1/5 Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2024-4-062 (Devralma) Karar Sayısı : 25-04/108-61 Karar Tarihi : 06.02.2025 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Rıdvan DURAN B. RAPORTÖRLER : Bilge YILMAZ, Burçin GÜLEŞ, Orhan Enes ÖZERDEM C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Hacı Ömer Sabancı Holding AŞ Konaklar Mah. Selvili Sokak Sabancı Center Kule 2 Blok No:2 İç Kapı No:22 Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Hâlihazırda Mert KALAYCI tarafından kontrol edilen Uptechlabs Bilişim ve Elektronik Teknolojileri Sanayi ve Ticaret AŞ üzerinde Mert KALAYCI ile nihai olarak Hacı Ömer Sabancı Holding AŞ arasında ortak kontrol tesis edilmesi işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 18.12.2024 tarih ve 60378 sayı ile giren ve eksiklikleri 21.01.2025 tarihli ve 61664 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 30.01.2025 tarih ve 2024-4-062/Öİ sayılı Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Yapılan başvuruda; hâlihazırda Mert KALAYCI tarafından kontrol edilen Uptechlabs Bilişim ve Elektronik Teknolojileri Sanayi ve Ticaret AŞ (UPTECHLABS) üzerinde Mert KALAYCI ile nihai olarak Hacı Ömer Sabancı Holding AŞ (SABANCI HOLDİNG) arasında ortak kontrol tesis edilmesi işlemine izin verilmesi talep edilmiştir. (5) Bildirim konusu işlemin temelini Mert KALAYCI, Murat AŞKAR1, UPTECHLABS, Racy Ventures Yönetim Danışmanlığı AŞ (RACY VENTURES), Gökhan EYİGÜN, Orhun KÖSTEM ve Sabancı ARF İnovasyon ve Ticarileştirme AŞ (SABANCI ARF) arasında 25.07.2024 tarihinde imzalanan İştirak Sözleşmesi ve Pay Sahipleri Sözleşmesi oluşturmaktadır. (6) 2010/4 Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin üçüncü fıkrasında; “Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir. Bu tür işlemlerde, işlem taraflarının her biri devralan olarak kabul edilir.” hükmüne yer verilmiştir. 1 Murat AŞKAR UPTECHLABS’in %10 oranında B Grubu hisselerine sahiptir.
25-04/108-61 2/5 (7) Bu doğrultuda, bildirim konusunun Rekabet Kurulundan (Kurul) izin alınması gereken bir devralma niteliğinde olup olmadığının tespit edilebilmesi için ilk olarak bildirime konu olan işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında tam işlevsel bir ortak girişim niteliğini haiz olup olmadığı incelenmiştir. 2010/4 sayılı Tebliğ’in yukarıda yer verilen maddesi uyarınca ortak girişimler bakımından aranan koşullar; kurulan ortak girişim şirketinin, kurucu teşebbüsler tarafından “ortak kontrol” altında tutulması ve kurulan şirketin, “bağımsız bir iktisadi varlık” niteliği taşımasıdır. (8) Ortak kontrolün varlığının gerçekleşip gerçekleşmediğini tespit ederken ana teşebbüslerin eşit oy hakkına sahip olması veya karar organlarında eşit üyeyle temsil edilmesi; ana teşebbüslerden bazılarının azınlık paylarına sahip olmasına rağmen veto haklarını elinde bulundurması, oylamalarda ortak hareket edilmesi gibi hususlar belirleyici olmaktadır. Yani, ortak kontrol sadece hissedarlık yapısıyla değil, karar alma süreci, yönetim mekanizması, şirketin önemli kararlarında veto hakkının varlığı, hukuki/fiili olarak oy haklarının birlikte kullanılması ihtimalleri ve belirleyici oyun (casting vote - kesin neticeyi belirleyen oy) yokluğu gibi faktörlerin değerlendirilmesiyle, niceliksel olmaktan çok niteliksel olarak test edilen bir kavramdır. Tablo-1: UPTECHLABS’in Planlanan İşlem Sonrası Hissedarlık Yapısı İşlem Sonrası Hissedarlık Yapısı İşlem Sonrası Hissedarlık Yapısı Pay Sahibi Payların Nominal Değeri (TL) Pay Adedi Pay Oranı (%) Pay Sahibi Payların Nominal Değeri (TL) Pay Adedi Pay Oranı (%) Pay Grubu Mert KALAYCI (.....) (.....) (.....) Mert KALAYCI (.....) (.....) (.....) A Mert KALAYCI (.....) (.....) (.....) - SABANCI ARF (.....) (.....) (.....) C RACY VENTURES (.....) (.....) (.....) C Gökhan EYİGÜN (.....) (.....) (.....) C Orhun KÖSTEM (.....) (.....) (.....) C Murat AŞKAR (.....) (.....) (.....) Murat AŞKAR (.....) (.....) (.....) B TOPLAM 50.000 800 100 TOPLAM 250.000 250.000 100 A+B+C (9) İştirak Sözleşmesi ve İştirak Sözleşmesi’nin eki niteliğindeki Rekabet Kurulu Onayı Halinde Esas Sözleşme Tadil Tasarısı’nın incelenmesinden; üç kişiden oluşacak Yönetim Kurulu’nun ikisi A Grubu hisselere sahip olan Mert KALAYCI tarafından, biri ise C Grubu hisselere sahip olan SABANCI ARF, RACY VENTURES, Gökhan EYİGÜN ve Orhun KÖSTEM tarafından seçileceği, yönetim kurulunun üst düzey yöneticilerin atanması, yıllık bütçenin onaylanması gibi önemli ve stratejik kararlar alabilmesi için ise C Grubu hissedarlar tarafından seçilen yönetim kurulu üyesinin olumlu oyunun gerektiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla önemli ve stratejik kararların Mert KALAYCI ve adı geçen taraflarca birlikte alınabileceği anlaşılmakta olup bu kapsamda UPTECHLABS üzerinde ilgili teşebbüslerin ortak kontrol haklarının bulunduğu anlaşılmaktadır. (10) Ayrıca SABANCI ARF’in SABANCI HOLDİNG bünyesinde yer alan teşebbüslerden biri olduğu görülmektedir. İlaveten RACY VENTURES’un tek ve nihai hissedarı (.....) görevini yürütmektedir. Gökhan EYİGÜN ve Orhun KÖSTEM ise SABANCI HOLDİNG’in kendisi ve bazı iştiraklerinde2 Yönetim Kurulu üyesi olarak faaliyet 2 Gökhan EYİGÜN Afyon Çimento Sanayi T.A.Ş., Carrefoursa Carrefour Sabancı Ticaret Merkezi A.Ş., Çimsa Çimento Sanayi ve Ticaret A.Ş., DX Technology Services and Investment B.V., Sabancı İklim Teknolojileri A.Ş., Temsa Motorlu Araçlar Pazarlama ve Dağıtım A.Ş. ve Temsa Skoda Sabancı Ulaşım
25-04/108-61 3/5 göstermektedir. Kişiler veya gruplar arasında ekonomik ve ailesel/kişisel bağların bulunması durumunda tarafların çıkar birliği ve aynı ekonomik bütünlük içinde oldukları tespit edilebilmektedir. Bu çerçevede ortak kontrolün doğrudan tarafları SABANCI ARF, RACY VENTURES, Gökhan EYİGÜN ve Orhun KÖSTEM’in faaliyetleri gözetildiğinde SABANCI HOLDİNG ile ekonomik ve ailesel/kişisel bağlarının bulunduğu, bu doğrultuda UPTECHLABS üzerinde Mert KALAYCI ile nihai olarak SABANCI HOLDİNG tarafından ortak kontrol kurulacağı değerlendirilmektedir. (11) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’un (Kontrol Kılavuzu) 78. paragrafında belirtildiği üzere, “Bir teşebbüsün tek kontrolünün devralınması durumunda olduğu gibi, ortak kontrolün devralınması, devralan teşebbüslerin planlarına göre devralınan teşebbüsün işlem sonrasından itibaren tam işlevsel sayılmayacak olması halinde dahi, piyasada yapısal bir değişikliğe sebep olacaktır. Bu nedenle, birkaç teşebbüsün başka bir teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının ortak kontrolünü üçüncü kişilerden devralmalarını içeren ve 17. paragrafta belirtilen kriterleri karşılayan bir işlem, tam işlevsellik kriterini göz önünde bulundurmak gerekmeksizin, Tebliğ uyarınca Kanun kapsamında bir yoğunlaşma teşkil edecektir.” hükmü yer almaktadır. (12) Kontrol Kılavuzu’nun 78. paragrafındaki ifadeler doğrultusunda, ortak kontrolün hâlihazırda faal olan bir teşebbüs/işkolu üzerinde kurulması halinin tam işlevsellik kriterinin ayrıca değerlendirilmesine gerek olmaksızın bir yoğunlaşma teşkil edeceği değerlendirilmektedir. Bildirime konu işlem bakımından üzerinde ortak kontrol kurulması planlanan UPTECHLABS’in hâlihazırda faal bir ekonomik birim teşkil ettiği görülmektedir. Bu doğrultuda, UPTECHLABS’in tam işlevsellik kriterini sağlayıp sağlamamasından bağımsız olarak bildirim konusu işlemin bir yoğunlaşma teşkil ettiği ve ilgili piyasada yapısal bir değişikliğe sebebiyet vereceği anlaşıldığından, 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında devralma işlemi olarak değerlendirilmektedir. Tarafların ciro bilgilerinden, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin (a) ve (b) bentlerindeki ciro eşiklerinin aşılmadığı anlaşılmaktadır. (13) Diğer taraftan, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin ikinci fıkrası, “Türkiye coğrafi pazarında faaliyet gösteren veya ar-ge faaliyeti olan ya da Türkiye’deki kullanıcılara hizmet sunan teknoloji teşebbüslerinin devralınmasına ilişkin işlemlerde; birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde yer alan iki yüz elli milyon TL eşikleri aranmaz.” hükmünü amir olup aynı Tebliğ’in “Tanımlar” başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde teknoloji teşebbüsleri, “dijital platformlar, yazılım ve oyun yazılımı, finansal teknolojiler, biyoteknoloji, farmakoloji, tarım kimyasalları ve sağlık teknolojileri alanlarında faaliyet gösteren teşebbüsler veya bunlara ilişkin varlıklar” şeklinde tanımlanmıştır. (14) Başvuruda, UPTECHLABS’in gömülü sistem tasarımı, yazılım, LED aydınlatma teknolojileri, sensör teknolojileri, robotik, zirai teknolojiler, sağlık ve medikal teknolojiler alanlarında projeler geliştiren bir AR-GE ve teknoloji firması olduğu ifade edilmiştir. Bu çerçevede UPTECHLABS’in 2022/2 sayılı Tebliğ’de belirtilen “teknoloji teşebbüsü” niteliği taşıdığı görülmektedir. Bu kapsamda, dosya konusu işlemin izne tabi bir işlem olduğu anlaşılmıştır. Araçları A.Ş.’de Yönetim Kurulu Üyesi veya Yönetim Kurulu Başkan Vekili görevlerini yürütmektedir. Orhun KÖSTEM ise Akbank T.A.Ş., Carrefoursa Carrefour Sabancı Ticaret Merkezi A.Ş., Enerjisa Enerji A.Ş., Enerjisa Üretim Santralleri A.Ş., Kordsa Teknik Tekstil A.Ş., Sabancı İklim Teknolojileri A.Ş. ve Sabancı Üniversitesi’nde Yönetim Kurulu üyesi, Yönetim Kurulu Başkanı, Yönetim Kurulu Başkan Vekili veya Mütevelli Heyeti Üyesi görevlerini ifa etmektedir.
25-04/108-61 4/5 (15) Devre konu teşebbüs UPTECHLABS; dikey tarım3 ve bitki aydınlatma sistemleri4 alanında faaliyet göstermekte olup yeni nesil bitki üretim tesisleri teknolojilerinden LED aydınlatma sistemleri alanında projeler geliştiren bir AR-GE teşebbüsüdür. Bitki aydınlatma sistemleri içerisinde yer alan LED aydınlatmalar; enerji tasarrufu sağlaması, uzun ömürlü olması ve zararlı kimyasallar içermemesi vb. nedenlerle diğer ürünlerden ayrışarak bireysel ve kurumsal tüketiciler tarafından dikey tarımda en çok kullanılan teknolojidir. Bu noktada UPTECHLABS LED aydınlatma sistemleri, mobilya aydınlatma sistem tasarımları, modüler hidroponik raf sistemleri, kontrol kartları ve LED kartları alanlarında hizmet sunmaktadır. Tüketicilere sunulan hizmetlerde UPTECHLABS tarafından geliştirilen ve sistem entegrasyonlarının çalışmasını sağlayan gömülü sistem yazılımı kullanılmaktadır. (16) SABANCI ARF, RACY VENTURES, Gökhan EYİGÜN ve Orhun KÖSTEM aracılığıyla nihai olarak işlem tarafı olan SABANCI HOLDİNG, Sabancı Grubu’nun ana şirketidir. Sabancı Grubu ise doğrudan ya da dolaylı kontrolü altında bulunan şirketler aracılığıyla finansal hizmetler, lastik takviye malzemeleri, organize perakendecilik, tüketici elektroniği perakendeciliği, çimento, her türlü eşyanın ihracatı, e-dönüşüm hizmetleri, dijital platform hizmetleri, insan kaynakları tedariki hizmetleri, turizm ve otelcilik hizmetleri, enerji üretimi ve tedariki, motorlu kara taşıtlarının ticareti ve motorlu kara taşıtlarının imalatı pazarlarında faaliyet göstermektedir. Ortak kontrol taraflarından SABANCI ARF, temel olarak teknoloji girişimlerine ticarileştirme ve mentörlük, iş geliştirme ve müşteri bulma faaliyetlerinde destek hizmetleri sağlamaktadır. RACY VENTURES ise yönetim danışmanlığı alanında faaliyet göstermektedir. Bahsi geçen gerçek kişilerin ise faaliyetleri SABANCI HOLDİNG ve iştiraklerinin yönetiminde yer almakla sınırlıdır. (17) Sunulan bilgiler ışığında, işlem tarafı teşebbüslerin faaliyetleri bakımından Türkiye’de mevcut veya potansiyel yatay ve/veya dikey bir örtüşmenin meydana gelmeyeceği değerlendirilmiştir. (18) Yukarıda yer verilen inceleme ve değerlendirmeler sonucunda, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi kapsamında başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte olmadığı kanaatine varılmıştır. 3 Dikey tarım, bitkilerin geleneksel tarım yönteminde yatay tarlalar yerine dikey olarak sıralanmış katmanlarda yetiştirildiği, böylelikle başlıca arazi ve alan kullanımında tasarruf sağlayarak daha az su tüketimi sağlayan, yıl boyunca sürekli hasata imkân vererek verimliliği artıran, çevre dostu bir tarım yöntemidir. 4 Bitki aydınlatma sistemleri, bitkilerin fotosentez yapabilmeleri için doğal ortamda ihtiyaç duydukları ışık kaynağını yapay bir şekilde veren ve böylelikle bitkilerin sera, kapalı mekân ya da gün ışığının yetersiz olduğu benzer alanlarda büyümelerini ve gelişmelerini sağlayan ışık kaynaklarıdır.
25-04/108-61 5/5 H. SONUÇ (19) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy