Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2024-3-002 (Soruşturma/Uzlaşma) Karar Sayısı : 24-51/1145-484 Karar Tarihi : 02.12.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Cengiz ÇOLAK, Rıdvan DURAN B. RAPORTÖRLER: Kemal KÜÇÜKKAVRUK, Beyza BAHADIRHAN, Gamze GÜNDÜZ HALICI, Hafize KÖSE, Abdurrahim YİĞİTTEKİN C. ŞİKÂYET EDEN : - Gizlilik Talebi Bulunmaktadır D. İLGİLİ TARAF : - Forever Living Sağlık ve Güzellik Ürünleri Dağıtım Ltd. Şti. Temsilcisi: Av. Onurhan AYAS Korkut Reis Mahallesi Sezenler Caddesi No:4/12 Çankaya/Ankara (1) E. DOSYA KONUSU: Forever Living Sağlık ve Güzellik Ürünleri Dağıtım Limited Şirketi’nin (FOREVER LIVING) yeniden satıcıların yeniden satış fiyatlarını tespit etmek ve internet satışlarını kısıtlamak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak Rekabet Kurulunun 15.08.2024 tarihli ve 24-33/781-M sayılı kararı ile açılan soruşturma kapsamında alınan Rekabet Kurulunun 07.11.2024 tarih ve 24-45/1046-MUA sayılı uzlaşma ara kararı uyarınca gönderilen uzlaşma metni neticesinde, Forever Living Sağlık ve Güzellik Ürünleri Dağıtım Limited Şirketi hakkında yürütülen soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması. (2) F. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 20.12.2023 tarih ve 46355 sayı ile intikal eden gizlilik talepli başvuruda kozmetik ve kişisel bakım sektöründe doğrudan satış yöntemi ile faaliyet gösteren bazı teşebbüslerin yeniden satıcılarının satış fiyatını belirlediği ve/veya internet satışlarını kısıtladığı iddiaları üzerine Rekabet Kurulunun (Kurul) 08.02.2024 tarihli ve 24-07/120-M sayılı kararı ile dosya konusu iddialara yönelik olarak önaraştırma açılmasına karar verilmiştir. Söz konusu önaraştırma kapsamında Başkanlık Makamının 01.07.2024 tarih ve 91704 sayılı olurları uyarınca 09.07.2024 tarihinde FOREVER LIVING’de yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir. (3) Önaraştırma süreci sonunda hazırlanan 06.08.2024 tarih ve 2024-3-002/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu Kurulun 15.08.2024 tarihli toplantısında ele alınmış ve 24-33/781-M sayılı kararla FOREVER LIVING, Herbalife International Ürünleri Ticaret Limited Şirketi ve Homm Bitkisel Ürünler Pazarlama AŞ hakkında yeniden satıcıların satış fiyatlarını tespit etmek ve internet satışlarını kısıtlamak1 suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespiti amacıyla soruşturma açılmasına karar verilmiştir. 1 Teşebbüs, yeniden satıcıların satış fiyatlarının belirlenmesi ihlal türü bakımından uzlaşma başvurusu gerçekleştirmiş olup internet satışlarının kısıtlanması ihlal türü bakımından ise taahhüt başvurusunda bulunmuştur.
24-51/1145-484 2/16 (4) FOREVER LIVING hakkında açılan soruşturmaya ilişkin olarak hazırlanan Soruşturma Bildirimi 22.08.2024 tarihli yazı ile tarafa tebliğ edilmiştir. FOREVER LIVING tarafından Kurum kayıtlarına 29.08.2024 tarih ve 55743 sayı ile yapılan başvuruda özetle; 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinde düzenlenen uzlaşma usulüne ilişkin başvuru hakkının kullanılmak istendiği, uzlaşma talebinin kabulü ile usule ilişkin sürecin başlatılması ve FOREVER LIVING hakkında yürütülen soruşturmanın uzlaşma usulü ile sonlandırılması talep edilmiştir. (5) FOREVER LIVING tarafından yapılan uzlaşma talebi, 19.09.2024 tarihli Kurul gündeminde görüşülmüş olup Kurulun 19.09.2024 tarihli ve 24-38/896-M(2) sayılı kararı ile FOREVER LIVING’in uzlaşma talebi kabul edilerek uzlaşma görüşmelerine başlanılmasına karar verilmiştir. (6) 02.10.2024 tarihinde FOREVER LIVING temsilcilerinin katılımıyla uzlaşma görüşmeleri Rekabet Kurumu merkez adresinde gerçekleştirilmiştir. Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik’in (Uzlaşma Yönetmeliği) 6. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yapılan görüşmelerde teşebbüslere söz konusu iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, uzlaşma tarafı olan teşebbüs hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan başlıca belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir. (7) Ayrıca FOREVER LIVING tarafından Kurum kayıtlarına 10.10.2024 tarih ve 57502 sayı ve 11.10.2024 tarih ve 57529 sayı ile intikal eden dilekçe ile ek beyanları sunulmuştur. Söz konusu belgelerde teşebbüs tarafından Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik (Ceza Yönetmeliği) kapsamında dikkate alınması talep edilen hususlar ifade edilmiştir. (8) Yukarıda yer verilen süreç sonucunda hazırlanan 29.11.2024 tarihli ve 2024-3-002/BN-04 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (9) G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle; Kurulun 17.11.2024 tarihli ve 24-45/1046-MUA sayılı uzlaşma ara kararı ile; FOREVER LIVING tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde, anılan teşebbüs hakkındaki soruşturmanın uzlaşma usulü ile sonlandırılabileceği ifade edilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İlgili Taraf: FOREVER LIVING (10) 1978 yılında kurulan ve şirket merkezi Arizona, Scottsdale olan Forever Living Products’ın (FOREVER) bir parçası olan FOREVER LIVING, Türkiye’de 2001 yılından itibaren faaliyetlerini sürdürmektedir. FOREVER LIVING hisselerinin %(.....)’si Forever Living Products Turkey LLC, %(.....)’si ise Forever Living Products Foreign LLC’ye aittir. FOREVER’ın dünya genelinde 160 ülkede faaliyeti bulunmakta olup faaliyet konularını aloe veranın2 bütün özelliklerini içeren içecekler, cilt bakım ürünleri ve kozmetik ürünlerin tüketicilere sunulması oluşturmaktadır. (11) FOREVER LIVING Türkiye’de aloe vera içeren içecekler ve kremler, arı ürünleri, besin tamamlayıcıları, kilo kontrol ürünleri, kişisel bakım ve cilt bakım ürünlerinin üretim, dağıtım ve satışını gerçekleştirmektedir. 2 Aloe vera sağlık açısından birçok faydası olan, sıcak ve kuru iklimlerde yetişen kaktüs benzeri sulu bir bitkidir.
24-51/1145-484 3/16 (12) Bunun yanında FOREVER LIVING Türkiye Ofisi tarafından; 2006 yılında Kazakistan Almati’de Forever Living Products (FLP) Kazakistan Genel Müdürlüğü, 2009 yılında Azerbaycan Bakü’de FLP Azerbaycan Genel Müdürlüğü, 2009 yılında Kırgızistan Bişkek’te FLP Kırgızistan Genel Müdürlüğü, 2010 yılında Irak Erbil’de FLP Irak Erbil Müdürlüğü ve 2017 yılında Gürcistan Tiflis’te FLP Gürcistan Genel Müdürlüğü açılmıştır. H.2. İlgili Pazar H.2.1. İlgili Ürün Pazarı (13) Kozmetik, 5324 sayılı Kozmetik Kanunu ve 25823 sayılı Kozmetik Yönetmeliği çerçevesinde, insan vücudunun epiderma, tırnaklar, kıllar, saçlar, dudaklar ve dış genital organlar gibi değişik dış kısımlarına, dişlere ve ağız mukozasına uygulanmak üzere hazırlanmış, tek veya temel amacı bu kısımları temizlemek, koku vermek, görünümünü değiştirmek ve/veya vücut kokularını düzeltmek ve/veya korumak veya iyi bir durumda tutmak olan bütün preparatları ve maddeleri kapsamaktadır. Ürün ve ürün grupları bazında birçok alt pazara ayrılabilen kozmetik sektöründe, kremler, makyaj malzemeleri, parfümler, saç boyaları ve sabunlar gibi ürünler belli başlı kozmetik ürünlerini oluşturmaktadır. (14) Geçmiş Kurul kararlarında3 kozmetik ürünleri, harcıâlem (mass market) kozmetik ürünleri ve seçici (selektif) kozmetik ürünleri olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Bu ayrımın dayandığı temel nokta, seçici kozmetik ürünlerinin diğer ürünlerden farklılaştırılmış özel niteliklere sahip olması dolayısıyla, farklı üretim ve pazarlama yöntemleri kullanılarak piyasaya arz edilmesidir. Harcıâlem ürünler, marketler gibi alışılagelmiş perakende satış kanallarıyla pazarlanıp satılabilirken, seçici ürünlerde, ürünün satışı sırasında özel eğitimli personel görevlendirilmekte, müşteri ihtiyaçlarını belirleyebilmek için çeşitli cihazlar kullanılabilmektedir. Harcıâlem ve seçici kozmetik ürünleri genel itibarıyla birbirinden farklılaşmaktadır. Bununla birlikte bu ayrıma gerek duyulmayıp pazarın kozmetik ürünleri olarak daha geniş tanımlandığı Kurul kararları da mevcuttur4. (15) Gıda takviyesi ürünleri; kapsül, toz ya da sıvı şeklinde eczane kanalından ya da perakende kanalından satışı yapılan; içeriğinde mineral, vitamin, amino asitler, yağ asitleri, çeşitli bio aktif maddeleri, bitki ve bitki ekstrelerini içeren beslenmeye yardımcı ürünlerdir. Tedavi edici değil, destekleyici ürünler olmaları nedeniyle ilaç kullanım amacından farklılık göstermektedir. (16) Deterjan ürünleri, “yüzey aktif özelliği olup, bu özellik nedeniyle temizleme işlemi yapabilen, içinde ayrıca yıkamaya yardımcı kimyasal maddeleri de içeren” sentetik bir üründür. Genel anlamda deterjan tanımlaması, insan vücudunun bakım ve temizliğinde kullanılmayan, sadece mekân, eşya ve özellikle çamaşır yıkama amacıyla kullanılan bütün temizlik maddeleri için kullanılmaktadır. (17) Deterjanlar ev tipi ve sanayi (kurumsal) tipi olarak ikiye ayrılmaktadır. Kurumsal temizlik ürünlerinin satışı oteller, restoranlar, hastaneler ve okullar gibi hâlihazırda profesyonel bir üretim yahut hizmet faaliyetinin yürütüldüğü noktalara yapılmaktadır. Bu tip endüstriyel ve kurumsal tüketicilerin talep yapısının, ihtiyaç duyulan temizlik malzemelerinin bir bütün halinde satın alınması ve marka bilincinin yüksek seviyede olmaması gibi kendine has özellikleri mevcuttur. Sanayi tipi deterjanlar daha ziyade 3 10.10.2005 tarihli ve 05-66/946- 255 sayılı, 08.05.2008 tarihli ve 08-32/401-136 sayılı, 09.09.2009 tarihli ve 09-41/987-249 sayılı, 16.09.2021 tarihli ve 21-43/638-317 sayılı Kurul kararları. 4 Kurulun 15.01.2004 tarihli ve 04-03/48-13 sayılı kararı.
24-51/1145-484 4/16 sınai tesisler, hastaneler, oteller, fabrikalar gibi büyük tüketim yerlerinde kullanılmaktadır ve yapı/nitelik itibarıyla aslında ev tipi deterjanlardan çok farklı değildir. (18) Ev temizlik ve bakım ürünleri ise nihai tüketicilere hitap etmekte, bu noktada ürünlere ilişkin olarak marka –dolayısıyla reklam- ve fiyat bilincinin önem kazandığı görülmektedir. (19) Diğer yandan ev temizlik ve bakım ürünleri pazarında birbirinden farklı birçok alt kategoriden bahsetmek mümkündür. Çamaşır ve bulaşık deterjanlarından, oda kokularına kadar uzanan geniş bir ürün grubu çeşitliliğini içeren bu pazara tüketici tercihleri açısından bakıldığında, nihai tüketicinin her bir ürün grubuna ilişkin talebinin diğerlerinden farklılaştığı, diğer bir deyişle bir ürün grubuna ilişkin tüketici talep ve tercihlerinin başka bir gruba ait ürün tarafından karşılanmadığı görülmektedir. Örnek olarak, belirli bir tüketicinin ihtiyaç duyduğu çamaşır deterjanının, ev temizlik ve bakım ürünleri pazarına dâhil olan diğer ürünlerle ikame edilmesi olanaksızdır. Bu noktadan hareketle, incelemenin en geniş anlamıyla ev temizlik ve bakım ürünleri pazarının alt segmentlerine doğru yönlendirilmesi gereği doğmaktadır. (20) Deterjan ve temizlik maddeleri sektörü kapsamındaki ürünler genel olarak şu şekilde sınıflandırılabilir: 1. El ve otomatik yıkama için çamaşır deterjanları ve çamaşır katkı maddeleri 2. El ve otomatik yıkama için bulaşık deterjanları 3. Ovma maddeleri 4. Genel temizleme maddeleri (banyo/mutfak, cam temizleyicileri, kireç çözücü, tuvalet temizleyicileri) 5. Çamaşır suları (21) Dosyaya esas pazar incelendiğinde ilgili ürün pazarlarının her bir ürün bazında ayrı ayrı belirlenebileceği, ancak söz konusu ürünlerle aynı amaca hizmet eden ve dolayısıyla bu ürünlerle rekabet halinde olan başka ürünler de bulunduğu, dolayısıyla ilgili ürün pazarlarını daha geniş bir biçimde belirlemenin mümkün olduğu değerlendirilmiştir. Ancak İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. paragrafında yer alan “…inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir.” ifadesi kapsamında alternatif pazar tanımları ulaşılacak sonucu değiştirmeyeceğinden dosya kapsamında kesin bir ilgili ürün pazarı tanımına yer verilmemiştir. Bununla birlikte değerlendirmeler “kozmetik ve kişisel bakım ürünleri”, “gıda takviyesi ürünleri” ve “çamaşır ve ev bakımı ürünleri” pazarları esas alınarak yapılmıştır. H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar (22) İlgili mal ve hizmetlerin özellikleri ile tüketici tercihleri bakımından önemli giriş engellerinin bulunmadığı, farklı bölgeler arasında teşebbüslerin pazar payları veya mal ve hizmetlerin fiyatları bakımından hissedilir bir farklılığın olmadığı, internet satışları yoluyla da pazarın homojenliğinin arttığı dikkate alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
24-51/1145-484 5/16 H.3. Yerinde İncelemeler Kapsamında Elde Edilen Belgeler Bulgu-55 (23) 16.05.2023-17.05.2023 tarihleri arasında FOREVER LIVING Müşteri Hizmetleri Departman Sorumlusu (.....) ile FOREVER LIVING Forever İş Ortağı (Forever Business Owner-FBO) olmak isteyen (.....) arasında gerçekleşen e-posta silsilesinde yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir. 16.05.2023- (.....)> (…..) İnternetten satış izni için gereken izinlerin verilmesini istiyorum. İnternet satışları hakkında bilgi almak istiyorum. Saygılarımla, (…..) (…..) 17.05.2023- (.....) > (…..) Merhaba, Acacaginiz sayfada yer alan tum urunlerin fiyatlarinin perakende fiyattan olması, fiyatlarda yasanan artis veya indirimde fiyatlarin guncellenmesi gerekmektedir. Ayrica yapacaginiz urun aciklamalarinin katalogumuzdan yazilmasi, id numaranizin bulunmasi, Trendyolun uyguladigi hicbir kampanyadan yararlanmamaniz gerekiyor. Rekabet icerisinde olacaginizdan satislarda kendinize ozel kampanyalarda yapmamaniz gerekiyor. Sayfaniz gunluk olarak kontrol edileceginden bu konuya dikkat etmeniz oldukca onemlidir. Aksi takdirde sayfaniz heran kapatilabilir. Sayfa isminizin Forever, saglik veya iddaa icermeyen bir isim olmasi, logonuzun Foreveri cagristirmamasi gerekmektedir. Urun satisinda Trendyol tarafindan size uygulanan kesintilerden dolayi urun fiyatini degistirmemeniz, musterilere urun gonderirken tum kurallara harfiyen uymaniz, zamaninda gondermeniz Sirketimiz acisindan cok onemlidir. Trendyolun uyguladigi BUYBOX sistemine girmemeniz ve baska urun saticilarinin aciklamalarini kullanmamaniz, sayfanizi olusturduktan sonra bize onay icin gondermeniz gerekmektedir. Onay asamasindan sonra satisa baslayabilirsiniz. Saygılarımla, (…..) (24) Bulgu değerlendirildiğinde FOREVER LIVING’in çevrim içi satışlarda yeniden satış fiyatına müdahale ettiği ve yayımlanan perakende satış fiyatları ile aynı fiyata sahip olmayan satıcıları tespit etmesi halinde söz konusu satıcıları onaylı satıcı olmaktan çıkararak satış yapan üyelere yaptırım uyguladığı anlaşılmaktadır. FOREVER LIVING’in açıklanan eylemlerinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca yeniden satış fiyatının tespiti kapsamında olduğu ve FOREVER LIVING’in söz konusu eyleminin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırılık teşkil edeceği görülmektedir. 5 Bulgu numaralandırılmasında ilgili Bilgi Notu’ndaki sıralama esas alınmıştır.
24-51/1145-484 6/16 Bulgu-6 (25) 13.04.2023 tarihinde FOREVER LIVING Müşteri Hizmetleri Departman Sorumlusu (.....) tarafından FOREVER LIVING FBO’ları olan (.....), (.....), (.....), (.....) ve (.....)’e iletilen e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir. 13.04.2023- (.....)> (.....); (.....); (.....); (.....); (…..) Değerli FBO’ larımız, Onaylı Pazar Yerlerinde satışa sunulan ürünlerin fiyatlarındaki indirimler konusunda sürekli şikâyetler gelmektedir. Lütfen sayfanızdaki tüm ürünlerin fiyatlarını yayımlanan perakende satış fiyatları ile aynı olacak şekilde düzenleyiniz. Bu sizlere yaptığımız hatırlatmamızdır! Fiyatların düzelmemesi durumunda haber verilmeksizin Aktifliğiniz durdurulacak, ilgili pazar yerlerinde onaylı satıcı listesinden isminiz çıkarılacak ve kapattırılacaktır. Aktifliğiniz, düzenlemeler yapıldıktan sonra açılacak fakat Pazarda tekrar satış yapmanıza izin verilmeyecektir. Bilgilerinize sunarız. Saygılarımızla, (…..) (26) Bulgu değerlendirildiğinde FOREVER LIVING’in çevrim içi satışlarda yeniden satış fiyatına müdahale ettiği ve yayımlanan perakende satış fiyatları ile aynı fiyata sahip olmayan satıcıları tespit etmesi halinde söz konusu satıcıları onaylı satıcı olmaktan çıkararak satış yapan üyelere yaptırım uyguladığı anlaşılmaktadır. FOREVER LIVING’in açıklanan eylemlerinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca yeniden satış fiyatının tespiti kapsamında olduğu ve FOREVER LIVING’in söz konusu eyleminin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırılık teşkil edeceği görülmektedir. Bulgu-7 (27) 29.05.2024 tarihinde FOREVER LIVING Müşteri Hizmetleri Departman Sorumlusu (.....) tarafından FOREVER LIVING FBO’su olduğu anlaşılan (.....)’e iletilen e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir. 29.05.2024- (.....)> (…..) Sayın (.....) bey, Aşağıdaki ürünlerin fiyatlarının acil olarak düzeltilmesi gerekmektedir. Lütfen en kısa sürede ürünlerinizin fiyatlarını güncelleyiniz? Size bu konu ile ilgili bir çok kez uyarıda bulunmuştuk. Bir daha ki yanlış fiyat veya diğer yapılmaması gereken uygulamalar olduğu takdir de sayfanız 3 aylığına kapatılacaktır. (…) (…..) 29.05.2024- (.....)> (…..) Merhaba (.....) Hanim Ilgili urunler duzeltildi. (…) (…..) (28) İlgili yazışmadan FOREVER LIVING’in çevrim içi satış yapan yeniden satıcıların fiyatlarını takip ettiği, söz konusu fiyatlara ilişkin olarak satıcılara uyarılarda bulunduğu ve uyarılara uyulmadığının tespit edilmesi halinde söz konusu satıcıların satış
24-51/1145-484 7/16 sayfalarının bir süre kapatıldığı anlaşılmaktadır. FOREVER LIVING’in açıklanan eylemlerinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca yeniden satış fiyatının tespiti kapsamında olduğu ve FOREVER LIVING’in söz konusu eyleminin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırılık teşkil edeceği görülmektedir. Bulgu-8 (29) 18.04.2023 tarihinde FOREVER LIVING Müşteri Hizmetleri Departman Sorumlusu (.....) ile FOREVER LIVING FBO’su olduğu anlaşılan (.....) arasında gerçekleştirilen ve internet satış fiyatlarını konu eden e-postalarda yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir. 18.04.2023- (.....)> (…..) (.....) hanım merhaba Trendyolda Satışta olan tekli ikili ve çoklu ürünlerimi dediğiniz gibi (kuruşu kuruşuna e shop sayfasından hesaplayarak güncelledim,. İncelemeniz için linki ekliyorum.. Fakat diğer izinli Satıcıların hiçbiri henüz güncellemedi bilginize.. Bu da haksız rekabet oluşturuyor.. Baybax sisteminden dolayı Trendyol,daha uygun ürünü müşteriye gösteriyor pahalı ürün diğer satıcı oluyor dolasıyla blr kuruş bile ucuz olan ürün pazaryerinde öne çıkıyor.. Hakkız rekabeti ve adaleti sağlamak için diğer izinli Satıcılarında en kısa sürede güncellemesi gerekiyor..Bir gün bile geç güncelleme yapılması tüm dengeleri ve adaleti bozuyor.. Gereğinin yapılacağından eminim.. Ayrıca dün kapatıldığı olarak benimde gördüm ((.....)) izinsiz satıcı tekrar mağazası açılmış ) Satış fiyatı Güncelleme yaptığım satış sayfam incelenmesi için tarafınıza sunuyorum..👇👇 (…..) Saygılarımla Teşekkür ederim (…..) 18.04.2023- (.....)> (…..) (.....) hanım merhaba, Linki nizi inceledim. Fiyatlar doğru teşekkür ederiz. (.....) adlı satıcının üyeliği fesih edildi ve hukuk birimine iletildi. Diğer izinli satıcılar için gerekli uyarılar da yapıldı. Saygılarımızla, (…..) (30) Bulgu incelendiğinde FOREVER LIVING tarafından yeniden satış fiyatının tespit edildiği, satıcıların çevrim içi satış fiyatlarının takip edildiği ve belirlenen fiyatlara uymayanların uyarıldığı görülmektedir. FOREVER LIVING’in açıklanan eylemlerinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca yeniden satış fiyatının tespiti kapsamında
24-51/1145-484 8/16 olduğu ve FOREVER LIVING’in söz konusu eyleminin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırılık teşkil edeceği görülmektedir Bulgu-9 (31) 23.08.2023 tarihinde FOREVER LIVING Genel Müdür Yardımcısı (.....) tarafından FOREVER LIVING FBO’su olduğu anlaşılan (.....)’e iletilen ve internet satışlarında yapılan kampanyaları konu eden e-postada yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir. 23.08.2023- (.....)> (…..) Merhaba (.....) bey, Aciklamaniz icin tesekkur ederiz. Kupon olusturma veya kupon kazanma, Trendyolun ister satici isterde müşteri olsun kullanicilara daha cok alisveris yapilmasi için sundugu bir satis stratejisidir. Kupon olusturma ozelligi Trendyolun sizlere tanidigi bir ozellik olmasina ragmen, olusturmak tamamen sizin insiyatifinize kalmistir. Ekte size gonderdigim Trendyol Akademi ekran ciktilarinda da gorebileceginiz gibi bu sizin tarafinizdan olusturulabilen bir uygulamadir. Trendyol otomatik olarak bu secenegi sizin hesabiniza tanimlamamistir. Sizlerede Takipci kuponunu olusturuken verilen uyarida en az 1 ay sure zarfinda bu uygulamanin gecerli oldugunu bilmektesiniz. Ayrica size ilk onay mailimizde kupon, indirim gibi herhangi bir kampanyanin yapilmamasi, sayfanizi one cikaracak herhangi bir uygulamayi kullanmamaniz gerektiğini belirtmistik. Mailinizde Sirketimizin Politikalarina aykiri bir tutum izlemediginizi belirtmissiniz, fakat 1 aylik sure boyunca bilerek bir kupon kampanyasi yaratmakta Sirket Ilkeleri ihlalidir. Daha fazla yasanabilecek olumsuzluğu onlemek icin lutfen size bildirdigimiz sure zarfında sayfanizi en az 3 ay sure icin kapatiniz ve kapanisa dair ekran goruntulerini gonderiniz. Saygilarimizla, (…..) (32) Bulgu değerlendirildiğinde FOREVER LIVING’in çevrim içi satışlarda yeniden satış fiyatları bakımından indirime neden olacak bir kampanyanın yapılmasına izin vermediği, böyle bir durumun tespit edilmesi halinde yeniden satıcının savunmasının alındığı ve söz konusu satıcıların sayfalarının belli bir süre için kapattırıldığı, devamında kapatma işleminin takibinin yapıldığı anlaşılmaktadır. FOREVER LIVING’in açıklanan eylemlerinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca yeniden satış fiyatının tespiti kapsamında olduğu ve FOREVER LIVING’in söz konusu eyleminin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırılık teşkil edeceği görülmektedir. Bulgu-10 (33) 26.04.2023 tarihinde FOREVER LIVING Genel Müdür Yardımcısı (.....) ve FOREVER LIVING Müşteri Hizmetleri Departman Sorumlusu (.....) arasında gerçekleşen WhatsApp görüşmesinde yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir. 26.04.2023 (.....): (İletildi) (.....) Bey pazaryerinde 9-10 tanesinde fiyat düzeltilmemişti hepsi düzeltildi bilginize (.....): (İletildi) (.....) kupon yapmis urunlere? (.....): (.....) onaylimi (.....): (İletildi) Ekran görüntüsü (.....): Kim (…..) (.....): (İletildi) Ekran görüntüsü – bunu da duzeltmemis (.....): (.....) evet onaylıydı
24-51/1145-484 9/16 (.....): Ama listeden çıkartıldı fiyat yüzünden (.....): Hemen uyaralim birdaha yaparsa tamamen kapatir 3 ayda ceza alir (.....): Durdurun fbolugunu ozaman (.....): Durduruyorum o zaman fbo luğunu (.....): Laf anlamiyorsa (.....): Konusun isterseniz once (.....): Anlatin (.....): Biz boyle ugrasamayizki (.....): Evet maalesef uğraşıyoruz ben konuştum arife günü herkese eşit davranmıyormuşuz (.....): Problem ariyor (.....): (.....) soyleyim son kez konussun (.....): Evet bence de (34) Bulgu incelendiğinde FOREVER LIVING tarafından yeniden satış fiyatının tespit edildiği, satıcıların çevrim içi satış fiyatlarının takip edildiği, belirlenen fiyatlara uymayanların uyarı ve sayfalarının kapatılması yaptırımları ile karşı karşıya kaldığı görülmektedir. Bu çerçevede FOREVER LIVING’in söz konusu eyleminin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca yeniden satış fiyatının tespiti kapsamında olduğu ve 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırılık teşkil edeceği görülmektedir. Bulgu-12 (35) 07.02.2024 tarihinde FOREVER LIVING Müşteri Hizmetleri Departman Sorumlusu (.....) ve FOREVER LIVING Kazakistan Ofisi Personeli (.....) arasında gerçekleşen WhatsApp görüşmesinde yer alan ifadeler aşağıdaki şekildedir. 07.02.2024 (.....): (.....) hnm merhaba (.....): nasılsınız : (.....): ? (.....): eğer FBO perakende fiyattan ucuz satıyorsa, siz ne yapıyorsunuz : (.....): ? (.....): İnstagramda bir müşteri bir FBO ya yazmış (.....): o da indirimli fiyat vermiş (.....): İnstagram da ürün satışı yasak kişiye ceza veriyoruz (.....): Mm (.....): İndirimli - başka yerde satarsa ne yapıyorsunuz ? (.....): Mesela birisi ona yazdı, o diyor sana böyle indirimle veriyorum (.....): satamaz kişiye ceza veriyoruz aktifliğini durduruyoruz (.....): ok tamam (36) Bulgu incelendiğinde FOREVER LIVING’in hem yeniden satış fiyatında indirim yapılması hem de sosyal medya platformu Instagram üzerinden satış yapılması durumlarında yeniden satıcılarına yaptırım uyguladığı anlaşılmaktadır. İlgili yazışmada FOREVER LIVING’in açıklanan eylemleri 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca yeniden satış fiyatının tespiti kapsamında değerlendirilmektedir. H.4. FOREVER LIVING Sözleşme Hükümleri (37) FOREVER LIVING’in “Forever İş Sahibi (FBO)” olarak adlandırdığı yeniden satıcıları için hazırlamış olduğu “Şirket İlkeleri ve Etik Davranış Kuralları” adlı kitapçıkta (Kitapçık) aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
24-51/1145-484 10/16 5.1(b) FBO’lar perakende satış etkinliklerine ek olarak %30 İndirimli fiyattan aşağı olmamak kaydı ile yalnızca kişisel olarak Sponsorluklarını yaptıkları FBO’lara ürün satabilirler. Bunun aksi olarak, bir diğer FBO’ya doğrudan ya da dolaylı olarak satış yapılması durumunda, bu satışı yapan FBO kadar alan FBO’da yasaklanmış bir işlem yapmış olarak kabul edilecektir. Söz konusu yasaklanmış satış sonunda, İş Planı uyarınca aktiflik de dâhil olmak üzere sağlanan tüm yararlar geçersiz sayılacaktır. Belirlenen kurallara uyulmaması hakkında gereken ayarlamalar yapılacak olup böylesine yasaklanmış bir işlem içinde yer alan FBO’ların, FBO’luklarına son verilmesi de gündeme gelecektir. 5.10 Tüm ürün fiyatları Euro olarak belirlenecek olup ödemeler T.C. Merkez Bankası efektif satış kuruna göre Şirket tarafından belirlenecek kurlar üzerinden TL olarak yapılacaktır. Şirket kısa zaman içinde kur farklılıklarından meydana gelecek olan fiyat değişikliklerini fiyatlarına yansıtma hakkına sahiptir. Yeni fiyatlar yayınlandığı tarihten itibaren eski fiyatlar geçersiz olacaktır. 5.12 Tavsiye Edilen Perakende Satış Fiyatı, Şirketin Perakende müşterilerine satış için önerdiği fiyattır. FBO’lara ödenecek primler bu fiyat üzerinden ödenir. 6.10 FBO’lar Şirket ürünlerinin veya basılı malzemelerinin (Diğerlerinin yanında, sağlık, yiyecek mağazaları, kimyasal madde satış yerleri/eczaneler, marketler, otomobil malzemesi satış yerleri de dahil olmak üzere) herhangi bir perakende satış yerinde sergilenmesine veya satılmasına izin vermeyeceklerdir. Bu, mal sahibi/yönetici bir gerçek FL FBO’su olsun veya olmasın, kesindir. Bu tür yerler hakkında FL’den açıklayıcı bilgi istenmelidir. 6.12 FL ürünleri üçüncü kişiler tarafından (FL FBO’su olmayanlar) hiçbir şekil ve şart altında satılamazlar. Ürünler FL FBO’ları ve üçüncü kişilerin veya başka kuruluşların oluşturduğu web sitelerinde veya diğer kataloglarda tanıtıma ve satışa arz edilemez. Aksi takdirde hukuki işlem başlatılacak ve kanuni yollara başvurularak ürünler toplatılacaktır. 10.13.1 Aşağıda belirtilen durumlar (yalnızca bunlarla sınırlı olmamak üzere) Şirket tarafından derhal fesih sebepleridir: … *FBO’lar perkaende satış etkinliklerine ek olarak %30 indirimli fiyattan aşağı olmamak kaydı ile yalnızca kişisel olarak Sponsorluklarını yaptıkları FBO’lara ürün satabilirler. Bunun aksi olarak, bir diğer FBO’ya doğrudan ya da dolaylı olarak satış yapılması durumunda, bu satışı yapan FBO kadar alan FBO’da yasaklanmış bir işlem yapmış olarak kabul edilecektir. Söz konusu yasaklanmış satış sonunda, İş Planı uyarınca Aktiflik de dahil olmak üzere sağlanan tüm yararlar geçersiz sayılacaktır. Belirlenen kurallara uyulmaması hakkında gereken ayarlamalar yapılacak olup böylesine yasaklanmış bir işlem içinde yer alan FBO’ların, FBO’luklarına son verilmesi de gündeme gelecektir. 11.9.1 FL adının, ürün hattının ve FBO/müşteri ilişkilerinin itibarını korumak adına, FBO’lar kendi bağımsız web siteleri veya başka bir web sitesi üzerinden FL adını taşıyan herhangi bir ürünün online satışını yapamazlar. FL FBO’ları, yetkili FL Genel Müdürlüğü tarafından onaylanmamış FL pazarlama ya da promosyon malzemelerini kullanamaz ya da satamazlar. E-Ticaret satışları, sadece resmi FL web sitesi bağlantıları olan www.foreverliving.com, www.flptr.com ve bunlara bağlı FLP 360 tarafından yapılabilirler. İnternet üzerinden satış yapan belli başlı sitelerin isimleriyle sınırlı kalmaksızın, online alışveriş merkezleri, mezat siteleri ya da online pazarlama
24-51/1145-484 11/16 araçları üzerinden ürün satışları yasaktır. FBO’ların, FL ürünlerinin satışını yapacak başka kişilere bu ürünleri satmaları ya da emaneten vermeleri yasaktır. 11.9.2 Bağımsız FL FBO web sitelerine, FL ürünlerinin sadece pazarlaması ile tanıtımını yaptıkları ve online satış yapma ya da Preferred Customer (ÖM) kaydetme gibi FL Şirket İlkeleri ve Etik Davranış Kuralları aksine hareket etmeyerek, bu kurallara uygun davranmayı sürdürdükleri ya da bu eğilimde olduklarını gösterdikleri sürece izin verilecektir. (38) Kitapçığın 5.1.(b) numaralı maddesi6 ile 10.13.1 maddesinde FOREVER LIVING’in yeniden satıcılarının birbirleri arasındaki satışlarına ilişkin düzenlemelerin yer aldığı görülmektedir. Anılan maddede yeniden satıcıların sponsoru oldukları diğer yeniden satıcılara %30 indirimli fiyattan aşağı olmamak kaydıyla ürün satışı yapabileceği, bu kurala uyulmaması durumunda ise hem ürün satışı yapan hem de ürün alan yeniden satıcının FBO’luklarına son verilebileceği düzenlenmiştir. Benzer şekilde 5.10 ve 5.12 maddelerinde fiyatların FOREVER LIVING tarafından belirleneceği, tavsiye edilen satış fiyatları üzerinden FBO’larına prim ödemesi yapılacağı görülmektedir7. Bu çerçevede, FOREVER LIVING’in yeniden satıcılarının satış fiyatlarına müdahale ettiği ve satış yapacakları müşterilere kısıtlama getirdiği görülmektedir. H.5. Değerlendirme H.5.1. Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Değerlendirmeler (39) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi, amacı ve etkisi rekabeti engelleme, sınırlama veya bozma olan teşebbüsler arası anlaşmalara, uyumlu eylemlere ve teşebbüs birliklerinin kararlarına karşı bir yasaklama getirmektedir. Bu hüküm, teşebbüsler arası bütün anlaşma, karar ve uyumlu eylemlere geniş bir şekilde uygulanmakta olup hükmün temel amacı, her bir teşebbüsün kendi ticari politikalarını ve piyasadaki faaliyetlerini tek başına, diğer teşebbüslerden bağımsız olarak belirlemesini sağlamaktır. (40) Söz konusu maddenin ikinci fıkrasında özellikle hangi hâllerin bu yasaklama kapsamında yer aldığı düzenlenmekte ve “mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” bu hâllerden biri olarak sayılmaktadır. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde rakipler arası veya rakip olmayanlar arası fiyat anlaşması gibi bir ayrım olmadığından her iki durum da anılan hükmün kapsamına girmektedir. Diğer bir deyişle, söz konusu madde aynı seviyede faaliyet gösteren rakip teşebbüsler arasındaki rekabeti sınırlayıcı anlaşmaları (yatay anlaşmalar) kapsadığı gibi rakip olmayan, başka bir ifadeyle arz zincirinin farklı seviyelerinde yer alan teşebbüsler arasındaki dikey anlaşmaları da kapsamaktadır. (41) Mevcut dosya bakımından sağlayıcı ile perakende satış kanalında faaliyet gösteren satıcıların değer zinciri üzerinde farklı seviyelerde faaliyet göstermeleri nedeniyle aralarındaki ilişkinin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin (2002/2 sayılı Tebliğ) "Kapsam" başlıklı 2. maddesi çerçevesinde bir dikey ilişki olduğu 6 Aynı düzenleme kitapçığın 10.13.1. numaralı maddesinde sözleşme ilişkisinin FOREVER LIVING tarafından feshedilme sebepleri arasında yer almaktadır. 7 FOREVER LIVING tarafından Kuruma sunulan cevabi yazıda FBO’ların satış faaliyetleri ve fiyat politikalarının FOREVER LIVING tarafından ilan edilen perakende satış fiyatı üzerinden olduğu ve FOREVER LIVING tarafından denetlendiği ifade edilmiştir. Dolayısıyla cevabi yazıda yer alan ifade, yukarıda yer verilen yeniden satış fiyatının FOREVER LIVING tarafından belirlendiği ve uymayanlara yaptırım uygulandığına yönelik tespiti doğrular niteliktedir.
24-51/1145-484 12/16 anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamaları da 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde yasaklanan eylemler arasında yer almaktadır. (42) Yukarıda daha önce de ifade edildiği üzere 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde anlaşmaları ilgili Tebliğ ile sağlanan muafiyet kapsamı dışına çıkaran sınırlamalara yer verilmiştir. Bu sınırlamalar arasında “Alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesi” hali sayılmış ve “Tarafların herhangi birisinin baskısı veya teşvik etmesi sonucu sabit veya asgari satış fiyatına dönüşmemesi koşuluyla, sağlayıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya tavsiye etmesi mümkündür.” düzenlemesi yer almaktadır. Buna göre, bu tür hükümleri içeren sözleşmeler ilgili Tebliğ kapsamında sağlanan muafiyetten yararlanamamakta ve 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesindeki yasaklamaya tabi hâle gelmektedir. (43) Buna yanı sıra, Muafiyetin Genel Esaslarına İlişkin Kılavuz’un 8. paragrafında, “Bazı anlaşmaların amacının rekabeti sınırlamak olduğu ilk bakışta görülebilecek kadar açıktır” ifadelerine yer verilmiş olup bu anlaşmalara verilen örnekler arasında YSFB ve yeniden satış fiyatına minimum sınır getirilmesi hâlleri de sayılmıştır. Buna ek olarak, Kurulun son dönemdeki kararlarında yeniden satış fiyatının belirlenmesine ilişkin yaklaşımı; ürünlerin piyasadaki fiyatının takip edilmesinin ve alıcılara yeniden satış fiyatı iletilmesinin, alıcıların bağımsız ticari kararları neticesinde belirlemeleri gereken perakende satış fiyatına doğrudan müdahale niteliği taşıdığı ve yeniden satış fiyatının serbest rekabet koşulları çerçevesinde belirlenmesini engellediği yönündedir. Bu çerçevede Kurul tarafından, rekabetin en önemli unsurlarından biri olan fiyata müdahale edilmesinin çoğunlukla amaç bakımından bir rekabet kısıtı teşkil edeceği, dolayısıyla bu tür uygulamaların 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında muafiyet almasının da mümkün olamayacağı belirtilmektedir. Bu bağlamda, yeniden satış fiyatının belirlenmesine ilişkin birçok dosyada, yeniden satış fiyatının tespitinin amaç yönünden rekabeti kısıtlayıcı nitelikte olduğu ortaya konulmuş olup yeniden satış fiyatının sağlayıcı tarafından tespiti, piyasada etki doğurup doğurmamasına bakılmaksızın amaç yönünden rekabet ihlali olarak değerlendirilmiştir.8 (44) Diğer yandan yeniden satış fiyatının tespitinin, mehaz Avrupa Birliği rekabet hukuku mevzuatı kapsamında da amaç yönüyle rekabeti kısıtladığı kabul edilmektedir. 2014 yılında Avrupa Komisyonu (Komisyon) tarafından yayımlanan “Amaç Yönünden Rekabet Kısıtlarına İlişkin Kılavuz”un9 3.4. maddesinde yeniden satış fiyatının tespitinin amaç yönüyle rekabeti kısıtlayıcı olduğu ifade edilmiştir. (45) Yukarıdaki açıklamalar ışığında, sağlayıcıların, alıcıların yapacakları satışlarda sadece azami fiyatların ve tavsiye niteliğindeki fiyatların belirlenebileceği; bunun haricinde, özellikle asgari yahut sabit fiyat olmak üzere, yeniden satış fiyatının belirlenmesine yönelik davranışların rekabet ihlali olacağı sonucuna ulaşmak mümkündür. H.5.2. Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Belgelerin Değerlendirilmesi (46) FOREVER LIVING’te yapılan yerinde incelemede elde edilen ve detaylı biçimde analiz edilen belgelerden teşebbüsün dikey ilişki içerisinde bulunduğu yeniden satıcıların fiyatlarını takip ettiği, tavsiye fiyat adı altında gönderilen fiyata geçmediklerinde yeniden satıcıları uyardığı; düşük fiyattan ürün satan satıcıların yeniden satış fiyatlarına 8 22.11.2018 tarih ve 18-44/703-345 sayılı, 10.01.2019 tarih 19-03/23-10 sayılı, 12.11.2019 tarih ve 19- 39/610-263 sayılı, 02.11.2011 tarih ve 11-55/1434-509 sayılı, 04.03.2021 tarih ve 21-11/154-63 sayılı, 26.03.2020 tarih ve 20-16/232-113 sayılı, 12.03.2020 tarih ve 20-14/192-98 sayılı, 04.03.2021 tarih ve 21-11/154-63 sayılı Kurul kararları. 9 Guidance on restrictions of competition "by object" for the purpose of defining which agreements may benefit from the De Minimis Notice, Madde 3.4.
24-51/1145-484 13/16 müdahale ettiği; belirlenen fiyata uymayanlara ya da indirim yapanlara savunmasını almak, onaylı satıcı olmaktan çıkarmak, aktifliğini/fboluğunu durdurmak şeklinde de ifade edilen sayfasını kapatmak gibi yaptırımlar uyguladığı anlaşılmaktadır. (47) Bu çerçevede yerinde incelemede elde edilen belgeler kapsamında FOREVER LIVING’in açıklanan eylemlerinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca yeniden satış fiyatının tespiti kapsamında olduğu ve FOREVER LIVING’in söz konusu eyleminin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırılık teşkil ettiği sonucuna ulaşılmıştır. H.5.3. Uzlaşma Sürecine ve İdari Para Cezasına İlişkin Değerlendirme (48) 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası; "Bu Kanunun 4, 6 ve 7’nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir." hükmünü amirdir. (49) Ceza Yönetmeliği 4. maddesinde idari para cezası belirlenirken öncelikle temel para cezasının hesaplanacağı; ardından ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak temel para cezasının arttırılmasının ve/veya cezadan indirim yapılmasının söz konusu olacağı düzenlenmektedir. (50) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrasında “Soruşturmaya başlanmasından sonra Kurul, ilgililerin talebi üzerine veya resen, soruşturma sürecinin hızlı bitirilmesinden doğacak usuli faydaları ve ihlalin varlığına veya kapsamına ilişkin görüş farklılıklarını göz önüne alarak uzlaşma usulünü başlatabilir. Kurul, hakkında soruşturma başlatılan ve ihlalin varlığı ile kapsamını kabul eden teşebbüs veya teşebbüs birlikleri ile soruşturma raporunun tebliğine kadar uzlaşabilir.”, altıncı fıkrasında “Bu çerçevede Kurul, hakkında soruşturma açılan taraflara, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettikleri bir uzlaşma metni sunmaları için kesin bir süre verir. Verilen süre geçirildikten sonra yapılan bildirimler dikkate alınmaz. İhlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla soruşturma sonlandırılır.” ve yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir.” hükümleri yer almaktadır. (51) Uzlaşma Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasında ise “Soruşturma tarafları uzlaşma taleplerini yazılı olarak Kuruma iletir. Kurul, 4 üncü maddenin ikinci fıkrasındaki hususları dikkate alarak bu talebi kabul veya ret edebileceği gibi varsa diğer tarafların da uzlaşma görüşmelerine davet edilmesine karar verebilir.” düzenlemesi bulunmaktadır. (52) Bu kapsamda FOREVER LIVING, 19.11.2024 tarihli ve 59164 sayılı yazı ile uzlaşma başvurusunda bulunmuştur. Söz konusu başvuru üzerine Kurul tarafından uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir. (53) Uzlaşma Yönetmeliği’nin 6. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yapılan görüşmede; ihlal isnadına dayanak oluşturan belgelere Soruşturma Bildiriminde yer verildiği belirtilerek, teşebbüse iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir. (54) FOREVER LIVING ile gerçekleştirilen uzlaşma görüşmesi ve teşebbüsün uzlaşma sürecinin devamı yönündeki talebi üzerine, 17.11.2024 tarihli ve 24-45/1046-MUA sayılı uzlaşma ara kararı alınmıştır. Söz konusu kararda, soruşturma sürecinin uzlaşma ile neticelenmesi halinde;
24-51/1145-484 14/16 1. “Forever Living Sağlık ve Güzellik Ürünleri Dağıtım Limited Şirketi’nin yeniden satış fiyatının tespiti yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, 2. Bu nedenle, Forever Living Sağlık ve Güzellik Ürünleri Dağıtım Limited Şirketine 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (a) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2023 yılı gayrisafi geliri üzerinden %1,6875 oranında olmak üzere 4.482.607,05-TL idari para cezası uygulanmasına, 3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik”in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına, 4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2023 yılı gayrisafi geliri üzerinden nihai olarak %1,2656 oranında ve 3.361.888,88-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına, 5. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca, uzlaşma metninin Kuruma gönderilebilmesi için işbu ara kararın tebliğinden itibaren anılan teşebbüse 15 gün süre verilmesine, 6. Uzlaşma metninin süresi içinde gönderilmemesi halinde, Kurulun işbu ara kararıyla bağlı olmadığına” karar verilmiştir. (55) Bahse konu ara kararda ceza oranı belirlenirken yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alınarak, FOREVER LIVING’in yeniden satış fiyatının tespiti eylemi ile 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmesi “diğer ihlaller” kategorisinde değerlendirilmiş ve temel para cezası başlangıç oranı %(.....) olarak belirlenmiştir. (56) Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ise, ihlalin süresinin temel para cezasının tespitinde dikkate alınacağı öngörülmektedir. Belirtilen hükme göre temel para cezasına esas oran; bir ila beş yıl arasında süren ihlallerde yarısı oranında, beş yıldan uzun süren ihlallerde ise bir katı oranında artırılacaktır. FOREVER LIVING tarafından rekabetin ihlal edildiğini gösteren ilk ve son belgenin tarihleri sırasıyla 13.04.2023 ve 29.05.2024’tür. Dolayısıyla ihlalin süresinin bir yıldan uzun beş yıldan kısa olduğu tespit edilerek, temel para cezasına esas oran yarısı oranında arttırılmış, böylelikle %(.....) temel para cezası oranına ulaşılmıştır. (57) Dosya kapsamında Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesi çerçevesinde ağırlaştırıcı unsurun bulunmadığı değerlendirilmiştir. Öte yandan, mevcut dosyadaki idari para cezasında %25 oranında indirim öngörülmüş ve uzlaşma indirimi öncesinde teşebbüse uygulanacak para cezası oranı %(.....) olarak belirlenmiştir. (58) Uzlaşma Yönetmeliği’nin 8. maddesinin birinci fıkrasında; “1) Uzlaşma tarafı, uzlaşma ara kararında bildirilen hususları kabul etmesi halinde, aşağıdaki unsurları içeren bir uzlaşma metni sunar: a) Uzlaşma tarafının ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettiğine dair açık beyanı, b) Kurulun uzlaşma tarafına ihlal nedeniyle verebileceği azami idari para cezası oranı ve miktarı ile tarafın uzlaşma usulü çerçevesinde bu ceza oranını ve miktarını kabul ettiği,
24-51/1145-484 15/16 c) Uzlaşma tarafının hakkındaki iddialar konusunda yeterli derecede bilgilendirildiği ve kendi görüşlerini ve açıklamalarını aktarmak için tarafa yeterli imkan tanındığı, ç) İdari para cezasının ve uzlaşma metninde yer alan hususların uzlaşma tarafınca dava konusu yapılamayacağı.” hükmüne yer verilmiştir. (59) Uzlaşma ara kararına istinaden FOREVER LIVING tarafından süresi içinde sunulan uzlaşma metninde mezkûr kararda belirtilen hususlar kabul edilerek, teşebbüs hakkında yürütülen soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması talep edilmiştir. FOREVER LIVING tarafından gönderilen uzlaşma metninin Uzlaşma Yönetmeliği’nin 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan tüm unsurları içerdiği tespit edilmiştir. (60) Uzlaşma Yönetmeliği’nin 9. maddesinin birinci fıkrasında ise; “Uzlaşma metninin Kurum kayıtlarına girmesinden itibaren on beş gün içinde, Kurul tarafından ihlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla ilgili taraf bakımından soruşturma sonlandırılır.” denilmektedir. (61) Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, Kurulun yukarıda belirtilen uzlaşma ara kararı ile FOREVER LIVING tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde Ceza Yönetmeliği kapsamında hesaplanan idari para cezasının %25 oranında indirilmesi, teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle 2023 yılı gayri safi geliri üzerinden %(.....) oranında idari para cezası uygulanması ve yürütülen soruşturmanın yeniden satış fiyatının tespiti iddiası bakımından uzlaşma usulü ile sonlandırılmasına karar verilmiştir. I. SONUÇ (62) Rekabet Kurulunun 15.08.2024 tarih ve ve 24-33/781-M sayılı kararı ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturma kapsamında 07.11.2024 tarih ve 24-45/1046-MUA sayılı uzlaşma ara kararına istinaden Forever Living Sağlık ve Güzellik Ürünleri Dağıtım Limited Şirketi tarafından gönderilen uzlaşma metni 19.11.2024 tarih ve 59164 sayı ile süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Uzlaşma metinlerinde ihlalin varlığı ve kapsamı ile uzlaşma ara kararında öngörülen azami idari para cezası oranları ve tutarları teşebbüs tarafından açıkça kabul edilmiş olup; 1. Forever Living Sağlık ve Güzellik Ürünleri Dağıtım Limited Şirketi’nin yeniden satış fiyatının tespiti yoluyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, 2. Bu nedenle, Forever Living Sağlık ve Güzellik Ürünleri Dağıtım Limited Şirketine 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (a) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2023 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 4.482.607,05-TL idari para cezası uygulanmasına, 3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik”in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına,
24-51/1145-484 16/16 4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2023 yılı gayrisafi geliri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 3.361.888,88-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına, 5. Böylece Rekabet Kurulunun 15.08.2024 tarih ve ve 24-33/781-M sayılı kararı uyarınca Forever Living Sağlık ve Güzellik Ürünleri Dağıtım Limited Şirketi hakkında yürütülen soruşturmanın yeniden satış fiyatının tespiti iddiası bakımından uzlaşma usulü ile sonlandırılmasına gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy