1/27 Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-4-042 (Soruşturma/Uzlaşma) Karar Sayısı : 25-06/151-77 Karar Tarihi : 13.02.2025 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Cengiz ÇOLAK, Ayşe ERGEZEN, Rıdvan DURAN B. RAPORTÖRLER : Esma AKSU, Rabia BALTACI, Furkan ŞENEL, Melike ER C. İLGİLİ TARAF : - İntema İnşaat ve Tesisat Malzemeleri Yatırım ve Pazarlama AŞ Temsilcileri: Av. Dr. İ. Yımaz ASLAN, Av. Orhan ÜNAL, Av. Dilay YEŞİLYAPRAK Gazi Umur Paşa Sokak, Bimar Plaza 38/7-8 Balmumcu, 34349 Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: İntema İnşaat ve Tesisat Malzemeleri Yatırım ve Pazarlama AŞ’nin yeniden satışa konu ürünlerin satış fiyatlarını belirlemek, bayilerin ürün sunacağı bölge/yeniden satıcı/müşterilere ilişkin kısıtlamalarda bulunmak ve bayilerine rekabet yasağı ile tek elden alım yükümlülüğü getirmek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak Rekabet Kurulunun 04.07.2024 tarih ve 24-28/668-M sayılı kararı ile açılan soruşturma kapsamında, 06.02.2025 tarih ve 25-04/123-MUA sayılı uzlaşma ara kararına istinaden İntema İnşaat ve Tesisat Malzemeleri Yatırım ve Pazarlama AŞ tarafından gönderilen uzlaşma metni neticesinde, yürütülen soruşturmanın yeniden satıcıların satış fiyatlarının tespit edildiği iddiasına yönelik söz konusu teşebbüs bakımından uzlaşma ile sonlandırılması. (2) E. İDDİALARIN ÖZETİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 14.08.2023 tarih ve 41521 sayı ile intikal eden, 10.10.2023 tarih ve 43394 sayı ile ilave bilgi ve belgeler sunulan (.....)tarafından yapılan başvuruda özetle; - İntema İnşaat ve Tesisat Malzemeleri Yatırım ve Pazarlama AŞ’nin (İNTEMA) Eczacıbaşı Holding bünyesinde inşaat malzemesi üretimi ve dağıtımı alanında faaliyet gösterdiği, Vitra ve Artema markalarının tek satıcısı konumunda olması nedeniyle tekel gücüne sahip olduğu, - İNTEMA’nın satış sisteminin; merkezi ve bölge müdürlüklerinin showroom mağazaları ve çevrim içi satış sistemleri, dağıtıcı büyük bayiler, küçük ve orta ölçekli münhasır bayiler, Vitra Karo Sanayi Ticaret AŞ’nin (VİTRA KARO) satış noktası olan mağazalar ile küçük ve orta ölçekli tali bayilerden1 oluştuğu, (.....), - Başvuru sahibinin bağlantı şartlarını2 sağlamasına rağmen hedef ciroyu gerçekleştirmesini engellemek amacıyla İNTEMA’nın müşteri ve bölge kısıtlamasında bulunmak suretiyle başvuru sahibine satış ve ciro kaybı yaşattığı 1 “Tali Bayi” ifadesinden bu satıcıların İNTEMA ile arasında direkt olarak sözleşmesel ilişki bulunmayan ikincil nitelikli perakende satıcı olduğu değerlendirilmiştir. 2 Başvuruda bahsi geçen “bağlantı şartları” ifadesi yeniden satıcının prime hak kazanabilmesi için sağlaması gereken yıllık satış kotasıdır.
25-06/151-77 2/24 ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal ettiği, - İNTEMA’nın piyasadaki gücü nedeniyle bayi ve tali bayilerine eşit davranmayarak 4054 sayılı Kanun kapsamında ayrımcılıkta bulunduğu, - İNTEMA’nın başvuru sahibini pazardan dışlamaya yönelik davranışlarda bulunmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği, - İNTEMA tarafından sözleşmeli münhasır bayilerine, tali bayilerine ve Vitra satış noktası (VSN) olan mağazalara ayrı prim sisteminin uygulandığı, her yılın başında bayi ve tali bayilerin, bir önceki yıl yapmış oldukları satış ciroları üzerinden (.....) büyüme hedefi koyulduğu, yeniden satıcıların prime hak kazanmalarını zorlaştırmak için kotalarının artırıldığı ve ön avans ödeme bağlantısı vermeye zorlandıkları ve istenilen meblağda ön avans ödemesinde bulunmayan bayi ve tali bayilere yıl boyunca satış yapılmış olsa bile prim verilmediği, - İNTEMA’nın kendisine ait olan mağazalarda gerçekleştirdiği fiziksel satışlar ve çevrim içi satış yaptığı sanal mağazaları ile Decoverse Ev Dekorasyon AŞ (DECOVERSE), DSM Grup Danışmanlık İletişim ve Satış Tic. AŞ (TRENDYOL), D-Market Elektronik Hizmetler ve Tic. AŞ (HEPSİBURADA) ve Doğuş Planet Elektronik Ticaret ve Bilişim Hizmetleri AŞ (N11) gibi çevrimiçi satış platformlarında bulunan mağazaları üzerinden gerçekleştirdiği internet satışlarında bayilerinin satış yapamayacağı düzeyde indirim uygulayarak haksız rekabette bulunduğu, - İNTEMA tarafından başvuru sahibinin müşterilerinin İNTEMA çevrim içi satış sitelerine yönlendirildiği ve - İNTEMA’nın yılın başında yazılı olarak tali bayilerine koşulları yerine getirmeleri halinde taahhüt ettikleri prim faturalarını yıl sonunda mali bilançolarda gider göstererek düşük vergi ödediği ve yıl içinde satış artırmaya yönelik ürün satış kampanyalarında indirimli ürün fiyatlarını münhasır bayilerine normal alış fiyatlarından fatura ettiği, böylece cirosunu ve mali bilanço verilerini yüksek göstererek borsada yatırımcıları zarara uğrattığı ifade edilmiş ve İNTEMA’nın piyasada tekel ve kartel oluşturduğu belirtilerek gereğinin yapılması talep edilmiştir. (3) F. DOSYA EVRELERİ: Başvuruya ilişkin hazırlanan 15.11.2023 tarih ve 2023-4-042/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu, Rekabet Kurulunun (Kurul) 23.11.2023 tarihli toplantısında görüşülerek İNTEMA hakkında 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca önaraştırma yapılmasına 23-54/1063-M sayı ile karar verilmiştir. Söz konusu önaraştırma kapsamında, 28.05.2024 tarihinde İNTEMA’da yerinde inceleme gerçekleştirilmiş ve teşebbüsten bazı bilgi ve belgeler talep edilmiştir. Talep edilen bilgi ve belgelere ilişkin İNTEMA tarafından gönderilen cevabi yazı 07.06.2024 tarih ve 52752 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Önaraştırma sonucunda düzenlenen 26.06.2024 tarihli ve 2023-4-042/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, Kurulun 04.07.2024 tarihli toplantısında ele alınmış ve İNTEMA’nın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespitine yönelik olarak aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına 24-28/668-M sayı ile karar verilmiştir. (4) 18.07.2024 tarih ve 92761 sayılı Soruşturma Bildirimi İNTEMA’ya elektronik olarak tebliğ edilmiş, söz konusu bildirim İNTEMA tarafından 23.07.2024 tarihinde tebellüğ edilmiştir. Bunun akabinde İNTEMA tarafından Kurum kayıtlarına 06.08.2024 tarih ve 54910 sayı ile intikal eden dilekçe ile uzlaşma başvurusu yapılmış olup başvuruda özetle; 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrası kapsamında; İNTEMA’nın yeniden satıcılarının satış fiyatlarına müdahale etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4.
25-06/151-77 3/24 maddesini ihlal etmiş olabileceği isnadı bakımından uzlaşma sürecinin başlatılması talep edilmiştir. Bunun yanı sıra İNTEMA tarafından Kurum kayıtlarına 09.08.2024 tarih ve 55066 sayı ile intikal eden bir diğer dilekçe ile taahhüt başvurusu yapılmış olup söz konusu başvuruda özetle; 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında, - İNTEMA’nın aktif/pasif ayrımı gözetmeksizin yeniden satıcıların satış yapacağı müşteri ve bölgelere yönelik kısıtlamalarda bulunmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal etmiş olabileceği ve - İNTEMA’nın farklı bayilik statüsünde yer alan bayilerle imzaladığı bayilik sözleşmelerinde yer alan rekabet yasağı ile tek elden alım yükümlülüğüne ilişkin getirilen kısıtlamaların 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında değerlendirilebileceği hususundaki rekabet sorunlarını giderebilmek üzere taahhüt sunma sürecinin başlatılması talep edilmiştir. Başvuruda herhangi bir taahhüde yer verilmemiş yalnızca İNTEMA’nın taahhüt sunma talebinde bulunduğu ifade edilmiştir. (5) İNTEMA tarafından Kurum kayıtlarına intikal ettirilen taahhüt ve uzlaşma beyanlarına yönelik olarak 26.08.2024 tarih ve 2023-4-042/BN-01 sayılı Bilgi Notu hazırlanmıştır. Bilgi Notu Kurulun 28.08.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 24-35/854-M sayı ile; - İNTEMA’nın bayilik sözleşmelerinde yer alan rekabet etmeme yükümlülüğü ile tek elden alım yükümlülüğüne ilişkin sözleşme hükümlerine ve bayilerin ürün sunacağı bölge/yeniden satıcı ve müşterilere ilişkin kısıtlamalarda bulunduğu şüphesi doğuran eylemlerine ilişkin taahhüt sunma talebinin kabulüne, - İNTEMA’nın bayilerinin yeniden satış fiyatlarını belirleme eylemine ilişkin uzlaşma talebinin kabul edilerek uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir. (6) Kurulun anılan kararı doğrultusunda 13.09.2024 tarihinde İNTEMA ile Kurum merkezinde taahhüt ve uzlaşma görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik’in (Uzlaşma Yönetmeliği) 6. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca uzlaşma tarafı teşebbüs hakkında ileri sürülen iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği ve kapsamı, ticari sır ve diğer gizli bilgiler korunarak ihlal isnadına dayanak teşkil eden bilgi, belge ve bulgular, sürecin uzlaşma ile neticelenmesi halinde uygulanabilecek indirim oranı ve teşebbüse uygulanabilecek idari para cezası aralığı hususlarına ilişkin olarak İNTEMA yetkililerinin bilgi edinmesi sağlanmıştır. Uzlaşma görüşmesi sonrasında, idari para cezasının tespitinde dikkate alınması talep edilen hafifletici sebeplere ilişkin İNTEMA tarafından sunulan cevabi yazı, 02.09.2024 tarih ve 55774 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (7) Teşebbüs ile gerçekleştirilen toplantının ardından İNTEMA’nın yeniden satıcılarının faaliyetlerine yönelik bölge ve müşteri kısıtlaması getirmesine ve bayilik sözleşmelerinde yer alan rekabet etmeme yükümlülüğü ile tek elden alım yükümlülüğüne ilişkin sözleşme hükümleri ve eylemlerinin yarattığı rekabet sorunlarının çözümü için hazırladığı taahhüt metni, 02.12.2024 tarih ve 59663 sayılı yazı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (8) Ayrıca İNTEMA tarafından Yetkili Satıcılık Sözleşmesi’nin 6/a maddesinde yer alan “Rekabet Etmeme Yükümlülüğü” düzenlemesine yönelik muafiyet değerlendirmesini içeren açıklamalar, 02.12.2024 tarih ve 59661 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
25-06/151-77 4/24 (9) İNTEMA’nın taahhüt metni ve yetkili satıcılarıyla imzaladığı Yetkili Satıcılık Sözleşmesi’nin 6. maddesinin (a) bendinde yer alan rekabet etmeme yükümlülüğüne 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında muafiyet tanınması talebi kapsamında hazırlanan 04.02.2025 tarihli ve 2023-4-042/BN-03 sayılı Bilgi Notu görüşülerek, 06.02.2025 tarih ve 25-04/123-68 sayı ile karara bağlanmıştır. (10) Ayrıca uzlaşma görüşmeleri neticesinde İNTEMA’nın uzlaşma sürecinin devam etmesi yönündeki beyanı doğrultusunda hazırlanan 2023-4-042/BN-03 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 06.02.2025 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 25-04/123-MUA sayı ile karar verilmiştir. İlgili uzlaşma ara kararı İNTEMA tarafından 06.02.2025 tarihinde tebellüğ edilmiş, uzlaşma ara kararına istinaden İNTEMA tarafından hazırlanan uzlaşma metni 10.02.2025 tarih ve 62795 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Bu bakımdan İNTEMA tarafından gönderilen uzlaşma metninin süresi içerinde Kuruma ulaştığı tespit edilmiştir. (11) Yukarıda yer verilen süreç sonucunda hazırlanan 11.02.2025 tarihli ve 2023-4-042/BN-04 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda özetle; Kurulun 06.02.2025 tarihli ve 25-04/123-MUA sayılı uzlaşma ara kararı ile İNTEMA tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde, anılan teşebbüs hakkındaki soruşturmanın bayilerin yeniden satış fiyatlarının tespiti iddiası bakımından uzlaşma usulü ile sonlandırılabileceği ifade edilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İlgili Taraf Hakkında Bilgi: İNTEMA (12) 1978 yılında kurulmuş olan İNTEMA, Eczacıbaşı Yapı Ürünleri grubunda yer alan bir teşebbüs olup Türkiye pazarında ana faaliyet alanı olarak banyo ürünleri satışını gerçekleştirmektedir. Bu kapsamda İNTEMA, başta Vitra ve Artema markalı olmak üzere; seramik sağlık gereçleri, tamamlayıcı ürünler, armatürler, gömme rezervuarlar, banyo aksesuarları, banyo mobilyaları ve yıkanma alanı ürünlerinin üretimi, dağıtımı, satışı ve pazarlaması alanında faaliyet göstermektedir. Bunların yanı sıra İNTEMA tarafından, üçüncü kişilerce üretilen mutfak ürünlerinin (mutfak, mutfak tezgâhı, mutfak cihazları/ankastre ürünleri, eviye vb. ürünler) dağıtım, satış ve pazarlaması da yapılmaktadır. Teşebbüs sadece İNTEMA mağazaları ile sınırlı olmak üzere, Vitra Karo markalı seramik kaplama malzemeleri satışı da yapmaktadır. (13) İNTEMA’nın herhangi bir bağlı şirketi ya da iştiraki bulunmamaktadır. Diğer taraftan İNTEMA, Eczacıbaşı Yapı Ürünleri grubu bünyesindeki bir şirkettir. Eczacıbaşı Yapı Ürünleri grubu içerisinde yer alan Eczacıbaşı Yapı Gereçleri San. ve Tic. AŞ (EYAP) ile VİTRA KARO unvanlı teşebbüsler de yapı ürünleri grubunda faaliyet göstermektedir. EYAP; seramik sağlık gereçleri, armatür, küvet, duş tekneleri, tamamlayıcı ürünler, gömme rezervuarlar gibi ürünlerinin üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermekte olup ağırlıklı olarak yurt dışına satış gerçekleştirmekte ve yurt içi satışlarını ise yalnızca grup şirketi olan İNTEMA’ya gerçekleştirmektedir. VİTRA KARO ise seramik kaplama malzemelerinin üretimi ve satışı alanında faaliyet göstermektedir. H.2. İlgili Pazar H.2.1 Sektöre İlişkin Genel Bilgi (14) Soruşturma kapsamında, yapı ürünleri grubunun içinde yer alan banyo ürünleri pazarında ürettiği ürünlerin hem perakende hem bayi kanalıyla dağıtım, satış ve pazarlaması faaliyetini yürüten İNTEMA’nın satışını gerçekleştirdiği ürünlere ve bu
25-06/151-77 5/24 ürünlere ilişkin bilgi verilmesi uygun görülmüştür. İNTEMA’nın faaliyetleri genel anlamıyla banyo ürünleri başlığı altında toplanabilecektir. İnşaat sektörünün bütünleyicisi bir pazar olarak değerlendirilen banyo ürünleri başlığı altında: - Seramik Sağlık Gereçleri: Lavabolar (çanak, etajerli, tezgah altı, tezgah üstü, monoblok), klozetler (yerden, asma, takım, seramik rezervuar, bideler, pisuvarlar, hela taşları vb.) - Tamamlayıcı Ürünler: Klozet iç takımları, klozet kapakları vb. - Armatürler: Musluk, batarya, stop valfı, duşlar vb. - Gömme Rezervuarlar: Asma klozet, hela taşı ve alçıpan vb. - Banyo Aksesuarları: Sabunluk, havluluk, raf vb. - Banyo Mobilyaları: Lavabo dolabı, boy dolabı, ayna vb. - Yıkanma Alanı Ürünleri: Duş kanalı, duş teknesi, küvet vb. gibi alt kırılımlar bulunmaktadır. (15) Söz konusu banyo ürünleri hem perakende olarak hem de toptan kanalda satılabilmektedir. Perakende satışlar genelde son kullanıcılara yönelik iken, toptan satış kanalı içerisinde yetkili satıcılar, Vitra satış noktaları (VSN’ler), tali bayiler ve yapı marketleri, ayrıca konut/site projeleri, şantiyeler, otel, hastane projelerine yapılan satışlar gibi görece büyük satışları kapsamına alan toplu işler ve projeler yer almaktadır. (16) Bu tür ürünlerde toplam satış içinde ihracatın önemli bir payının olduğu, armatür ve vanalarda ihracatın üretimin %40’ına yaklaştığı, seramik sağlık gereçlerinde bu oranın %25-35 oranında seyrettiği, yurtdışı satış ağlarının kurulduğu, yurtiçi satışlarda bölge müdürlüklerine bağlı ana bayi ve bayilerin bulunduğu ve satışların büyük çoğunluğunun bayilik ağları üzerinden gerçekleştiği, yapı marketlerin pazardaki payının bayi kanalıyla faaliyet gösteren üretici teşebbüslere kıyasla daha düşük seviyede seyrettiği hususları tespit edilmiştir3. (17) Türkiye banyo ürünleri piyasasında faaliyet gösteren çok sayıda üretici teşebbüs ve ithal marka mevcuttur. Banyo ürünleri açısından İNTEMA’nın Türkiye pazarında başlıca rakipleri; Kaleseramik Çanakkale Kalebodur Seramik San. AŞ (KALE), Elmor Tesisat Malzemesi Tic. AŞ (ECA-SEREL), Duravit Yapı Ürünleri San. ve Tic. AŞ (DURAVİT), Grohe İç ve Dış Ticaret AŞ (GROHE), Hansgrohe Armatür Ltd. Şti (HANSGROHE), Çanakçılar Seramik San. ve Tic. AŞ (CREAVİT), Heriş Seramik ve Tur. San. AŞ (GÜRAL), Bien Yapı Ürünleri San. Tur. ve Tic. AŞ (BİEN), İdevit Seramik Sıhhı Tesisat Malz. San. ve Tic. AŞ (İDEVİT), Sanikey Seramik Sağlık Gereçleri San. Tic. AŞ (BOCCİNİ), Ece Holding AŞ (ECE), Alvit-Bartın Seramik San. ve Tic. AŞ (ALVİT), Ece Armatür San. Tic. AŞ (NEWARC), Turkuaz Seramik AŞ (TURKUAZ) ve Ece Banyo Gereçleri Sanayi ve Ticaret AŞ (ECE BANYO) olup pazarda faaliyet gösteren daha birçok yerli ve yabancı oyuncu mevcuttur. Duravit, Grohe gibi markalar Türkiye’ye ithal edilmekteyken, Vitra, ECA ve Creavit gibi markalar yerli olarak üretilmektedir. (18) Banyo ürünleri piyasası pek çok alt segment ve ürüne ayrılabilecek olmakla birlikte, bu ürünlerden seramik sağlık gereçleri, armatür ürün grupları ve gömme rezervuar satışları İNTEMA’nın cirosunun çok büyük bir bölümünü oluşturduğundan, aşağıdaki tablolarda bu ürün grupları özelinde 2023 yılına ilişkin İNTEMA’nın ve rakiplerinin pazar paylarına yer verilmektedir: 3 Tesisat İnşaat malzemeleri Federasyonu Sektör Araştırma Raporu, 2016 (Erişim Tarihi 15.06.2024)
25-06/151-77 6/24 Tablo-1: Seramik Sağlık Gereçleri Pazar Payları (%) (2023)4 Firma İsmi Seramik Sağlık Gereçleri (Ciro) Seramik Sağlık Gereçleri (Adet) İNTEMA (.....) (.....) ECA-SEREL (.....) (.....) KALE (.....) (.....) CREAVİT (.....) (.....) TURKUAZ (.....) (.....) Diğer5 (.....) (.....) Toplam 100,0 100,0 Kaynak: Cevabi Yazı Tablo-2: Armatür Pazar Payları (%) (2023)6 Firma İsmi Armatür (Ciro) Armatür (Adet) ECA-SEREL (.....) (.....) İNTEMA (.....) (.....) NEWARC (.....) (.....) HANSGROHE (.....) (.....) GROHE (.....) (.....) Diğer7 (.....) Toplam 100,0 100,0 Kaynak: Cevabi Yazı Tablo-3: Gömme Rezervuar Pazar Payları (%) (2023)8 Firma İsmi Gömme Rezervuar (Ciro) Gömme Rezervuar (Adet) İNTEMA (.....) (.....) ECA-SEREL (.....) (.....) KALE (.....) (.....) CREAVİT (.....) (.....) GEBERİT (.....) (.....) Diğer9 (.....) (.....) Toplam 100,0 100,0 Kaynak: Cevabi Yazı (19) Yukarıdaki tablolar karşılaştırıldığında, İNTEMA’nın seramik sağlık gereçleri ve gömme rezervuar ürün gruplarında adet ve ciro bazında pazarda birinci sırada olduğu, armatür ürün pazarında ise ikinci sırada bulunduğu, ECA-SEREL’in ise ciro bazında %(.....); adet bazında ise %(.....)’lık pazar payı ile armatür ürünlerinde pazar lideri olduğu görülmektedir. Banyo ürünlerine yönelik pazar payı verileri incelendiğinde, İNTEMA’nın pazarda güçlü bir konuma sahip olduğu, ECA-SEREL, KALE, CREAVİT, TURKUAZ, NEWARC, HANSGROHE ve GROHE gibi önemli rakiplerin de pazarda faaliyet gösterdiği görülmektedir. Ayrıca her bir banyo ürünü kırılımında pazar payı %1’in altında olan çok sayıda teşebbüs de bulunmaktadır. Örneğin, banyo mobilyaları alt ürün grubunda mobilyacılar, marangozlar gibi sayısız oyuncu faaliyet göstermektedir. 4 Gfk Araştırma Hizmetleri AŞ (Growth from Knowledge, GFK) 2023 yılı raporu kaynak alınmıştır. 5 Türkiye’de banyo ürünleri piyasasının faaliyet gösteren ve pazar payı %1’in altında 40 adet teşebbüs veya markanın pazar payını belirtmektedir. 6 GFK 2023 yılı raporu kaynak alınmıştır. 7 Türkiye’de banyo ürünleri pazarında faaliyet gösteren ve pazar payı %1’in altında 40 adet teşebbüs veya markanın bulunduğu belirtilmektedir. 8 GFK 2023 yılı raporu kaynak alınmıştır. 9 Türkiye’de banyo ürünleri piyasasının faaliyet gösteren ve pazar payı %1’in altında 40 adet teşebbüs veya markanın pazar payını belirtmektedir.
25-06/151-77 7/24 (20) Mutfak ürünleri açısından ise İNTEMA’nın pazar payı ihmal edilebilecek kadar düşük seviyelerde (%0,05’in altında) seyretmekte olup İNTEMA tarafından pazar ve rakiplerin pazar paylarının istikrarlı şekilde takip edilemediği ya da bir raporlama hizmeti alınmadığı belirtilmiştir. Bununla birlikte pazarda faaliyet gösteren çok sayıda irili ufaklı teşebbüs/marka mevcut olduğundan pazarın parçalı ve rekabetçi bir yapıya sahip olduğu ifade edilmiştir. (21) Seramik kaplama malzemeleri ve seramik sağlık gereçleri ürünleri pazarındaki oyuncular ile bunların pazar paylarının incelendiği 01.06.2016 tarih ve 16-19/318-145 sayılı kararda da, sözü edilen alanlarda çok sayıda oyuncu olduğu, söz konusu oyuncuların birbirlerinin önemli rakipleri olduğu değerlendirilmiştir. GFK verileri kapsamında banyo ürünleri açısından Türkiye pazarında ürün grubu özelinde İNTEMA’nın başlıca rakipleri şu şekilde özetlenebilecektir; • Seramik Sağlık Gereçleri-Tamamlayıcı Ürünler: KALE, ECA-SEREL, CREAVİT, TURKUAZ, ECE, BOCCHİ, DURAVİT • Armatür-Banyo Aksesuarları: ECA-SEREL, KALE, NEWARC, ADELL, GPD, GROHE, HANSGROHE, TEMA, NSK • Gömme Rezervuar: KALE, ECA-SEREL, CREAVİT, TURKUAZ, GEBERİT, BOCCHİ, ECE • Banyo Mobilyası: ORKA, KALE, DURAVİT • Yıkanma Alanı: HÜPPE, KABİNET (22) Yukarıda yer verilen bilgiler doğrultusunda belirtilmesi gereken diğer bir husus pazarın karmaşık yapısıdır. Pazar çok sayıda oyuncu içerdiği gibi, her bir oyuncunun çeşitli segmentlere hitap eden, diğer deyişle temel olarak kalite ve fiyat bazında değişkenlik gösteren birden fazla markası bulunmakta, söz konusu markalar ise çok sayıda ve özellikte ürün ihtiva etmektedir. Banyo ürünleri alanında faaliyet gösteren teşebbüsler, yıllık olarak belirledikleri liste fiyatlarını yılın başında kendi internet sitelerinde yayımlamakta, ayrıca bu listeleri kendi ürünlerini satan bayilere de göndermektedir. Bu sayede rakip firmalar birbirlerine ait ürün çeşitlerine, bunların özelliklerine ve fiyat listelerine kolaylıkla ulaşabilmektedir. Söz konusu fiyat listeleri bayilerin ve müşterilerin fiyatlar konusunda bilgi sahibi olmasına, bu sayede farklı markaların ürünlerine yönelik fiyat karşılaştırması yapabilmesine imkân vermektedir. H.2.2. İlgili Ürün Pazarı (23) Soruşturma kapsamında, İNTEMA’nın banyo ürünlerini ürettiği; bu itibarla anılan sınıflandırmalardan banyo ürünlerinin esas alınabileceği değerlendirilmektedir. Yapı ürünleri grubunda yer alan banyo ürünleri; seramik sağlık gereçleri, tamamlayıcı ürünler, armatürler, gömme rezervuarlar, banyo aksesuarları, banyo mobilyaları ve yıkanma alanı ürünlerinden oluşmaktadır. (24) Banyo ürünleri; - seramik sağlık gereçleri ürün grubu; lavabolar (çanak, etajerli, tezgah altı, tezgah üstü, monoblok), klozetler (yerden, asma, takım, seramik rezervuar, bideler, pisuvarlar, hela taşları vb.), - tamamlayıcı ürünler; klozet iç takımları, klozet kapakları vb., - armatürler; musluk, batarya, stop valfı, duşlar vb.; - gömme rezervuarlar asma klozet, hela taşı ve alçıpan vb., - banyo aksesuarları; sabunluk, havluluk, raf vb.,
25-06/151-77 8/24 - banyo mobilyaları; lavabo dolabı, boy dolabı, ayna vb. ve - yıkanma alanı ürünleri; ise duş kanalı, duş teknesi, küvet vb. şeklinde kendi içerisinde de alt gruplara ayrılmaktadır. (25) Yukarıda ismi geçen her bir ürün grubu, diğer ürün gruplarından ayrışmaktadır. Ayrıca bu ürünler, kendi içerisinde de kullanım özellikleri açısından birçok alt segmente ayrılabilmektedir. Örneğin armatürler tasarruflu, ergonomik, zaman ayarlı, termostatik10, fotoselli11; bir rezervuar gömme, duvar önü, klozet üstü ve asma gibi farklı türlere ayrılabilmektedir. Anılan ürünler ilgili ürün pazarı değerlendirmesinde banyo ürünleri ana başlığının altında seramik sağlık gereçleri, tamamlayıcı ürünler, armatürler, gömme rezervuarlar, banyo aksesuarları, banyo mobilyaları ve yıkanma alanı ürünleri gibi alt başlıklar halinde incelenebileceği gibi her bir alt ürün kırılımı özelinde de pazar tanımına gidilebilecektir. Bu kapsamda ilgili ürün pazarı değerlendirmesinde hangi ayrıma gidileceğinin tespiti için ürünlerin başta tüketici gözünde nitelikleri, kullanım amaçları ve fiyatları açısından benzer olmaları ve birbirleriyle ikame olup olmadığı belirlenmelidir. (26) Öncelikle yukarıda anılan ürünlerin nitelik ve kullanım amaçları ile fiyat bakımından farklılaştığı açıktır. Başka bir deyişle her bir banyo ürünü, kullanım amacı açısından ikame edilemeyecek şekilde bir diğerinden ayrışmaktadır. Ürün grupları içerisinde yer alan ürünler ise tüketiciler için farklı özelliklere sahip olduğu gibi farklı amaçlar için de kullanılmaktadır. Örnek vermek gerekirse, “armatür” talep eden bir tüketici fiyat düzeyine bakarak “gömme rezervuar” talep etmeyecek veya “lavabo” satın almak isteyen tüketici “klozet” talep etmeyecektir. (27) Buradan hareketle hem söz konusu ürün grupları arasında hem de ürün grupları içindeki ürünler arasında ikame ilişkisi söz konusu olmamakta, bu ürünler tüketicilerin kullanım amaçları ve ürünün niteliği bakımından birbirinden ayrılmaktadır. (28) Yukarıda yer verilen bilgiler kapsamda ilgili ürün pazarının “seramik sağlık gereçleri”, “tamamlayıcı ürünler”, “armatürler”, “gömme rezervuarlar”, “banyo aksesuarları” ve “banyo mobilyaları” ve “yıkanma alanı” vb. şeklinde her bir ürün grubu bazında tanımlanabileceği gibi ürünlerin her bir ürün grubu içerisinde de “lavabolar”, “klozetler”, “musluk”, “batarya” gibi alt segmentlere ayrılarak tanımlanabilmesi mümkündür. Dolayısıyla, dosya bakımından ilgili ürün pazarı “seramik sağlık gereçleri”, “armatürler”, ”gömme rezervuarlar” ve “mutfak ürünleri” pazarları olarak belirlenmiştir. H.2.3. İlgili Coğrafi Pazar (29) İlgili coğrafi pazar belirlenirken, ilgili mal ve hizmetlerin özellikleri ile tüketici tercihleri bakımından giriş engellerinin, ilgili bölge ile komşu bölgeler arasında teşebbüslerin pazar payları veya mal ve hizmetlerin fiyatları bakımından hissedilir bir farklılığın olup olmadığı gibi unsurlar dikkate alınmaktadır. İNTEMA, yapı malzemesi sektöründeki faaliyetlerini hem yurtiçinde hem de yurtdışında yürütmektedir. Diğer taraftan, dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerden, İNTEMA tarafından yürütülen faaliyetlerin ülke çapında gerçekleştirildiği ve bu faaliyetlerin rekabet koşullarında bölgeler bazında belirgin farklılık göstermediği anlaşılmaktadır. (30) Bu kapsamda inceleme konusu ilgili ürün pazarlarında yer alan ürünler bakımından pazara giriş, arz kaynaklarına ulaşım, üretim, dağıtım, pazarlama ve satış şartlarının 10 Armatürden akan suyun ani sıcaklık değişimlerini önleyerek ısı kontrolü sağlar. 11 Açma-kapama özelliğini üzerindeki sensörlerle sağlayan armatür türü.
25-06/151-77 9/24 bölgesel bir farklılık göstermediği göz önüne alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir. H.3. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Bilgi ve Belgeler12 H.3.1. Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Bulgular Bulgu-2 (31) 28.05.2024 tarihinde İNTEMA’da yapılan incelemede İNTEMA Dağıtım Kanalları Uzman Satış Sorumlusu (.....)’nın mobil cihazında bulunan “Bati Marmara” isimli WhatsApp grubundan elde edilen, “(.....)” olarak kayıtlı İNTEMA Batı Marmara Bölge Müdürü (.....), “(.....)” olarak kayıtlı İNTEMA Dağıtım Kanalları Uzman Satış Sorumlusu (.....), “(.....)” olarak kayıtlı Duru Lojistik AŞ Satış Görevlisi (.....)” olarak kayıtlı EYAP Dağıtım Kanalları Uzman Satış Sorumlusu (.....) arasındaki 07.06.2021 tarihli WhatsApp yazışmasının içeriği aşağıdaki gibidir: 07.06.2021 “ (.....): [İletilen mesaj] (.....): yanlış gruba yolladım ama olsun:) (.....)’ın gr fiyatını yukarıya çekelim biraz (.....): bu kadar uyguna satmaya gerek yok (.....): (.....): [“(.....)”] abi (.....)la sen konuşurmusun nasıl yapalım (.....): [“(.....)” abi (.....)a sen konuşurmusun nasıl yapalım” mesajı alıntılanmıştır.] Konuşuruz (.....): [“yanlış gruba yolladım ama olsun:) (.....)’ın gr fiyatını yukarıya çekelim biraz” mesajı alıntılanmıştır.] Tamamdır (.....)’in (.....)’i “Bati Marmara” isimli gruptan çıkardığına ilişkin sistem mesajı yer almaktadır. (.....): [“ ” mesajı alıntılanmıştır.] (.....)la konuştum şimdi, 549 dan girdim trendyol kendi komisyonunu kesip kampanyaya almış şuanda ürün yok zaten diyor, ben de baktım şu an ürün ve bu fiyat aktid değil (.....) 12 Tespitlerde yer alan belgelere orijinal halleri ile yer verilmiş, yazım hataları ve anlatım bozuklukları muhafaza edilmiştir. Belge içeriklerine yer verilirken soruşturma raporunda yer alan tespit numaralandırması esas alınmıştır.
25-06/151-77 10/24 Bilgine” Bulgu-4 (32) 28.05.2024 tarihinde İNTEMA’da yapılan yerinde incelemede İNTEMA Dağıtım Kanalları Satış Müdürü (.....)’nun mobil cihazından elde edilen ve ilgili mobil cihazda “(.....)” olarak kayıtlı EYAP E-Ticaret Müdürü (.....) ile İNTEMA Dağıtım Kanalları Satış Müdürü (.....) arasındaki 15.04.2022 tarihli WhatsApp yazışmasının içeriği aşağıdaki gibidir: 15.04.2022 “(.....):[İletilen mesaj]
25-06/151-77 11/24 (.....): Hepsiburada bizzat kendi satıyor bu fiyatlara [İletilen mesaj] (.....): Müdür ben nasıl satış yapacağım 2022-2 den [İletilen mesaj] (.....): Fiyatlara bak benim alisimdan çok çok ucuz [İletilen mesaj] (.....): Satıcı kim (.....): Satıcı bizzat Hepsiburada [İletilen mesaj] (.....): Adamın direk kendine mal vermişsiniz [İletilen mesaj] (.....): Bayi yazmış bana (.....): Gordm (.....): Sorusu anlamadım ersan (.....): Fiyat yok (.....): Hemen al sonra ode mi sorun (.....): Sorun ne (.....): Fiyat bakmadım (.....): Sahadayım (.....): 2500 e 250 (.....): Tek shot (.....): Sorunu solerseniz bakiim (.....): Indirim yok cunku (.....): Birtane üründe yeni listesne kaça gelirçyor (.....): Baktırma şansn var mı (.....): Toplantidaim ama onlari yeni aldi (.....): Zamli (.....): Baktiririn (.....): Bence hemen al sonra odeye (.....): Takiliolar da (.....): Baktırayım bir (.....): Ona yapcak bisi yij (.....): Yok (.....): Ödeme sorın değil bence (.....): Fiyat sorunu yoksa sorun olmaz (.....): Solid s peraken iskontosu %(.....) (.....): Büyük sorun (.....): Bakiorm (.....): Bi sn (.....): Böyleyse (.....): Birde 1000 tl indirm (.....): bi sn (.....) bakıcam (.....): Ol
25-06/151-77 12/24 (.....): Ok (.....): Root lar (.....) iskonto (.....): Hepsiburada ile (.....): telefonla konuştum (.....): 1 saate düzeltiyorlar (.....): Çok sağol (.....): ne demek (.....): şimdi kapattım telefonu (.....): hemen düzeltiyoruz dediler (.....): Millet aportta bekliyor (.....): farkındayım (.....): ama çok girmişler (.....): haklılar (.....): haksız değiller (.....): Ankara talileri girmiş bütün stoğu sipariş (.....): Mal gitti (.....): Nasıl mal gitti (.....): anlamadım (.....): Sip girmiş taliler (.....): Hb (.....): ne kadarlık girmişler (.....): Ben bilemem (.....): Ki (.....): Hepsiburadaya (.....): soriim bakiim bi (.....): çok giremezki (.....): bu ürünlerden stoğu yok (.....): max 20 adet var (.....): Root mesela (.....): (.....): Ok sağol (.....): Bu hafta başındaki stoğu (.....): Solid S varmış (.....): Solid s (.....): ama ona baktırıyorum (.....): ne kadarlık (.....): 120 er adst girmiş bir tali (.....): sipariş gelmiş (.....): bakıcam şid mi (.....): Ugraşma hiç o detayla (.....): Fiyata baksınlar yeter bence (.....): Sağolasın (.....): fiyat düzelio (.....): onu hallediyorum (.....): (.....): Bu haftaski Haftabaşındaki (.....): stoklarına baktım (.....): ”
25-06/151-77 13/24 Bulgu-5 (33) 28.05.2024 tarihinde İNTEMA’da yapılan yerinde incelemede İNTEMA Dağıtım Kanalları Satış Müdürü (.....)’nun mobil cihazından elde edilen ve ilgili mobil cihazda “(.....)” olarak kayıtlı EYAP E-Ticaret Müdürü (.....) ile İNTEMA Dağıtım Kanalları Satış Müdürü (.....) arasındaki 09.05.2022 tarihli WhatsApp yazışmasının içeriği aşağıdaki gibidir: 09.05.2022 “(.....):[İletilen mesaj] (.....): Hb de sistem çekmiş fiyatı galiba (.....): Bakabilir misin (.....): Duzelttiriyorm (.....): (.....): Sagol (.....): (.....): Düzeltince haberleşiriz (.....): Aynen” H.4. Değerlendirme H.4.1. 4054 Sayılı Kanun’un 4. Maddesi Kapsamında Yapılan Değerlendirme H.4.1.1. Yeniden Satış Fiyatının Tespitine İlişkin Teorik Çerçeve (34) 4054 sayılı Kanun’un “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar” başlıklı 4. maddesi uyarınca “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.” Bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde “mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” yasaklanan haller arasında sayılmıştır. (35) 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında görülen dikey anlaşmaların hangi hallerde grup muafiyetinden yararlanabilecekleri anılan Tebliğ’de açıklanmıştır. Buna göre, 2002/2 sayılı Tebliğ ile sağlanan grup muafiyeti, kural olarak, sağlayıcının dikey anlaşma konusu mal veya hizmetleri sağladığı ilgili pazardaki pazar payının %30’u aşmaması durumunda uygulanmaktadır. (36) 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca “Tarafların herhangi birisinin baskısı veya teşvik etmesi sonucu sabit veya asgari satış fiyatına
25-06/151-77 14/24 dönüşmemesi koşuluyla, sağlayıcının azami satış fiyatını belirlemesi veya tavsiye etmesi mümkündür.” Alıcıya bildirilen azami veya tavsiye nitelikteki satış fiyatlarının asgari veya sabit fiyata dönüşmemesi için, söz konusu fiyatların azami veya tavsiye niteliğinde olduğunun yayınlanan fiyat listelerinde ya da ürünün üzerinde açıkça belirtilmesi gerekmektedir. (37) Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un (Dikey Kılavuz) 18. paragrafında yeniden satış fiyatının tespiti uygulamasının doğrudan yapılabileceği gibi dolaylı olarak da gerçekleştirilebileceği ifade edilmektedir. Sağlayıcı teşebbüsler, akdetmiş oldukları dikey anlaşmalara açık hüküm koymak suretiyle alıcının satış fiyatını doğrudan belirlemelerinin yanı sıra, aynı ihlali değişik uygulamalar vasıtasıyla dolaylı yollarla da gerçekleştirebilmektedirler. Alıcının kâr marjının belirlenmesi, tavsiye fiyat niteliğinde ilan edilmiş bir fiyat seviyesinden alıcının uygulayabileceği indirim oranının en üst seviyesinin belirlenmesi, alıcıya tavsiye edilen fiyatlara uyduğu oranda ilave indirimler uygulanması ya da bu fiyatlara uymaması durumunda teslimatların geciktirilmesi, askıya alınması veya anlaşmanın sona erdirilmesi şeklinde alıcının tehdit edilmesi ya da fiilen bu tür cezai yaptırımların uygulanması yeniden satış fiyatının dolaylı yoldan belirlenmesine örnek olarak verilebilir. (38) Dikey Kılavuz’un 19. paragrafında ise, yeniden satış fiyatının belirlenmesi uygulamasına yönelik doğrudan veya dolaylı yöntemlerin, alıcıların uyguladığı fiyatların sağlayıcı tarafından izlenebildiği ve kontrol edilebildiği durumlarda daha etkili olabileceği belirtilmektedir. Örneğin, standart fiyat listelerinden farklı fiyatlardan satış yapan alıcıları rapor etme konusunda tüm alıcılara getirilecek bir yükümlülük sağlayıcının pazarda uygulanan fiyatları kontrol etmesini önemli ölçüde kolaylaştıracaktır. (39) Bu doğrultuda, sağlayıcıların yeniden satıcılarının yaptıkları satışlara yönelik yalnızca tavsiye fiyat verebildiği ve azami satış fiyatını belirleyebildiği, bunun haricinde yeniden satıcının asgari satış fiyatının belirlenmesi veya sabit fiyat oluşumuna sebebiyet verecek fiyat tespitinde bulunması eylemlerinin rekabet ihlali teşkil edeceği anlaşılmaktadır. H.4.1.2. Yeniden Satış Fiyatının Tespitine Yönelik Elde Edilen Bulgulara İlişkin Değerlendirmeler Bulgu-2 Hakkında Yapılan Değerlendirme (40) 07.06.2021 tarihinde İNTEMA çalışanları ile aynı ekonomik bütünlükte yer alan EYAP çalışanı arasında gerçekleşen Bulgu-2’de, İNTEMA Batı Marmara Bölge Müdürü (.....) tarafından çevrim içi pazaryerlerinde satış sunulan bazı İNTEMA ürünlerinin internet satış fiyatlarını içeren bir görsel paylaşılarak “yanlış gruba yolladım ama olsun:) (.....)’ın gr fiyatını yukarıya çekelim biraz. bu kadar uyguna satmaya gerek yok.” şeklindeki ifadelerde yeniden satıcıların internet satış fiyatlarının takip edildiği ve hâlihazırda geçerli olan fiyatlardan daha düşük seviyede satış yapan bayinin fiyatlarına ilişkin aksiyon alınmasının istendiği anlaşılmıştır. Yazışmanın devamında yer alan “(.....) konuştum şimdi, 549 dan girdim trendyol kendi komisyonunu kesip kampanyaya almış şuanda ürün yok zaten diyor, ben de baktım şu an ürün ve bu fiyat aktid değil (.....)(…)” ifadesinden ise söz konusu bayi ile fiyatı yükseltmesi konusunda iletişime geçildiği, buna karşılık bayi tarafından TRENDYOL isimli çevrim içi pazaryeri tarafından kampanya yapılması nedeniyle ürün fiyatının düşük olduğu ancak halihazırda ürünün satışta olmadığının belirtildiği ve ürünün satışta olup olmadığı hususunun İNTEMA çalışanı tarafından da teyit edildiği görülmüştür.
25-06/151-77 15/24 (41) Söz konusu yazışma incelendiğinde, İNTEMA çalışanları tarafından yeniden satıcılarının internet satış fiyatlarının takip edildiği, belirlenen satış fiyatından düşük bir fiyat ile satış yapılması halinde yeniden satıcılara fiyatların yükseltilmesi için uyarıda bulunulduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu bulgunun, aşağıda değerlendirmesine yer verilen diğer bulgularla birlikte ele alındığında, İNTEMA’nın bayilerin yeniden satış fiyatlarını belirlemeye yönelik politikasını ortaya koyması bakımından önemli olduğu tespit edilmiştir. Bulgu-4 Hakkında Yapılan Değerlendirme (42) 15.04.2022 tarihinde İNTEMA ve İNTEMA ile aynı ekonomik bütünlük içinde yer alan EYAP çalışanları arasında gerçekleşen Bulgu-4’e konu yazışmaların bir iç yazışma niteliğinde olduğu görülmektedir. Yazışmada İNTEMA çalışanı tarafından EYAP E-Ticaret Müdürüne HEPSİBURADA isimli çevrim içi platformda HEPSİBURADA tarafından satışa sunulan “Artema” markalı bataryalara ilişkin ekran görüntüleri gönderilmekte ve bir bayi tarafından ürünlerin fiyatlarının düşüklüğünden şikâyet edilerek bu fiyatların düzeltilmesi gerektiği ifade edilmektedir. EYAP E-Ticaret Müdürü tarafından ise konuşmanın devamında, HEPSİBURADA ile görüşüldüğü ve fiyatların bir saat içinde düzeltileceği yanıtı verilmektedir. (43) Yazışmanın içeriği incelendiğinde İNTEMA tarafından yeniden satıcısı HEPSİBURADA tarafından uygulanan fiyatlarda düzeltme yapıldığı anlaşılmaktadır. Söz konusu yazışmada EYAP yetkilisi tarafından sarf edilen “Fiyat sorunu yoksa sorun olmaz” ifadesinden; vade, taksitli ödeme gibi unsurlardan farklı olarak fiyat seviyesinin İNTEMA tarafından dikkate alındığı ve uygun görülenden düşük seviyede bulunan fiyatların sorun teşkil ettiği, “Hepsiburada ile telefonla konuştum 1 saate düzeltiyorlar” ifadesinden ise İNTEMA tarafından HEPSİBURADA ile iletişime geçildiği ve yeniden satıcının da derhal aksiyon alarak fiyatları istenen seviyeye çekeceği görülmektedir. (44) Söz konusu yazışma, aşağıda değerlendirmesine yer verilen Bulgu-5 ile birlikte ele alındığında, İNTEMA’nın yeniden satıcısı konumunda olan HEPSİBURADA’nın satış fiyatlarına müdahalede bulunduğu tespit edilmiştir. Bulgu-5 Hakkında Yapılan Değerlendirme (45) 09.05.2022 tarihinde İNTEMA ve İNTEMA ile aynı ekonomik bütünlük içinde yer alan EYAP çalışanları arasında gerçekleşen Bulgu-5’e konu yazışmaların bir iç yazışma niteliğinde olduğu görülmektedir. Yazışmada İNTEMA çalışanı tarafından HEPSİBURADA’da satışa sunulan “Artema” markalı lavabo bataryasına ilişkin link paylaşılmakta ve ürünün satış fiyatının HEPSİBURADA’nın sistem üzerinden gerçekleşen otomatik indirimi sebebiyle düşmüş olabileceği belirtilmektedir. Buna karşılık EYAP yetkilisi tarafından ise söz konusu fiyatın yükseltileceğine ilişkin “Duzelttiriyorm” ifadesiyle karşılık verilmektedir. (46) Söz konusu yazışma Bulgu-4 ile birlikte ele alındığında, İNTEMA tarafından çevrim içi pazaryerlerinde satışa sunulan İNTEMA ürünlerine ilişkin satış fiyatlarının takip edildiği ve düşük fiyatların yeniden satıcıyla iletişime geçilmek suretiyle yukarı seviyeye çekildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, İNTEMA’nın yeniden satıcısı konumunda olan HEPSİBURADA tarafından satışa sunulan ürünlerin satış fiyatlarına müdahalede bulunduğu tespit edilmiştir. H.4.1.3. 4054 Sayılı Kanun’un 4. Maddesi Kapsamında Yeniden Satış Fiyatının Tespiti Eylemine İlişkin Yapılan Genel Değerlendirme (47) Yukarıda yer verilen bilgi ve bulgular ile bunlara ilişkin tespit ve değerlendirmeler bir bütün halinde ele alındığında; İNTEMA çalışanları tarafından bayilerin yeniden satış
25-06/151-77 16/24 fiyatlarının, internet kanalı üzerinden satış personelleri tarafından takip edildiği ve belirlenen yeniden satış fiyatının altında satış gerçekleştirdiği tespit edilen bayilerin fiyatlarının bizzat İNTEMA çalışanları tarafından veya satış personelleri aracılığıyla, bayilerle iletişime geçilerek istenilen fiyat seviyesinde olmayan ürünlerin fiyatlarının yükseltilmesi için uyarılarda bulunulduğu anlaşılmıştır. Bu kapsamda, İNTEMA’nın Bulgu-2, 4 ve 5 kapsamında yeniden satıcılarının satış fiyatlarına müdahale etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği tespit edilmiştir. H.4.2. Uzlaşma Süreci ve İdari Para Cezasına İlişkin Değerlendirme (48) 27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete ile Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik (Yeni Ceza Yönetmeliği) yürürlüğe girmiştir. Böylelikle, 15 Şubat 2009 tarih ve 27142 sayı ile Resmi Gazete’de yayımlanan Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik isimli yönetmelik (Mülga Ceza Yönetmeliği) yürürlükten kaldırılmıştır. (49) Yeni Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinde idari para cezası belirlenirken öncelikle temel para cezasının hesaplanacağı; ardından ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak temel para cezasının arttırılmasının ve/veya cezadan indirim yapılmasının söz konusu olacağı düzenlenmektedir. (50) 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrasında: “Bu Kanun’un 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir.” hükmüne yer verilmiştir. (51) Teşebbüsler hakkında ceza tayini yapılırken, yeni Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan; “(1) Temel ceza oranı, başlangıç ceza oranına, koşulları bulunuyorsa, ihlalin süresi nedeniyle artırım yapılarak tespit edilir. (2) Başlangıç ceza oranı, özellikle, ihlal dolayısıyla gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı ile ihlalin niteliğinin açık ve/veya ağır olup olmadığı gözetilmek suretiyle belirlenir. (…)” hükümleri göz önünde bulundurulmuştur. (52) Yeni Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci ve ikinci fıkrası uyarınca başlangıç ceza oranının belirlenmesinde ilgili teşebbüslerin “ihlal dolayısıyla gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı ile ihlalin niteliğinin açık ve/veya ağır olup olmadığı” gibi hususların dikkate alınması gerekmiştir. (53) Yeni Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ise ihlalin süresinin temel para cezasının tespitinde dikkate alınacağı öngörülmektedir. Belirtilen hükme göre; (…) (3) Başlangıç ceza oranı; a) Bir yıldan uzun, iki yıldan kısa süren ihlallerde beşte biri oranında, b) İki yıldan uzun, üç yıldan kısa süren ihlallerde beşte ikisi oranında,
25-06/151-77 17/24 c) Üç yıldan uzun, dört yıldan kısa süren ihlallerde beşte üçü oranında, ç) Dört yıldan uzun, beş yıldan kısa süren ihlallerde beşte dördü oranında, d) Beş yıldan uzun süren ihlallerde bir katı oranında, artırılır.” hükmü göz önünde bulundurulmalıdır. (54) Ayrıca, temel para cezasının hesaplanmasından sonra aynı Ceza Yönetmeliği’nin 6. ve 7. maddeleri çerçevesinde ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak artırma ve/veya indirme yapılmaktadır. (55) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrasında “Soruşturmaya başlanmasından sonra Kurul, ilgililerin talebi üzerine veya resen, soruşturma sürecinin hızlı bitirilmesinden doğacak usuli faydaları ve ihlalin varlığına veya kapsamına ilişkin görüş farklılıklarını göz önüne alarak uzlaşma usulünü başlatabilir. Kurul, hakkında soruşturma başlatılan ve ihlalin varlığı ile kapsamını kabul eden teşebbüs veya teşebbüs birlikleri ile soruşturma raporunun tebliğine kadar uzlaşabilir.”, altıncı fıkrasında “Bu çerçevede Kurul, hakkında soruşturma açılan taraflara, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettikleri bir uzlaşma metni sunmaları için kesin bir süre verir. Verilen süre geçirildikten sonra yapılan bildirimler dikkate alınmaz. İhlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla soruşturma sonlandırılır.” ve yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir.” hükümleri yer almaktadır. (56) Uzlaşma Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrasında ise “Soruşturma tarafları uzlaşma taleplerini yazılı olarak Kuruma iletir. Kurul, 4 üncü maddenin ikinci fıkrasındaki hususları dikkate alarak bu talebi kabul veya ret edebileceği gibi varsa diğer tarafların da uzlaşma görüşmelerine davet edilmesine karar verebilir” düzenlemesi bulunmaktadır. (57) Bu kapsamda soruşturma tarafı İNTEMA uzlaşma talebinde bulunmuştur. Söz konusu başvuru üzerine Kurul tarafından 28.08.2024 tarih ve 24-35/854-M sayı ile uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine 13.09.2024 tarihinde İNTEMA vekilleri ve yetkilileri ile Kurum merkezinde uzlaşma görüşmesi gerçekleştirilmiştir. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 6. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca yapılan görüşmede teşebbüse isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, teşebbüs hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan başlıca belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir. (58) Uzlaşma görüşmeleri neticesinde alınan 06.02.2025 tarihli ve 25-04/123-MUA sayılı uzlaşma ara kararında, soruşturma sürecinin İNTEMA bakımından uzlaşma ile neticelenmesi halinde; 1. “İntema İnşaat ve Tesisat Malzemeleri Yatırım ve Pazarlama AŞ’nin yeniden satışa konu ürünlerin satış fiyatlarını belirleyerek 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, 2. Bu nedenle, İntema İnşaat ve Tesisat Malzemeleri Yatırım ve Pazarlama AŞ’ye 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve 27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrası, ikinci fıkrası ve 7. maddesinin (ç) bendi uyarınca 2023 yılı gayrisafi geliri üzerinden (.....) oranında olmak üzere 86.417.323,16-TL idari para cezası uygulanmasına,
25-06/151-77 18/24 3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik”in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına, 4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2023 yılı gayrisafi geliri üzerinden nihai olarak (.....) oranında ve 64.812.992,37-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına, 5. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca, uzlaşma metninin Kuruma gönderilebilmesi için işbu ara kararın tebliğinden itibaren anılan teşebbüse 15 gün süre verilmesine, 6. Uzlaşma metninin süresi içinde gönderilmemesi halinde, Kurulun işbu ara kararıyla bağlı olmadığına” karar verilmiştir. (59) Teşebbüs tarafından yapılan açıklamalarda, Kurulun yeniden satış fiyatının belirlenmesi ihlaline ilişkin emsal kararlarında13, markalar arası rekabetin yüksek olmasını, pazarın büyüyen ve dinamik bir yapıda bulunmasını, ihlalde davranışında bulunan teşebbüsün pazar gücüne haiz olmamasını etki değerlendirmesinde gözettiği ve idari para cezasının takdirinde hafifletici unsur olarak kabul edebildiği, bu doğrultuda sunulan pazar paylarından ve pazar hakkındaki bilgilerden görüldüğü üzere İNTEMA’nın ilgili ürün pazarlarında pazar gücüne haiz olmadığı ve rakiplerin rekabetçi baskısı altında olduğu, İNTEMA’nın 2022 yılında (.....) olan seramik sağlık gereçleri pazar payının 2023 yılında (.....)’e, 2022 yılında (.....) olan gömme rezervuar pazar payının 2023 yılında (.....)’ye olacak şekilde pazar payı kaybının bulunduğu ve Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2020-2023 yılları seramik sağlık gereçleri istatistik verilerine göre pazarın girişim ve miktar bazında büyüme eğiliminde olup henüz olgunlaşmış bir yapıdan uzak olmasının ihlal neticesinde gerçekleşmesi muhtemel zararı minimize ettiği ve ayrıca pazardaki rekabetçi yapıya Kurulun geçmiş tarihli kararlarında14 da yer verildiği dikkate alınarak İNTEMA açısından temel para cezasının alt sınırdan tayin edilmesinde ve/veya hafifletici unsur olarak gözetilmesi gerektiği ifade edilmiştir. (60) İhlal neticesinde gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığının tespiti için öncelikle teşebbüsün faaliyet gösterdiği ilgili ürün pazarlarındaki 2023 yılındaki pazar payları incelenmiştir. İNTEMA’nın seramik sağlık gereçleri, gömme rezervuar ve armatür ürün gruplarındaki pazar paylarının sırasıyla; (.....) ve (.....) olduğu tespit edilmiştir. Nitekim teşebbüslerin 2022 yılına göre pazar paylarında da ciddi bir gerileme olmamıştır. Dolayısıyla İNTEMA’nın ilgili ürün pazarlarındaki gücünün düşük olmadığı, buna bağlı olarak İNTEMA tarafından gerçekleştirildiği tespit edilen ihlalin sebep olduğu muhtemel zararın pazardaki etkisinin kısıtlı olduğu yönünde bir değerlendirme yapılamayacağına karar verilmiştir. (61) Teşebbüs tarafından ihlal nedeniyle gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararının düşük olduğuna ilişkin yapılan diğer açıklamalarda; 13 Kurulun 02.08.2007 tarih ve 07-63/767-275 sayılı Vira Kozmetik, 15.07.2009 tarih ve 09-33/725-165 sayılı Dagi Giyim, 25.11.2019 tarih ve 09-57/1365-357 sayılı KWS Türk, 23.09.2010 tarih ve 10-60/1251-469 Yatsan, 24.08.2006 tarih ve 06-59/773-226 sayılı Tükaş Teekanne ve 30.09.2021 tarih ve 21-46/672-336 sayılı Singer kararları. 14 Kurulun 01.06.2016 tarih ve 16-19/318-145 sayılı ve 13.02.2020 tarih ve 20-10/100-58 sayılı kararları.
25-06/151-77 19/24 - Bulgu-2’nin bir gömme rezervuarı konu edindiği fakat yazışmada belirtildiği üzere ürünün bulunmadığı ve fiyatın aktif olmadığı gerekçesiyle iletişimin niyet beyanı ile sınırlı kalması ve bulgunun konusunu oluşturan ürün ve muhatapların İNTEMA cirosu içerisinde kapladığı oranların tabloda yer verildiği üzere sınırlı olması dolayısıyla gerçekleşen bir zarar bulunmadığı ve zararının ağırlığının da son derece sınırlı kaldığı, - Bulgu-4’ün Solid S ve Root model lavabo bataryalarını konu edindiği ve İNTEMA yahut Artema markalı ürünlerin tamamını kapsamadığı, yazışmada tüketici olarak etkilenme potansiyelinin HEPSİBURADA olduğu ve tüm çevrimiçi pazaryerlerini kapsamadığı, bulguda yer alan “bu ürünlerde stoğu yok, max 20 adet var” ifadeleri dolayısıyla zararın ağırlığının sınırlı olduğu, bununla birlikte İNTEMA cirosu içerisinde bulguda yer alan lavabo bataryalarından elde edilen cironun, HEPSİBURADA’da ilgili ürünlerin satışından elde edilen cironun ve hatta e-ticaret kanalından elde edilen cironun düşük bir yer kapladığı, - Bulgu-4’e benzer şekilde Bulgu-5’in konusunu Artema marka Solid S model bataryanın oluşturması dolayısıyla Bulgu-4’e ilişkin açıklamaların Bulgu-5 için de geçerli olduğu, iletişimden yalnızca HEPSİBURADA’nın etkilenme potansiyelinin bulunduğu, yeniden satış fiyatına müdahale edilmiş olması durumunda Bulgu-5’teki yazışmanın oluşmaması gerektiği, HEPSİBURADA fiyatlarına müdahale edildiğini gösterir bir durumun söz konusu olmadığı ve Bulgu-5’in kapsamının dar ve muhtemel zararın ağırlığının son derece sınırlı olduğu, - Bulgu-9’da yer alan yazışmanın Libya’ya ihraç edilmek üzere bir satışı konu aldığı ve nihai alıcının Türkiye’de yerleşik olmadığından olası ihlalin Türkiye’ye doğrudan bir etkisinin bulunmadığı, sözü edilen projenin satış cirosunun (.....)TL olmasının planlandığı fakat gerçekleşmediği, proje cirosunun İNTEMA cirosu içerisindeki payının düşük olduğu, - Bulgulara konu e-ticaret kanalları HEPSİBURADA ve TRENDYOL, yazışmalarda marka/modeli yer alan ürünler ile yazışma muhatabı olan tek VSN’nin İNTEMA cirosu içerisindeki payının ihmal edilebilecek kadar düşük ve ilgili bulgular neticesinde ortaya çıkan ihlalin muhtemel zararının ağırlığı da son derece sınırlı kaldığı, - Kurulun birçok kararında15 markalar arası rekabeti kısıtlayan yatay anlaşmalar sebebiyle teşebbüslere uyguladığı idari para cezalarında ihlalin gerçekleştiği ilgili ürün pazarından/kanalından elde edilen gelirin esas alındığı, bu doğrultuda bir yatay anlaşmaya göre pazarda rekabeti çok daha az sınırlayan dikey kısıtlamalar için de aynı yaklaşımın sergilenebileceği, bu itibarla İNTEMA’ya uygulanacak idari para cezasına esas alınacak cironun İNTEMA’nın e-ticaret kanalı üzerinden elde ettiği cironun dikkate alınarak hesaplanmasının talep edildiği, - İlgili talebin kabul görmemesi halinde bulgulara konu kanal, ürün ve muhatabın İNTEMA cirosu içerisindeki payının düşüklüğünün temel para cezasının alt sınırdan tayini ve hafifletici unsur olarak dikkate alınmasının talep edildiği, 15Kurulun 27.10.2011 tarih ve 11-54/1431-507 sayılı, 11.11.2010 tarih ve 10-72/1503-572 sayılı, 24.04.2006 tarih ve 06-29/361-91 sayılı, 07.03.2011 tarih ve 11-13/243-78 sayılı Bankacılık I, 07.11.2016 tarih ve 16-37/628-279 sayılı Bilgisayar Oyunları, 28.11.2017 tarih ve 17-39/636-276 sayılı Bankacılık III, 05.10.2023 tarih ve 23-47/897-317 sayılı, 26.05.2022 tarih ve 22-24/390-161 sayılı, 11.01.2007 tarih ve 07-02/28-8 sayılı, 18.04.2011 tarih ve 11-24/464-139 sayılı, 07.11.2016 tarih ve 16-37/628-279 sayılı, 23.01.2020 tarih ve 20-06/61-33 sayılı ve 30.09.2021 tarih ve 21-46/672-336 sayılı Singer Kararları.
25-06/151-77 20/24 yeniden satış fiyatının tespiti şüphesi oluşturan sadece 4 adet bulgunun elde edilmiş olduğu, Bulgu-2’ye konu ürünün mevcut olmadığı için ürün ve fiyatın aktif olmadığı, sadece niyet beyanı ile sınırlı kaldığı, Bulgu-4 ve 5’in konuları ve muhatapları aynı olup iki bulgu arasında sadece 24 gün bulunduğu, dolayısıyla tek bir bulgu teşkil ettiği, - Bulgu-9’un ise Libya’daki bir projeyi konu almakta olup Türkiye Cumhuriyeti sınırlarındaki pazarlara doğrudan bir etkisi bulunmadığı, nitekim söz konusu satış işleminin gerçekleşmediği, Bulgu-9 ile Bulgu-5 arasında yaklaşık 2 yıl bulunduğu, aradan geçen uzun süreye rağmen hiçbir yeniden satış fiyatının tespiti şüphesi oluşturan farklı bulguya rastlanmamış olduğu, - İNTEMA’nın ilgili ürün pazarlarında bir pazar gücünü haiz olmadığı, rakiplerinin rekabetçi baskısı altında bulunduğu, bulguların neredeyse tamamının e-ticaret kanalına yönelik olduğu ve diğer satış kanallarına sirayet eden bir ihlalin mevcut olmadığı, e-ticaret kanalının İNTEMA cirosu içerisindeki payının son derece sınırlı kaldığı, bulgulardan kaynaklı muhtemel zarar ağırlığının son derece sınırlı kaldığı, ihlalin sistematik ve yaygın olmadığı, etkilerinin ve uygulandığı kanalların sınırlı kaldığı hususlarının gözetilerek söz konusu hususların hafifletici unsur olarak dikkate alınması gerektiği, - Kurulun geçmiş tarihli kararlarında ihlalde bulunan teşebbüs tarafından belirlenmiş olan yeniden satış fiyatlarına uyulmaması durumunda bir yaptırım uygulanmamış olmasının hafifletici unsur olarak kabul edildiği, mevcut dosyada yeniden satış fiyatının tespiti ihlali şüphesi oluşturan bulgularda yeniden satıcılara yaptırım uygulandığı izlenimi yaratabilecek hiçbir husus bulunmaması ve yeniden satıcılara İNTEMA tarafından yaptırım uygulandığına dair somut bir bulgunun mevcut olmaması hususlarının hafifletici unsur olarak dikkate alınmasının talep edildiği, bu doğrultuda bulguların e-ticaret kanalı ile ilgili olduğu ve diğer dağıtım kanallarına sirayet eden bir uygulama bulunmadığı, İNTEMA tarafından açılmış şube niteliğindeki nihai kullanıcılara satış yapılan perakende İNTEMA mağazaları üzerinden elde edilen cironun perakende seviyede İNTEMA tarafından gerçekleştirilen satışlardan kaynaklandığı ve yeniden satış faaliyetinin söz konusu olmadığı, bu itibarla İNTEMA mağazalarından yapılan satışların yeniden satış fiyatının tespitine konu olmasının mümkün olmadığı ve ayrıca İNTEMA tarafından İNTEMA mağazaları üzerinden elde edilen cironun ve İNTEMA cirosu içerisindeki payına yıllar itibarıyla yüksek bir yer kapladığı hususlarının dikkate alınarak İNTEMA bakımından idari para cezasına esas cirodan İNTEMA mağazaları üzerinden elde edilen cironun düşürülmesi veya hafifletici unsur olarak dikkate alınması talep edilmiştir. Bu kapsamda teşebbüs tarafından öne sürülen bulguların konusunu oluşturan ürün ve muhatapların (fiyatına müdahale edilen bayiler) İNTEMA cirosu içerisinde kapladığı oranların (%(.....)) oldukça sınırlı olduğu, bulgulara konu e-ticaret kanallarının İNTEMA cirosu içerisindeki payının ihmal edilebilecek kadar düşük (%(.....)) olduğu, bu kapsamda ilgili bulgulara konu ürünler ile satış kanalları neticesinde ortaya çıkan muhtemel zararının ağırlığının düşük olduğu görüldüğünden İNTEMA tarafından gerçekleştirildiği tespit edilen ihlalin sebep olduğu muhtemel zararın pazardaki etkisinin kısıtlı olduğu ve bu hususların teşebbüs hakkında takdir edilecek başlangıç para cezasının belirlenmesinde göz önünde tutulabileceği değerlendirilmiştir. (62) Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alınarak, İNTEMA tarafından gerçekleştirilen yeniden satıcıların satış fiyatlarına müdahale niteliğindeki eylemleri açık ve ağır ihlal olarak değerlendirilmiş; bu çerçevede başlangıç ceza oranı Ceza
25-06/151-77 21/24 Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci ve ikinci fıkrası çerçevesinde %(.....) olarak belirlenmiştir. (63) Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ise ihlalin süresinin temel para cezasının tespitinde dikkate alınacağı belirtilmiştir. İNTEMA hakkında ihlal isnadına dayanak teşkil eden bulgulardan ilk belgenin tarihinin 07.06.2021, son belgenin tarihinin ise 09.05.2022 olduğu, bu kapsamda ihlalin süresinin 11 ay 2 gün olduğu, ihlal oluşturan eylemin 1 yıldan kısa sürmesi nedeniyle Ceza Yönetmeliği kapsamında söz konusu teşebbüs bakımından temel para cezasının başlangıç oranında herhangi bir artırım yapılmasına gerek olmadığı değerlendirilmiştir. (64) Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesinde temel para cezasını ağırlaştırıcı unsurlar; ihlalin tekerrürü, soruşturma kararının tebliğinden sonra ihlale devam edilmesi ile ihlalde belirleyici etkinin bulunması, Uzlaşma Yönetmeliği’nde yer alan gizlilik yükümlülüğünün ihlal edilmesi halleri olarak sayılmıştır. İNTEMA’nın eylemleri bakımından Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesi uyarınca temel para cezasının arttırılmasını gerektirecek herhangi bir ağırlaştırıcı unsurun bulunmadığı değerlendirilmiştir. (65) Bununla birlikte temel para cezasının indirilmesini gerektirecek haller Ceza Yönetmeliği’nin 7. maddesinde; - Yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi haricinde, yerinde incelemenin daha kısa sürede tamamlanmasını veya daha etkin şekilde gerçekleştirilmesini sağlayan fiziksel ve/veya teknik imkânların sunulması suretiyle ya da yerinde inceleme esnasında inceleme konusuyla bağlantılı olan ilave bilgi veya belgelerin incelenen tarafça kendiliğinden sunulması suretiyle yerinde incelemeye yardımcı olunması, - İhlalde diğer teşebbüslerin zorlamasının bulunması, - İhlale katılımın sınırlı olması, - İhlal konusu faaliyetlerin yıllık gayri safi gelirler içerisindeki payının düşük olması, - İdari para cezasına esas alınan yıllık gayri safi gelirler içinde yurt dışı satış gelirlerinin bulunması şeklinde örnek olarak sayılmıştır. (66) Dosya kapsamında ihlal isnadında bulunulan belgeler temel olarak gömme rezervuarlar ile armatür ürün grupları ile bu ürünlerin alt kırılımlarını konu edinmektedir. İNTEMA’nın tüm gömme rezervuar ürünlerinin 2021 yılında (.....), 2022 yılında (.....); ve 2023 yılında (.....) oranlarında, gömme rezervuar ürünü ve panelden oluşan tüm setlerin ise 2021 yılında (.....), 2022 yılında (.....) ve 2023 yılında (.....) oranlarında yer kapladığı; İNTEMA’nın toplam cirosu içerisinde; bataryaların 2021 yılında (.....), 2022 yılında (.....) ve 2023 yılında (.....) oranlarında ve Artema Solid S ile Artema Root Model bataryalarından elde edilen toplam cironun ise 2021 yılında (.....), 2022 yılında (.....) ve 2023 yılında (.....) oranlarında yer kapladığı göz önüne alındığında, teşebbüsün ihlale konu ürün pazarlarından ayrı ayrı elde ettiği cirolarının toplam ciro içindeki payının düşük bir paya sahip olduğu, bu doğrultuda söz konusu hususların İNTEMA hakkında tayin edilecek idari para cezasında indirim sebebi olarak görülmesine karar verilmiştir.
25-06/151-77 22/24 (67) Bu çerçevede, ilgili Yönetmelik’in 7. maddesi kapsamında temel para cezasında %25 oranında indirim uygulanmış ve teşebbüse uzlaşma indirimi öncesinde uygulanacak para cezası oranı %(.....) olarak belirlenmiştir.16 (68) İlgili uzlaşma ara kararı İNTEMA tarafından 06.02.2025 tarihinde tebellüğ edilmiş olup uzlaşma ara kararına istinaden İNTEMA tarafından hazırlanan uzlaşma metni 10.02.2025 tarih ve 62795 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Bu bakımdan İNTEMA tarafından gönderilen uzlaşma metninin süresi içerinde Kuruma ulaştığı değerlendirilmiştir. İNTEMA tarafından ara karara istinaden hazırlanıp gönderilen uzlaşma metninde mezkûr kararda belirtilen hususlar kabul edilerek, teşebbüs hakkında yürütülen soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması talep edilmiştir. (69) Uzlaşma Yönetmeliği’nin “Uzlaşma metni” başlıklı 8. maddesinin birinci fıkrasında uzlaşma metninin içereceği hususlar sayılmıştır. Buna göre ilgili maddede; “1) Uzlaşma tarafı, uzlaşma ara kararında bildirilen hususları kabul etmesi halinde, aşağıdaki unsurları içeren bir uzlaşma metnini sunar: a) Uzlaşma tarafının ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettiğine dair açık beyanı, b) Kurulun uzlaşma tarafına ihlal nedeniyle verebileceği azami idari para cezası oranı ve miktarı ile tarafın uzlaşma usulü çerçevesinde bu ceza oranını ve miktarını kabul ettiği, c) Uzlaşma tarafının hakkındaki iddialar konusunda yeterli derecede bilgilendirildiği ve kendi görüşlerini ve açıklamalarını aktarmak için tarafa yeterli imkân tanındığı, ç) İdari para cezasının ve uzlaşma metninde yer alan hususların uzlaşma tarafınca dava konusu yapılamayacağı.” hükmüne yer verilmiştir. Bu kapsamda İNTEMA tarafından gönderilen uzlaşma metninin Uzlaşma Yönetmeliği’nin 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan unsurları içerdiği görülmüştür. (70) 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir…” hükmü yer almaktadır. Uzlaşma Yönetmeliği’nin 9. maddesinin birinci fıkrasında ise; “Uzlaşma metninin Kurum kayıtlarına girmesinden itibaren on beş gün içinde, Kurul tarafından ihlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla ilgili taraf bakımından soruşturma sonlandırılır.” hükmüne yer verilmiştir. (71) Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, İNTEMA tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde, Ceza Yönetmeliği kapsamında hesaplanan idari para cezasının %25 oranında indirilmesi; teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle 2023 yılı gayri safi gelirleri üzerinden %(.....) oranında idari para cezası uygulanması ve teşebbüs hakkındaki soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması sonuçlarına varılmıştır 16 Mülga Ceza Yönetmeliği bakımından değerlendirme yapıldığında gerek süre gerekse başlangıç ceza aralığı ve hafifletici nedenler bakımından teşebbüsün lehine bir durum bulunmadığından Yeni Ceza Yönetmeliği uygulanmıştır.
25-06/151-77 23/24 I. SONUÇ (72) Rekabet Kurulunun 04.07.2024 tarihli ve 24-28/668-M kararı 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturma kapsamında 06.02.2025 tarih ve 25-04/123-MUA sayılı uzlaşma ara kararına istinaden İntema İnşaat ve Tesisat Malzemeleri Yatırım ve Pazarlama AŞ tarafından gönderilen uzlaşma metni 10.02.2025 tarih ve 62795 sayı ile süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Uzlaşma metinlerinde ihlalin varlığı ve kapsamı ile uzlaşma ara kararında öngörülen azami idari para cezası oranları ve tutarları teşebbüsler tarafından açıkça kabul edilmiş olup 1. İntema İnşaat ve Tesisat Malzemeleri Yatırım ve Pazarlama AŞ’nin yeniden satışa konu ürünlerin satış fiyatlarını belirleyerek 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, 2. Bu nedenle, İntema İnşaat ve Tesisat Malzemeleri Yatırım ve Pazarlama AŞ’ye 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve 27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrası, ikinci fıkrası ve 7. maddesinin (ç) bendi uyarınca 2023 yılı gayrisafi geliri üzerinden (.....) oranında olmak üzere 86.417.323,16-TL idari para cezası uygulanmasına, 3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik”in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına, 4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2023 yılı gayrisafi geliri üzerinden nihai olarak (.....) oranında ve 64.812.992,37-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına, 5. Böylece Rekabet Kurulunun 04.07.2024 tarih ve 24-28/668-M sayılı kararı uyarınca yürütülen soruşturmanın İntema İnşaat ve Tesisat Malzemeleri Yatırım ve Pazarlama AŞ bakımından uzlaşma usulü ile sonlandırılmasına
25-06/151-77 24/24 gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy