Rekabet Kurumu Başkanlığından,REKABET KURULU KARARIDosya Sayısı : 2025-4-015Karar Sayısı : 25-14/330-157Karar Tarihi : 10.04.2025A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLEÜyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK,Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN,Cengiz ÇOlAk, Rıdvan DURANB. RAPORTÖRLER :Yakup GÖKALP, Merve KOÇ, Muammer BOZKURT,Sadiye Sıla BAKIRCI, Melike ER, Ebru Betül YILMAZC. İLGİLİ TARAF : - Samsung Electronics İstanbul Pazarlama ve Tic. Ltd. Şti.Temsilcileri: Av. Mehmet Togan TURAN, Av. Gülçin DERE, Av. Gamze BORAN, Av. Ayda Kansu AYDOĞAN YEŞİLALTAY, Av. Deniz BENLİ, Av. Selen TOMA, Av. Sabiha ULUSOY, Anıl TÖZÜN ve Oğulcan HALEBAKOrjin Maslak, Eski Büyükdere Cad. No:27 K:11 Maslak 34485 İstanbul, Türkiye(1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 27.02.2025 tarih ve 25-08/184-M(2) sayılı kararıyla başlatılan önaraştırma kapsamında 04.03.2025 tarihinde Samsung Electronics İstanbul Pazarlama ve Tic. Ltd. Şti.’de yapılan yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması.(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 27.02.2025 tarihli ve 25-08/184- M(2) sayılı kararı ile Apple Teknoloji ve Satış Limited Şirketi’nin Apple markalı ürünlerin yeniden satış fiyatını tespit etmek, geri alım pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin uygulayacağı geri alım fiyatlarını koordine etmek ve/veya Apple Teknoloji ve Satış Limited Şirketi, Fintegre Teknoloji Tic. AŞ, tüketici elektroniği pazarında faaliyet gösteren muhtelif sağlayıcılar, çeşitli tüketici elektroniği ürününün geri alımı pazarında faaliyet gösteren teşebbüsler ile geri alıma konu cihazları nihai tüketicilerden temin ve/veya tedarik eden yeniden satıcıların Fintegre sistemine veri aktarmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespitine yönelik olarak aynı Kanun’un 40. maddesi uyarınca önaraştırma başlatılmıştır.(3) Önaraştırma kapsamında 04.03.2025 tarihinde, görevli meslek personeli tarafından Samsung Electronics İstanbul Pazarlama ve Tic. Ltd. Şti.’de (SAMSUNG) yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir. Yapılan yerinde inceleme sırasında teşebbüs çalışanları tarafından incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması sonucu doğurabileceği şüphesine yol açan eylemler gerçekleştirilmiştir. Konuya ilişkin 08.04.2025 tarihli ve 2025-4- 015/BN-01 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır.(4) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda, SAMSUNG’un yerinde incelemeyi engellediği/zorlaştırdığı, anılan teşebbüse 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir.
25-14/330-157G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. Yapılan Tespitler(5) Önaraştırma kapsamında yerinde inceleme yapmak üzere görevlendirilen meslek personelleri tarafından 04.03.2025 tarihinde saat 10:11 ’de Defterdar Mah. Otakçılar Cad. Sinpaş Flatofis Apt. No:78/46 Eyüpsultan/İstanbul adresinde yer alan SAMSUNG’a gidilmiş; yetki belgeleri ile Rekabet Kurumu (Kurum) kimlik kartları ibraz edilmiş ve 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddelerinin Kurul emrinde çalışan uzmanlara verdiği yetkiler ile aynı Kanun’un 16. ve 17. maddelerinde düzenlenen idari para cezaları, Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmelik, 2010/3 sayılı Dosyaya Giriş Hakkının Düzenlenmesine ve Ticari Sırların Korunmasına İlişkin Tebliğ ve 08.10.2020 tarih ve 20-45/617 sayılı Kurul kararı ile kabul edilen "Yerinde İncelemelerde Dijital Verilerin İncelenmesine İlişkin Kılavuz” hakkında teşebbüs yetkililerinin bilgi edinmeleri sağlanmıştır. Bahse konu teşebbüs yetkililerine ve vekillerine incelemeye başlandığı esnada tüm çalışanların bilgisayarlardan ve kullanılan mobil cihazlardan hiçbir veri silinmemesi gerektiği, aksi halde idari yaptırım uygulanacağı konusunda bilgilendirme yapılmıştır.(6) İnceleme kapsamında, teşebbüste bulunan (....) ve ( )’ın bilgisayarlarında yerindeinceleme gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, teşebbüste hazır bulunmayan (.....) ve (.....)’in isemail hesaplarında uzaktan erişim yöntemiyle yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir.(7) Öte yandan (....) ve (.....) tarafından kullanılan ve teşebbüsün malvarlığı olduğubelirtilen mobil cihazlar (....) ve (.....) e ait mobil cihazlar (.....) 08.10.2020 tarih ve 2045/617 sayılı Kurul kararı ile kabul edilen "Yerinde İncelemelerde Dijital Verilerin İncelenmesine İlişkin Kılavuz” kapsamındaki usul ve esaslara göre incelenmiştir.(8) Yerinde inceleme esnasında teşebbüs tarafından geliştirilen ve kullanılan şirket içiyazışma uygulaması olan Knox Teams üzerinde de inceleme yapılmış ve ( )’ın ilgiliuygulama üzerindeki yazışmalarının incelenmesi sırasında "Paradigma GTM”, "Bolge- Chain Grubu” ve "King Of Sales” isimli iş gruplarından 04.03.2025 tarihinde ayrılan bazı teşebbüs çalışanlarının olduğu tespit edilmiştir. Gruptan ayrılma zamanlarının tespitiamacıyla ilgili gruplardaki yazışmalar (....) kaydedilmiş ve akabinde gruplardanayrılmaların teşebbüste incelemenin başladığı 10:11’den sonra gerçekleştiği tespit edilmiştir.(9) Bu kapsamda ilk olarak Knox Teams isimli uygulamada yer alan "Bolge-Chain Grubu”ndan;- (.....) ve ( )’ın saat 10:24’te ve- (.....)’nın ise saat 10:26’daayrıldığı tespit edilmiştir.(10) Benzer şekilde Knox Teams isimli uygulamada yer alan "Paradigma GTM” grubundan;- (.....), (.....), (.....), (.....) ve (......)’ın saat 10:24’te,- (.....)’nın saat 10:26’da ve- Stajyer ( )’ın ise saat 12:43’teayrıldığı tespit edilmiştir.(11) Son olarak Knox Teams isimli uygulamada yer alan "King Of Sales” grubundan;- (.....)’ün saat 10:33’te ve2/5
25-14/330-157- ( )’nın ise saat 11.03’teayrıldığı tespit edilmiştir.(12) Söz konusu uygulamada gruplardan çıkılması halinde ilgili grupların ayrılan kişilerden otomatik olarak silindiği de teşebbüs yetkililerince ifade edilmiştir. Nitekim gruptanayrılma eylemini gerçekleştiren çalışanlardan ( )’nin telefonunda yapılan incelemedeçıkış yapılan grupların bulunmadığı tespit edilmiştir.(13) Bu tespitler sonrası ilgili çalışanların anılan Knox Teams gruplarından neden ayrıldığı (ve ayrılma ile bağlantılı olarak grupların otomatik olarak silindiği) sorusu yöneltilerek açıklama talep edilmiştir. Bahse konu Knox Teams gruplarından çıkılması eylemlerine ilişkin olarak SAMSUNG vekilleri tarafından;“Öncelikle Sayın Kurum’a arz etmek isteriz ki, ilgili şirket çalışanları Knox Teams gruplarından yalnızca çıkmış olup, hiçbir surette veri silmemiştir, dolayısıyla işbu Knox Teams gruplarından yalnızca çıkılmış olması hukuken veri silinmesi veya yerinde incelemenin engellenmesi olarak yorumlanamaz. (...) Kaldı ki Sayın Kurum Uzmanları ilgili Knox Teams grubundaki bütün yazışmalara diğer grup katılımcılarının cihazlarından ulaşılabilmiş ve bu yazışmalar Sayın Kurum’a sunulmuştur. Şirket çalışanlarına yerinde incelemenin başladığına ve veri silinmemesine yönelik uyarı e-postası saat 10:31’de gönderilmiştir. Bununla birlikte ilgili gruplardan çıkma eylemlerinin, söz konusu bilgilendirme e- postasının şirket çalışanlarına sirküle edilmeden önce gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Nitekim, ilgili çalışanlar saat 10:24 - 10:26 aralığında ilgili gruplardan ayrılmıştır. Dolayısıyla bu çalışanların, gruptan ayrılma saati itibariyle yerinde incelemenin başladığından hiçbir surette bilgisi bulunmamaktadır. (...) Kaldı ki, yukarıda belirtildiği üzere Sayın Kurum, ilgili Knox Teams grubundaki yazışmalara (.....)’ın bilgisayarından ulaşılabilmiş olup, şirket çalışanlarının herhangi bir şekilde incelemeyi zorlaştırma veya veri silme amacı bulunmamaktadır. (...) İlaveten, Bölge Chain isimli Knox Teams grubundan ise sadece 7 kişi ayrılmış olmuş olup, bu çalışanlar saat 10:24 - 10:26 aralığında ilgili gruplardan ayrılmıştır. Dolayısıyla bu çalışanların, gruptan ayrılma saati itibariyle yerinde incelemenin başladığından hiçbir surette bilgisi bulunmamaktadır. (...) Bu çerçevede, tekrardan Sayın Kurum’a arz etmek isteriz ki, ilgili şirket çalışanları Knox Teams gruplarından yalnızca çıkmış olup, hiçbir surette veri silmemiştir, dolayısıyla işbu Knox Teams gruplarından yalnızca çıkılmış olması 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında yerinde incelemenin zorlaştırılması veya engellenmesi olarak yorumlanamayacaktır. Kaldı ki Sayın Kurum Uzmanları ilgili Knox Teams grubundaki bütün yazışmalara diğer grup katılımcılarının cihazlarından ulaşılabilmiş ve bu yazışmalar Sayın Kurum’a sunulmuştur.”şeklinde açıklama yapılmıştır.(14) Ayrıca, SAMSUNG tarafından konuya ilişkin gönderilen cevabi yazıda; çok uluslu büyük şirketlerde çalışanların genellikle Teams veya Zoom gibi sohbet grupları aracılığıyla iletişim kurduğu, bu kanallar aracılığıyla iletişim kurmanın sorunları hızlı bir atmosferde çözme konusunda kilit önem taşıdığı ve bu ortamlarda daha etkili olduğu, SAMSUNG’un yüzlerce çalışanı olan büyük bir şirket olduğu, bu nedenle dijital iletişimin şirket çalışanları arasında işbirliği ve operasyonel etkinlik açısından çok önemli bir rol oynadığı, bu doğrultuda, SAMSUNG’un çalışanlarının genellikle Knox grupları aracılığıyla iletişim kurduğu, ancak çalışanların iş yükünün yoğun tempolu (hızlı) olması nedeniyle bu grupların genellikle belirli amaçlar için oluşturulduğu ve çalışanların grup3/5
25-14/330-157amacına ulaştığında gruptan ayrıldığı ifade edilmiştir. Teşebbüs tarafından SAMSUNG çalışanlarının bu sohbet odalarından amaçlarına ulaştıktan sonra düzenli olarak ayrıldığını gösteren yazışmalara ilişkin görüntüler de iletilmiştir. Bu bağlamda, yerinde incelemenin yapıldığı tarihteki ayrılışların da aynı nedene dayandığı ve çalışanların o tarihte yerinde incelemenin başladığından dahi haberdar olmadıkları hususu yinelenmiştir.G.2. Değerlendirme(15) Yerinde inceleme yetkisi, 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin ortaya çıkarılmasında kullanılan en önemli araçların başında gelmektedir. Bu yetkinin etkin bir şekilde kullanılması, incelemelerde verimli sonuçlar elde edilebilmesi açısından büyüköneme sahiptir. Yukarıda ayrıntılarıyla anlatılan ve SAMSUNG (....) ve (.....) ve Stajyer(....) tarafından gerçekleştirilen gruptan çıkma (silme) eyleminin yerinde incelenmeninengellenmesi ya da zorlaştırılması niteliğinde olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede, ilgili mevzuata ve Kurulun konuya ilişkin kararlarına yer verilecektir.(16) 4054 sayılı Kanun’un “Yerinde İnceleme” başlıklı 15. maddesi;"Kurul, bu Kanunun kendisine verdiği görevleri yerine getirirken gerekli gördüğü hallerde, teşebbüs ve teşebbüs birliklerinde incelemelerde bulunabilir. Bu amaçla teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin:a) Defterlerini, fiziki ve elektronik ortam ile bilişim sistemlerinde tutulan her türlü verilerini ve belgelerini inceleyebilir, bunların kopyalarını ve fiziki örneklerini alabilir,b) Belirli konularda yazılı veya sözlü açıklama isteyebilir,c) Teşebbüslerin her türlü mal varlığına ilişkin mahallinde incelemeler yapabilir.İnceleme, Kurul emrinde çalışan uzmanlar tarafından yapılır. Uzmanlar incelemeye giderken yanlarında incelemenin konusunu, amacını ve yanlış bilgi verilmesi halinde idarî para cezası uygulanacağını gösteren bir yetki belgesi bulundururlar.(Ek: 01.08.2003-4971/ 25. Md.) İlgililer istenen bilgi, belge, defter ve sair vasıtaların suretlerini vermekle yükümlüdür. Yerinde incelemenin engellenmesi veya engellenme olasılığının bulunması durumunda sulh ceza hakimi kararı ile yerinde inceleme yapılır.”şeklinde düzenlenmektedir.(17) 4054 sayılı Kanun’un “İdari Para Cezası” başlıklı 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde “yerinde incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması”, teşebbüslere idari para cezası verilmesini gerektiren hallerden biri olarak sayılmıştır. Söz konusu hükme göre Kurul, incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması halinde, teşebbüs niteliğindeki gerçek ve tüzel kişiler ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerine karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin binde beşi oranında idari para cezası uygulamaktadır.(18) Mevcut dosya kapsamında yapılan yerinde incelemede görevli ekip tarafından teşebbüse 10:11’de girildiği ve yukarıda yer verilen hükümler hakkında teşebbüste hazır bulunan ve bulunmayan tüm yetkililerin bilgilendirildiği görülmektedir. Bu doğrultuda şirket içi mesajlaşma programı olan Knox Teams isimli uygulamada yer alan4/5
25-14/330-157“Bolge-Chain Grubu”ndan (.....), (....), (.....), (.....), (.....) ve ( )’nın; aynı uygulamadayer alan diğer grup olan “Paradigma GTM” grubundan (....), (.....), (.....), (.....), (......),(....) ve (.....)’ın; aynı uygulamada yer alan bir diğer grup olan “King Of Sales”grubundan ise (....) ve ( )’nın ilgili gruplardan ayrıldıkları tespit edilmiştir. İlgiligruplardan tüm çalışanların çıkış saatlerinin 10:11’den sonra olduğu görülmektedir. Söz konusu uygulamada gruplardan çıkılması halinde ilgili grupların ayrılan kişilerden otomatik olarak silindiği teşebbüs yetkililerince doğrulanmıştır.(19) Dosya konusu yerinde incelemede meslek personelinin incelemeye başlamış olduğu10:11 itibarıyla Bolge-Chain Grubu”ndan; (....), (.....), (.....), (.....) ve (.....)’(.....) saat10:24’te ve ( )’nın ise saat 10:26’da ilgili gruptan ayrıldığı “Paradigma GTM”grubundan; (....), (.....), (.....), (.....) ve (.....) saat 10:24’te, ( )’nın saat 10:26’da veStajyer (....)’(.....) ise saat 12:43’te ilgili gruptan ayrıldığı son olarak “King Of Sales”grubundan; (....) saat 10:33’te ve (.....) ise saat 11:03’te ilgili gruptan ayrıldığı ve ilgiliuygulamanın özelliğinden kaynaklı olarak gruptan ayrılma işlemiyle birlikte söz konusu grupların ilgili kişilerden otomatik olarak silindiği tespit edilmiştir.(20) Bu bağlamda saat 10:24-12:43 saatleri arasında gerçekleşen ilgili Knox Teams gruplarından ayrılma işleminin, incelemeye başlama saati olan 10:11’den sonra gerçekleşmesi nedeniyle ilgili grupların mobil cihaz üzerinden silinmesi eyleminin de - çıkma eylemiyle birlikte ilgili grupların ayrılan kişilerden otomatik olarak silinmesi nedeniyle- incelemeye başladıktan sonra meydana geldiği değerlendirilmektedir. Sözkonusu gruplardaki ayrılma eyleminin saati (....) tespit edilmeye çalışılmış ancak (......)cihazlardaki gruptan ayrılma olaylarına ilişkin log kayıtlarına1 ulaşılamamıştır. Bahse konu ayrılma eylemlerinin saatlerine adli bilişim yazılımları ile ulaşılamamış olsa dagruplardan ayrılma zamanlarının tespiti amacıyla ilgili gruplardaki yazışmalar (.....)kaydedilmiş ve akabinde gruplardan ayrılmaların teşebbüste incelemenin başladığı saat olan 10:11’den sonra gerçekleştiği kayıt altına alınmıştır.(21) Bununla birlikte gruplarda yer alan diğer çalışanların mobil cihazında gerçekleştirilen inceleme neticesinde ilgili gruplardaki yazışmalara erişilmiş ve söz konusu yazışmalarda inceleme konusuyla ilgili herhangi bir bulgu ve/veya belgeye rastlanmamıştır. Bu nedenle incelenen eylemlerin yerinde incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması olarak değerlendirilemeyeceği kanaati oluşmuştur.H. SONUÇ(22) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Rekabet Kurulunun 27.02.2025 tarihli ve 25-08/184-M(2) sayılı kararıyla yürütülen önaraştırma kapsamında, 04.03.2025 tarihinde Samsung Electronics İstanbul Pazarlama ve Tic. Ltd. Şti.de gerçekleştirilen yerinde incelemenin engellenmediğine ya da zorlaştırılmadığına dolayısıyla adı geçen teşebbüse idari para cezası verilmesine yer olmadığına gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.1 Log kaydı, bir bilişim sistemindeki olayların, saatin, kullanıcı adının ve eylem cinsinin otomatik olarak kaydedilmesi işlemidir.5/5
Karşı Oy GerekçesiRekabet Kumlunun (Kurul) 27.02.2025 tarihli ve 25-08/184-M (2) sayılı kararıyla yürütülen önaraştırma kapsamında 04.03.2025 tarihinde Samsung Electronics İstanbul Pazarlama ve Tie. Ltd. Şti.'de (SAMSUNG) gerçekleştirilen yerinde incelemenin engellenmediğine ya da zorlaştırılmadığına, dolayısıyla adı geçen teşebbüse İdari para cezası verilmesine yer olmadığına OYÇOKLUĞU İle karar verilmiştir. Aşağıda belirttiğimiz nedenlerle Kurulun çoğunluk kararına iştirak etmemiz mümkün olmamıştır.Yerinde incelemeyi gerçekleştirmek üzere görevlendirilen meslek personelleri04.03.2025 tarihinde, saat 10.11’de SAMSUNG’un adresine intikal etmiş, teşebbüs yetkililerine yerinde incelemenin başladığı, yerinde inceleme tamamlanana kadar bilgisayarlardan, elektronik postalardan ve sair depolama cihazlarından herhangi bir suretle e-posta ya da belge silinmemesi, aksi takdirde bu eylemin yerinde İncelemenin engellenmesi veya zorlaştırılması olarak değerlendirilebileceği hususunda bilgi verilmiştir.inceleme kapsamında, muhtelif teşebbüs çalışanlarının bilgisayarlarında, e-posta hesaplarında, mobil cihazlarında ve SAMSUNG tarafından geliştirilen ve kullanılan şirket İçi yazışma uygulaması olan “Knox Teams" Üzerinde inceleme yapılmıştır. Ancak, meslek personelinin yerinde incelemenin başladığı saat itibarıyla fiziksel ve/veya dijital ortamdaki herhangi bir verinin silinmemesine yönelik bilgilendirmesine rağmen "Knox Teams“ uygulamasında yer alan "Paradigma GTM°, “Bolge-Chaln Grubu0 ve “King of Sâles" isimli iş gruplarından 04.03.2025 tarihinde ayrılan bazı teşebbüs çalışanlarının olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu gruplardan ayrılma eyleminin saatini gösteren log kayıtlarına ulaşılamasa da gruplardaki yazışmalarıngruplardan ayrılmaların, yerinde incelemenin başladığı saat olan 10.11'den sonra gerçekleştiği görülmüştür. “Knox Teams“uygulamasında bîr kullanıcının gruptan ayrılması halinde ilgili grup ve içeriğinin kullanıcıdan otomatik olarak silindiği tespit edilmiş ve bu husus teşebbüs yetkililerince doğrulanmıştır.Yerinde inceleme esnasında gerçekleştirilen gruplardan ayrılma işlemleri veriye erişimi güçleştirmesi sebebiyle başlı başına yerinde incelemenin engellenmesi veyaRekabet Kurulunun 10.04.2025 Tarih ve 25-14/330-157 Sayılı Kararına
zorlaştın İması olarak değerlendirilebilecekken veri bütünlüğünü bozan ve inceleme kapsamında bilgi ve bulgu edinme imkanını ortadan kaldıran “veri silme” eyleminin evleviyetle bu kapsamda değerlendirilmesi gerekmektedir.Kurul'un1 ve idari yargı mercilerinin2 kararlarına konu olmuş benzer olaylarda, İstikrarlı bir şekilde, yerinde inceleme başladıktan sonra teşebbüslere ait e-postaların ve mobil cihazlarda bulunan verilerin teşebbüs çalışanlarınca silindiği ve bu durumun Kurul tarafından tespit edildiği hallerde; silinen verilerin içeriğine, geri getirilmiş olup olmamasına veya teşebbüsün diğer çalışanlarından eide edilip edilmediğine bakılmaksızın karşılaşılan eylemin yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması olarak değerlendirildiği görülmektedir. Somut olayın gelişimine bakıldığında incelemenin muhatapı olan teşebbüs çalışanlarının gruplardan ayrılma işlemini yerinde incelemenin başlama saati olan 10.11’den sonra gerçekleştirdiği, "Knox Teams” uygulamasının özelliğinden kaynaklı olarak gruptan aynlma İşlemiyle gruplann içeriğini silme İşleminin birleşik bir eylem teşkil ettiği, dolayısıyla veri silme işleminin de yerinde inceleme başladıktan sonra meydana geldiği değerlendirilmektedir. Yerinde İnoeieme başladıktan sonra klasör, e-posta, mesaj gibi verilerin silinmesi delil karartmaya yönelik eylem olarak nitelendirilmekte ve bu eylem neticesinde olası deliliere erişiminin zorfaştınidığı değerlendirilmektedir3.Bunun yanında teşebbüs tarafından ileri sürülen; gruplarda yer alan diğer çalışanların mobil cihazında gerçekleştirilen inceleme neticesinde silinen yazışmalara erişilmesi ve söz konusu yazışmaların inceleme konusuyla ilgili herhangi bîr veri içermemesi savunmasına itibar edilmemesi gerekmektedir. Nitekim, Kurulun 12.08.2021 tarihli ve 21-38/544-265 sayılı İstanbul Gübre karannda da teşebbüsün, silinen Whatsapp grup iletilerine diğer grup mensupIarından erişilebildiği ve dolayısıyla silinen veriler üzerinde İnceleme yapılabildiği savunmasına itibar edilmemiş ve bu kapsamda silinen verilere tekrar erişilebilmesinin ceza tayini noktasında göz önünde bulundurulmayacağı anlaşılmıştır. Bu karara karşı açılan dava neticesinde Ankara 18. İdare Mahkemesi, 2022/318 E., 2022/3124 K. sayı kararıyla Kurul karannda hukuka aykırılık bulunmadığına karar vermiştir.1 Kurulun 20.05.2021 tarihti ve 21-26/327-152 sayılı; 12.08.2021 tarihli ve 21-38/544-265 sayılı; 02.03.2023 tarihli ve 23-12/180-56 sayılı kararlanz Ankara 18. İdare Mahkemesinin 2022/318 E., 2022/3134 K. sayılı kararı, Ankara 11. İdare Mahkemesinin 2023/1037 E., 2023/1963 K. sayılı karan3 Kurulun 30.04.2025 tarihli ve 25-17/408-189 sayılı karan
Sonuç olarak. SAMSUNG'da gerçekleştirilen yerinde incelemenin saat 10.11 itibarıyla başladığı, bu saatten sonra muhtelif teşebbüs çalışanı tarafından “Knox Teams" isimli uygulamada yer alan sohbet gruplarından çıkıldığı ve uygulamanın bir özelliği olarak sohbet içeriklerinin eş anlı olarak silindiği tespit edilmiştir. Kurul içtihadı uyarınca silinen verilere tekrar erişim sağlanması yerinde incelemenin engellenip engellenmediği değerlendirmesinde göz önünde bulundurulmamaktadır. Bunun yanında teşebbüs çalışanlarının yerinde inceleme hakkında bilgilendirilmesinin ve veri bütünlüğünün güvence altına alınmasının SAMSUNG un denetim yükümlülüğü4 kapsamında olduğu ancak SAMSUNG tarafından bu yükümlülüğe aykırı olarak veri bütünlüğünün tesis edilemediği görülmüştür. Bu gerekçeyle SAMSUNG hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği kanaatiyle Kurulun çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.J Ankara 12. İdare Mahkemesinin E:2024/13. K:2024/1124 sayılı kararında denetim yükümlülüğü, Türk Ticaret Kanunu'nun 18. maddesinde düzenlenen "basiretli tacir" ilkesiyle ilişkilendirilmîş ve teşebbüslerin yerinde inceleme sırasında gerekli özeni göstermesi olarak ifade edilmiştir. Karara göre denetim yükümlülüğü; teşebbüslerin yerinde inceleme başladığı andan itibaren gerekli tedbirleri almasını, çalışanlarını zamanında bilgilendirmesini ve potansiyel delil karartma risklerini önlemesiniKODSAKAyşe'ERGfeZEN Kurul ÜyesiKurul Üyesigerektirmektedir.
10.04,2025 Tarih ve 25-14/330-157 Sayılı Kurul Kararma İlişkin Karşı GörüşRekabet Kurulunun 27.02.2025 tarihli ve 25-08/184-M{2) sayılı kararıyla yürütülen önaraştırma kapsamında, 04.03.2025 tarihinde Samsung Electronics İstanbul Pazarlama ve Tie. Ltd. Şti. (SAMSUNG)'de yapılan yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması iddiası Kurulun 10.04.2025 tarih ve 25-14/330-157 sayılı toplantısında görüşülerek, yerinde incelemenin SAMSUNG tarafından engellenmediğine ya da zorlaştırılmadığına karar verilmiştir. Aşağıda yer verilen açıklama ve gerekçelerle söz konusu karar ve sonuca katılmam mümkün olmamıştır.Yerinde inceleme yapılmak üzere inceleme heyeti SAMSUNG’a saat 10.11'de giriş yapılmış, şirket yetkilileri ile görüşülerek yerinde inceleme tamamlanana kadar bilgisayarlardan, elektronik postalardan ve sair veri depolama cihazlarından herhangi bir suretle e-posta ya da belge silinmemesi; aksi takdirde bu durumun tespit edilebileceği ve silinen içerikten bağımsız olarak bu eylemin yerinde incelemenin engellenmesi veya zorlaştırılması olarak değerlendirilebileceği konusunda teşebbüse bilgi verilmiştir.Yerinde inceleme esnasında teşebbüs tarafından geliştirilen ve kullanılan şirket içi yazışma uygulaması olan Knox Teams üzerinde de inceleme yapılmış veVın ilgili uygulama üzerindeki yazışmalarının İncelenmesi sırasında Paradigma GTM", “Bolge-Chain Grubu" ve "King Of Sales" isimli iş gruplarından04.03.2025 tarihinde ayrılan bazı teşebbüs çalışanlarının olduğu tespit edilmiştir. Gruptan ayrılma zamanlarının tespiti amacıyla ilgili gruplardaki yazışmalar-kaydedilmiş ve akabinde gruplardan ayrılmaların teşebbüste incelemenin başladığı 10:11'den sonra gerçekleştiği tespit edilmiştir. Bu şekilde 15 faklı teşebbüs çalışanının inceleme başladıktan sonra uygulamadaki söz konusu gruplardan ayrıldığı tespit edilmiştir.Söz konusu uygulamada gruplardan çıkılması halinde ilgili grupların ayrılan kişilerden otomatik olarak silindiği de teşebbüs yetkililerince ifade edilmiştir. Nitekim gruptan ayrılma eylemini gerçekleştiren çalışanlardan 'nin telefonundayapılan incelemede çıkış yapılan grupların bulunmadığı tespit edilmiştir.ı
Kurulun yerinde incelemenin engellenmesinin söz konusu olmadığına İlişkin gerekçesi şu şekildedir; "gruplarda yer alan diğer çalışanların mobil cihazında gerçekleştirilen inceleme neticesinde İlgili gruplardaki yazışmalara• erişilmiş ve söz konusu yazışmalarda inceleme konusuyla ilgili herhangi bir bulgu ve/veya belgeye rastlanmamıştır. Bu nedenle İncelenen eylemlerin yerinde incelemenin engellenmesi ya da zoriaştınlması olarak değeriendirilemeyeceği kanaati oluşmuştur.”Yerleşik Kurul ve Mahkeme içtihatların da1, engelleme/zorlaştı rm a halinin tespiti ad ma yerinde incelemeye başlandıktan sonra incelemeye konu cihazlarda bulunan verilerin silinmesinin ortaya koyulması yeterli kabul edilmiş, verinin içeriği yahut geri getirilip getirilmediği gibi diğer hususlara ilişkin bir tespit yapma gerekliliği öngörülmemiştir. Bu kapsamda, yerinde incelemenin engellenmesine yönelik idari para cezası tesis edilmesi için silme işleminin yerinde incelemede görevli meslek personelinin incelemeye başlamasından sonra gerçekleşmiş olması yeterli kabul edilmiştir. Aşağıda bu husustaki bazı kararların ilgili bölümlerine yer verilmiştir.Kurulun 20.05.2021 tarihli ve 21-26/327-152 sayılı UNMAŞ karannda "Diğer taraftan silinen verilere adli bilişim cihazları yardımıyla erişilebilmiş olmasının, fiüin yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması niteliğine bir etkisinin bulunmadığı değerlendirilmektedir. Aksi bir dunımun kabulünün, teşebbüslerin söz konusu verileri sildiği ancak adli bilişim cihazlan tarafından silme işleminin tespit edilemediği bir durumda bu teşebbüsler bakımından bir ödüllendirme anlamına gelebileceği düşünülmektedir." tespiti yer almaktadır. -29.04.2021 tarihli ve 21-24/279-124 sayılı PASİFİK kararında; Pasifik Tüketim Ürünleri Satış ve Ticaret A.Ş.'de gerçekleştirilen incelemede saat 10:351e çalışanlara gönderilen e-posta ile teşebbüs çalışanlarının söz konusu inceleme tamamlanana kadar bilgisayardan, elektronik posta kutulanndan ya da teşebbüse ait veri içeren sabit veya taşınabilir nitelikte herhangi bir cihazdan hiçbir suretle bilgi, belge veya1Kurulun 20.05.2021 tarihli ve 21-26/327-152 sayılı karanKurulun 08.07.2021 tarihli ve 21-34/451-226 sayılı kararıKurulun 12.08.2021 tarihli ve 21-38/544-265 sayılı kararıKumlun 08.09.2022 tarihli ve 22-41/599-250 sayılı karanKumlun 02.03.2023 tarihli ve 23-12/180-56 sayılı karanKurulun 11.05.2023 tarihli ve 23-21/407-138 sayılı kararıDanıştay 13. Dairesinin 2008/5890 E.. 2013/847 K. sayılı karanAnkara 13. İdare Mahkemesinin 2013/1598 E., 2014/1495 K. sayılı kararı2
yazışmanın silinmemesi konusunda uyarılmasına rağmen satış direktörünün bilgîsayannda gerçekleştirilen incelemede 11:26-12:26 saatleri arasında toplam 34 adet e-posta yazışmasının silindiğinin tespit edilmesi sebebiyle teşebbüs hakkında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir. Silinen söz konusu e-postalann geri getirilerek incelenmiş olması sonucu değiştirmemiştir. İlgili karar hakkında Ankara 18. İdare Mahkemesi nezdinde açılan iptal davasında 2022/548 E. sayılı ve 13.04.2022 tarihli karar île yürütmenin durdurulması talebinin reddine karar verilmiştir.26.01.2023 tarih ve 23-06/74-23 sayılı ÇİMSA kararında "Mevcut olayda da silinme işlemine rağmen teşebbüste hazır bulunan (.....)'/n ınobil cihazından anttan VVhatsApp grubundaki yazışmalara erişildiğİ ve söz konusu yazışmalarda inceleme konusuyla ilgili herhangi bir bulgu ve/veya belgeye rastlanılmadığı görülse de silme eylemini gerçekleştiren çalışana ait telefonun şirket telefonu olduğu, İlgili yazışma grubunun şirket İşlerine ilişkin hususları içerdiği ve Kurul içtihadında ağırlıklı olarak Kurulun engelteme/zoriaştınma hafinin tespiti adına veri silinmesinin ortaya koyulmasını yeterli kabul etmesi dikkate alındığında ilgili teşebbüse yerinde incelemenin zoriaştınlması/engeilenmesi davranışları için idari para cezası verilmesi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır." değerlendirmesine yer verilmiştirAnkara 10. İdare Mahkemesinin 2024/851 E. 2024/1661 K sayılı karannda “Bakılan davada; inceleme esnasında, bazı Whatsapp mesajlarını sildiğinin İog kayıtlan ile tespit edildiği, silinen mesajlann İçeriğinin ise tespit edilemediği yerinde İnceleme başladıktan sonra teşebbüse ait klasör; e-posta, whatsapp gibi ortamlarda yer alan verilerin silinmesinin, inceleme yapan personelin delillere erişimini engellendiği ve zoriaşUrıldığt hususunun sabit olduğu, 4054 say ıh Kanun'un 16. maddesinin birinci fıkrasını (d) bendinde yerinde incelemenin engellenmesinin yanı sıra yerinde incelemenin zorlaştırılmasının da cezai müeyyideyi gerektirir hal olarak düzenlendiği, silinen verilerin içeriğinin (özel ya da iş ile ilgili oiup olmaması) ya da geri getirilip getiniememesinin cezai müeyyideye bağlanan halin oluşmasına herhangi bir etkisinin bulunmadığı, silinen verilerin içeriği yazışmalar yerinde incelemeyi gerçekleştiren uzmanlar tarafından geri getirilmiş olsa dahi verilere uzmanların geç ulaşması nedeniyle yerinde incelemenin zoriaştınldığı hususunun açık olduğu görülmektedir.” ifadeleri yer almaktadır.3
2023 yılında TEKNOSA'da yapılan yerinde incelemede mevcut dosyaya çok benzerşekilde şirket içi bir uygulamada benzer eylemler gerçekleştirildiği tespit edilmiş veteşebbüse idari para cezası verilmiştir. Bu dosyada da verilerin geri getirilmiş olması,incelenmiş olması, silinen verilerin dosya konusuyla ilgili olmaması gibi hususlarteşebbüs tarafından ileri sürülmüş,. Kurulca tartışılmış ve değerlendirilmiş,, ancakengelleme kararında bunlara itibar edilmemiştir. 28.04.2023 tarih, 23-19/364-126 sayılıKararida şu tespit ve ifadeler yer almıştır:inceleme kapsamında, TEKNOSA Pazaryeri 'Kategori Müdür Yardımcısı (.....) bllgisayannda ve teşebbüsün malvarlığı olmadığı fakat teşebbüse ait veri İçerdiği beyan edilen mobil iletişim cihazında (cep telefonu) adil bilişim cihazı kullanılarak incelemegerçekleştirilmiştir. ( ).bilgisayarında kurulu olanMicrasoftTeams uygulaması üzerindegerçekleştirilen inceleme esnasında, anılan kişi ile TEKNOSA ETicaret Satış ve KategoriUzmanı ( ) arasında gerçekleşen birtakım yazışmaların silinmiş olabileceği yönündeşüphe oluşmuştur.Diğer taraftan, ( ) tarafından silinen yazışmaların tamamına (....) bilgisayarnda yapılanincelemede erişilebildİği belirtilmelidir. Öte yandan Kurulun 25.01.2021 tarihli ve 2126/327-152 sayılı UNMAŞ kararında yer verilen; “Diğer taraftan silinen verilere adli bilişim cihazları yardımıyla erlşilebiimiş olmasının, fiilin yerinde incelemenin engeiienmesi/zorlaştınlması niteliğine bir etkisinin bulunmadığı değerlendirilmektedir. Aksi bir durumun kabulünün, teşebbüslerin söz konusu verileri sildiği ancak adli bilişim clhazlah tarafından silme işleminin tespit edilemediği bir durumda bu teşebbüsler bakımından bir ödüllendirme anlamına gelebileceği söylenebilecektir." değerlendirmeleri çerçevesinde, silinen verilerin geri getirilebilmesinin, inceleme esnasında gerçekleştirilen .silme eylemlerinin yerinde İncelemenin engeiienmesi/zorlaştınlması olarak sayılması noktasında herhangi bir etkiye sahip olmadığı anlaşılmaktadır. Benzer bir değerlendirmenin silinen verilere başka bir kaynaktan ulaşmak bakımından da yapılabileceği değerlendirilmektedir.Keza Kurulun 13.01.2022 tarihli ve 22-03/35-16 sayılı kararında da silme eylemlerinin kapsamının tespitinin net bîr şekilde yapılmasının her durumda mümkün olmadığı, silinen herhangi bir bilgiye/veriye farklı cihazlardan ulaşılmasının eylemin yerinde incelemenin engeiienmesi/zorlaştınlması vasfını taşımasını engellemediği, zira bu hususa ilişkin olarak yerleşik İçtihatta silinen verilerin geri getirilip getirilmediği yahut bu verilere ulaşılıp ulaşılmadığının sonucu etkileyen bir unsur olmadığı, 4054 sayılı Kanun’un 15. ve 16. maddelerinde düzenlenen yerinde İncelemenin engellenmesine yönelik hükümlerin, bizatihi, delil elde edilmesi bakımından en etkin araç olan yerinde inceleme faaliyetinin kendisini korumayı amaçladığı belirtilmektedir.Aynca bu hususa ilişkin Ankara 18. İdare Mahkemesi'rim 2022/1621 E. 2022/3150 K. sayılı karannda "silinen e-postalann içeriğinin (özel ya da İş İte ilgili olup olmaması) ya da gBri getirilip getirilememesinin cezai müeyyideye bağlanan halin oluşmasına herhangi bir etkisinin bulunmadığı, silinen e-posta içeriği yazışmalar yerinde incelemeyi gerçekleştiren uzmanlar tarafından geri getirilmiş olsa dahi verilere uzmanlann geç ulaşması nedeniyle yerinde incelemenin zoriaştınldığı hususunun açık olduğu" şeklinde İfade edilen gerekçeyle Europen Endüstri İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ’yB idari para cezası verilmesine yönelik olarak tesis edilen Kurul kararı hukuka uygun bulunmuştur.4
Dolayısıyla, 4054 sayılı Kanun'un 15. ve 16. maddeleri göz Önünde bulundurulduğunda; yerinde incelemenin başlangıç anından sonra Microsoft Teams uygulaması üzerinden yapılan yazışmaların silinmesi suretiyle, meslek personelinin incelemede elde edebileceği olası delillere erişiminin zorlaştırıldığı ve yerinde İncelemenin engellendığî/zoriaşlınldığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu çerçevede TEKNOSA’nın dile getirdiği hususların yerinde incelemenin engellenmesine/zorlaştırılmasına yönelik tespitleri değiştirmediği değerlendirilmektedir. Sonup olarak, dosya kapsamında yer verilen bilgi ve açıklamalar ışığında, TEKNOSA’da gerçekleştirilen yerinde inceleme esnasında tezahür eden Microsoft Teams uygulaması üzerinden yapılan yazışmaların silinmesi eylemi 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca yerinde incelemenin engellenmesi veya zorlaştırılması şeklinde değerlendirilmiş ve bu doğrultuda teşebbüse 2021 yılı gayri safi gelirinin binde beşi oranında idari para cezası verilmesine karar verilmiştir.Buna göre incelemeye başlandıktan sonra Knox Teams gruplarında gerçekleştirilen ayrılma ve ayrılma eylemiyle birlikte ilgili grupların ayrılan kişilerden otomatik olarak silinmesi eylemlerinin delil karartmaya yönelik eylem olarak nitelendirilmesi gerektiği, bu kapsamda meslek personelinin yerinde incelemede elde etmesi olası delil ve bulgulara erişiminin engellendiği/zorlaştırıldığı, gruplarda yer alan diğer çalışanların mobil cihazında gerçekleştirilen inceleme neticesinde ilgili gruplardaki yazışmalara erişilmiş ve söz konusu yazışmalarda inceleme konusuyla ilgili herhangi bir bulgu ve/veya belgeye rastlanılmamış olsa da, silme eylemini gerçekleştiren çalışanlara (15 kişi) ait telefonların şirket telefonu olduğu, ilgili yazışma gruplarının şirket işlerine ilişkin hususları içerdiği, anılan grupların yerinde incelemenin gerçekleştirildiği birimler olan satış pazarlama birimlerinde çalışan kişilerden oluşması, Kurul ve Mahkeme İçtihatlarında yerinde İncelemenin engellemesi/zorlaştırılması halinin tespiti adına incelemeye başlandıktan sonra veri silinmesinin ortaya koyulmasını yeterli kabul etmesi hususları dikkate alındığında, ilgili teşebbüs çalışanlarının eylemlerinin yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması davranışları olarak değerlendirilmesi, dolayısıyla teşebbüse 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendipara cezası verilmesi gerektiği düşünülmekte olup aksi yönündeki Kurul'un çoğunluk görüşüne katılmam mümkün olmamıştır.gereğince 2023 yılı gayri safi gelirlerinin binde beşi oranındaHasan HÜNLÜKurul Üyesi5
Full & Egal Universal Law Academy