1/21 Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-4-055 (Soruşturma/Uzlaşma) Karar Sayısı : 25-11/252-131 Karar Tarihi : 20.03.2025 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Rıdvan DURAN B. RAPORTÖRLER: Burçin GÜLEŞ, Bengisu ÇAYAN, Emre NEBİOĞLU, Orhan Enes ÖZERDEM C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Turan GÜLENÇ Cumhuriyet Mah. Rasim Ergene Cad. Damla Sokak No:5 Keşan/Edirne D. UZLAŞMA TARAFI : - Saros Hazır Beton İnş. Madencilik San. ve Tic. AŞ Temsilcisi: Dr. Aydın ÖZTUNALI Yıldırım Kule Cevizlidere Mah. Mevlana Blv. No:221-103 Tekmer Ofis:54 Çankaya/Ankara - Serin Beton İnş. Taah. İnş. Malz. Hafr. Taş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. Temsilcileri: Av. İsmail Yılmaz ASLAN, Av. Orhan ÜNAL, Av. Dilay YEŞİLYAPRAK Gazi Umur Paşa Sok. Bimar Plaza 38/8-Balmumcu Beşiktaş/İstanbul - Zofunlar Beton Üretim Pazarlama San. ve Tic. AŞ Temsilcisi: Dr. Aydın ÖZTUNALI Yıldırım Kule Cevizlidere Mah. Mevlana Blv. No: 221-103 Tekmer Ofis:54 Çankaya/Ankara (1) E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 15.08.2024 tarihli ve 24-33/789-M sayılı kararıyla Saros Hazır Beton İnş. Madencilik San. ve Tic. AŞ, Serin Beton İnş. Taah. İnş. Malz. Hafr. Taş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Zofunlar Beton Üretim Pazarlama San. ve Tic. AŞ tarafından 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturma kapsamında soruşturma taraflarının uzlaşma metinlerini sunmaları neticesinde soruşturmanın tüm soruşturma tarafları bakımından sonlandırılması. (2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Saros Hazır Beton İnş. Madencilik San. ve Tic. AŞ (SAROS), Serin Beton İnş. Taah. İnş. Malz. Hafr. Taş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. (SERİN) ve Zofunlar Beton Üretim Pazarlama San. ve Tic. AŞ (ZOFUNLAR) tarafından rakipleriyle fiyat belirlemek, müşteri paylaşımı yapmak ve/veya rekabete hassas bilgi değişiminde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesinin ihlal edildiği iddiası.
25-11/252-131 2/21 (3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 11.10.2023 tarih ve 43447 sayı ile intikal eden şikâyet başvurusunda; Edirne ili Keşan ilçesinde faaliyet gösteren hazır beton üreticilerinin aralarında anlaşarak tek fiyat verdikleri, dolayısıyla rekabetçi olmayan fiyatlarla hazır beton satışı gerçekleştirdikleri, anılan teşebbüslerin Keşan ilçesindeki fiyatlarının Edirne ilinin diğer ilçelerindeki fiyatlarına göre oldukça yüksek seviyede olduğu, bahsedilen hususlara ek olarak bir hazır beton şirketinden hazır beton satın alınıp dökülmeye başlanması durumunda diğer hazır beton şirketlerince hazır beton satışı yapılmadığı ifade edilmiştir. (4) Yukarıda özetine yer verilen başvuru, Rekabet Kurulunun (Kurul) 09.11.2023 tarihli toplantısında görüşülmüş ve dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca önaraştırma yapılmasına 23-53/1015-M(3) sayı ile karar verilmiştir. (5) Yürütülen önaraştırma sonucunda hazırlanan 06.08.2024 tarihli ve 2023-4-055/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu; Kurulun 15.08.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş, bu kapsamda Edirne ili Keşan ilçesinde hazır beton üretimi ile satışı alanında faaliyet gösteren bazı teşebbüslerin birlikte fiyat belirlemek, müşteri paylaşımı yapmak ve/veya rekabete hassas bilgi değişiminde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik olarak SAROS, SERİN ve ZOFUNLAR hakkında aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına 24-33/789-M sayı ile karar verilmiştir. Bu kapsamda SAROS, SERİN ve ZOFUNLAR hakkında hazırlanan 16.08.2024 tarihli ve sırasıyla; 94521, 94520 ve 94522 sayılı soruşturma bildirimleri 20.08.2024 tarihinde ilgili taraflarca tebellüğ edilmiştir. (6) Soruşturma süreci devam ederken ZOFUNLAR tarafından 11.09.2024 tarih ve 56166 sayı ve SAROS tarafından 16.09.2024 tarih ve 56330 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden dilekçelerle 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesi ve bu maddeye dayalı olarak çıkarılan Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik (Uzlaşma Yönetmeliği) kapsamında uzlaşma başvurusu yapılmıştır. Bu çerçevede hazırlanan 2023-4-055/BN-02 sayılı Bilgi Notu; Kurulun 24.10.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş olup ZOFUNLAR ve SAROS’un uzlaşma başvurusu kabul edilerek uzlaşma görüşmelerine başlanmasına 24-43/1014-M sayı ile karar verilmiştir. (7) Bu süreçte soruşturma kapsamında değerlendirmek üzere ZOFUNLAR’dan 15.01.2025 tarih ve 104996 sayı, SAROS’tan 15.01.2025 tarih ve 104997 sayı, SERİN’den 15.01.2025 tarih ve 105064 sayı, İnci İnşaat Turizm Gıda Tekstil Pazarlama İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi’nden (İNCİ İNŞAAT) 15.01.2025 tarih ve 105063 sayı ve 28.01.2025 tarih ve 106271 sayı, Baran Hafriyat Konut Üretim İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nden (BARAN İNŞAAT) 15.01.2025 tarih ve 105062 sayı, Kamer Dar Dokuma Tekstil İnşaat Ticaret Limited Şirketi’nden (KAMER İNŞAAT) 15.01.2025 tarih ve 105061 sayı, (.....)((.....)) 28.01.2025 tarih ve 106270 sayı, Binyapı İnşaatçılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nden (BİNYAPI İNŞAAT) 28.01.2025 tarih ve 106269 sayı, Minel İnşaat (.....)’tan (MİNEL İNŞAAT) 28.01.2025 tarih ve 106268 sayı, (.....)’tan ((.....)) 28.01.2025 tarih ve 106267 sayı ve Saros Çağan İnşaat Taahhüt Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nden (ÇAĞAN İNŞAAT) 28.01.2025 tarih ve106266 sayı ile bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. (8) İlgili bilgi ve belge taleplerine istinaden KAMER İNŞAAT tarafından gönderilen cevabi yazılar 20.01.2025 tarih ve 61564 sayı ve 20.01.2025 tarih ve 61571 sayı, SAROS tarafından gönderilen cevabi yazılar 21.01.2025 tarih ve 61652 sayı ve 21.01.2025 tarih ve 61666 sayı, ZOFUNLAR tarafından gönderilen cevabi yazılar 17.01.2025 tarih ve
25-11/252-131 3/21 61539 sayı ve 21.01.2025 tarih ve 61670 sayı, SERİN tarafından gönderilen cevabi yazılar 20.01.2025 tarih ve 61561 sayı ve 27.01.2025 tarih ve 61885 sayı, İNCİ İNŞAAT tarafından gönderilen cevabi yazı 28.01.2025 tarih ve 61961 sayı, BARAN İNŞAAT tarafından gönderilen cevabi yazı 29.01.2025 tarih ve 62004 sayı, (.....) tarafından gönderilen cevabi yazılar 04.02.2025 tarih ve 62417 sayı ve 05.02.2025 tarih ve 62449 sayı, MİNEL İNŞAAT tarafından gönderilen cevabi yazı 05.02.2025 tarih ve 62528 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (9) Öte yandan soruşturma süresinin uzatılmasına ilişkin olarak hazırlanan 20.01.2025 tarihli ve 2023-4-055/BN-03 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 23.01.2025 tarihli toplantısında görüşülmüş ve soruşturmanın süresinin bitiminden itibaren üç ay uzatılmasına 25-03/85-M sayı ile karar verilmiştir. (10) Soruşturma süreci devam ederken SERİN tarafından 05.02.2025 tarih ve 62478 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden dilekçeyle 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesi ve bu maddeye dayalı olarak çıkarılan Uzlaşma Yönetmeliği kapsamında uzlaşma başvurusu yapılmıştır. Bu çerçevede hazırlanan 2023-4-055/BN-04 sayılı Bilgi Notu; Kurulun 13.02.2025 tarihli toplantısında görüşülmüş olup SERİN’in uzlaşma başvurusu kabul edilerek uzlaşma görüşmelerine başlanmasına 25-06/135-M sayı ile karar verilmiştir. (11) Kurulun uzlaşma görüşmelerine başlanması kararına istinaden SAROS ve ZOFUNLAR ile 19.02.2025 tarihinde, SERİN ile 24.02.2025 tarihinde Kurum merkezinde uzlaşma görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda Uzlaşma Yönetmeliği’nin 6. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca uzlaşma tarafı teşebbüs hakkında ileri sürülen iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği ve kapsamı, ticari sır ve diğer gizli bilgiler korunarak ihlal isnadına dayanak teşkil eden bilgi, belge ve bulgular, sürecin uzlaşma ile neticelenmesi halinde uygulanabilecek indirim oranına ilişkin olarak SAROS, SERİN ve ZOFUNLAR temsilcileri ve yetkililerinin bilgi edinmesi sağlanmıştır. (12) Ayrıca uzlaşma sürecinde ceza takdirine ilişkin değerlendirmelerde kullanılması talep edilen hususları içeren yazılar; SAROS tarafından gönderilen 20.02.2025 tarih ve 63587 sayı, SERİN tarafından gönderilen 18.02.2025 tarih ve 63417 sayı ve ZOFUNLAR tarafından gönderilen 20.02.2025 tarih ve 63583 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (13) Dosya kapsamında elde edilen bilgi ve belgeler çerçevesinde SAROS, SERİN ve ZOFUNLAR için hazırlanan 03.03.2025 tarihli ve sırsıyla; 2024-4-055/BN-05, 2024-4-055/BN-06 ve 2024-4-055/BN-07 sayılı Bilgi Notları, Kurulun 06.03.2025 tarihli toplantısında görüşülmüş ve sırasıyla 25-09/217-MUA, 25-09/218-MUA ve 25-09/219-MUA sayı ile uzlaşma ara kararları verilmiştir. (14) İlgili kararlar taraflarca 15.03.2025 tarihinde tebellüğ edilmiş olup uzlaşma metinleri; SAROS tarafından gönderilen 11.03.2025 tarih ve 64582 sayı, SERİN tarafından gönderilen 14.03.2025 tarih ve 64843 sayı ve ZOFUNLAR tarafından gönderilen 14.03.2025 tarih ve 64802 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Söz konusu uzlaşma metinlerinde taraflar, ara kararda belirtilen hususları kabul ederek soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılmasını talep etmiştir. (15) Yukarıda yer verilen süreç sonucunda hazırlanan 17.03.2025 tarihli ve 2024-4-055/BN-08 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (16) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notunda özetle; SAROS, SERİN ve ZOFUNLAR tarafından sunulan uzlaşma metni çerçevesinde, anılan teşebbüsler hakkındaki soruşturmanın uzlaşma usulü ile sonlandırılabileceği ifade edilmiştir.
25-11/252-131 4/21 I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. İlgili Taraf Hakkında Bilgi I.1.1. SAROS (17) 2009 yılında kurulan ve ana faaliyet alanı hazır beton üretimi ve satışı olan SAROS, yurt içi ve yurt dışı karayolu taşımacılığı, kum yıkama ile eleme, taş kırma ile eleme ve madencilik alanlarında da faaliyet göstermektedir. SAROS’un; Edirne ilinin Keşan ve Uzunköprü ilçeleri, Tekirdağ ilinin Malkara ve Şarköy ilçeleri ve Çanakkale ilinin Evreşe beldesinde olmak üzere toplam beş adet hazır beton tesisi bulunmaktadır. SAROS’un Keşan, Malkara ve Uzunköprü ilçelerinde bulunan hazır beton tesislerinin yıllık toplam üretim kapasitesi sırasıyla (.....),(.....) ve (.....)’dır. I.1.2. SERİN (18) 2017 yılında kurulan SERİN; hazır beton, beton parke taşı, bordür, yağmur oluğu üretimi alanlarında faaliyet göstermektedir. Edirne Merkez, Kırcasalih ve Keşan ilçelerinde olmak üzere üç adet hazır beton tesisi bulunmaktadır. SERİN’e ait hazır beton tesislerinin yıllık toplam üretim kapasitesi (.....)’dır. I.1.3. ZOFUNLAR (19) 2017 yılında kurulan ve hazır beton üretimi ve satışı alanında faaliyet gösteren ZOFUNLAR Edirne, Tekirdağ ve Çanakkale illerinin yakın ilçelerine hazır beton satışı gerçekleştirmektedir. ZOFUNLAR’ın Keşan ilçesinde bulunan hazır beton tesisinin toplam yıllık üretim kapasitesi (.....)’dır. I.2. İlgili Pazar I.2.1. İlgili Ürün Pazarı (20) Dosya konusu hazır beton ürünü, belirli oranlarda çimento, doğal veya yapay agrega, su ve birtakım katkı malzemelerinin mikserle karıştırılması sonucu elde edilen, inşaatların temel yapı malzemelerinin başında gelmektedir. Kullanım amaçları ve dayanımları bakımından C14, C16, C18, C20, C25 ve C30 gibi alt kategorilere ayrılmakla birlikte; inşaat sektöründe en çok kullanılan türleri C20, C25 ve C30 türleridir. Bununla birlikte hazır beton ürünlerine ait alt ürün grupların yüksek oranda arz yönünden ikame edilebilir olduğu görülmektedir. (21) Dosya konusu tüm hazır beton türlerini ilgilendirdiğinden, Kurulun yerleşik içtihadı1 uyarınca hazır betonun alt grupları bakımından bir ayrıma gidilmesine gerek görülmemiş, bu sebeple ilgili ürün pazarı “hazır beton üretimi ve satışı pazarı” olarak belirlenmiştir. I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar (22) İlgili ürün pazarı kısmında değinildiği üzere hazır beton; çimento, agrega (çakıl), su ve birtakım kimyasal katkı malzemelerinin belirli oranlarda karıştırılması sonucu elde edilmekte olup hazır beton ürününün, kullanılan çimento cinsine ve kimyasal katkının türüne bağlı olarak belli bir sürede taşınması, müşteri tarafından teslim alınması ve kalıba aktarılması gerekmektedir. Diğer bir deyişle hazır beton, üretiminin ardından belirli bir sürenin geçmesinden itibaren kullanılamayan2, stoklanamayan ve taşınması için yüksek yüksek maliyetler ile teknik gereksinimlere sahip olan bir üründür. Hazır 1 Kurulun 09.07.2015 tarihli ve 15-29/433-116 sayılı, 29.03.2018 tarihli ve 18-09/170-84 sayılı, 05.07.2018 tarihli ve 18-22/383-188 sayılı, 19.12.2019 tarihli ve 19-45/758-327 sayılı, 19.03.2020 tarihli ve 20-15/215-107 sayılı kararları. 2 Kurulun 19.12.2019 tarihli ve 19-45/758-327 sayılı, 08.12.2022 tarihli ve 22-54/828-338 sayılı kararları.
25-11/252-131 5/21 beton ürünü sahip olduğu özellikler bakımından transmikser adı verilen özel kamyonlarla taşınmakta olup teslimata kadar homojenliğini koruması için transmikserde karıştırılmaktadır. Transmikser operatörü betonu dökülecek şantiyeye taşımakta, pompa operatörü de betonu istenilen noktada kalıba aktarmaktadır. (23) Kurulun hazır beton sektörüne yönelik olarak aldığı kararlarında, ilgili coğrafi pazar hazır betonun üretildiği santralden yaklaşık olarak 50-55 km yarıçapında bir daire belirlenerek tespit edilmiş ve genel olarak il, merkez ilçeler ya da belirli ilçeler bazında belirlenmiştir3. Öte yandan hazır betonun nakliyesi aşamasında teşebbüslerin 90 km’den uzak mesafeye ve yol süresi ortalama 2 saatin altında kalan bölgelere ürün gönderimi yaptıkları görülmektedir. Söz konusu sürenin yaz mevsiminde 2 saatin altına düşebildiği ve kimyasal katkılarla 3 saate kadar da çıkabildiği ifade edilmektedir4. Bu noktada, belirleyici olan unsurun, hazır betonun üretiminden döküleceği inşaat alanına kadar geçen süre olduğu görülmektedir. Bu sürede, hazır betonun tesisten transmiksere yüklenmesi, inşaat alanına ulaştırılması, gerekli ekipmanlar yardımıyla kalıba yerleştirilmesi gibi aşamalar gerçekleştirilmektedir. Diğer bir ifadeyle, ilgili coğrafi pazar kavramı belirlenirken dikkat edilmesi gereken en önemli kriterin ürünün niteliği olduğu, dolayısıyla ürünün niteliklerinin imkân verdiği taşıma/lojistik koşullarının ilgili coğrafi pazar tespitinde dikkate alınması gerektiği hususu önem arz etmektedir. (24) Dosya konusu şikâyetin Keşan ilçesi özelinde yapılmasından dolayı öncelikle Keşan ilçesinden 50-55 km yarıçapında bir daire oluşturulmuştur. Bu kapsamda Keşan ilçesi merkez temel alınarak çizilen daire aşağıdaki görselde yer almaktadır. Görsel 1: Keşan İlçesi Merkez Alınarak Oluşturulan 55 Km’lik Yarıçaplı Daire Kaynak: Google Maps (25) Görsel 1’de yer alan Keşan ilçesi merkez alınarak çizilen 55 km yarıçaplı daire içerisinde bulunan ilçelere aşağıdaki tabloda yer verilmektedir. 3 Kurulun 29.03.2018 tarihli ve 18-09/170-84 sayılı, 05.07.2018 tarihli ve 18-22/383-188 sayılı kararları. 4 Ayrıca bkz. http://www.mendesgrupbeton.com/hizmet-d-15-hazir-betonun-tasinmasi#:~:text=Haz%C 4%B1r%20betonun%20ta%C5%9E%C4%B1nmas%C4%B1%20i%C5%9Fleminde%2090,katk%C4%B1larla%203%20saate%20kadar%20%C3%A7%C4%B1kar%C4%B1labilmektedir. http://www.as-beto n.com/hazbeton_siparis.htm, Erişim Tarihi: 30.07.2024
25-11/252-131 6/21 Tablo 1: Keşan İlçe Merkezine Olan Uzaklıkları 55 Km Altında Kalan İlçeleri Göstermektedir5. Keşan ↔ Uzunköprü 47,8 Keşan ↔ İpsala 28,3 Keşan ↔ Malkara 26,3 Kaynak: Google Maps Tablo 1’de görüleceği üzere, 50-55 km uzaklık dikkate alınarak teşebbüslerin üretim tesislerinin bulunduğu Keşan ilçesinden hazır beton satışı yapılabilecek ilçeler İpsala, Uzunköprü ve Malkara’dır. Bu açıdan yukarıda ifade edilen bütün hususlar ve değerlendirmelerden hareketle dosya kapsamında yapılan incelemeler açısından ilgili coğrafi pazar, “Edirne ilinin Keşan, İpsala ve Uzunköprü ilçeleri” ile “Tekirdağ ilinin Malkara ilçesi” olarak belirlenmiştir. I.3. 4054 Sayılı Kanun’un 4. Maddesi Kapsamında Değerlendirme I.3.1. Teorik Çerçeve (26) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri” yasaklanmaktadır. Bu doğrultuda, 4. madde kapsamında bir ihlal sonucuna ulaşabilmek için teşebbüslerin, amacı veya etkisi rekabeti engellemek, bozmak ya da kısıtlamak olan bir anlaşma ve/veya uyumlu eylemin tarafı olduğunun tespit edilmesi gerekmektedir. Teşebbüsler arasında oluşturulan koordinasyonun gücü ve ortaya çıkış şeklindeki farklılıkların bir sonucu olarak “anlaşma” ve “uyumlu eylem” olarak iki farklı nitelendirmeye gidilmesi ile ekonomik aktörlerin piyasada alacakları kararları bağımsız bir biçimde belirlemesine yönelik sahip oldukları yükümlülüğe aykırılık teşkil edebilecek her türlü irade uyuşmasının, 4054 sayılı Kanun’un ilgili hükmü kapsamına alınması sağlanmıştır. (27) Rekabet hukuku uygulamasında “anlaşma” kavramı geniş olarak yorumlanmakta ve bir anlaşmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında değerlendirilebilmesi için anlaşmanın yazılı olması, hukuki bağlayıcılığının bulunması veya bir yaptırım içermesi gerekmemektedir. Aksine, bahsi geçen Kanun’un 4. maddesi, şekline bakılmaksızın, taraflar arasında belirli bir irade uyuşmasını içeren tüm anlaşma ve/veya uyumlu eylemleri kapsamaktadır. Aynı şekilde, anlaşma tarafı herhangi bir teşebbüsün, anlaşmanın oluşumuna sınırlı katkıda bulunması veya anlaşmayı tam olarak uygulamaması, anlaşmanın tarafı olmadığı anlamına gelmemektedir. (28) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi; amacı veya etkisi rekabeti engellemek olan anlaşmaların yanı sıra uyumlu eylem tanımı ile taraflar arasında bireysel karar alma mekanizmalarının yerine geçen bir koordinasyonun oluşturulduğu durumları da konu edinmektedir. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine ilişkin gerekçesinde “teşebbüsler arasında bir anlaşmanın varlığı tespit edilemese bile, teşebbüsler arasında kendi bağımsız davranışları yerine geçen bir koordinasyon veya pratik bir işbirliği sağlayan doğrudan veya dolaylı ilişkiler de eğer aynı sonucu doğuruyorsa yasaktır” denilerek uyumlu eylem kavramına açıklık getirilmiş ve gerekçenin devamında teşebbüslerin kanuna karşı hile yolu ile rekabeti sınırlayıcı uygulamaları meşru göstermelerinin engellenmek istendiği belirtilmiştir. Başka bir deyişle, teşebbüsler arasındaki rekabetin, koordinasyon yoluyla engellenmesinin tespit edilmesi için, hayata geçirilmiş somut bir planın varlığına her durumda ihtiyaç duyulmamaktadır. Bu bağlamda teşebbüslerin, rakiplerinin pazardaki davranışlarını etkilemeyi veya rakiplerinin gelecekte pazarda 5 Tablo, iki yer arasındaki en kısa süreli mesafe dikkate alınarak oluşturulmuştur.
25-11/252-131 7/21 alacakları ve/veya alabilecekleri kararları etkileyebilecek bilgiyi rakiplerine vermeyi amaçlayan doğrudan veya dolaylı iletişimleri de uyumlu eylem kapsamında değerlendirilmektedir. (29) Bununla birlikte, teşebbüslerin, gerçekleştirdikleri doğrudan veya dolaylı bilgi değişimleri ile pazara yön vermeleri ya da gelecekteki davranışlarına ilişkin rakipleri nezdindeki belirsizlikleri azaltmaları veya ortadan kaldırmaları koordinasyonun varlığını göstermek için yeterlidir6. Rakipler arası bilgi değişimleri teşebbüslerin rakiplerinin çeşitli parametrelere (satış fiyatı, üretim miktarı, stok durumu, müşteriler, vs.) ilişkin stratejileri hakkında bilgi sahibi olmalarını sağlayarak rekabeti sınırlayıcı, rakip teşebbüsler arasında koordinasyon doğurucu, hatta kimi zaman uygulanmakta olan bir kartel anlaşmasının takibini kolaylaştırıcı etkilere sahip olabileceği gibi, taraflar arasındaki bilgi asimetrisini ortadan kaldırarak, teşebbüslerin kendilerini rakipleriyle kıyaslamasını sağlayarak ve gerek teşebbüslerin gerekse tüketicilerin araştırma maliyetlerini azaltarak etkinlik kazanımlarına da yol açabilmektedir. Fiyat veya miktar tespiti amacını taşıyan bir anlaşma/uyumlu eylem niteliğinde olan ya da üzerinde uzlaşılan kurallara uyup uymadığının takibini sağlayarak kartelin işleyişini kolaylaştıran bilgi değişimleri doğrudan kartel olarak nitelendirilebilmektedir7. (30) Yine 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin (b) bendinde belirtilen bir diğer rekabet hukuku ihlali de pazar paylaşımıdır. İlgili bende göre “Mal veya hizmet piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü piyasa kaynaklarının veya unsurlarının paylaşılması ya da kontrolü” yasaklanmaktadır. İki rakip teşebbüsün aralarında anlaşmak suretiyle faaliyet gösterecekleri bölgeleri ayırmaları ve birbirlerinin bölgelerinde faaliyet göstermemeyi kabul etmeleri, aynı Kanun kapsamında pazar paylaşımı olarak değerlendirilmektedir. (31) Ayrıca rekabet hukuku çerçevesinde bir anlaşma/uyumlu eylemden bahsedebilmek için, elde edilen tüm deliller bir arada kullanılarak bütünsel bir yaklaşımla ihlal tespitinin yapılması hedeflenmektedir. Bu bakımdan, dosya kapsamında elde edilen her türlü delilin, bir bütünün parçaları, bütünü açıklamada kullanılan araçlar oldukları göz önünde bulundurulmalıdır. I.3.2. Elde Edilen Bulgulara8 İlişkin Değerlendirme (32) Bu bölümde yukarıda detaylı bir şekilde izah edilen teorik çerçeve ışığında yerinde incelemelerde elde edilen bulgulara yönelik değerlendirmelere yer verilmiştir. Bulgu 1: ZOFUNLAR’da 20.08.2024 tarihinde gerçekleştirilen yerinde incelemede elde edilen ve ZOFUNLAR Tesis Şefi (.....) ile ZOFUNLAR Muhasebe Çalışanı (.....) arasında 12.04.2022 tarihinde gerçekleşen WhatsApp yazışmasının içeriği aşağıdaki gibidir: 12.04.2022 (.....)“Serin Bizden büyük mü” (.....)“Sence” (.....)“Bizim müşterimize neden giriyor” (.....)[“Serin Bizden büyük mü” mesajına cevap olarak](.....)“Sanmıyorum” 6 Case T-25/95, para. 1592. 7 Bilgi değişimlerinin, taraflar arasında hâlihazırda mevcut bir anlaşmanın yürütülmesine ilişkin olabileceği gibi rekabete hassas bilgilerin değişimini içeren teşebbüsler arası irtibatların bizatihi kendilerinin de anlaşma ve/veya uyumlu eylem olarak nitelendirilebileceği Yatay İşbirliği Anlaşmaları Hakkında Kılavuz’un (Yatay İşbirliği Kılavuzu) 41. paragrafında yer alan “Bilgi değişimi, bir anlaşmanın temel konusunu oluşturabileceği gibi, başka bir yatay anlaşmanın parçası da olabilir” ifadesiyle ortaya konmaktadır. 8 Yerinde incelemede elde edilen belgelerde bulunan yazım ve noktalama hataları düzeltilmemiş olup belgenin orijinali muhafaza edilmiştir.
25-11/252-131 8/21 (.....)“Ama (.....)9 acabi davranıyor” (.....)“Acemi” (.....)“Kuzenleri tepkisi ne olcak bakalım” (.....)“Merak ediyorum” (.....)“Saros dik duruyor dedi” (.....)“Eğer sesleri çıkmazsa şüphe var bu işte”(.....)(.....)“Biz sakin olalım ne olcak bakalım” (.....)“Aynen” (.....)“Biz herşeyi tastamam yaptık mı” (.....)“Yaptık” (.....)“Beklices bakalım” (.....)“Güvendi onlara her hafta zam zam” (.....)“İlk işte sattılar” (.....)“Aynen öylee” (33) Anılan yazışmanın içeriğinden ZOFUNLAR’ın hâlihazırda çalışmış olduğu bir müşterisinin yürüttüğü/yürüteceği projeye ilişkin SERİN’in sunduğu tekliften duyduğu rahatsızlık “Serin Bizden büyük mü”, “Bizim müşterimize neden giriyor” ifadelerinden anlaşılmaktadır. İlgili çalışanlarca ZOFUNLAR yetkilisinin “acemi” davrandığı ifade edilmekte, aralarındaki akrabalık bağı “kuzenleri tepkisi ne olcak bakalım” ifadeleriyle de açıklanan SAROS’un10 duruma nasıl bir tepki vereceği tartışılmaktadır. Bu kapsamda ZOFUNLAR’ın “Biz herşeyi tastamam yaptık mı yaptık” ifadeleri ve SAROS’un “dik durduğu”nun belirtilmesi ile anılan teşebbüslerin ilgili anlaşmaya hâlihazırda uymaya devam ettiği anlaşılmaktadır. İlgili durum yaşanmadan önce SAROS, SERİN ve ZOFUNLAR arasında müşteri paylaşımını içeren anlaşma yapıldığı değerlendirilmektedir. (34) Ayrıca yazışmanın devamında “Güvendi onlara her hafta zam zam”, “İlk işte sattılar” ifadeleri yer almakta olup bu ifadelerden ise SAROS, SERİN ve ZOFUNLAR arasında fiyatların artırılmasına yönelik de bir uzlaşı sağlandığı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda anılan ifadeler yukarıda yer verilen ifadelerle birlikte değerlendirildiğinde ZOFUNLAR’ın fiyat teklifinin, bahse konu müşterinin ZOFUNLAR’ı tercih edecek şekilde verilmesine ilişkin olarak anılan taraflar arasında rekabet karşıtı bir anlaşma sağlandığı görülmektedir. (35) Bu doğrultuda SAROS, SERİN ve ZOFUNLAR arasında fiyat tespiti ve müşteri paylaşımını içeren uzlaşı sağlandığı, dolayısıyla dosya kapsamında elde edilen diğer bulgularla da birlikte ele alındığında Bulgu 1 bakımından SAROS, SERİN ve ZOFUNLAR’ın fiyat tespiti ve müşteri paylaşımı anlaşması yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri değerlendirilmektedir. Bulgu 2: ZOFUNLAR’da 09.07.2024 tarihinde gerçekleştirilen yerinde incelemede elde edilen ve ZOFUNLAR Tesis Şefi (.....) ile ZOFUNLAR yetkilisi (.....) arasında 13.12.2022 tarihinde geçen WhatsApp yazışmasının içeriği aşağıdaki gibidir: 13.12.2022 (.....)[“(.....)11 fiyat teklifi 13.12.2022.pdf” isimli bir dosya paylaşılmıştır.] (.....)“Serin (.....) vermiş biz liste fiyatımızı verdik” (.....)“C kac ?” 9 Yazışmada “(.....)” olarak ifade edilen kişinin ZOFUNLAR yetkilisi (.....) olduğu değerlendirilmektedir. 10 Yapılan yerinde incelemelerde teşebbüs yetkililerinden edinilen bilgilere göre SAROS ve ZOFUNLAR yetkilileri arasında “amca-yeğen-kuzen” gibi akrabalık ilişkileri bulunmakta olup ZOFUNLAR’ın anlaşmazlık üzerine kurulan bir teşebbüs olduğu ve aralarında çıkar birliği olmadığı bilinmektedir. 11 ZOFUNLAR’dan gelen cevabi yazıda; (.....) isimli müşterinin BARAN İNŞAAT yetkilisi olduğu ifade edilmektedir.
25-11/252-131 9/21 (.....)“Saros tepki göstermiş arayıp serini” (.....)“kac m3” (.....)“Fiyat kırıp iş alıyor diye (.....) beyinde12 bilgisi olmuş” (.....)“C25 600 m³” (.....)“Enez” (.....)“Tamamdir almis mi isi ?” (.....)“Almadı henüz” (.....)“Tamam bekleyelim” (.....)“Kimin carisi” (.....)“Kimsede değil edirne müteahhiti 16 villa yapacakmış enezde fiyat topluyor” (.....)“Edirne de kimle calismis cantas mi ?” (.....)“Serin fiyat kırıyor panikledi ama hiçbirimizde hareket yok şuan” (.....)[“Edirne de kimle calismis cantas mi” mesajına cevap olarak] “Onu tam bilmiyorum” (.....)“Tamamdir biz simdilik bu fiyatta duralim” (.....)“Tamam (.....)” (36) Mezkur yazışmada, ZOFUNLAR Tesis Şefi tarafından BARAN İNŞAAT yetkilisi (.....) isimli müşteriye C25 hazır beton ürünü için verilen 13.12.2022 tarihli fiyat teklifi ZOFUNLAR yetkilisine gönderilmektedir. Akabinde ZOFUNLAR Tesis Şefi tarafından ilgili müşteriye SERİN’in (.....) TL fiyat verdiği, ZOFUNLAR’ın ise liste fiyatından teklif sunduğu belirtilmektedir. Bu kapsamda ZOFUNLAR’ın rakibinin müşteriye sunmuş olduğu fiyat teklifinden haberdar olduğu görülmekte olup bu bilgiyi rakibinden edinmiş olabileceği değerlendirilmektedir. Nitekim yazışmanın devamında anılan müşteriye SERİN tarafından sunulan fiyat teklifine rakibi SAROS’un SERİN’i arayarak tepki gösterdiği ifade edilmektedir. (37) İlgili yazışmadan, müşterilere sunulan fiyat tekliflerinin hazır beton üreticileri tarafından takip edildiği görülmektedir. Bu kapsamda “Saros tepki göstermiş arayıp serini” ve “Fiyat kırıp iş alıyor diye (.....) beyinde bilgisi olmuş” ifadelerinden C25 hazır beton türü için teşebbüsler arasında kararlaştırılan bir fiyatın mevcut olduğu, bu çerçevede ilgili fiyatın altında teklif sunan teşebbüse “fiyat kırdığı” gerekçesiyle tepki gösterildiği anlaşılmaktadır. Normal koşullar altında rakip konumundaki teşebbüsler arasında fiyat rekabetinin yaşanması serbest piyasa işleyişinin bir sonucu olarak değerlendirilirken yazışmada belirtildiği üzere bir teşebbüsün, daha düşük fiyata ürün sattığı için rakip teşebbüsü arayarak tepki göstermiş olması ticari hayatın olağan akışına aykırılık teşkil etmektedir. Öte yandan ZOFUNLAR Tesis Şefi tarafından kullanılan “Serin fiyat kırıyor panikledi ama hiçbirimizde hareket yok şuan” ifadesinden ise SERİN’in teşebbüsler arasında tespit edilen fiyattan daha düşük bir fiyata teklif vermesine rağmen diğer hazır beton üreticilerinin belirlenen fiyat üzerinden müşterilerine teklif sunmaya devam ettiği görülmektedir. Yazışmanın devamında ZOFUNLAR yetkilisi tarafından da “Tamamdir biz simdilik bu fiyatta duralim” ifadeleri kullanılmaktadır. (38) Ayrıca yazışmada teklif sunulan müşteri için “Kimin carisi”, “Kimsede değil…” ifadeleri kullanılmakta olup müşterinin halihazırda bir teşebbüsle çalışıp çalışmadığının sorgulandığı görülmektedir. Bu ifadelerden hareketle bahsi geçen teşebbüsler arasında fiyata ilişkin bir anlaşmanın yanı sıra müşterilerin paylaşılmasına ilişkin bir uzlaşının da var olduğu değerlendirilmektedir. (39) İlgili yazışma kapsamında adı geçen müşteriden 2022 yılının Kasım ayı ile 2023 yılının Şubat ayı arasında yapmış olduğu hazır beton alımları ile bunlara yönelik fiyat teklifleri sorulmuş olup BARAN HAFRİYAT tarafından gönderilen cevabi yazıda ilgili dönemde 12 ZOFUNLAR’dan gelen cevabi yazıda; “(.....) bey” olarak ifade edilen kişinin SAROS yetkilisi (.....) olduğu belirtilmektedir.
25-11/252-131 10/21 852 m3 miktarındaki C25 hazır beton ürününün Edirne’de faaliyet gösteren Taştan İnşaat Hafriyat Nakliyat Madencilik Tic. ve San. Ltd. Şti.’den (.....)TL fiyatından tedarik edildiği görülmektedir. (40) Bu çerçevede ilgili müşterinin bulguda geçen fiyat teklifinden daha düşük bir fiyattan başka bir sağlayıcıdan hazır beton tedarik ettiği görülmekte olup söz konusu alıma yönelik fiyat tekliflerinin sözlü olarak iletilmiş olması ihtimali dahilinde soruşturma taraflarının sunduğu fiyat teklifleri elde edilememiştir. Bununla birlikte SERİN’in ilgili dönemde bulguda geçen fiyattan BARAN HAFRİYAT dışındaki müşterilere hazır beton satışı yaptığı anlaşılmakta, yazışmada dile getirilen fiyat bilgisinin SERİN tarafından iletildiği yönündeki değerlendirme SERİN’in ilgili dönemde uyguladığı fiyat verileriyle desteklenebilmektedir. (41) Bulguda geçen ifadeler, dosya kapsamında elde edilen diğer belgeler ile bütüncül olarak ele alındığında Bulgu 2 bakımından SAROS, SERİN ve ZOFUNLAR’ın fiyat tespiti ve müşteri paylaşımı anlaşması yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri değerlendirilmektedir. Bulgu 3: ZOFUNLAR’da 20.08.2024 tarihinde gerçekleştirilen yerinde incelemede elde edilen ve ZOFUNLAR Tesis Şefi (.....) ile ZOFUNLAR yetkilisi (.....) arasında 14.12.2022 tarihinde geçen WhatsApp yazışmasının içeriği aşağıdaki gibidir: 14.12.2022 (.....)[“samet inşaat13 fiyat teklifi 09.12.2022.pdf” isimli bir dosya paylaşılmıştır.] (.....)“Saros dan çalışıyordu” (.....)“Yeni is mi” (.....)“Yeni iş” (.....)“(.....) lira C25 kdv dahil” (.....)“60-90 gün avans çek” (.....)“Saros ile çalışmayacağım kesinlikle dedi” (.....)“Fiyatta da esnemedik (.....) a14 söyledim herşeyi kabul etti” (.....)“(.....)” (.....)“Tamamdır” (.....)“Fiyatı kabul ettiyse” (42) Söz konusu yazışmada daha öncesinde SAROS ile çalıştığı ifade edilen (.....)isimli müşteriye sunulan fiyat teklifinin ZOFUNLAR Tesis Şefi tarafından ZOFUNLAR yetkilisi ile paylaşıldığı görülmektedir. Yazışmanın devamında ZOFUNLAR yetkilisi tarafından ilgili fiyat teklifinin müşterinin yeni işi için sunulup sunulmadığı sorulmakta olup ZOFUNLAR Tesis Şefi soruyu, “Yeni iş”, “Saros ile çalışmayacağım kesinlikle dedi” ifadeleriyle yanıtlanmaktadır. Bununla birlikte ZOFUNLAR Tesis Şefi tarafından kullanılan “Fiyatta da esnemedik (.....)a söyledim herşeyi kabul etti” ifadesinden, ilgili fiyat teklifinden SAROS Satış ve Pazarlama Sorumlusu (.....)’in de haberdar edildiği, bu bağlamda SAROS tarafından (.....)’a verilen teklifin kabul edildiği belirtilmektedir. İlgili yazışmadan ZOFUNLAR’ın ilgili müşteriye sunulacak fiyat teklifi ve müşterinin SAROS yerine ZOFUNLAR ile çalışması hususunu SAROS’un onayına sunduğu anlaşılmaktadır. (43) Nitekim (.....) tarafından gönderilen cevabi yazılardan; yazışmanın gerçekleştirildiği dönem ve sonrasında hazır beton ürününün ZOFUNLAR’dan temin edildiği 13 ZOFUNLAR’dan gelen cevabi yazıda “samet inşaat” olarak bahsedilen müşterinin (.....) ünvanlı müşteri olduğu değerlendirilmektedir. Nitekim bu husus, yazışmanın devamında yer alan “(.....)” ifadesiyle de desteklenmektedir. 14 Yazışmada “(.....)” olarak ifade edilen kişinin SAROS Satış ve Pazarlama Sorumlusu (.....) olduğu değerlendirilmektedir.
25-11/252-131 11/21 görülmektedir. Bulgu tarihine (14.12.2022) en yakın tarihli faturada (28.12.2022) ise C25/30 hazır beton ürünü KDV dâhil (.....) TL’den tedarik edilmektedir. Bu bakımdan ZOFUNLAR’ın satış fiyatının bulguda yer alan fiyat ile örtüştüğü görülmektedir. (44) Bu doğrultuda dosya kapsamında elde edilen diğer bulgularla birlikte ele alındığında Bulgu 3 çerçevesinde, SAROS ve ZOFUNLAR’ın fiyat tespiti ve müşteri paylaşımı anlaşması yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri değerlendirilmektedir. Bulgu 4: SERİN’de 20.08.2024 tarihinde gerçekleştirilen yerinde incelemede elde edilen ve SERİN Muhasebe Sorumlusu (.....) ile KAMER İNŞAAT yetkilisi (.....) arasında 05.01.2023 tarihinde gerçekleşen WhatsApp yazışmasının içeriği aşağıdaki gibidir: 05.01.2023 (.....)“neden beton vermediğini” (.....)“kesin ve net şekilde öğrendim” (.....)“(.....)”15 (.....)“i” (.....)“(.....)16 aramış” (.....)“işimiz yok malkarada bu işe ihtiyacımız var demiş” (.....)“verme” (.....)“(.....) kendi elimizle verdik insanlara mahcup olduk dedi” (.....)“yeni projede” (.....)“veriri” (.....)“bunu anladım” (.....)“konuşmadan” (.....)“üzülmüş” (.....)“vermedi diye” (.....)“sizlik bir olay yokmuş yani” (.....)“bu sabah muhabbet açıldı kendiliğinden” (.....)“Bi dahakine geldiğimizde geri çevirmesi o zaman” (.....)“Benim (.....)in iyi niyetinden şüphem yok” (.....)“Ama anlaşmalı işler yaptıkları ayan beyan ortaya çıktı” (.....)“Babamda ona üzüldü sadece” (.....)“valla zaten (.....) kimseyi aşağı kadar geçirdiğini görmemiş bu şirket” (.....)“babanı kapıya kadar geçrince gelen kişi kim dedi herkes” (.....)“😄😄 ” (.....)“iyi niyette bir şey yok” (.....)“ama anlaşma evet” (45) Yukarıdaki yazışmada SERİN Muhasebe Sorumlusu tarafından SERİN yetkilisi (.....)’in SAROS yetkilisi (.....)’un ricası üzerine KAMER İNŞAAT’a hazır beton vermediği ifade edilmekte olup bu husus “(.....)17 aramış”, “işimiz yok malkarada bu işe ihtiyacımız var demiş” şeklinde belirtilmektedir. Yazışmanın devamında SERİN Muhasebe Sorumlusu tarafından SERİN yetkilisinin bu durumu telafi etmek amacıyla KAMER İNŞAAT’ın başka projeleri için hazır beton vermek istediği ifade edilmektedir. KAMER İNŞAAT yetkilisi tarafından kullanılan “Bi dahakine geldiğimizde geri çevirmesi o zaman”, “Benim (.....)in iyi niyetinden şüphem yok”, “Ama anlaşmalı işler yaptıkları ayan beyan ortaya çıktı” ifadelerine karşılık SERİN Muhasebe Sorumlusu tarafından “iyi niyette bir şey yok”, “ama anlaşma evet” ifadeleri kullanılmaktadır. 15 “(.....)” olarak ifade edilen kişinin SERİN yetkilisi (.....) olduğu değerlendirilmektedir. 16 “(.....)” olarak ifade edilen kişinin SAROS yetkilisi olduğu değerlendirilmektedir. 17 “(.....)” olarak ifade edilen kişinin SAROS yetkilisi olduğu değerlendirilmektedir.
25-11/252-131 12/21 (46) Yazışmada geçen hususların açıklığa kavuşturulması adına KAMER İNŞAAT tarafından gönderilen cevabi yazılarda; yazışmanın gerçekleştirildiği ilgili dönemde fiyat teklifi almak amacıyla SERİN ve SAROS ile görüşüldüğü, SERİN’in ilgili fiyat teklifi talebine iş yoğunluğu ve KAMER İNŞAAT’ın inşaat ruhsatının henüz çıkmaması nedenleriyle olumlu veya olumsuz herhangi bir dönüş yapmadığı, bununla birlikte SAROS’un beton santralinin Tekirdağ ilinin Malkara ilçesinde faaliyet gösteren KAMER İNŞAAT’ın şantiyesine yaklaşık 2-3 km uzaklıkta bulunmasından dolayı ilgili talebe olumlu geri dönüş yaptığı belirtilmiştir. (47) Bu bakımdan gerek yazışma içeriği gerekse KAMER İNŞAAT tarafından sunulan cevabi yazılar birlikte incelendiğinde, ilgili dönemde KAMER İNŞAAT’ın hazır beton alımı için SAROS tarafından kendisine sunulan teklifi kabul etmek zorunda bırakıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumun ise SAROS’un SERİN’den ilgili müşterinin kendisine bırakılması isteği üzerine SAROS ve SERİN arasında yapılan müşteri paylaşımı anlaşması nedeniyle gerçekleştiği görülmektedir. Nitekim yazışmada geçen “Ama anlaşmalı işler yaptıkları ayan beyan ortaya çıktı”, “ama anlaşma evet” ifadeleri SAROS ve SERİN’in rekabet karşıtı bir uzlaşı içerisinde olduğunu doğrular niteliktedir. (48) Bu doğrultuda Bulgu 4 kapsamında, SAROS ve SERİN’in müşteri paylaşımı anlaşması yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri değerlendirilmektedir. Bulgu 5: ZOFUNLAR’da 20.08.2024 tarihinde gerçekleştirilen yerinde incelemede elde edilen ve ZOFUNLAR Tesis Şefi (.....) tarafından ZOFUNLAR yetkilisi(.....)’a 20.01.2023 tarihinde gönderilen WhatsApp mesajının içeriği aşağıdaki gibidir: 20.01.2023 (.....)“Enez deki 36 villa işi Saros un doğru mudur (.....)? Bendende fiyat istediler az önce” (49) Mezkur WhatsApp mesajında, ZOFUNLAR Tesis Şefi tarafından ZOFUNLAR yetkilisine Edirne ilinin Enez ilçesinde yürütülen bir projenin hazır beton dökümünün SAROS tarafından gerçekleştirip gerçekleştirilmediği sorulmakta olup bu kapsamda ilgili projeyi yürüten müşterinin ZOFUNLAR’dan fiyat teklifi istediği anlaşılmaktadır. (50) ZOFUNLAR’dan gelen 07.10.2024 tarihli ve 57307 sayılı cevabi yazıda; yazışmadaki bahsi geçen projenin İNCİ İNŞAAT’a ait olduğu ifade edilmiştir. Bu çerçevede İNCİ İNŞAAT’tan 2022 yılının Aralık ayı ile 2023 yılının Mart ayı arasında yürütmüş olduğu projeler kapsamında hazır beton alımı için hangi teşebbüsle/teşebbüslerle anlaştığı bilgisi talep edilmiş olup teşebbüsün buna yönelik cevabi yazısında; İNCİ İNŞAAT ile SAROS arasında 07.12.2022 tarihinde bir hazır beton satış sözleşmesinin akdedildiği belirtilmiştir. (51) İNCİ İNŞAAT ile SAROS arasında 07.12.2022 tarihinde imzalanan sözleşmeden yaklaşık bir ay sonra İNCİ İNŞAAT’ın başka hazır beton üreticilerinden fiyat teklifi aldığı görülmektedir. Bu bağlamda İNCİ İNŞAAT’ın Edirne ilinin Enez ilçesinde yürüttüğü projenin SAROS’un devam eden işi olduğu, bahse konu proje için SAROS ile anlaşılıp anlaşılmadığı hususunun ZOFUNLAR Tesis Şefi tarafından sorgulanmasının nedeninin de bu olduğu değerlendirilmektedir. Bu noktada tarafların birbirlerinin müşterilerine teklif sunma konusunda dikkatli davrandıkları, nitekim Bulgu 3’ten de görüleceği üzere müşterilerin yeni projelerinde dahi birbirleriyle iletişime geçerek ilgili müşteriye sunulacak fiyat tekliflerini birbirlerinin onayına sundukları görülmektedir. (52) Dosya kapsamında elde edilen diğer bulgularla birlikte ele alındığında Bulgu 5 bakımından, SAROS ve ZOFUNLAR’ın müşteri paylaşımı anlaşması yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri değerlendirilmektedir.
25-11/252-131 13/21 Bulgu 6: ZOFUNLAR’da 20.08.2024 tarihinde gerçekleştirilen yerinde incelemede elde edilen ve ZOFUNLAR Tesis Şefi (.....) tarafından ZOFUNLAR yetkilisi(.....)’a 17.08.2023 tarihinde gönderilen WhatsApp mesajının içeriği aşağıdaki gibidir: 17.08.2023 (.....)“Günaydın (.....), Ağustos ayında fiyat alanlar -(.....)18 300 m3 Keşan serinle anlaşmış -(.....)19 650 m3 Keşan -(.....)20 110 m3 kocahıdır saha betonu -(.....)21 Keşan 300 m3” (.....)“(.....)’a (.....)+ kdv vermiş saros beton ((.....) altına gelmeyecektik)” (53) Söz konusu WhatsApp mesajında ZOFUNLAR Tesis Şefi tarafından 2023 yılının Ağustos ayında fiyat teklifi alan bazı hazır beton müşterilerinin isimleri ile ilgili müşterilere sağlanacağı düşünülen m3 cinsinden hazır beton miktarlarının ZOFUNLAR yetkilisine iletildiği görülmektedir. Bahse konu mesajın akabinde ZOFUNLAR Tesis Şefi tarafından kullanılan “(.....)’a 1.900 + kdv vermiş saros beton ((.....)’ın altına gelmeyecektik)” ifadesinden, SAROS’un (.....) isimli müşteriye taraflar arasında kararlaştırıldığı düşünülen (.....) TL’den daha düşük bir tutar olan KDV dâhil (.....) TL fiyat teklifi verdiği anlaşılmaktadır. Bu bakımdan “(.....) altına gelmeyecektik” ifadesinden hareketle, SAROS ve ZOFUNLAR’ın müşterilere verilecek fiyat tekliflerine yönelik bir anlaşma içinde oldukları değerlendirilmektedir. (54) Adı geçen teşebbüslerden bulgunun gerçekleştiği dönemde söz konusu müşteriye yönelik fiyat tekliflerinin iletilmesi istenmiş, SAROS tarafından bu hususa yönelik bilgi sağlanamazken, ZOFUNLAR tarafından sunulan müşteri faturaları incelendiğinde bulgu tarihine (17.08.2023) en yakın tarihli faturada (31.08.2023) yer alan birim fiyatın (.....) TL olduğu görülmektedir. Müşteriye verilen fiyat ile bulguda geçen “(.....) altına gelmeyecektik” ifadesinin birbiriyle örtüştüğü değerlendirilmektedir. (55) Öte yandan SAROS’un ilgili anlaşmaya aykırı davranarak taraflar arasında tespit edilen fiyattan daha düşük bir fiyat teklifi sunması ilgili anlaşmaya dâhil olduğu gerçeğini değiştirmeyecek olup dosya kapsamında elde edilen diğer bulgularla birlikte ele alındığında Bulgu 6 kapsamında, SAROS ve ZOFUNLAR’ın fiyat tespiti anlaşması yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri değerlendirilmektedir. Bulgu 7: ZOFUNLAR’da 09.07.2024 tarihinde gerçekleştirilen yerinde incelemede elde edilen ve ZOFUNLAR Tesis Şefi (.....) ile SAROS Satış ve Pazarlama Sorumlusu (.....) arasında 03.07.2024 tarihinde geçen WhatsApp yazışmasının içeriği aşağıdaki gibidir: 03.07.2024 (.....)[“8 Temmuz_Zam Bildirimi.pdf” isimli bir dosya paylaşılmıştır.](.....)[Tespit edilemeyen emoji] (.....)“Sizde yokmu zam” (.....)“Tokiye mi yaptın zam mı?” (.....)“Herkeze” (.....)“Sen” (.....)“Yapmican mi zam” (.....)“Yok ki işimiz (.....)” 18 SERİN’den gelen cevabi yazıda; “(…..)” isimli müşterinin MİNEL İNŞAAT ünvanıyla kayıtlı gerçek kişi tacir (…..)’ın oğlu olduğu ifade edilmektedir. 19 SERİN’den gelen cevabi yazıda, “(…..)” isimli müşterinin ÇAĞAN İNŞAAT’ın yetkilisi olduğu ifade edilmektedir. 20 “(…..)” olarak bahsedilen müşteri hakkında taraflardan bilgi talep edilmiş olup gelen cevabi yazılar neticesinde ilgili kişi tespit edilememiştir. 21 ZOFUNLAR’dan gelen cevabi yazıda, “(…..)” olarak bahsedilen kişinin (…..) ünvanlı müşteri olduğu belirtilmiştir.
25-11/252-131 14/21 (56) Mezkûr yazışmada, SAROS Satış ve Pazarlama Sorumlusu tarafından 08.07.2024 tarihinde hazır beton müşterilerine yapılması planlanan fiyat artışına ilişkin yazı, ZOFUNLAR Tesis Şefine gönderilmiştir. Bu çerçevede 03.07.2024 tarihli söz konusu yazıda; çimento ve motorin fiyatlarında yaşanan artışlardan dolayı hazır beton fiyatlarına 08.07.2024 tarihinden itibaren 150,00 TL/m3+KDV olacak şekilde zam yapılacağı ifade edilmektedir. Yazışmanın devamında SAROS Satış ve Pazarlama Sorumlusu tarafından söz konusu zammın tüm müşteriler için yapılacağı belirtilmekte ve bu kapsamda ZOFUNLAR’ın da zam yapıp yapmayacağı bilgisi sorulmaktadır. ZOFUNLAR Tesis Şefi tarafından ise ilgili soru “Yok ki işimiz (.....)” şeklinde yanıtlanmaktadır. (57) Anılan yazışmadan SAROS’un müşterilerine uygulamayı planladığı fiyat artışını ZOFUNLAR ile paylaştığı görülmektedir. Bu doğrultuda, fiyat artış duyurusu ile artışın yürürlüğe gireceği tarih arasında beş günlük bir süre olduğu dikkate alındığında, ilgili fiyat duyurusunun geleceğe yönelik olduğu kabul edilebilecektir. Diğer taraftan, güncel fiyat bilgilerinin dahi rakipler arasında doğrudan paylaşılmasının pazarda herhangi bir etkinlik doğurmasının güç olduğu söylenebilecektir. Nitekim bir teşebbüsün, mevcut fiyatlarına yönelik bilgiyi rakip teşebbüs ile paylaşmasının, ticari hayatın olağan akışının dışında olduğu değerlendirilmektedir. Yatay İşbirliği Kılavuzu’nun 72. paragrafında belirtildiği üzere, rakipler arasında paylaşılan verilerin toplanma maliyeti, diğer teşebbüsleri ve müşterileri bu verileri toplamaktan caydırıyorsa, veriler gerçek anlamda kamuya açık bilgi olarak kabul edilmemektedir. Kaldı ki yukarıda ifade edildiği üzere, SAROS tarafından rakibi ile paylaşılan bilgi, geleceğe dönük bir fiyatlama bilgisi olup rekabete hassas bir bilgi niteliğindedir. Benzer şekilde, SAROS yetkilisinin ZOFUNLAR’ın da zam yapıp yapmayacağına yönelik sorusu karşısından ZOFUNLAR yetkilisinin “Yok ki işimiz (.....)” şeklindeki beyanı, ZOFUNLAR’ın fiyat artışına gitmeyeceğine yönelik stratejisinin rakip konumundaki teşebbüs ile paylaşılması anlamına gelmektedir. Bu bakımdan rakip konumundaki SAROS ve ZOFUNLAR’ın, karşılıklı olarak, rekabete hassas nitelikteki geleceğe dönük fiyatlama bilgilerini birbirileriyle paylaştığı değerlendirilmektedir. (58) Yukarıda yer verilen hususlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde fiyatlamaya yönelik rekabete hassas nitelikte sayılabilecek bilgilerin yatay seviyede doğrudan rakip konumundaki teşebbüsler arasında paylaşılmasının, pazarı şeffaf hale getirerek koordinasyona yol açabileceği ve pazarda rakipler arasında iş birlikçi sonuç doğurabileceği değerlendirilmektedir. Bu çerçevede Bulgu 7 kapsamında SAROS ile ZOFUNLAR’ın geleceğe dönük rekabete hassas bilgi değişiminde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri sonucuna ulaşılmıştır. I.3.3. Genel Değerlendirme (59) Dosya kapsamında yapılan yerinde incelemelerde elde edilen deliller ve bulgulara yönelik yapılan değerlendirmeler ışığında, SAROS ve ZOFUNLAR’ın rakipleriyle fiyat belirlemek, müşteri paylaşımı yapmak ve/veya rekabete hassas bilgi değişiminde bulunmak; SERİN’in ise rakipleriyle fiyat belirlemek ve/veya müşteri paylaşımı yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri sonucuna varılmıştır. İhlal isnadında bulunulan belgeler, tarihleri ve ilişkili taraflara yönelik tablo aşağıdadır: Tablo 2: İhlale Konu Bulgular, Bulgu Tarihleri ve Tarafları İhlal İsnadında Bulunulan Bulgu Bulgu Tarihi Bulgunun Tarafları Bulgu 1 12.04.2022 SERİN-SAROS-ZOFUNLAR Bulgu 2 13.12.2022 SERİN-SAROS-ZOFUNLAR Bulgu 3 14.12.2022 SAROS-ZOFUNLAR Bulgu 4 05.01.2023 SERİN-SAROS
25-11/252-131 15/21 Bulgu 5 20.01.2023 SAROS-ZOFUNLAR Bulgu 6 17.08.2023 SAROS-ZOFUNLAR Bulgu 7 03.07.2024 SAROS-ZOFUNLAR Yukarıdaki tabloda da görülebileceği üzere; SAROS ve ZOFUNLAR’ın 12.04.2022-03.07.2024; SERİN’in ise 12.04.2022-05.01.2023 tarihleri arasında 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği değerlendirilmektedir. Elde edilen bulgularda ihlalin vuku bulduğu pazarın farklılaşmadığı ancak ihlale konu tarafların farklılaşabildiği görülmektedir. I.3.4. Uzlaşma Sürecine ve İdari Para Cezasına İlişkin Değerlendirme (60) 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası; "Bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir." hükmünü amirdir. (61) Söz konusu idari para cezalarını düzenleyen Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik (Eski Ceza Yönetmeliği) soruşturma devam ederken 27.12.2024 tarihinde yürürlükten kaldırılmış ve Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik (Ceza Yönetmeliği) yürürlüğe girmiştir. Bu kararda hakkında soruşturma yapılan teşebbüsün lehine olan Ceza Yönetmeliği esas alınmıştır. (62) Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinde idari para cezası belirlenirken öncelikle temel para cezasının hesaplanacağı; ardından varsa ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak temel para cezasının artırılmasının ve/veya cezadan indirim yapılmasının söz konusu olacağı düzenlenmektedir. (63) Ceza Yönetmeliği’nin “İdari Para Cezasının Belirlenmesine İlişkin İlkeler” başlıklı 4. maddesinin üçüncü fıkrasında idari para cezasının; teşebbüsün en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirleri üzerinden hesaplanacağı ve gelirlerin yüzde onunu aşamayacağı düzenlenmektedir. (64) Öte yandan, Ceza Yönetmeliği’nin temel ceza oranını düzenleyen 5. maddesinin birinci fıkrasında; “Temel ceza oranı, başlangıç ceza oranına, koşulları bulunuyorsa, ihlalin süresi nedeniyle artırım yapılarak tespit edilir.” hükmü yer alırken ikinci fıkrasında ise “Başlangıç ceza oranı, özellikle, ihlal dolayısıyla gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı ile ihlalin niteliğinin açık ve/veya ağır olup olmadığı gözetilmek suretiyle belirlenir.” hükmü yer almaktadır. Anılan maddenin üçüncü fıkrasında ise ihlalin süresinin temel para cezasının tespitinde ne şekilde dikkate alınacağı öngörülmektedir. Belirtilen hükme göre temel para cezasının miktarı; bir yıldan uzun iki yıldan kısa süren ihlallerde beşte biri oranında, iki yıldan uzun üç yıldan kısa süren ihlallerde beşte ikisi oranında, üç yıldan uzun dört yıldan kısa süren ihlallerde beşte üçü oranında, dört yıldan uzun beş yıldan kısa süren ihlallerde beşte dördü oranında ve beş yıldan uzun süren ihlallerde ise bir katı oranında artırılmaktadır. (65) Son olarak, Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesinde ağırlaştırıcı unsurlar; 7. maddesinde ise hafifletici unsurlar sayılmaktadır. Belirlenen temel para cezası üzerinden öncelikle varsa ağırlaştırıcı unsurlar uygulanarak ceza artırılabilmekte; ardından hafifletici unsurların varlığı hâlinde cezada indirim yapılabilmektedir.
25-11/252-131 16/21 (66) Diğer taraftan, 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrasında “Soruşturmaya başlanmasından sonra Kurul, ilgililerin talebi üzerine veya resen, soruşturma sürecinin hızlı bitirilmesinden doğacak usuli faydaları ve ihlalin varlığına veya kapsamına ilişkin görüş farklılıklarını göz önüne alarak uzlaşma usulünü başlatabilir. Kurul, hakkında soruşturma başlatılan ve ihlalin varlığı ile kapsamını kabul eden teşebbüs veya teşebbüs birlikleri ile soruşturma raporunun tebliğine kadar uzlaşabilir.”, altıncı fıkrasında “Bu çerçevede Kurul, hakkında soruşturma açılan taraflara, ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettikleri bir uzlaşma metni sunmaları için kesin bir süre verir. Verilen süre geçirildikten sonra yapılan bildirimler dikkate alınmaz. İhlal tespitinin ve idari para cezasının yer aldığı bir nihai kararla soruşturma sonlandırılır.” ve yedinci fıkrasında “Uzlaşma usulü sonucunda idari para cezasında yüzde yirmi beşe kadar indirim uygulanabilir.” hükümleri yer almaktadır. (67) Bu kapsamda; ZOFUNLAR tarafından 11.09.2024, SAROS tarafından 16.09.2024 ve SERİN tarafından 05.02.2025 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal eden dilekçelerle uzlaşma talebinde bulunmuştur. Taraflar ile yapılan uzlaşma görüşmesinde teşebbüslere dosya konusu iddiaların içeriği, isnat edilen ihlalin niteliği, kapsamı ve süresi, teşebbüs hakkında ihlal isnadına dayanak oluşturan başlıca belgeler, sürecin uzlaşma ile sonuçlanması halinde uygulanabilecek indirim oranı ve uzlaşma tarafına verilebilecek idari para cezası aralığı hakkında bilgi verilmiştir. (68) Uzlaşma görüşmeleri neticesinde, tarafların uzlaşma sürecinin devam etmesi yönündeki beyanları doğrultusunda alınan uzlaşma ara kararında; - SAROS’a yönelik olarak; • Saros Hazır Beton İnş. Madencilik San. ve Tic. AŞ’nin rakipleriyle fiyat belirlemek, müşteri paylaşımı yapmak ve/veya rekabete hassas bilgi değişiminde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, • Bu nedenle, Saros Hazır Beton İnş. Madencilik San. ve Tic. AŞ’ye 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve 27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Uzlaşma Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrası, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (b) bendi, 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2023 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 7.209.318,50-TL idari para cezası uygulanmasına, • 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve Uzlaşma Yönetmeliği’nin 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına, • Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2023 yılı gayrisafi geliri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 5.406.988,88-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına, • Uzlaşma Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca, uzlaşma metninin Kuruma gönderilebilmesi için işbu ara kararın tebliğinden itibaren anılan teşebbüse 15 gün süre verilmesine, • Uzlaşma metninin süresi içinde gönderilmemesi halinde, Kurulun işbu ara kararıyla bağlı olmadığına 25-08/217-MUA sayı ile; - SERİN’e yönelik olarak;
25-11/252-131 17/21 • Serin Beton İnş. Taah. İnş. Malz. Hafr. Taş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin rakipleriyle fiyat belirlemek ve/veya müşteri paylaşımı yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, • Bu nedenle, Serin Beton İnş. Taah. İnş. Malz. Hafr. Taş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve 27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Uzlaşma Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrası, ikinci fıkrası, 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2023 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 5.109.076,74-TL idari para cezası uygulanmasına, • 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve Uzlaşma Yönetmeliği’nin 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına, • Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2023 yılı gayrisafi geliri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 3.831.807,55-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına, • Uzlaşma Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca, uzlaşma metninin Kuruma gönderilebilmesi için işbu ara kararın tebliğinden itibaren anılan teşebbüse 15 gün süre verilmesine, • Uzlaşma metninin süresi içinde gönderilmemesi halinde, Kurulun işbu ara kararıyla bağlı olmadığına 25-08/218-MUA sayı ile; - ZOFUNLAR’a yönelik olarak; • Zofunlar Beton Üretim Pazarlama San. ve Tic. AŞ’nin rakipleriyle fiyat belirlemek, müşteri paylaşımı yapmak ve/veya rekabete hassas bilgi değişiminde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, • Bu nedenle, Zofunlar Beton Üretim Pazarlama San. ve Tic. AŞ’ye 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve 27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de Uzlaşma Yönetmeliği’nin 5. maddesinin birinci fıkrası, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (b) bendi, 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2023 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 1.315.176,06-TL idari para cezası uygulanmasına, • 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve Uzlaşma Yönetmeliği’nin 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına, • Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2023 yılı gayrisafi geliri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 986.382,05-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına, • Uzlaşma Yönetmeliği’nin 7. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca, uzlaşma metninin Kuruma gönderilebilmesi için işbu ara kararın tebliğinden itibaren anılan teşebbüse 15 gün süre verilmesine, • Uzlaşma metninin süresi içinde gönderilmemesi halinde, Kurulun işbu ara kararıyla bağlı olmadığına 25-08/219-MUA sayı ile
25-11/252-131 18/21 karar verilmiştir. (69) Bahse konu ara kararda ceza oranı belirlenirken yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri dikkate alınarak, tarafların rakipleriyle fiyat belirlemek, müşteri paylaşımı yapmak ve/veya rekabete hassas bilgi değişiminde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edildiği değerlendirilmiş ve temel para cezası başlangıç oranı SAROS, SERİN ve ZOFUNLAR’ın her biri için %(.....) olarak belirlenmiştir. (70) Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasında ihlalin süresinin temel para cezasının tespitinde dikkate alınacağı öngörülmektedir. SAROS ve ZOFUNLAR için ihlale ilişkin belgeler 12.04.2022-03.07.2024 tarihleri arasına ilişkin olup ihlalin süresi iki yıldan uzun, üç yıldan kısadır. Dolayısıyla Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca anılan teşebbüsler için belirlenen temel para cezası miktarı beşte ikisi oranında artırılarak %(.....) olarak belirlenmiştir. (71) Diğer taraftan SERİN için ihlale ilişkin belgeler ise 12.04.2022-05.01.2023 tarihleri arasındadır. İhlalin süresi 8 ay 24 gün olduğundan ceza miktarında artırıma gidilmemiştir. (72) Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesine göre temel para cezasının hesaplanmasından sonra aynı Yönetmelik’in 6. ve 7. maddeleri çerçevesinde ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak artırma ve/veya indirme yapılmaktadır. Dosya kapsamında anılan Yönetmelik’in 6. maddesi çerçevesinde ağırlaştırıcı unsur bulunmadığından bu madde çerçevesinde ceza oranında artış yapılmamıştır. (73) Diğer taraftan 7. madde kapsamında ceza oranında yapılacak indirim oranı SAROS için anılan maddenin birinci fıkrasının (ç) ve (d) bentleri uyarınca sırasıyla; ihlal konusu faaliyetlerin yıllık gayri safi gelirler içerisindeki payının düşük olması ve idari para cezasına esas alınan yıllık gayri safi gelirler içinde yurt dışı satış gelirlerinin bulunması nedenleriyle %(.....); SERİN için (c) ve (ç) bentleri uyarınca sırasıyla; ihlale katılımın sınırlı olması ve ihlal konusu faaliyetlerin yıllık gayri safi gelirler içerisindeki payının düşük olması ile ilgili ürün pazarındaki pazar payının düşük olması nedenleriyle %(.....) ZOFUNLAR için ise ilgili ürün pazarındaki pazar payının düşük olması nedeniyle %(.....); olarak belirlenmiştir. Buna göre 2023 yılı gayrisafi geliri üzerinden SAROS’a %(.....), SERİN’e %(.....) ve ZOFUNLAR’a %(.....) oranında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir. (74) Taraflarca bu karara istinaden hazırlanıp gönderilen uzlaşma metinlerinde mezkûr kararda belirtilen hususlar kabul edilerek teşebbüs hakkında yürütülen soruşturmanın uzlaşma ile sonlandırılması talep edilmiştir. (75) Uzlaşma Yönetmeliği’nin 8. maddesinin birinci fıkrasında; “1) Uzlaşma tarafı, uzlaşma ara kararında bildirilen hususları kabul etmesi halinde, aşağıdaki unsurları içeren bir uzlaşma metnini sunar: a) Uzlaşma tarafının ihlalin varlığını ve kapsamını kabul ettiğine dair açık beyanı, b) Kurulun uzlaşma tarafına ihlal nedeniyle verebileceği azami idari para cezası oranı ve miktarı ile tarafın uzlaşma usulü çerçevesinde bu ceza oranını ve miktarını kabul ettiği, c) Uzlaşma tarafının hakkındaki iddialar konusunda yeterli derecede bilgilendirildiği ve kendi görüşlerini ve açıklamalarını aktarmak için tarafa yeterli imkân tanındığı, ç) İdari para cezasının ve uzlaşma metninde yer alan hususların uzlaşma tarafınca dava konusu yapılamayacağı.”
25-11/252-131 19/21 hükmüne yer verilmiştir. Bu kapsamda SAROS, SERİN ve ZOFUNLAR tarafından süresi içinde gönderilen uzlaşma metinlerinin Uzlaşma Yönetmeliği’nin 8. maddesinin birinci fıkrasında yer alan unsurları içerdiği görülmüştür. (76) Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, uzlaşma ara kararı ile taraflarca sunulan uzlaşma metinleri çerçevesinde Ceza Yönetmeliği kapsamında hesaplanan; SAROS, SERİN ve ZOFUNLAR’a uygulanacak idari para cezaları, Uzlaşma Yönetmeliği’nin 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca %25 oranında indirilmiştir. Buna göre, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri gerekçesiyle 2023 yılı gayri safi gelirleri üzerinden; SAROS’a %(.....), SERİN’e %(.....) ve ZOFUNLAR’a %(.....) oranında idari para cezası uygulanması ve soruşturmanın bu teşebbüsler bakımından uzlaşma ile sonlandırılması sonuçlarına varılmıştır. J. SONUÇ (77) Rekabet Kurulunun 15.08.2024 tarihli ve 24-33/789-M kararı 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak yürütülen soruşturma kapsamında 06.03.2025 tarih ve 25-09/217-MUA sayılı uzlaşma ara kararına istinaden Saros Hazır Beton İnş. Madencilik San. ve Tic. AŞ tarafından gönderilen uzlaşma metni 11.03.2025 tarih ve 64582 sayı ile; 06.03.2025 tarih, 25-09/218-MUA sayılı uzlaşma ara kararına istinaden Serin Beton İnş. Taah. İnş. Malz. Hafr. Taş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından gönderilen uzlaşma metni 14.03.2025 tarih ve 64843 sayı ile ve 06.03.2025 tarih ve 25-09/219-MUA sayılı uzlaşma ara kararına istinaden Zofunlar Beton Üretim Pazarlama San. ve Tic. AŞ tarafından gönderilen uzlaşma metni 14.01.2025 tarih ve 64802 sayı ile süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Uzlaşma metinlerinde ihlalin varlığı ve kapsamı ile uzlaşma ara kararında öngörülen azami idari para cezası oranları ve tutarları teşebbüsler tarafından açıkça kabul edilmiş olup I- 1. Saros Hazır Beton İnş. Madencilik San. ve Tic. AŞ’nin rakipleriyle fiyat belirlemek, müşteri paylaşımı yapmak ve/veya rekabete hassas bilgi değişiminde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, 2. Bu nedenle, Saros Hazır Beton İnş. Madencilik San. ve Tic. AŞ’ye 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve 27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrası, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (b) bendi, 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2023 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 7.209.318,50-TL idari para cezası uygulanmasına, 3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik”in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına, 4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2023 yılı gayrisafi geliri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 5.406.988,88-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına, II-
25-11/252-131 20/21 1. Serin Beton İnş. Taah. İnş. Malz. Hafr. Taş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin rakipleriyle fiyat belirlemek ve/veya müşteri paylaşımı yapmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, 2. Bu nedenle, Serin Beton İnş. Taah. İnş. Malz. Hafr. Taş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.ye 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve 27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrası, ikinci fıkrası, 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2023 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 5.109.076,74-TL idari para cezası uygulanmasına, 3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik”in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına, 4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2023 yılı gayrisafi geliri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 3.831.807,55-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına, III- 1. Zofunlar Beton Üretim Pazarlama San. ve Tic. AŞ’nin rakipleriyle fiyat belirlemek, müşteri paylaşımı yapmak ve/veya rekabete hassas bilgi değişiminde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, 2. Bu nedenle, Zofunlar Beton Üretim Pazarlama San. ve Tic. AŞ’ye 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve 27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrası, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (b) bendi ve 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2023 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında olmak üzere 1.315.176,06-TL idari para cezası uygulanmasına, 3. 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin yedinci fıkrası ve “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik”in 4. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse verilecek idari para cezasında %25 oranında indirim uygulanmasına, 4. Bu kapsamda uzlaşma usulü sonucunda teşebbüse 2023 yılı gayrisafi geliri üzerinden nihai olarak %(.....) oranında ve 986.382,05-TL tutarında idari para cezası uygulanmasına IV- Böylece Rekabet Kurulunun 15.08.2024 tarihli ve 24-33/789-M sayılı kararı uyarınca yürütülen soruşturmanın uzlaşma usulü ile sonlandırılmasına
25-11/252-131 21/21 gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy