Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2024-5-051 (Devralma) Karar Sayısı : 25-10/242-124 Karar Tarihi : 13.03.2025 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Rıdvan DURAN B. RAPORTÖRLER: Osman AYAR, Muhammed Mustafa AÇIKEL C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - DP World Logistics Germany B.V. & Co. KG. Temsilcisi: Av. Kayra ÜÇER Büyükdere Cad. No:199 Levent/Besiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: DP World Logistics Germany B.V. & Co. KG ile M Ekspres Kargo Taşımacılığı Turizm ve Ticaret Ltd. Şti.’nin ortak kontrolünde bulunan DP World Turkey Freight Lojistik AŞ'nin tek kontrolünün DP World Logistics Germany B.V. & Co. KG tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 25.11.2024 tarih ve 59405 sayı ile giren ve eksiklikleri 04.03.2025 tarihli, 64288 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 07.03.2025 tarih ve 2024-5-051/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda, DP World Logistics Germany B.V. & Co. KG (DPW GERMANY)’nin %(.....), M Ekspres Kargo Taşımacılığı Turizm ve Ticaret Ltd. Şti’nin (M EKSPRES) ise %(.....) hisse oranı ile birlikte kontrol ettiği DP World Turkey Freight Lojistik AŞ (DPW TURKEY)’nin, M EKSPRES’e ait olan hisselerinin tamamının DPW GERMANY tarafından devralınması suretiyle DPW TURKEY üzerinde DPW GERMANY’nin, dolaylı olarak DP World Limited’in (DP WORLD) tek kontrol sağlanması işlemine izin verilmesi talep edilmektedir. (5) Bildirime konu işlemin temelini DPW GERMANY ile M EKSPRES arasında 30.09.2024 tarihinde imzalanan Hisse Alım Sözleşmesi oluşturmaktadır. (6) Devre konu DPW TURKEY’in hâlihazırdaki hisselerinin %(.....)’ine DPW GERMANY, %(.....)’ine M EKSPRES sahip olup bu hisse payları DPW TURKEY’in (.....) kişiden oluşan yönetim kurulunun (.....) üyesinin DPW GERMANY, (.....) üyesinin ise M EKSPRES tarafından aday gösterilmesine hak tanımaktadır. DPW TURKEY’in Esas Sözleşmesi'nin 8. maddesinde yönetim kurulunun üye sayısının çoğunluğu ile toplanacağı ve toplantıya katılan üyelerin çoğunluğu ile karar alacağı düzenlenmiştir. Bununla birlikte aynı madde kapsamında, yönetim kurulu tarafından “Önemli Konular”da karar alınacağı zaman DPW GERMANY ile M EKSPRES tarafından aday gösterilmiş en az (.....) üyenin olumlu oyunun aranacağı kabul edilmiştir. Esas
25-10/242-124 2/5 Sözleşme'nin 8. maddesinde “Önemli Konular” arasında yıllık bütçenin ve iş planlarının kabul edilmesi gibi hususlar sayılmıştır. Bu karar alma yapısı, DPW TURKEY’in planlanan işlem öncesinde DPW GERMANY ile M EKSPRES'in ortak kontrolünde olduğunu göstermektedir. (7) Bildirime konu işlem kapsamında M EKSPRES’e ait %(.....) oranındaki hissenin DPW GERMANY’ye devredilmesi suretiyle DPW TURKEY’in tek kontrolünün DPW GERMANY’ye ve dolayısıyla DP WORLD’e geçmesi hedeflenmektedir. Bu çerçevede başvuru konusu işlemin 2010/4 sayılı Rekabet Kurumundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 Sayılı Tebliğ) 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir devralma işlemi olduğu anlaşılmıştır. Bildirim konusu işlem ile 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin (b) bendinde belirlenen eşiklerin aşılmış olduğu ve bu sebeple bahse konu işlemin bildirime ve Kurulun iznine tabi bir işlem olduğu kanaatine ulaşılmıştır. (8) Devre konu DPW TURKEY navlun komisyonculuğu pazarında faaliyet göstermektedir. Bu kapsamda teşebbüs kara, hava, deniz ve proje taşımacılığı gibi farklı taşımacılık modlarında entegre (çok modlu) lojistik ve navlun sevkiyatı çözümleri sağlamaktadır. Bu hizmetler, yük sahipleri ile taşıyıcı firmalar arasında aracı rolü üstlenerek, taşıma işlemlerini doğrudan gerçekleştirmeksizin organizasyonunu yapmayı kapsamaktadır. Teşebbüsün Türkiye dışında faaliyeti bulunmamaktadır. (9) Devralan konumunda bulunan işlem tarafı DP WORLD ise Türkiye’de, hâlihazırda M EKSPRES ile birlikte ortak kontrolüne sahip olduğu devre konu DPW TURKEY’in yanı sıra DP WORLD YARIMCA, EVYAP PORT, P&O TÜRKİYE, UNICO TÜRKİYE, DP WORLD LOJİSTİK ve DPW E-TİCARET aracılığıyla da faaliyet göstermektedir. DP WORLD YARIMCA ve EVYAP PORT’un faaliyet alanı İzmit körfezinde bulunan “DP World” ve “Evyap” limanlarının işletilmesi, DPW E-TİCARET’in faaliyet alanı teknoloji odaklı tedarik zinciri çözümleri sunulmasından ibarettir. P&O TÜRKİYE, UNICO TÜRKİYE ve DP WORLD LOJİSTİK’in ise devre konu DPW TURKEY ile benzer şekilde taşıma organizatörlüğü faaliyetleri yürüttüğü anlaşılmaktadır. Dolayısıyla P&O TÜRKİYE, UNICO TÜRKİYE ve DP WORLD LOJİSTİK’in faaliyet alanlarının daha kapsamlı bir şekilde ele alınmıştır. (10) P&O TÜRKİYE’nin müşterilerine konteyner ve treyler ile çok modlu taşımacılık hizmetlerinin yanı sıra navlun sevkiyatı hizmetleri de sunduğu, buna ek olarak teşebbüsün müşterileri için paketli mal taşımacılığı yaptığı, gümrükleme ve kara taşımacılığı organizasyonu gibi katma değerli hizmetleri de sunduğu, UNICO TÜRKİYE’nin gemi işletmecisi olmayan ortak taşıyıcı (non-vessel operating common carrier, “NVOCC”) olarak, deniz ve kara yoluyla kargo taşımacılığı çözümleri sunduğu, NVOCC’ın navlun sevkiyatına benzer bir taşımacılık aracı olduğu, UNICO TÜRKİYE’nin faaliyetlerini herhangi bir gemi, kamyon veya depo filosuna sahip olmadan yürüttüğü, DP WORLD LOJİSTİK’in ise herhangi bir limandan müşterinin deposuna veya müşteri tarafından belirlenen antrepoya ya da müşterinin deposundan veya müşteri tarafından belirlenen antrepodan hedeflenen nihai varış noktasına kamyon taşımacılığı hizmeti sunduğu, DP WORLD LOJİSTİK’in bu hizmetleri sunarken herhangi bir kamyon filosuna sahip olmadığı, ayrıca Yarımca veya herhangi bir demir yolu bağlantılı liman ile Türkiye’deki demir yolu bağlantılı noktalar arasında (ve hatta uluslararası olarak Türkiye ile kara sınırı olan ülkeler arasında) konteynerli ve konteynersiz yükler için demir yolu taşımacılığı hizmetleri de sunduğu ifade edilmiştir.
25-10/242-124 3/5 (11) Navlun komisyonculuğu çeşitli Kurul kararlarında1 genel olarak, müşterilerin ihtiyaçları doğrultusunda yükün teslimine kadar taşınması için gerekli tüm süreçleri planlayan düzenleyen ve koordine eden taşıma işleri organizatörlüğü2 şeklinde tanımlanmaktadır. Bu süreç, gümrük işlemleri, ardiyecilik ve yer hizmetleri gibi yan hizmetleri de kapsamaktadır. Ayrıca navlun komisyonculuğu, müşterilerin taleplerine göre havalimanından havalimanına veya limandan limana kara taşımacılığı gibi hizmetleri de içermektedir. Bu faaliyet, hava yolu, deniz yolu, kara yolu ve proje taşımacılığı gibi farklı taşıma yöntemlerini kapsamaktadır. Sektör genelinde yapılan bu sınıflandırma, kargonun taşınma şekillerini belirtmek amacıyla yapılmış olup, temelde ayrı bir pazar özelliği taşımamaktadır. Ayrıca genel olarak parçalı bir yapıya sahip olan navlun komisyonculuğu pazarında yaklaşık 5.000 aktif firmanın bulunduğu tahmin edilmekte, bunlardan yaklaşık 100 tanesinin ise önemli oyuncular olduğu değerlendirilmektedir. (12) P&O TÜRKİYE, UNICO TÜRKİYE ve DP WORLD LOJİSTİK’in faaliyet alanları ile navlun komisyonculuğu faaliyetlerine ilişkin tanım göz önünde bulundurulduğunda söz konusu teşebbüslerin faaliyetlerinin de genel olarak “navlun komisyonculuğu” faaliyetleri kapsamında ele alınabileceği kanaatine ulaşılmıştır. Zira devre konu DPW TURKEY ile benzer şekilde P&O TÜRKİYE, UNICO TÜRKİYE ve DP WORLD LOJİSTİK’in de temel olarak deniz, hava, kara yolu ya da raylı sistemlerin bir veya birden fazlasının çeşitli kombinasyonlar halinde kullanılarak ürünlerin taşınması noktasında, gümrük ve ardiyecilik gibi yan hizmetleri de kapsayacak şekilde aracılık ve organizatörlük faaliyetlerinde bulunduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla devralan konumundaki DP WORLD’ün (P&O TÜRKİYE, UNICO TÜRKİYE ve DP WORLD LOJİSTİK’in aracılığıyla yürüttüğü) faaliyetleri ile devre konu DPW TURKEY’in faaliyetlerinin “navlun komisyonculuğu” pazarında yatay olarak örtüştüğü sonucuna ulaşılmıştır. (13) Tarafların navlun komisyonculuğu pazarındaki pazar paylarına ilişkin veriler incelendiğinde DPW TURKEY pazar payının %(.....), DP WORLD LOJİSTİK’in pazar payının %(.....), P&Q TÜRKİYE’nin pazar payının %(.....) ve UNICO TÜRKİYE’nin pazar payının %(.....) seviyesinde gerçekleştiği anlaşılmaktadır3. Bu kapsamda, yatay örtüşen pazar bakımından işlem tarafı teşebbüslerin toplam pazar paylarının yaklaşık %(.....) düzeyinde olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca pazarda Deutche Pst AG, DSV Panalpina A/S, Ekol Lojistik AŞ, Schenker AG, Mars Lojistik Uluslararası Taşımacılık Depolama Dağıtım ve Ticaret AŞ, Kühne+Nagel International AG, Borusan Lojistik Dağıtım Depolama Taşımacılık ve Ticaret AŞ, Netlog Lojistik Hizmetleri AŞ, MSC Mediterranean Shipping Company SA gibi güçlü rakipler mevcuttur. Navlun komisyonculuğu hizmetleri pazarının çok oyunculu bir yapıda olduğu da göz önünde bulundurulduğunda başvuru konusu işlemin yatay etkilenen pazarda rekabeti bozucu bir etki oluşturmayacağı kanaatine ulaşılmıştır. (14) Öte yandan DP WORLD’ün DP WORLD YARIMCA ve EVYAP PORT aracılığıyla Türkiye’de gerçekleştirdiği liman işletmeciliği faaliyetleri ile navlun komisyonculuğu faaliyetleri arasında herhangi bir dikey örtüşmenin bulunup bulunmadığı hususu da incelenmiştir. Zira yüklerin bir noktadan başka bir noktaya deniz yolu ile taşınma 1Kurulun 30.11.2023 tarihli ve 23-55/1090-384 sayılı, 09.02.2023 tarihli ve 23-07/117-37 sayılı, 02.06.2022 tarihli ve 22-25/402-166 sayılı kararları. 2Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yetkilendirilen taşıma işleri organizatörleri, müşterilerinin talimatları doğrultusunda yük taşımacılığı ve lojistik hizmetlerini organize eder. Ayrıca, gümrük ve transit işlemleriyle ilgili beyanları almak ve vermekle sorumludurlar. 2023 yılı Denizcilik Sektör Raporu'na göre, Türkiye'de Bakanlık tarafından yetkilendirilen 7.596 taşıma işleri organizatörü firma bulunmaktadır. 3Başvuru sahibi tarafından sunulan pazar paylarının hesaplanmasında PwC tarafından yayınlanan 2023 yılına ilişkin “Türkiye 3. Parti Lojistik Pazarı Raporu” verilerinden faydalanıldığı ifade edilmiştir.
25-10/242-124 4/5 aşamasında limanlara getirilen yüklerin gemilere yüklenmesi ya da gemilerden tahliye edilmesi (elleçleme) faaliyetleri liman işletmecileri tarafından yürütülmektedir. (15) Limanlarda sunulan hizmetler, genel olarak gemilere ve yüklere yönelik iki ana kategoriye ayrılmaktadır. Gemilere verilen hizmetler, gemilerin limana yanaşması ve güvenli bir şekilde hareket etmesi için sağlanan kılavuzluk, römorkaj, bağlama ve gemi onarımı gibi hizmetleri içerir. Yüklere yönelik hizmetler ise, yüklerin gemilere yüklenmesi ve gemilerden boşaltılması (yükleme-boşaltma), elleçlenmesi, kara ulaştırmasına nakil edilmesi ve depolanması gibi süreçleri kapsar. Bu hizmetler, limanın etkin bir şekilde çalışmasını ve lojistik süreçlerin düzgün işlemesini sağlamaktadır4. Yukarıda da ifade edildiği üzere navlun komisyonculuğu faaliyetleri ise, genellikle müşterilerin özel ihtiyaçlarına göre şekillenmekte ve malların taşınması sürecinin kapsamlı bir şekilde organize edilmesini sağlamaktadır. Bu süreç, yüklerin taşınacağı güzergâhın belirlenmesinden, taşıma aracının seçilmesine kadar geniş bir yelpazeye yayılmaktadır. Ayrıca navlun komisyoncuları, gümrük işlemleri, depolama, yer hizmetleri gibi destekleyici faaliyetleri organize etmekte ve yeri geldiğinde yükün zamanında yola çıkmaması nedeniyle limanlar tarafından uygulanan ve yansıtılan masraflardan olan ardiyecilik ve demuraj bedeli ödenmesi gibi işlemlerini de yürütmektedir. Bu sebeple liman işletmeciliği faaliyetleri ile navlun komisyonculuğu faaliyetleri arasında dikey bir ilişki olduğu kanaatine ulaşılmıştır. (16) Bildirim konusu işlem kapsamında DP WORLD’ün Türkiye’de DP WORLD YARIMCA ve EVYAP PORT aracılığıyla sunduğu konteyner limanı işletmeciliği hizmetleri ile DPW TURKEY, DP WORLD LOJİSTİK, P&Q TÜRKİYE ve UNICO TÜRKİYE’nin navlun komisyonculuğu faaliyetleri arasında dikey ilişki bulunduğu değerlendirilmiştir. TURKLİM 2024 yılı Türkiye Limancılık Sektör Raporu’ndan elde edilen verilen ışığında DP WORLD YARIMCA ile EVYAP PORT’un ülkemizde elleçlenen toplam yükün %(.....)’ini elleçlediği anlaşılmıştır. Bu bağlamda DP WORLD YARIMCA ve EVYAP PORT pazar payları toplamının %(.....) seviyesi altında kalması durumu ile tarafların navlun komisyonculuğu faaliyetlerinden elde ettiği pazar payları toplamının %(.....) düzeyinde seyretmesi durumu birlikte değerlendirildiğinde bildiren işlem ile bu dikey ilişki bağlamında da 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir rekabetçi endişe oluşmayacağı kanaatine ulaşılmıştır. (17) Yukarıda yer verilen bilgiler doğrultusunda, bildirim konusu işlemin başta hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere, ülkenin bütünü yahut bir kısmında ilgili pazarda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı kanaatine ulaşılmıştır. 4Kurulun 25.05.2023 tarihli ve 23-24/443-151 sayılı kararı.
25-10/242-124 5/5 H. SONUÇ (18) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy