarına sahip olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca ilgili dönemde, ihalelerde araç satın alan kümülatif kullanıcı sayısı ((.....)) toplam kullanıcı sayısının ((.....)) yalnızca %(.....)’üne, ihalelere teklif ileten kümülatif kullanıcı sayısı ((.....)) SAHİBİNDEN’in 2023 yılı itibarıyla vasıta kategorisindeki toplam kullanıcı sayısının ((.....)) yalnızca %(.....)’üne tekabül etmektedir. Bu bağlamda, incelenen dönemde S-ATS ile araç satın alan kullanıcıların tamamının lansman bedelinde ücret alınmaması nedeniyle S-ATS’yi kullandığı varsayılsa dahi söz konusu unsurların bu aşamada çevrim içi ikinci el araç-alım satım pazarında rekabeti kısıtlayıcı fiili ve/veya potansiyel bir etkiye sahip olmadığı değerlendirilmektedir.
24-49/1095-465 7/12 G.2.4. SAHİBİNDEN’in Otobid Hizmeti ve Bu Hizmet Kapsamındaki Uygulamalarının S-ATS Hizmeti Bakımından ve Pazardaki Etkilerinin Ele Alınmadığı İddiasına İlişkin Değerlendirme: (24) (.....) tarafından yapılan Kuruma yapılan ilk şikâyet başvurusunda yer alan iddiaların konusunu esas olarak, SAHİBİNDEN tarafından B2B iş modeliyle kurumsal satıcıların ikinci el araçlarının ihale usulü ile kurumsal alıcılara satışı imkânı sağlayan S-ATS hizmeti ve SAHİBİNDEN’in S-ATS hizmeti kapsamındaki eylemleri oluşturmaktadır. Önaraştırma kapsamında da S-ATS hizmetinin faaliyete başladığı Mart 2023’ten Ekim 2023 tarihine kadar olan dönem bakımından SAHİBİNDEN’in uyguladığı avantajlar ve teşvikler ile S-ATS’ye katılımı artırdığı ve çevrim içi ilan listeleme hizmetleri pazarında sahip olduğu kullanıcı sayısı, çevrim içi trafik gücü, ilan sayısı ve galeri ağını kullanmak suretiyle çevrim içi ikinci el araç alım-satım pazarında rekabeti kısıtladığı iddiası incelenmiştir. Bu kapsamda yapılan incelemeler doğrultusunda, SAHİBİNDEN’in vasıta satış faaliyetlerine yönelik çevrim içi ilan hizmetleri pazarında sahip olduğu gücü çevrim içi ikinci el araç alım-satım hizmetleri pazarına aktardığına yönelik herhangi bir göstergenin bulunmadığı ve pazardaki rakipleri üzerinde herhangi bir dışlayıcı etkisinin bulunmadığı kanaatine varılmıştır. (25) Diğer yandan, önaraştırma sürecinde edinilen bilgilerden, SAHİBİNDEN’in “Otobid” isimli tüketiciden işletmeye olarak tanımlanan (customer to business-C2B) iş modeli ile bireylerin araçlarının ihale usulü ile kurumsal alıcılara satışına yönelik faaliyetlere başlamayı planladığı görülmüş ve akabinde 20.11.2023 tarihi itibarıyla SAHİBİNDEN tarafından “Otobid” markası adı altında gerçek kişilerden tedarik edilen araçların galerilere satışı faaliyetlerine başlanmıştır. Önaraştırmanın sona erdiği 29.11.2023 tarihi itibarıyla “Otobid” hizmetinin yalnızca dokuz günlük bir faaliyet süresi bulunduğu ve başvuru konusunun esas itibarıyla S-ATS hizmetine yoğunlaştığı göz önüne alındığında “Otobid” hizmetinin çevrim içi ikinci el araç alım-satım pazarındaki etkilerini değerlendirmek mümkün olmamıştır. Keza Kurul Kararı’nda da “ARABAMCOM’dan gelen cevabi yazıda, SAHİBİNDEN’in 20.11.2023 tarihinde “Otobid” markasıyla bireysel üyelerin araçlarının da e-ihale sistemine katılması faaliyetine başladığı belirtilmektedir. Ancak söz konusu hizmetin henüz yeni olması ve bu alanda bir veri oluşmaması nedeniyle değerlendirme kurumsal üyelere yönelik yapılabilmiştir.” ifadelerine yer verilmiştir. Dolayısıyla Önaraştırma Raporu’nun teslimi itibarıyla dokuz günlük bir faaliyet geçmişi olan Otobid hizmetinin etkilerinin incelenmediği yönündeki iddianın dayanaktan yoksun olduğu anlaşılmaktadır. G.2.5. Kamuya Açık Bilgiler Olması Nedeniyle SAHİBİNDEN’in Kendi İlan ve Kurumsal Kullanıcı Bilgilerine Erişimde Rakipleri Karşısında Avantajı Olmadığının İfade Edilmesinin Hayatın Akışına ve Piyasadaki Çalışma Gerçeklerine Aykırı Olduğu İddiasına İlişkin Değerlendirme: (26) Önaraştırma sürecinde, şikâyet başvurusunda dile getirilen hususlar çerçevesinde, SAHİBİNDEN tarafından hâlihazırda ilan paketi sahibi olan kurumsal kullanıcıların iletişim bilgilerinin ve ilan verdikleri araçlara dair bilgilerin S-ATS hizmetinin tanıtımında ve ihalelere ilişkin bildirimlerde kullanıldığı görülmekle birlikte ilan paketine sahip kurumsal mağazaların isimlerine, telefon numaralarına ve ilandaki araçlarına dair bilgilere www.sahibinden.com’daki mağaza ve ilan sayfalarından “herkesin” erişebildiği anlaşılmıştır. Söz konusu verilerin kullanım amacına bakıldığında ise, ilgili verilerin (.....) amacıyla kullanıldığı bilgisine ulaşılmıştır. Bununla birlikte, önaraştırma aşamasında edinilen bilgi ve belgelerden bir kullanıcının www.sahibinden.com internet sitesini ziyaret ettiğinde, oto galerilere ait ilanları listeleyebildiği ve her bir galerinin www.sahibinden.com’da yer alan araç portföyüne ve iletişim bilgilerine ulaşılabildiği
24-49/1095-465 8/12 görülmüştür. Bu doğrultuda, SAHİBİNDEN’in çevrim içi ilan listeleme pazarındaki faaliyetleri kapsamında elde ettiği kullanıcı ve ilan bilgilerini S-ATS hizmetinin tanıtımı ve kullanıcı çekme amacıyla kullandığı, ancak bahse konu kurumsal üyelerin iletişim ve ilan bilgilerinin sadece pazarlama ile tanıtım faaliyetlerinde kullanılan ve www.sahibinden.com platformu üzerinden herkesin görebileceği ve kamuya açık veriler olduğu anlaşılmıştır. Kaldı ki daha önce de yer verildiği üzere, önaraştırma sürecinde SAHİBİNDEN’in “çevrim içi ikinci el araç alım-satım pazarı”ndaki birçok farklı parametre bazında pazar payı incelenmiş olup bu başlık altında değerlendirilen iddia için ilişkili olabilecek araç satan kullanıcı sayısı bakımından 2023/10 itibarıyla %(.....), araç satın alan kullanıcı sayısı bakımından ise 2023/10 itibarıyla %(.....) pazar payına sahip olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla, SAHİBİNDEN’in tüm rakiplerinin de erişebildiği kamuya açık verileri kendi hizmetinin tanıtımı ve kullanıcı çekme amacıyla kullanmasının çevrim içi ikinci el araç alım-satım hizmetleri pazarında rakiplerini dışlayıcı bir etki yaratmaktan uzak olduğu sonucuna varılmıştır. G.2.6. Kurumsal Kullanıcılara Sağlanan İndirim ve Faydaların Pazar Kapatma Amacını Taşıdığının Göz Ardı Edildiği İddiasına İlişkin Değerlendirme: (27) 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında bir ihlal tespit edilebilmesi için somut bir zararın gerçekleşmesi zorunlu olmayıp hâkim durumdaki bir teşebbüsün kötüye kullanma davranışlarının ilgili pazarlarda etki doğurma potansiyeli yeterli ise ihlal tespitinde bulunulabilmektedir. Bununla beraber potansiyel bir etkiden söz edilebilmesi için etkinin basit bir olasılığın ötesine geçmesi, bir başka deyişle yalnızca varsayımsal olmaması gerekmektedir. Bu doğrultuda, Kurul Kararı’nda SAHİBİNDEN tarafından kurumsal satıcılara ve alıcılara verilen teşvikler için kurumsal satıcılar bakımından “rakip teşebbüslerin kendi platformlarında satışa sunmak üzere bir araç portföyüne ulaşamamasına neden olması, bir başka deyişle indirim anlaşmalarının pazarı kapatıcı bir etkiye sahip olması” ve kurumsal alıcılar bakımından da “SAHİBİNDEN’in kurumsal alıcılar bakımından tek platform haline gelmesine ve rakiplerin yeterli alıcı portföyüne ulaşamayarak pazardan dışlanması” yönündeki zarar teorilerine dikkat çekilmiştir. Akabinde de “…zarar teorileri… çevrim içi ikinci el araç alım-satım pazarında rakipleri dışlayıcı fiili ve/veya potansiyel bir etkinin bulunması durumunda 4054 sayılı Kanun kapsamında ihlal oluşturacaktır. Bu çerçevede, devam eden bölümde söz konusu hususlara yönelik etki değerlendirmesine yer verilmektedir” ifadesine yer verilerek etki analizine geçilmiştir. (28) Önaraştırma sürecinde SAHİBİNDEN’in kurumsal satıcılara ve alıcılara sağladığı teşvikler ile S-ATS’ye katılımı artırdığı ve çevrim içi ikinci el araç alım-satım pazarında rekabeti kısıtladığı iddiası değerlendirilirken; ilk olarak kurumsal satıcılara ve alıcılara doğrudan finansal fayda sağlayan avantaj ve teşvikler1 ele alınmış, devamında ise SAHİBİNDEN’in S-ATS hizmeti kapsamında kurumsal üyelerine sağladığı doping uygulamalarının çevrim içi ikinci el araç alım-satım pazarındaki fiili ve/veya potansiyel etkilerine yönelik analiz gerçekleştirilmiştir. (29) SAHİBİNDEN’in kurumsal satıcılara sağladığı indirim uygulamasına ilişkin incelemede, kurumsal alıcıların tercih ettiği araçlara sahip kurumsal satıcıların pazarda güçlü konumunda bulunduğu, bu sayede araçlarını çevrim içi ihaleler yoluyla satışa sunmaları karşılığında bazı avantajlar talep edebildiği görülmüştür. Bu çerçevede önaraştırma 1 SAHİBİNDEN’in kurumsal alıcı veya satıcılara doğrudan finansal fayda sağlayan teşvikler; (i) rebate (indirim) uygulaması, (ii) yakıt çeki hediyesi, (iii) Apple Airpods ve Apple Watch hediyeleri ve (iv) hizmet bedeli indirimleridir.
24-49/1095-465 9/12 sürecinde, kurumsal satıcılar tarafından “e-ihale hizmeti alınan platform seçiminde firmanın güvenilir olması, müşteri portföyünün geniş olması ve ödeme-devir sürecinin hızlı olması gibi kriterlerin yanında indirim tutarlarının/oranlarının da bir unsur olarak değerlendirildiği ve indirimin sektörde genel bir uygulama olduğu” ifade edilmiştir. Ayrıca SAHİBİNDEN’in kurumsal satıcılara yönelik olarak gerçekleştirdiği indirim uygulamasından yalnızca dört adet teşebbüsün faydalandığı, bahse konu satıcıların pazardaki konumunun minimal seviyede kaldığı, zira indirim uygulanan dört teşebbüsün S-ATS’de satılan toplam araç sayısının ((.....)) pazarda e-ihale kanalıyla satılan araç sayısının (61.433) yalnızca %(.....)’sine tekabül ettiği, dolayısıyla indirim uygulamalarının pazarın ihmal edilebilir bir bölümüne karşılık geldiği ve rakiplerin yeterli araç portföyüne ulaşamamaları riskini doğurmaktan oldukça uzak olduğu tespit edilmiştir. (30) Buna ilaveten, SAHİBİNDEN’in kurumsal satıcılara yönelik indirim uygulamasının fiili münhasırlık yaratma potansiyeline ilişkin değerlendirmeler yalnızca SAHİBİNDEN’den elde edilen belgeler üzerine kurulmamış, olası bir münhasırlık dayatmasının yöneltilebileceği kurumsal satıcıların görüşleri de alınmıştır. Bu teşebbüsler tarafından da pazar genelinde birden çok e-ihale platformuyla faaliyet gösterme eğilimi olduğu, hatta bu hususun tek bir firmaya bağımlı olmaktan kaçınmak adına önem verilen bir konu olduğu ifade edilmiştir. (31) Önaraştırma sürecinde ayrıca S-ATS’den araç satın alan kurumsal alıcılara uygulanan teşvikler incelenmiş ve bu kategoride (i) yakıt çeki hediyesi, (ii) Apple Airpods ve Apple Watch hediyeleri, (iii) hizmet bedeli indirimi ve (iv) doping uygulamaları bulunduğu tespit edilmiştir. Bu kapsamda; - Yakıt çeki hediyesi verilmesine ilişkin kampanyanın incelemeye konu dönemde sadece iki kez (2023 Ağustos ve 2023 Ekim ayları olmak üzere) düzenlendiği ve kampanyadan yararlanan kurumsal alıcı sayısının (2023 Ağustos: (.....) kullanıcı, 2023 Ekim: (.....) kullanıcı) ilgili dönemde araç satın alan toplam kullanıcı sayısı içerisinde çok düşük oranda (2023 Ağustos: %(.....); 2023 Ekim: %(.....)) kaldığı, - Benzer şekilde, S-ATS sistemi üzerinden araç satın alan kullanıcılara 2023 Eylül ayında sağlanan Apple Airpods ve Apple Watch hediyelerine ilişkin avantaj ve teşvikten faydalanan kullanıcı sayısının (Airpods: (.....) kullanıcı, Apple Watch: (.....) kullanıcı) söz konusu dönemde (2023 Eylül) sadece e-ihale sistemi aracılığıyla pazarda araç satın alan toplam kullanıcı sayısının ((.....)) %(.....)’lük küçük kısmına tekabül ettiği, - S-ATS’den araç satın alan kullanıcılardan aracın bedeline bağlı olarak değişen tutarlarda alınan hizmet bedeli için liste fiyatı üzerinden sağlanan indirim ele alındığında, SAHİBİNDEN’in indirimli hizmet bedelinin rakiplerinin hizmet bedeli ile eşit veya rakiplerinin hizmet bedellerinin üzerinde kaldığı, bu sebeple anılan indirimlerin tek başına kurumsal alıcıları S-ATS sistemine yönlendirmesinin mümkün olmadığı, kaldı ki söz konusu indirimin yıkıcı fiyatlama niteliği taşıyıp taşımadığına yönelik yapılan analizde SAHİBİNDEN’in S-ATS faaliyetleri kapsamında maliyetinin altında fiyatlama yaptığına yönelik bir sonuca varılamadığı, - Doping uygulamaları kapsamında “Üst Sıradayım” ve “Güncelim” dopinginden faydalanan kurumsal kullanıcı sayısının ilgili dönemde ihale vasıtasıyla araç alan toplam kullanıcı sayısı ve ihalelere teklif veren kullanıcı sayısı içerisindeki payının %(.....)’in altında kaldığı tespitlerinde bulunulmuştur. (32) Tüm bu hususlar çerçevesinde, SAHİBİNDEN tarafından dokuz aylık sürede gerçekleştirilen toplam beş adet farklı teşvikin, pazarın ihmal edilebilir bir bölümüne
24-49/1095-465 10/12 tekabül ettiği, anılan uygulamaların çevrim içi ikinci el araç alım-satım pazarında rekabeti kısıtlayıcı fiili ve/veya potansiyel bir etki ortaya çıkarmaktan oldukça uzak olduğu kanaatine varılmıştır. G.2.7. SAHİBİNDEN’in Pazar Payını İstikrarlı Bir Şekilde Artırması ile Altında Yatan Sebeplerin Araştırılmadığı ve SAHİBİNDEN’in Dışlayıcı Etki Doğurabilecek Nitelikte Görülen Davranışlarının Uzun Dönem Etkisinin İncelenmediği İddiasına İlişkin Değerlendirme: (33) Daha önce de belirtildiği üzere, dosya kapsamında SAHİBİNDEN’in şikâyete konu eylemleri değerlendirilirken, S-ATS hizmetinin sunulmaya başladığı Mart 2023’ten önaraştırma sürecinin yürütülmekte olduğu Ekim 2023 tarihine kadar olan dönemde, SAHİBİNDEN’in “çevrim içi ikinci el araç alım-satım hizmetleri” pazarındaki eylemleri incelenmiş ve ilgili olabilecek tüm parametreler bazında SAHİBİNDEN ve rakiplerinin elde ettikleri pazar payları incelenmiştir. Bu kapsamda, SAHİBİNDEN’in henüz yeni giriş yaptığı pazarda tüm parametreler bakımından elde ettiği pazar paylarının oldukça düşük düzeyde kaldığı görülmüştür. Bunun yanında, önaraştırma sürecinde incelenen dönem itibarıyla SAHİBİNDEN’in pazarda Borusan Oto Değerlendirme Pazarlama ve Hizmet AŞ (BORUSAN), Otokoç Otomotiv AŞ (OTOKOÇ), Vava Cars Turkey Otomotiv AŞ (VAVACARS) gibi çok sayıda güçlü oyuncu ile rekabet halinde bulunduğu ve pazarın yeni teşebbüslerin girişine açık ve büyüme potansiyeline sahip bir pazar olduğu kanaatine varılmıştır. Zira SAHİBİNDEN’in rakipleri konumunda olan ve 2019-2023 döneminde pazara giriş yapan (.....), Araba Sepeti Otomotiv Bilişim Danışmanlık Hizmetleri Sanayi ve Ticaret AŞ (KAVAK), VAVACARS, Müzayede Com Bilişim Hizmetleri ve Müzayedicilik AŞ’den (MÜZAYEDE) ve Letgo Mobil İnternet Servisleri ve Ticaret AŞ’nin (LETGO) da büyüme eğilimi yakalayabildikleri tespit edilmiştir. Dolayısıyla önaraştırma kapsamında çevrim içi ikinci el araç alım-satımı hizmetleri pazarındaki rekabetin durumunun ve SAHİBİNDEN’in iddia konusu eylemlerinin oldukça detaylı bir şekilde incelendiği değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, başvuruda dile getirilen hususların somut bir dayanaktan yoksun olduğu anlaşılmaktadır. Zira SAHİBİNDEN tarafından belirli kısa dönemlerde kurumsal alıcılara ve satıcılara uygulanan teşviklerin ve kamuya açık verilerin hizmetin tanıtımı için kullanımının, rakiplerin de büyüyebildiği olgunlaşmamış bir pazar yapısında, uzun dönem fiili veya potansiyel etkilerine yönelik gerçekleştirilen değerlendirmelerin ötesinde bir incelenmenin elde edilen veriler çerçevesinde mümkün olmadığı değerlendirilmektedir. G.2.8. Rakiplerinin Başarısına ve Pazarın Gelişmeye Açık Olmasına Dayanılarak İhlallerin Zararsız Gösterildiği İddiasına İlişkin Değerlendirme: (34) Daha önce de belirtildiği üzere, önaraştırma sürecinde SAHİBİNDEN’in birçok farklı parametre bakımından hesaplanan pazar payının oldukça düşük oranlarda seyrettiği, pazarda Autorola Motorlu Araçlar Açık Arttırma Ticaret AŞ (AUTOROLA), OTOKOÇ, BORUSAN ve ARABAMCOM’un güçlü bir konumunun bulunduğu belirlenmiştir. Ek olarak, SAHİBİNDEN’in S-ATS sisteminde yıkıcı fiyatlama yapıp yapmadığı, vasıta kategorisine yönelik ilan hizmetlerini kullanan kurumsal üyelerin ihalelere katılım oranı, S-ATS hizmeti kapsamında ihalelerde teklife açılan toplam araç sayısının vasıta kategorisinde yayınlanan kurumsal ilan sayısı, S-ATS’nin aldığı trafiğin SAHİBİNDEN’in toplam trafiği içerisindeki payı gibi parametreler de incelenmiş, vasıta satış faaliyetlerine yönelik çevrim içi platform hizmetleri pazarında sahip olduğu gücü çevrim içi ikinci el araç alım-satım hizmetleri pazarına aktarmak suretiyle bu pazardaki rekabeti kısıtlamadığı ve çevrim içi ikinci el araç alım-satım hizmetleri pazarına girişinin bu pazardaki rakipleri üzerinde herhangi bir dışlayıcı etkisinin bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
24-49/1095-465 11/12 (35) Bu noktada, “bireysel üyelerin vasıta satış faaliyetlerine yönelik çevrim içi platform hizmetleri pazarı” ve “kurumsal üyelerin vasıta satış faaliyetlerine yönelik çevrim içi platform hizmetleri pazarı”nda hâkim durumda olduğu tespit edilen ve bireysel-kurumsal kullanıcı gözünde marka bilinirliği olan SAHİBİNDEN’in bu pazarlar ile ilişkili olan başka bir pazar olan “çevrim içi ikinci el araç alım-satım hizmetleri” pazarında rakiplerine kıyasla bazı avantajlara sahip olduğu gerçeği yadsınamayacaktır. Ancak rekabet hukuku kapsamında bir müdahalede bulunulabilmesi için SAHİBİNDEN’in yeni giriş yaptığı “çevrim içi ikinci el araç alım-satım hizmetleri” pazarında rakiplerini dışlayıcı etki doğuran/doğurma potansiyeli olan bir davranışının bulunması gerekmektedir. Zira aksi yöndeki bir yaklaşımın belirli bir pazarda hâkim durumda bulunan teşebbüsün ilişkili bir pazara girmesine müdahale edilmesi niteliğini taşıma riski bulunmaktadır. Önaraştırma sürecinde de SAHİBİNDEN’in iddia konusu tüm eylemlerinin etkileri pazarın detaylı bir resmi çizilmek suretiyle incelenmiş olup söz konusu eylemlerin etkilerinin incelemenin gerçekleştiği dönemde oldukça minimal düzeyde kaldığı ve rakiplerin dışlanması etkisini doğurmaktan oldukça uzak olduğu sonucuna ulaşılmıştır. G.2.9. Avrupa Birliği Dışlayıcı İhlallere İlişkin Kılavuz Taslağı Uyarınca, SAHİBİNDEN’in Kendi Hizmetini Kayırmaya Yönelik Davranışlarının Rekabet İhlali Olarak Nitelendirildiği İddiasına İlişkin Değerlendirme: (36) Söz konusu iddiaya yönelik olarak öncelikle, her ihtilafın yürürlükte olan mevzuata göre sonuca bağlanacağı ve atfa konu mehaz düzenlemelerin, Türk hukuk düzenine iktibas edilmediği müddetçe idari işlemlerin tesisine esas alınamayacağının belirtilmesi gerekmektedir. Bu bakımından mevcut dosya kapsamında yer alan iddialar da hukukun genel ilkelerine uygun olarak 4054 sayılı Kanun ve ilgili ikincil mevzuat uyarınca incelenerek karara bağlanmıştır. (37) (.....) tarafından bu başlık altında sunulan itirazların kısaca; SAHİBİNDEN’in davranışlarının pazardaki rekabet üzerinde olumsuz etkisi olma ihtimalinin bir rekabet ihlali kararı tesis edilmesi için yeterli görülmesi, bunun ötesinde etki analizi yapılmaması ve olası haklı gerekçelerin kabul edilmemesi gerektiği iddiaları üzerine yoğunlaştığı görülmektedir. Pozitif hukuk kapsamında yukarıda yer verilen değerlendirmelerin yanında, atfa konu Taslak Kılavuz’da ilgili Önaraştırma Raporu’nda izlenen yaklaşıma benzer bir şekilde, rekabeti ihlal edebileceği değerlendirilen fiillerin cezalandırılabilmesi için etkinin varsayımsal olmanın ötesine geçmek zorunda olduğundan açıkça bahsedilmektedir2. (38) Önaraştırma sürecinde dijital pazarların kendine has özellikleri SAHİBİNDEN’in iddia konusu davranışlarına yönelik zarar teorilerinin oluşturulması esnasında oldukça detaylı bir şekilde dikkate alınmıştır. Zira Kurul Kararı’nda “…Asıl pazardaki gücünü korumak isteyen hâkim durumdaki bir teşebbüs, pazar gücünü ilişkili pazarlara aktararak ileride onu tehdit edebilecek potansiyel rakiplerin oluşmasını engelleyebilecektir. Dijital pazarların ağ etkileri ve ilk giren avantajları sebebiyle kolaylıkla evrilebildiği de göz önünde bulundurulduğunda kaldıraç etkisinin bu pazarlarda daha ağır sonuçlar doğurması muhtemeldir. Bununla birlikte, günümüz doktrininde de kaldıraç etkisi amaç bakımından ihlal olmaktan uzaklaşmış ve bu etkinin piyasada oluşturduğu sonuca göre tüketicilerin daha düşük fiyatlardan yararlandığı ve daha yüksek kaliteli mallara ulaşabildiği ‘rekabetçi kaldıraç etkisi’ ve bağlama gibi fiiller sebebiyle tüketicilerin tercih yetisinden mahrum kaldığı ‘rekabet karşıtı kaldıraç etkisi’ ayrımı oluşmuştur.” ifadelerine yer verilmiştir. Daha önce de belirtildiği üzere, önaraştırma sürecinde SAHİBİNDEN’in iddia konusu eylemlerinin pazardaki rekabet üzerindeki etkisi birçok farklı parametre 2 Taslak Kılavuz, para. 61.
24-49/1095-465 12/12 bakımından gerek aylık gerekse de yıllık veriler bazında incelenmiş ve rakiplerini dışlayıcı herhangi bir etkisi bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu çerçevede, başvuru kapsamında öne sürülen hususların dayanaktan yoksun olduğu değerlendirilmektedir. (39) Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler dikkate alındığında, (.....) İYUK’un 11. maddesi kapsamındaki başvurusunda yer verilen hususların Kurul Kararı’nda detaylı analizler çerçevesinde incelenip karara bağlanan hususlar olduğu görülmektedir. Ayrıca (.....) tarafından İYUK’un 11. maddesi kapsamında yapılan başvurunun yeni bir hukuki durum ortaya çıkarmadığı ve Kurul Kararı’nda yapılan değerlendirmelerin değiştirilmesini gerektirecek bir hususun söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır. Anılan nedenlerle, idari işlemin kaldırılmasına, geri alınmasına, değiştirilmesine veya yeni bir işlem yapılmasına gerek bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Bu sebeple (.....) tarafından yapılan 07.12.2023 tarihli ve 23-56/1114-396 sayılı kararın İYUK'un 11. maddesi uyarınca geri alınmasına yönelik başvurunun reddedilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna ulaşılmıştır. H. SONUÇ (40) Yapılan yeniden değerlendirme sonucunda; İYUK’un 11. maddesi kapsamında 07.12.2023 tarihli ve 23-56/1114-396 sayılı Kurul kararının kaldırılmasına, geri alınmasına, değiştirilmesine veya yeni bir işlem yapılmasına yer olmadığına gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.


Full & Egal Universal Law Academy