Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2024-6-047 (Devralma) Karar Sayısı : 25-01/4-3 Karar Tarihi : 09.01.2025 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Rıdvan DURAN B. RAPORTÖRLER : Burcu OLGUN, Taner ÇAKIR, Gizem ÖZSÖZ C. BİLDİRİMDE BULUNANLAR : -Paper Excellence Group Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Osman Onur ÖZGÜMÜŞ, Av. Efe TOKER, Av. Su AKGÜL, Av. G. Irmak KİÇKİ Çitlenbik Sokak No: 12 Yıldız Mahallesi Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Paper Excellence Group’un tek kontrolüne sahip olan Jackson Wijaya Limantara tarafından, hâlihazırda Jackson Wijaya Limantara’nın babası olan Oei Tjie Goan tarafından kontrol edilen bir şirketler grubu olan Asia Pulp & Paper Group’un tamamının tek kontrolünün hisselerin bağışlanması aracılığıyla devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 17.12.2024 tarih ve 60284 sayı ile giren bildirim üzerine düzenlenen 31.12.2024 tarih ve 2024-6-047/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda; Asia Pulp & Paper Group’un (APP) tek kontrolünün, Paper Excellence Group’un (PE) tek kontrolüne sahip olan JACKSON WİJAYA tarafından devralınması işlemine1 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmektedir. (5) Bildirim konusu devralma işleminin temelini 9 Ağustos 2024 tarihinde imzalanan bağışlama senetleri oluşturmaktadır. APP’nin ihraç edilmiş oy hakkı bahşeden hisse sermayesinin tamamı2 söz konusu bağışlama senetleri aracılığıyla JACKSON WİJAYA 1 Başvuruda söz konusu işlemin aynı zamanda Arnavutluk ve Avrupa Birliği’ne (AB) de bildirildiği ifade edilmektedir. 2 Başvuruda, bildirime konu işlemin; Scotsdale Holding Limited, Austin Premium Group Limited, Capital Holding Strategic Ltd ve Global Capital Universal Limited’in her birindeki tüm hisselerin GOAN’dan JACKSON WİJAYA’ya devredilmesiyle gerçekleşeceği, söz konusu şirketler doğrudan ve dolaylı olarak tüm APP şirketlerini kontrol ettiğinden, bu holding şirketlerinin devrinin APP şirketler grubunun tamamı üzerindeki kontrolün tamamen devredilmesiyle sonuçlanacağı belirtilmiştir.
25-01/4-3 2/5 tarafından, APP’nin nihai ve tek kontrol sahibi ve aynı zamanda JACKSON WİJAYA’nın babası olan Oei Tjie Goan’dan (GOAN) devralınacaktır. Bununla birlikte, söz konusu devralma işleminin bağışlama senetleri yoluyla gerçekleşmesi sebebiyle herhangi bir işlem bedelinin sağlanmadığı ifade edilmiştir. (6) İşlem öncesinde APP, nihai olarak GOAN tarafından kontrol edilmektedir. İşlemin gerçekleşmesiyle birlikte JACKSON WİJAYA, APP’nin hisselerinin tamamını devralarak APP üzerinde tek kontrole sahip olacaktır. Söz konusu işlem ile devre konu APP’nin kontrol yapısında kalıcı olarak değişiklik meydana geleceğinden bildirime konu işlem, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi kapsamında bir devralma işlemidir. Bunun yanı sıra, tarafların ciro bilgileri dikkate alındığında, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin (a) ve (b) bentleri uyarınca belirlenen eşiklerin aşıldığı ve bu sebeple bahse konu işlemin bildirime ve Kurulun iznine tabi bir işlem olduğu anlaşılmaktadır. (7) APP, Endonezya ve Çin’de bulunan üretim tesislerinde üretimini gerçekleştirdiği odun kâğıt hamuru ve kâğıt ürünlerinin aynı zamanda küresel olarak satışını gerçekleştirmektedir. Türkiye’de ise kâğıt hamurunun (yalnızca beyazlatılmış sert odun kraftı (BHKP) olmak üzere) ve kâğıt ürünlerinin (baskı ve yazı kâğıdı, ambalaj kâğıdı ve kartonu ile kâğıt mendil dâhil olmak üzere) ithalat aracılığıyla tedariki bakımından faaliyet göstermektedir. Diğer işlem tarafı JACKSON WİJAYA ise, kâğıt hamuru ve kâğıt endüstrisinde PE dışında herhangi bir teşebbüsü kontrol etmemektedir. Bu doğrultuda PE küresel anlamda, farklı türlerde odun kâğıt hamuru ve kâğıt ürünlerinin üretimini gerçekleştirmektedir. Üst pazardaki kâğıt hamuru üretiminin bir kısmını kendi bünyesinde bulunan ve alt pazardaki faaliyetleri kapsamında kâğıt ürünleri üretimi için tüketen PE, hem kâğıt hamuru hem de kâğıt ürünlerinin küresel pazarda satışını gerçekleştirmektedir. PE, Türkiye’de kâğıt hamuru (beyazlatılmış yumuşak odun kraftı, BHKP, beyazlatılmamış kraft ve hav dâhil olmak üzere) ve kâğıt ürünleri (yalnızca baskı ve yazı kâğıdına ilişkin olmak üzere) tedariki bakımından faaliyet göstermekte olup bu faaliyetlerini yalnızca ithalat yoluyla gerçekleştirmektedir. (8) Odun kâğıt hamuru, farklı kâğıt ürünlerinin (örneğin kâğıt mendil, yazı kâğıdı veya karton gibi) üretimi için kullanılan, ahşaptan yapılmış kuru lifli bir malzemedir. Kâğıt hamuru türleri; üretim süreci, lif uzunluğu, odun türü gibi unsurlara bağlı olarak farklılaşmaktadır. Lif uzunluğu açısından sert odun kâğıt hamuru kısa, kalın duvarlı lifler içerirken yumuşaklık, pürüzsüzlük, parlaklık, opaklık ve basılabilirlik özellikleri sağlamaktadır. Sert odun kâğıt hamuru beyazlatıldığında, “beyazlatılmış sert odun kraft hamuru” olarak adlandırılmakta, yumuşak odun kâğıt hamuru beyazlatıldığında “beyazlatılmış yumuşak odun kraft hamuru” olarak adlandırılmaktadır. (9) Tarafların faaliyet alanlarına yönelik olarak yapmış oldukları açıklamalar doğrultusunda, PE ve APP’nin Türkiye’deki faaliyetlerinin “beyazlatılmış sert odun kraftı satışı” ve “baskı ve yazı kâğıdı satışı” pazarlarında yatay olarak örtüştüğü görülmektedir. (10) Kurulun geçmiş tarihli bazı kararlarında3; Türkiye’de kâğıt hamuru üretiminin bulunmadığı, Türkiye’deki kâğıt hamuru ürünlerinin tamamen ithal edildiği, yurt içi kâğıt hamuru fiyatlarının küresel düzeydeki kâğıt hamuru fiyatlarından etkilendiği, kâğıt hamuru ticaretinin önünde yasal veya lojistik engeller bulunmadığı ve dolayısıyla küresel kâğıt hamuru pazarının Türkiye pazarını da şekillendirdiği ifade edilmiştir. Bu doğrultuda, APP ve JACKSON WİJAYA’nın Türkiye’ye ithalat yoluyla gerçekleştirmiş olduğu BHKP satışları ile benzer şekilde baskı ve yazı kâğıdı satışı bakımından 2023 yılında Türkiye’deki ve dünyadaki tahmini pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer 3 Kurulun 06.09.2018 tarih ve 18-30/514-253 sayılı ve 23.09.2016 tarih ve 16-31/519-233 sayılı kararları.
25-01/4-3 3/5 verilmektedir. Tablo 1: PE ve APP’nin BHKP ile Baskı ve Yazı Kâğıdı Satışı Pazarlarındaki Tahmini Pazar Payları (2023) TEŞEBBÜS Türkiye Pazar Payı (%) Küresel Pazar Payı (%) BHKP Baskı ve Yazı Kâğıdı BHKP Baskı ve Yazı Kâğıdı PE (.....) (.....) (.....) (.....) APP (.....) (.....) (.....) (.....) TOPLAM (.....) (.....) (.....) (.....) Kaynak: Bildirim Formu (11) BHKP pazarı bakımından, 2023 yılında PE’nin Türkiye’deki pazar payının oldukça düşük olduğu ve işlem sonrasında PE ve APP’nin, BHKP satışı bakımından Türkiye’deki pazar paylarının toplamda %(.....) olacağı görülmektedir. Baskı ve yazı kâğıdı satışı pazarı bakımından ise 2023 yılında PE’nin pazar payının yaklaşık %(.....), APP’nin pazar payının yaklaşık %(.....) ve işlem sonrası toplamda yaklaşık %(.....) seviyesinde olacağı görülmektedir. Tarafların söz konusu ürünlerdeki küresel pazar paylarına bakıldığında ise 2023 yılında BHKP pazarı bakımından işlem sonrasında toplam pazar payının %(.....) olacağı, baskı ve yazı kâğıdı pazarı bakımından ise toplam pazar payının yaklaşık %(.....) olacağı görülmektedir. (12) Başvuruda ayrıca, işlem taraflarının faaliyet gösterdiği BHKP pazarında Suzano SA, Empresas CMPC S.A., Bracell Ltd., Celulosa Arauco y Constituición S.A., UPM-Kymmene Oyj ve APRIL Group gibi birçok büyük rakibin yanında sektörde faaliyet gösteren çok sayıda küçük rakibin de bulunduğu ve BHKP’ye ilişkin küresel pazar paylarının Türkiye pazarında sahip olunan çok sınırlı pazar güçlerini de temsil ettiği ve Türkiye’deki BHKP pazarının küresel rekabetçi ortamı da yansıttığı ifade edilmektedir. İlaveten, küresel baskı ve yazı kâğıdı pazarının da oldukça parçalı bir yapısı olduğu, en büyük baskı ve yazı kâğıdı tedarikçisi olan UPM-Kymmene Oyj’nin dışında Shangdong Chenming Paper Holdings, Sappi Ltd, Shandong Sun Paper Co., Ltd., Nippon Paper Industries Co., Ltd., Sylyamo Corporation ve Oji Paper gibi önemli oyuncuların da pazarda yer aldığı, Türkiye’de ise The Navigator Company, S.A., Konya Kağıt Sanayi ve Ticaret AŞ, Mopak Kağıt Karton Sanayi ve Ticaret AŞ, Alkim Alkali Kimya AŞ, Ve-Ge Hassas Kağıt ve Yapıştırıcı Bant San. ve Tic. AŞ ve Toprak Kağıt San. AŞ gibi yerel oyuncuların bulunduğu tarafça dile getirilmiştir. (13) Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’da birleşik teşebbüslerin ilgili pazardaki paylarının toplamının %20’nin altında olması halinde işlemin rekabet bakımından olumsuz etkilerinin birleşmenin yasaklanmasını gerektirecek düzeyde olmadığının varsayılabileceği belirtilmiştir. Planlanan işlem sonrasında, tarafların BHKP satışı pazarındaki pazar paylarının ayrı ayrı veya toplamda %(.....)’in altında olacağı, baskı ve yazı kâğıdı pazarı bakımından ise toplamda yaklaşık %(.....) civarında olacağı ifade edildiğinden dolayı, işlemin neticesinde pazar kapamaya sebebiyet verecek bir yoğunlaşmanın meydana gelmeyeceği değerlendirilmektedir. İlaveten, gerek küresel anlamda gerekse de Türkiye’de, etkilenen pazarlarda faaliyet gösteren önemli rakiplerin bulunduğu dikkate alındığında, işlemin yatay seviyede herhangi bir rekabetçi endişeye sebep olmayacağı değerlendirilmektedir. (14) Bununla birlikte, tarafların üretimini gerçekleştirdiği odun kâğıt hamuru, baskı ve yazı kâğıdı üretiminde girdi niteliğinde kullanılabilmektedir. Tedarik zincirinin farklı seviyelerine yönelik işlemlerin değerlendirilmesinde teşebbüslerin faaliyet gösterdikleri pazarlar genellikle alt pazar ve üst pazar olarak ayrıma tabi tutulmaktadır. Bu kapsamda odun kâğıt hamurunun üst pazarı, baskı ve yazı kâğıdının ise alt pazarı oluşturduğu söylenebilecektir.
25-01/4-3 4/5 (15) Kurulun kâğıt sektörüne yönelik benzer bir kararında4; tarafların her ikisinin de Türkiye’de kurulu herhangi bir kâğıt hamuru veya kâğıt üretimi tesisi bulunmadığı ve Türkiye’de meydana gelen yatay seviyedeki örtüşmenin yalnızca Türkiye’deki müşterilere yapılan satışlardan kaynaklandığı dikkate alındığında, kâğıt üretimi ve kâğıt üretiminde kullanılan kâğıt hamuru üretimi pazarları açısından tarafların faaliyetleri arasında Türkiye’de herhangi bir dikey örtüşme olmadığı, tarafların küresel ölçekte de kâğıt üretiminde kullanılmak üzere birbirlerinden kâğıt hamuru tedariki gerçekleştirmedikleri, dolayısıyla küresel düzeyde de faaliyetleri arasında dikey bir ilişki bulunmadığı ifade edilmiştir. (16) Başvuruda; çoğu kağıt üreticisinin, kağıt hamuru üretim operasyonlarını dikey olarak entegre ederek üretimde ihtiyaç duyduğu kağıt hamurunu teşebbüs içinden temin ettiği, PE ve APP’nin ise arasında herhangi bir tedarik ilişkisi bulunmadığı gibi Türkiye’de herhangi bir üretim tesislerinin de yer almadığı belirtilmektedir. Ayrıca, tarafların Türkiye’den elde ettikleri ciro, ithalat vasıtasıyla Türkiye’ye yaptıkları satışlar neticesinde gerçekleşmektedir. Tarafların Türkiye’de üretim gerçekleştirmedikleri ve küresel düzeyde de aralarında herhangi bir tedarik ilişkisi bulunmadığından dolayı PE ve APP’nin Türkiye’deki faaliyetleri arasında mevcut bir dikey örtüşmenin bulunmadığı değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, gelecekte tarafların Türkiye’de üretim gerçekleştirme ihtimalinin varlığı göz önünde bulundurularak tarafların kâğıt hamuru ile baskı ve yazı kâğıdı pazarındaki faaliyetlerinin potansiyel bir dikey örtüşme oluşturabileceği ihtimaline karşılık anılan pazarlarda küreseldeki ve Türkiye’deki 2023 yılı tahmini pazar paylarını gösterir tablo aşağıda yer almaktadır. Tablo 2: PE ve APP’nin Kâğıt Hamuru ile Baskı ve Yazı Kâğıdı Pazarlarındaki Tahmini Pazar Payları (2023) TEŞEBBÜS Türkiye Pazar Payı (%) Küresel Pazar Payı (%) Kâğıt Hamuru Baskı ve Yazı Kâğıdı Kâğıt Hamuru Baskı ve Yazı Kâğıdı PE (.....) (.....) (.....) (.....) APP (.....) (.....) (.....) (.....) TOPLAM (.....) (.....) (.....) (.....) Kaynak: Bildirim Formu (17) Tablo 2’ye bakıldığında, PE ve APP’nin kâğıt hamuru ile baskı ve yazı kâğıdına ilişkin faaliyetlerinin potansiyel olarak dikey anlamda bir örtüşme meydana getirebileceği varsayımında dahi tarafların hem küreselde hem de Türkiye’de bahse konu her bir pazardaki 2023 yılı pazar paylarının, toplamda yaklaşık %(.....) seviyesinde olduğu görülmektedir. (18) Yatay Olmayan Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’da dikey birleşmeler bakımından birleşik teşebbüsün her bir pazardaki pazar payının %25’in altında olması halinde belirli istisnalar haricinde incelemenin derinleştirilmesine gerek olmadığı, bununla birlikte söz konusu eşiğin hukuken bağlayıcı olmadığı ve karine oluşturmadığı belirtilmiştir. Yer verilen açıklamalar ve veriler doğrultusunda, potansiyel bir dikey örtüşme olması durumunda dahi, tarafların pazar paylarının rekabetçi endişeler doğurmayacak seviyede olması ve daha önce bahsedildiği üzere söz konusu pazarlarda etkin, görece büyük ve önemli rakiplerin varlığı dikkate alındığında, işlem sonrasında rekabetçi endişe meydana gelmeyeceği değerlendirilmektedir. 4 Kurulun 17.06.2021 tarih ve 21-31/415-207 sayılı kararı.
25-01/4-3 5/5 (19) Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında bildirim konusu işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır. H. SONUÇ (20) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy