Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2024-3-069 (Devralma) Karar Sayısı : 25-08/198-101 Karar Tarihi : 27.02.2025 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Rıdvan DURAN B. RAPORTÖRLER : Kemal KÜÇÜKKAVRUK, Gamze GÜNDÜZ HALICI, Oğuzhan ÇİFÇİ, Hatice Berna ERMENEK, Merve KAYAOĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Groupe Maco Pharma International GMPi SA Temsilcileri: Av. Esin ÇAMLIBEL, Av. Naz ESEN Cumhuriyet Bulvarı, Kültür Mahallesi, No: 140/1, K:2 D:3 Konak/İzmir (1) D. DOSYA KONUSU: Lmb Medikal Ekipmanlar Sanayi ve Ticaret AŞ, Lmb Technologie GmbH, Novel Medikal Ekipmanlar Sanayi ve Ticaret AŞ, Lmb Soft Doo ve Lmb Europa Doo şirketlerinin sermayesinin %100'ünün Groupe Maco Pharma International GMPi SA aracılığıyla Maco Pharma Group tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 19.11.2024 tarih ve 59155 sayı ile giren ve eksikleri 13.02.2025 tarih ve 63114 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 25.02.2025 tarih ve 2024-3-069/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda, Lmb Medikal Ekipmanlar Sanayi ve Ticaret AŞ (LMB MEDİKAL), Lmb Technologie GmbH (LMB TECHNOLOGIE), Lmb Soft doo (LMB SOFT), Lmb Europa doo (LMB EUROPA) ve Novel Medikal Ekipmanları Sanayi ve Ticaret AŞ (NOVEL MEDİKAL) şirketlerinin sermayesinin %100'ünün Groupe Maco Pharma International-GMPi SA (GMPi SA) aracılığıyla Maco Pharma Group (MacoPharma) tarafından devralınması işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 7. maddesi uyarınca izin verilmesi talep edilmiştir. (5) Dosya kapsamında yer alan bilgilerden planlanan işlem kapsamında LMB MEDİKAL, LMB SOFT, LMB EUROPA, LMB TECHNOLOGIE ve NOVEL MEDİKAL’in tek kontrolü GMPi SA’ya geçeceğinden, devre konu şirketler üzerinde bir kontrol değişimi meydana gelmektedir. Dolayısıyla işlem 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemidir. (6) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 8.maddesinin altıncı fıkrasında, “Üç yıllık dönem içinde, aynı kişiler ya da taraflar arasında veya aynı ilgili ürün pazarında aynı teşebbüs tarafından, bu maddenin ikinci fıkrası anlamında gerçekleştirilen iki ya da daha fazla işlem, bu
25-08/198-101 2/9 Tebliğin 7 nci maddesinde yer alan ciroların hesaplanması bakımından tek bir işlem olarak değerlendirilir” ifadesi yer almaktadır. Başvuruda yer verildiği üzere, kan toplama ve işleme pazarında LMB SOFT tarafından ARGE faaliyetleri yürütülerek üretilen cihazların dağıtımı ve satışı LMB TECHNOLOGIE, LMB MEDİKAL, NOVEL MEDİKAL ve LMB EUROPA tarafından dünyanın farklı bölgelerine gerçekleştirilmektedir. Bu kapsamda bildirime konu işlem sonucunda MacoPharma’nın kan toplama ve işleme cihazlarının üretimi/dağıtımı pazarında faaliyet gösteren devre konu teşebbüslerin tek kontrolünü devralacağı görülmektedir. Dolayısıyla aynı kişi tarafından aynı ilgili ürün pazarında gerçekleştirilen bildirime konu işlem Tebliğ’in 8.maddesinin altıncı fıkrası uyarınca ciroların hesaplanması bakımından tek bir işlem olarak ele alınmıştır. (7) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin (a) ve (b) bentlerinde öngörülen ciro eşiklerinin aşılmadığı değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 1. maddesinin (e) bendi uyarınca dijital platformlar, yazılım ve oyun yazılımı, finansal teknolojiler, biyoteknoloji, farmakoloji, tarım kimyasalları ve sağlık teknolojileri alanlarında faaliyet gösteren teşebbüsler veya bunlara ilişkin varlıklar “teknoloji teşebbüsleri” olarak tanımlanmış olup anılan 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca üç alternatif koşuldan birini sağlayıp sağlamadığına bakılmaktadır: (i) “Türkiye coğrafi pazarında faaliyet göstermek” veya (ii) “AR-GE faaliyetleri yürütmek” veya (iii) “Türkiye’deki kullanıcılara hizmet vermek”. Dolayısıyla Türkiye coğrafi pazarında faaliyet gösteren veya AR-GE faaliyeti olan ya da Türkiye’deki kullanıcılara hizmet sunan teknoloji teşebbüslerinin devralınmasına ilişkin işlemler bakımından anılan maddenin birinci fıkrasında yer alan “iki yüz elli milyon TL eşikleri” aranmamaktadır. Başvuruda yer alan bilgilere göre, LMB SOFT tarafından ARGE faaliyetleri yürütülerek üretilen kan toplama ve işleme cihazlarının LMB MEDİKAL aracılığıyla Türkiye’deki kullanıcılara satışı gerçekleştirilmektedir. Bu bakımdan devre konu teşebbüslerin Türkiye’de sağlık teknolojisi alanında faaliyet göstermekte olduğu anlaşılmıştır. Bu kapsamda devre konu teşebbüsün 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin ikinci fıkrası kapsamında teknoloji teşebbüsü olması nedeniyle işlem izne tabidir. (8) Devralan konumundaki MacoPharma, kan işleme, kan transfüzyonu ve hücre tedavisi pazarlarına yönelik tıbbi cihazlar (sarf malzemeleri) ve tıbbi ekipmanlar üretmektedir. MacoPharma’nın ürünleri kan bankalarında donörden kanın alınması, işlenmesi (kanın bileşenlerine ayrılması), aynı şekilde donörlerden ( kök hücre kemik iliği, kan ve göbek kordonundan elde edilir) toplama ve dondurma işlemleri, kan ve kök hücrenin transfüzyon için taşınması ve transfüzyon işlemi için kullanılmaktadır. Türkiye’de doğrudan bir faaliyeti bulunmayan MacoPharma, holding şirketi olan GMPi SA aracılığıyla faaliyet göstermektedir. GMPi SA Türkiye’de MacoPharma’nın Orta Doğu şubesi aracılığıyla yalnızca MacoPharma’ya ait bir sarf malzemesi olan kan torbalarının satışını gerçekleştirmektedir. Kan torbaları, kan bankaları ve kan nakli yapılan hastanelerde kan ve kök hücre bağış işlemleri ve kan işleme süreçlerinde kullanılmaktadır. (9) Devre konu teşebbüslerden LMB SOFT kan toplama ve işleme pazarındaki cihazları üretmektedir. Diğer devre konu teşebbüs LMB TECHNOLOGIE ise LMB SOFT’un ürettiği kan bağışı, kan ayrıştırma, kan saklama amaçlı kan işleme cihazlarının dünya çapında dağıtımını yapmaktadır. LMB TECHNOLOGIE ülkelerde kan bankalarına yönelik satışlarını yerel distribütör ağı ile gerçekleştirmektedir. Kan işleme ekipmanları olarak anılan ürünler arasında kan bağışı monitörleri, kan ayırıcılar, kan filtrasyon stantları, kan depolama ekipmanları, tüp sıyırıcılar, tüp kapatıcılar, donör salonları, portatif buzdolapları, mavi kutu, mavi hat torbaları gibi kan taşıma ekipmanları;
25-08/198-101 3/9 cankurtaran ve kan taşıma çantası gibi sarf malzemeleri bulunmaktadır. LMB TECHNOLOGIE’nin Türkiye distribütörü olan ve bildirime konu işlem kapsamında devredilecek diğer bir teşebbüs olan LMB MEDİKAL ise kan işleme ekipmanlarının, Türkiye’de dağıtım ve satışını gerçekleştirirken devre konu diğer teşebbüsler olan LMB EUROPA ve NOVEL MEDİKAL1 de söz konusu cihazların Türkiye dışında yer alan kendi bölgelerinde satışını yapmaktadırlar2. Kan işleme ekipmanları kan bankalarında kullanılmak üzere kan bağışı ve sonrasında kanın bileşenlerinin ayrılması ve bağışlanan kanın taşıma amaçlı saklanması süreçlerine yönelik ekipmanlardır. (10) Devralan ve devre konu teşebbüslerin küreselde gerçekleştirmiş oldukları faaliyetleri bakımından kan işleme ekipmanları pazarında üç ürün özelinde kesişme olduğu görülmektedir. MacoPress Smarter (Ayırıcı Cihazı): (11) Macopharma ve LMB’nin otomatik ayırıcı cihazı mevcut olmakla birlikte MacoPharma’nın ürün portföyünde bulunan Macopress isimli otomatik ayırıcı cihazının kan işleme pazarında faaliyette bulunan Delcon Srl tarafından üretildiği ifade edilmiştir. LMB’nin ürün portföyünde bulunan ayırıcı cihazların ise kendisi tarafından üretildiği ve Türkiye’de KIZILAY tarafından ayırıcı cihazlar için açılan ihalelerde MacoPharma’nın bu cihazı maliyet avantajı sağlamak amacıyla LMB’den satın almayı tercih ettiği belirtilmektedir. Hortum Kapama Cihazı: Macoseal Twin EVA3 MacoSeal SE1604 (12) MacoPharma ve LMB’nin hortum kapama cihazları mevcut olmakla birlikte MacoPharma’nın hortum kapama cihazlarının Avrupa Birliği tıbbi cihazlara ilişkin standartları düzenleyen 2017/745 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Yönetmeliği’ne (Medical Device Regulation - MDR5) uygun olmadığı bu sebeple 1 LMB TECHNOLOGIE’ye ait kan işleme ekipmanlarını Hong Kong ve Çin Halk Cumhuriyeti’ine satmaktadır. 2 Devre konu teşebbüsler tarafından üretilen ve dağıtılan makinelerin markası LMB olduğundan bundan sonraki bölümde devre konu teşebbüslerin tamamı için LMB kısaltması kullanılacaktır. 3 Macopharma bu cihazı Conroy’dan temin etmektedir. 4 Macopharma bu cihazı Centron Corporation’dan temin etmektedir. 5 https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2017/745/oj/eng
25-08/198-101 4/9 ürünün 2 sene içerisinde CE sertifikası süresinin sona ereceği ve teşebbüsün hortum kapama cihazlarının üretimini en geç 2026 sonu itibarıyla sonlandırılacağı ifade edilmiştir. Söz konusu devralma işleminin gerçekleşmesi ile birlikte MacoPharma’nın, MDR standartlarına uygun olan ve geçerli CE sertifikasını taşıyan LMB TECHNOLOGIE markalı hortum kapama cihazlarını pazarlayacağı belirtilmektedir. Kan bağışı sırasında kullanılan koltuk: (13) MacoPharma ve LMB’nin ürün portföyünde bulunmaktadır. MacoPharma bu ürünü kendi üretmemekte üçüncü şahıs firmalardan temin ederek kendi logosu altında (Private Label Manufacturing) satmaktadır. LMB TECHNOLOGIE ise bu ürünü de kendi üretmektedir. Devralma işleminin gerçekleşmesi halinde MacoPharma, üçüncü şahıslardan temin ettiği ürünü kendi logosu altında pazara sunmayı sonlandıracaktır. (14) Dosya kapsamında elde edilen bilgilerden MacoPharma’nın asıl faaliyet alanının kan torbası imalatı ve pazarlaması olduğu görülmektedir6. Bu bakımdan yukarıda yer alan açıklamalar ışığında tarafların küresel faaliyetleri değerlendirildiğinde, MacoPharma ve LMB’nin ürün portföyünde örtüşme yaratan ürün gruplarının, hâlihazırda MacoPharma tarafından üretilmeyip rakip teşebbüslerden temin edilmek suretiyle MacoPharma logosu altında satışını gerçekleştirdiği anlaşılmaktadır7. Söz konusu devralma işlemi gerçekleştiği takdirde MacoPharma’nın şu an ürün portföyünde örtüşmeye konu mevcut cihazlarının yerlerini LMB markalı cihazların alacağı anlaşılmaktadır. (15) Yukarıda verilen tarafların faaliyetleri bakımından yatay ya da dikey etkilenen herhangi bir pazar bulunmamaktadır. Öte yandan tarafların ürettiği/dağıttığı ürünler kan toplama ve işleme pazarı kapsamında birbirleri ile ilişkili ürünler olduğundan işlemin etkileri bu kapsamda incelenmiştir. (16) Öncelikle Türkiye’de kan toplama ve işleme pazarına yönelik bilgi verilmesi uygun görülmüştür. Türkiye’de kamu ve üniversite hastaneleri ihtiyaç duydukları kanın büyük bir kısmını KIZILAY’dan tedarik etmektedir. 2005 yılında ‘Güvenli Kan Temini Projesi’ hayata geçirilmiş olup söz konusu proje ile kan ve kan ürünlerinin temini görevi KIZILAY’a verilmiştir. KIZILAY’ın, Türkiye kan talebinin yaklaşık %90’ını karşılayarak güvenli kan tedarikini sağladığı ifade edilmektedir. KIZILAY’ın, Türkiye’nin ihtiyacı olan kanın tamamını gönüllü ve sürekli bağışçılardan karşılamak için ülke genelinde 18 Bölge Kan Merkezi, 68 Kan Bağış Merkezi ve mobil kan bağış araçlarıyla 300’den fazla noktada hizmet verdiği belirtilmektedir. Hasta güvenliği açısından kendisine bağışlanan her kanın laboratuvarlarda testlere tabii tutulduğunu belirten KIZILAY, kanı ihtiyacı olan kişilere verilmek üzere hastanelere ulaştırmaktadır. Sağlık Bakanlığına bağlı kan transfüzyonu yapan 1154 hastanenin olduğu, bu hastanelerin 1140 tanesinin tüm kan ihtiyacının KIZILAY tarafından karşılandığı ve kan bağışlarının hastane talepleri doğrultusunda ihtiyaç sahiplerine ulaştırıldığı ifade edilmektedir. Geriye kalan 14 hastaneye8 2023 yılında Sağlık Bakanlığı tarafından Geçici Süreli Bölge Kan Merkezi yetkisi verilmiş olup KIZILAY’ın, ülke kan ihtiyacının tamamını karşılayana kadar 14 hastanenin kendi kan ihtiyaçlarını karşılamakla yükümlü olduğu belirtilmektedir. Yine söz konusu 14 hastanenin yıllık tüketiminin ortalama %(.....)'i KIZILAY tarafından karşılanmaktadır. 6 MacoPharma’nın kan işleme ekipmanları pazarındaki 2023 yılına ait küresel pazar payı %(.....) iken Türkiye’deki pazar payı %(.....)’dur (Belge-6). 7 Teşebbüs tarafından söz konusu sistemin Private Label Manufacturing (bir şirket tarafından farklı bir marka adı altında tasarlanan ve üretilen ürünler) olarak anıldığı ve ürünlere ilişkin tüm sorumluluğun üretici firmaya ait olduğu ifade edilmiştir (Belge-37). 8 (…..)
25-08/198-101 5/9 (17) 2023 yılında KIZILAY sorumluluğunda bulunan ve transfüzyon merkezi statüsünde olan hastanelerin kan ihtiyacı (.....) ünitedir. Transfüzyon merkezi statüsündeki hastanelerin kan ihtiyacı %95,1 oranında KIZILAY tarafından karşılanmıştır. 2023 yılında ülke geneli kan ihtiyacı (.....) ünite olup, ülke genelindeki kan bağışlarının %86,6'sı KIZILAY tarafından toplanmıştır. (18) Yukarıda yer alan bilgiler ışığında, Türkiye'deki kan bankası faaliyetlerinin %95,1'i KIZILAY tarafından yürütülmektedir. Pazarın geri kalan %4,9’luk kısmında 14 adet hastane faaliyet göstermektedir. Kan işleme, kök hücre torbaları ve ekipmanları için ihaleler KIZILAY ve 14 hastanenin talebine göre açılmakta ve ilan edilmektedir. KIZILAY ihaleleri açık eksiltme usulü ile yapılmaktadır. Hastane ihaleleri ise kapalı zarf usulü teklif verme ile gerçekleşmektedir. (19) Dosya kapsamında elde edilen bilgilere göre KIZILAY, cihaz alımları için (.....) yıl süreli, kan torbaları için (.....) yıl süreli ihale düzenlemektedir. İhalelerin çoğunda KIZILAY %(.....) artırım hakkını saklı tutmaktadır. Bu süre içerisinde ihtiyaç halinde bu artırım hakkına dayanarak yeni ihale açabilmektedir. Bu nedenle, KIZILAY'ın ihale açma zaman aralıkları değişebilmektedir. (20) LMB Türkiye’de kan işleme ekipmanları pazarında faaliyet gösterirken MacoPharma’nın iştiraki GMPi SA ise Türkiye’de yalnızca bir sarf malzemesi olan kan torbasının satışını yapmaktadır. Kanın toplanması, ayrıştırılması ve saklanması işlemlerinin yapılabilmesi için ilgili ekipmanlarla birlikte kan torbaları, lökosit filtreleri, iğneler, tüpler, tüp yuvaları ve etiketleri gibi bazı yardımcı ekipmanlara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu bakımdan devralınan teşebbüslerde kan işleme ekipmanlarının üretim ve satışı gerçekleştirilirken devralan teşebbüs ise kanın toplanması, ayrıştırılması ve saklanması işlemlerinin yapılabilmesini sağlayan ekipmanlara yardımcı bir ekipman olan kan torbalarının üretim ve satışını gerçekleştirmektedir. Dolayısıyla Türkiye'deki kan bankası faaliyetlerini yürüten KIZILAY, işlem tarafları için en büyük alıcı konumundadır. GMPi SA, söz konusu ihalelerde yalnızca kendi ürünü olan kan torbaları için teklif vermekte ve teklif verdiği diğer ekipmanları LMB’den satın almaktadır. Bununla birlikte LMB sadece KIZILAY tarafından açılan ihalelere katılmaktadır, söz konusu kan bankacılığı yapan 14 hastane tarafından açılan ihalelere katılmamaktadır. MacoPharma ise aracı acentaları vasıtasıyla kan bankacılığı yapan hastaneler tarafından açılan ihalelere katılmaktadır. Ancak MacoPharma’nın bu ihalelerde sattığı kan torbaları sayısının yıllık (.....) adetten daha az olduğu ifade edilmiştir. MacoPharma KIZILAY’a ise yıllık yaklaşık (.....) kan torbası seti tedarik etmektedir. MacoPharma ve LMB’nin Türkiye’deki pazar payları KIZILAY’ın açtığı ihalelerin sonuçlarına bağlı olarak ihalenin kazanıldığı hallerde %100 olurken KIZILAY ihalesinin kaybedilmesi halinde bir sonraki ihaleye kadar geçen süre boyunca söz konusu teşebbüslerin ilgili pazarlarda herhangi bir pazar payı olmamaktadır. (21) Tarafların KIZILAY ihaleleri kapsamında temin ettikleri ürünler incelendiğinde, GMPi SA KIZILAY’a (.....) satışı yaparken LMB ise “(.....) ve (.....)”, “(.....)”, “(.....)”, “(…..)”, “(.....)”, “(.....)”, “(.....)” ve “(.....)” ürünlerinin satışı yapmaktadır. Her ne kadar her iki işlem tarafı da KIZILAY ihalelerine katılan ve kan işleme ekipmanları satışı yapan teşebbüsler olsa da Türkiye’de satışını gerçekleştirdikleri ürünlerin farklılık göstermesi ve bu ürünlerin birbirleri ile alt pazar veya üst pazar ilişkisinin bulunmaması sebebiyle GMPi SA ve LMB arasında yatay veya dikey bir örtüşmenin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bununla birlikte kan toplama, ayrıştırma ve depolama işlemleri birbirlerinin tamamlayıcısı olan süreçlerdir. Bu doğrultuda bildirilen işlem çok pazarlı/konglomera birleşmeler çerçevesinde değerlendirilmiştir.
25-08/198-101 6/9 (22) Yatay Olmayan Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’da çok pazarlı/konglomera birleşmeler, birleşen teşebbüsler arasındaki ilişkinin ne tam anlamıyla yatay ne de dikey türde bir ilişki olduğu durumlarda karşılaşılan türdeki işlemler olarak tanımlanmıştır. Kılavuzda yer verildiği üzere, aralarında tamamlayıcılık ya da zayıf ikame ilişkisi olan ürün ve hizmetleri veya aynı müşteri grubu tarafından satın alınan veya üretiminde önemli ölçüde benzer girdiler kullanılan belli bir ürün veya hizmet gamına dâhil olan faaliyetleri kapsayan pazarlardaki birleşmeler, çok pazarlı birleşmelerin inceleme konusunu oluşturmaktadır. (23) Aynı ilgili ürün pazarında bulunmayan ürünler talep bakımından tamamen bağımsız olmayabilmekte, tamamlayıcı veya zayıf ikame ürünler aynı ilgili ürün pazarında yer almasalar da birbirlerine olan talebi etkileyebilmektedirler. Zayıf ikame ürünler tüketiciler için birbirine alternatif olabilen ancak ikame seviyesi, iki ürünü rekabet hukuku bakımından aynı ilgili ürün pazarında tanımlayabilecek kadar güçlü olmayan ürünlerdir. Dolayısıyla konglomera birleşme/devralmalar tamamen bağımsız, tamamlayıcı ve/veya zayıf ikame ürünleri içerecek şekilde gerçekleşebilmektedir. (24) Tamamlayıcı ya da zayıf ikame ürünleri içeren birleşme/devralma işlemlerinde gündeme gelebilen portföy etkisi (portfolio effect, range effect) OECD tarafından; “hakim durum söz konusu olmasa da, tarafların pazar gücüne sahip olduğu komşu ya da ilişkili pazarlarda satılan ürünleri konu alan birleşmeler sonucu ortaya çıkabilecek rekabetçi ve rekabet karşıtı etkiler” olarak tanımlanmaktadır. (25) Portföy etkisi sonucunda ortaya çıkan rekabetçi etkiler kapsam ve ölçek ekonomilerine dayalı etkinlik artışlarının alıcılara yansıması olarak ifade edilebilir. Diğer yandan birleşme/devralma sonucunda portföy genişliği (ürün pazarları) ve derinliği (bir ürün pazarındaki segmentler) artan teşebbüs, rakiplerine göre çeşitli avantajlar sağlayabilecektir. Portföy etkisi çerçevesinde ortaya çıkan rekabet karşıtı etkiler özellikle bir üründeki pazar gücünün diğer ürün gruplarında pazar gücü yaratılması amacıyla kullanılması ve pazarın rakiplere kapanması şeklinde gerçekleşebilmektedir. (26) Bildirim konusu işlem bakımından devralan konumundaki GMPi SA, kan alma setinin bir parçası olan kan torbalarının üretimini yapmakta ve KIZILAY ihalelerine katılmaktadır. Mevcut durumda GMPi SA KIZILAY tarafından açılan son ihaleyi kazanmış olması sebebiyle (.....) yılı aşkın süredir KIZILAY’ın tam kan alma seti tedarikçisi konumundadır. Kızılay ihalelerinde kan torbaları ile birlikte otomatik ayırıcı talep edilmesi durumunda ise GMPi SA, kan işleme cihazını LMB’den tedarik etmektedir. (27) KIZILAY tarafından kan merkezlerinde hâlihazırda kullanılan; (…..) (…..) MacoPharma tarafından tedarik edildiği ifade edilmiştir. (28) Ayrıca kan merkezlerinde LMB firmasına ait (.....) gibi çeşitli cihazların da kullanıldığı belirtilmiştir. (29) Dosya konusu işlem kapsamında alıcı konumunda bulunan KIZILAY’ın kan ekipmanları pazarında gerçekleştirmiş olduğu ihaleler incelenmiştir. KIZILAY’ın, kan torbası alımı için açtığı ihalelerde sadece Otomatik Ayırıcı/Automatic Separator (Ekstraktör) cihazını kan torbası ile birlikte aynı ihaleye dâhil edebildiği görülmektedir. Bir diğer ifade ile KIZILAY kan torbası ve otomatik ayırıcı cihazı için alım yapmak üzere
25-08/198-101 7/9 tek bir ihale açabilmektedir. (.....) gibi diğer tüm cihaz ihaleleri kan torbalarından bağımsız ve münferit olarak açılmaktadır. (30) (.....) ve (.....) yıllarına ait ihalelerde KIZILAY’ın, (.....) kan torba sistemi ve otomatik ayırıcı cihazı için ortak bir alım gerçekleştirdiği görülmektedir. KIZILAY tarafından bu ürünlerin birlikte alımının zorunlu olmadığı, (.....) ifade edilmiştir. Nitekim KIZILAY’ın (.....) ve (.....) yılları dışında gerçekleştirdiği ihalelerde kan torbaları ve otomatik ayırıcı için ayrı ayrı ihale düzenlediği ya da sadece bir ürün için ihaleye çıktığı görülmektedir. LMB’nin ürün portföyünde kan torbası bulunmadığından dolayı hem LMB’nin hem de GMPi SA’nın eş anlı olarak girdikleri ihale bulunmamaktadır. (31) Yatay Olmayan Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’da maliyetlerde tasarruf sağlaması sebebiyle müşterilerin ihtiyaç duydukları ürünleri tek bir noktadan temin etmesinin yani birleşik teşebbüsün bünyesinde birçok ürünün bulunmasının rekabeti her koşulda olumsuz etkileyeceği anlamına gelmediği ifade edilmektedir.9 Bu bakımdan KIZILAY tarafından da ifade edildiği üzere birlikte satılmaları zorunlu olmayan bu ürünler için alıcı konumunda bulunan ihaleyi düzenlemeye ilişkin kararlarını verirken KIZILAY’ın en avantajlı yöntemi seçtiği değerlendirilmektedir. (32) Teşebbüs tarafından ihaleye birlikte çıkılması durumunun KIZILAY tarafından kan bileşenlerini üretmek için kullanılan kan torbalarının, Top&Bottom tekniği olarak da adlandırılan Buffy Coat Yöntemi ile ilgili torbalar olması nedeniyle tercih edildiği ifade edilmiştir. Bu yöntem ile her bir kan bağışından kan bileşenlerini ayırmak için dörtlü torba ve otomatik ayırıcı kullanılması gerekmektedir. Dörtlü torba ile yapılan bu ayırma işlemi, manuel ayırıcılar ile gerçekleştirilememektedir. Buffy Coat Yöntemi’nin kullanılmasının nedeni olarak diğer tekniklere (örneğin yalnızca manuel pres ile kullanılabilen Top&Top tekniği) kıyasla her bir bağıştan elde edilen kan bileşenlerini en üst düzeye çıkarması gösterilmektedir. Dolayısıyla Buffy Coat Yöntemi’nin otomatik ayırıcı cihaz gerektirmesinden dolayı KIZILAY ihtiyacına göre bazı ihalelerde hem kan torbalarını hem de otomatik ayırıcı cihazı için birlikte ihale açabilmektedir. Ancak bu durum otomatik ayırıcının ayrıca ihale edilmesine engel değildir. Nitekim KIZILAY tarafından da otomatik ekstraktör cihaz alımı için (.....), (.....) ve (.....) yıllarında ayrı ihaleler düzenlendiği belirtilmiştir. (33) Kan torbası üretici olan GMPi SA’nın ürün gamında otomatik ekstraktör (ayırıcı) cihazı bulunmaması sebebiyle ilgili cihazı LMB’den veya diğer ihtiyaç duyduğu ülkelerde (.....)’den tedarik etmektedir. Bununla birlikte teşebbüs tarafından KIZILAY kan torbası ihalesinde MacoPharma’nın tek yüklenici olduğu ve (.....)'luk ihale hacminin içinde LMB’den tedarik ettiği otomatik ayırıcı cihaz (.....) olduğu dolayısıyla LMB'nin sağladığı cihazın bu ihaledeki toplam değere oranının %(.....) olduğu ifade edilmiştir. Bu bakımdan bildirim konusu işlemin gerçekleşmesi halinde MacoPharma’nın ürün portföyü genişleyecek ancak daha önceki ihaleler kapsamında da ihalenin değeri bakımından önemsiz olarak nitelendirilebilecek cihazları farklı firmalardan temin etmiş olduğu göz önünde bulundurulduğunda KIZILAY ihalelerindeki mevcut durumunda herhangi bir değişiklik olmayacaktır. Üstelik KIZILAY’ın alıcı gücü sayesinde her iki ürün için ayrı ayrı yahut beraber ihale düzenleyebilmesi tarafların ürünlerin portföy gücünden yararlanabilme olanağını kısıtlamaktadır. (34) Öte yandan KIZILAY’ın söz konusu ürünlere yönelik ihaleleri birlikte düzenlediği durumlarda dahi portföylerinde hem kan torbası hem de otomatik ayırıcı bulunduran 9 Yatay Olmayan Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz, para.109.
25-08/198-101 8/9 küresel seviye de faaliyet gösteren güçlü rakiplerin varlığı söz konusudur. Fresenius Kabi AG (FRESENIUS) ve Terumo Corporation (TERUMO) hem kan torbası hem cihaz üreticisi olarak faaliyet gösteren güçlü küresel oyunculardır10. Diğer yandan KIZILAY tarafından (.....) ifade edilmiştir. (35) Bildirim konusu işlemin gerçekleştiği pazarlarda tarafların benzer ürün portföylerine sahip küresel teşebbüslerin rekabetiyle karşılaşmaya devam edecek olması, KIZILAY’ın, Türkiye kan talebinin yaklaşık %90’ını karşılaması sayesinde alıcı gücüne sahip olması ve ihaleleri kendi kontrolünde düzenleyebilme kabiliyeti dikkate alındığında işlem dolayısıyla portföy gücünden kaynaklı olası rekabet kısıtlayıcı etkilerin ortaya çıkmasının muhtemel olmadığı değerlendirilmiştir. (36) Yukarıda yer verilen inceleme ve değerlendirmeler çerçevesinde bildirim konusu işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında başta hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirilmesi olmak üzere, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir pazarda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı kanaatine ulaşılmıştır. 10 (…..)
25-08/198-101 9/9 H. SONUÇ (37) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy