Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2025-2-004 Karar Sayısı : 25-17/409-190 Karar Tarihi : 30.04.2025 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Rıdvan DURAN B. RAPORTÖRLER : Osman Can AYDOĞDU, Elif TÜRLEK, Şüheda CENGİZ, Ömer VATANSEVER, Ayşe CİRİT TEMEL, Buse Ceren YAŞAR C. İLGİLİ TARAF : - Tahsildaroğlu Süt Ürünleri Sanayi ve Ticaret AŞ Türkmenli Köyü Türkmenli Mücavir Küme Evleri No: 3a Bayramiç/ÇANAKKALE (1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 13.02.2025 tarihli, 25-06/143-M ve 25-06/144-M sayılı kararları uyarınca yürütülen önaraştırma kapsamında, 18.02.2025 tarihinde Tahsildaroğlu Süt Ürünleri Sanayi ve Ticaret AŞ’de yapılan yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulu (Kurul)’nun 13.02.2025 tarihli, 25-06/143-M ve 25-06/144-M sayılı kararları ile çiğ süt alımı, süt yemi satışı ve süt ve süt ürünleri üretimi ile satışı pazarlarında faaliyet gösteren bazı teşebbüsler ile Ambalajlı Süt ve Süt Ürünleri Sanayicileri Derneği (ASÜD)’nin fiyat tespiti, pazar paylaşımı ve rekabete hassas bilgi değişimi gibi rekabeti sınırlayıcı eylemlerde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun)’un 4. maddesini ihlal ettikleri iddiası ile ilgili olarak aynı Kanun’un 40. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. (3) Söz konusu önaraştırma kapsamında1 18.02.2025 tarihinde Tahsildaroğlu Süt Ürünleri Sanayi ve Ticaret AŞ (TAHSİLDAROĞLU) merkezinde yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir. Yapılan yerinde inceleme sırasında TAHSİLDAROĞLU çalışanı tarafından WhatsApp uygulaması üzerinden bazı verilerin silindiği tespit edilmiştir. Bu kapsamda, yerinde inceleme sürecine ilişkin bilgilere, TAHSİLDAROĞLU tarafından Rekabet Kurumu (Kurum)’na gönderilen ve verilerin silinmesine yönelik açıklamaları içeren 28.04.2025 tarihli ve 2025-2-004/BN-02 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (4) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu’nda, TAHSİLDAROĞLU’nun eylemlerinin 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrası kapsamında yerinde incelemenin engellenmesi olarak kabul edilmesi ve teşebbüse aynı maddenin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında idari para cezası uygulanması gerektiği ifade edilmiştir. 1 Önaraştırma süreci sonucunda hazırlanan Önaraştırma Raporu, Kurulun 10.04.2025 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 25-14/316-M(1) sayılı karar ile çiğ süt alımı, süt yemi satışı ve süt ve süt ürünleri üretimi ile satışı pazarlarında faaliyet gösteren bazı teşebbüsler ile ASÜD’ün fiyat tespitine, pazar paylaşımına ve rekabete hassas bilgi değişimine yönelik rekabeti sınırlayıcı eylemlerde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin tespiti amacıyla yürütülen önaraştırma kapsamında aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına karar verilmiştir. TAHSİLDAROĞLU soruşturma açılan teşebbüsler arasındadır.
25-17/409-190 2/8 G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. Yapılan Tespitler (5) Anılan önaraştırma kapsamında TAHSİLDAROĞLU’nda yerinde inceleme gerçekleştirmek amacıyla, yerinde inceleme ekibi tarafından, 18.02.2025 tarihinde, Türkmenli Köyü Türkmenli Mücavir Küme Evleri No:3A Bayramiç/ÇANAKKALE adresinde bulunan teşebbüs binasına saat 10.30'da giriş yapılmıştır. Akabinde şirket yetkililerine yetki belgeleri ile Kurum kimlik kartları ibraz edilmiştir ve TAHSİLDAROĞLU Fabrika Müdürü (…..)'a yerinde incelemenin konusu ve kapsamı hakkında bilgilendirme yapılmış ve an itibarıyla yerinde incelemenin başladığı ve teşebbüste yerinde incelemenin başladığı andan itibaren hiçbir teşebbüs çalışanı tarafından herhangi bir veri depolama aygıtında silme işlemi yapılmaması gerektiği bilgisi kendisiyle paylaşılmıştır Ayrıca, 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddelerinin raportörlere verdiği yetkiler ve aynı Kanun’un 16. ve 17. maddesinde düzenlenen para cezaları, “Kartellerin Ortaya Çıkarılması Amacıyla Aktif İşbirliği Yapılmasına Dair Yönetmelik” (Aktif İşbirliği Yönetmeliği), “2010/3 sayılı Dosyaya Giriş Hakkının Düzenlenmesine ve Ticari Sırların Korunmasına İlişkin Tebliğ” (2010/3 sayılı Tebliğ)’in 13. maddesi ve “Yerinde İncelemelerde Dijital Verilerin İncelenmesine İlişkin Kılavuz” (Kılavuz) hakkında teşebbüs yetkililerinin bilgi edinmesi sağlandıktan sonra yerinde incelemeye başlanmıştır. (6) Yerinde inceleme yapılacak kişilerin tespiti amacıyla teşebbüs yetkililerinden organizasyon şeması istenmiş ve bu kapsamda Fabrika Müdürü (…..), Satın Alma Müdürü (…..), Satın Alım Saha Kontrol Sorumlusu (…..), Ulusal Satış Müdürü (…..) ve Yerel Satış Müdürü (…..)'in e-posta hesaplarında, bilgisayarlarında ve mobil cihazlarında inceleme yapılmasına karar verilmiştir. İlgili çalışanların teşebbüs adresinde bulunup bulunmadığı teşebbüs yetkilisine sorulmuş ve Satın Alma Müdürü (…..) ile Satın Alım Saha Kontrol Sorumlusu (…..)’nın Balıkesir, Ulusal Satış Müdürü (…..) ile Yerel Satış Müdürü (…..)'in ise İstanbul ilinde görev yaptıkları bilgisi edinilmiştir. Bu kapsamda Balıkesir'de olduğu belirtilen Satın Alma Müdürü (…..) ve Satın Alım Saha Kontrol Sorumlusu (…..)'nın teşebbüs adresine gelmeleri istenmiş, bu süre içerisinde mobil cihazlarında herhangi bir silme eylemi gerçekleştirmemeleri gerektiği belirtilmiş, İstanbul'da bulunan Ulusal Satış Müdürü (…..) ve Yerel Satış Müdürü (…..)'in ise uzaktan incelenmesine karar verilmiştir. (7) Akabinde Fabrika Müdürü (…..) tarafından Balıkesir'de bulunan Satın Alma Müdürü (…..)'e saat 10.42'de ve Satın Alım Saha Kontrol Sorumlusu (…..)'ya saat 10.47'de teşebbüs adresine gelmesi gerektiği bilgisi aktarılmıştır. Fabrika Müdürü (…..) tarafından inceleme heyetine, ilgili çalışanların 2-3 saat içerisinde teşebbüs adresine geleceği bilgisi verilmiştir. (8) 13.30-13.40 saatleri arasında satın Alma Müdürü (…..) ve Satın Alım Saha Kontrol Sorumlusu (…..) teşebbüs adresine ulaşmış ve ilgili kişilerin mobil cihazlarında inceleme yapılmıştır. Satın Alma Müdürü (…..)'in mobil cihazında inceleme yapıldığı esnada, yerinde inceleme başladıktan sonra WhatsApp uygulaması üzerinde silme eylemi gerçekleştiği tespit edilmiştir. İlgili mesajların içeriğine ulaşılması amacıyla (…..) WhatsApp (…..)incelenmiş ve bu kapsamda; - "(…..)” numaralı ve mobil cihazda "(…..)”2 olarak kayıtlı kişi ile olan yazışmada yer alan 2 adet iletinin yerinde inceleme günü saat 10.57'de, 2 Satın Alma Müdürü (…..) tarafından ilgili kişinin Ulusal Süt Konseyi Başkanı ve Eker Süt Ürünleri Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ'de direktör olduğu ifade edilmiştir.
25-17/409-190 3/8 - "(…..)” numaralı ve mobil cihazda "(…..)”3 olarak kayıtlı kişi ile olan yazışmada yer alan 3 adet görselin yerinde inceleme günü saat 10.59'da, - "(…..)” numaralı ve mobil cihazda "(…..)”4 olarak kayıtlı kişi ile olan yazışmada yer alan 1 adet görselin yerinde inceleme günü saat 11.04'te ve - "(…..)” numaralı ve mobil cihazda "(…..) İş”5 olarak kayıtlı kişi ile olan yazışmanın tamamının yerinde inceleme günü saat 11.05'te silindiği tespit edilmiştir. Silindiği tespit edilen içeriklerden; "(…..)” olarak kayıtlı kişi ile olan yazışmadaki 2 adet ileti ile "(…..) İş” olarak kayıtlı kişi ile olan yazışma, (…..) geri getirilmiştir. "(…..)” ve "(…..)” olarak kayıtlı kişiler ile olan yazışmalarda yer alan ve silindiği tespit edilen toplam 4 adet görselin içeriğine ise ulaşılamamıştır. (9) Yukarıda yer verilen bilgiler ve tespitler ışığında, TAHSİLDAROĞLU Satın Alma Müdürü (…..) tarafından, 18.02.2025 tarihinde saat 10.57 ile 11.05 arasında mobil cihazında kurulu olan WhatsApp uygulamasındaki bazı mesajların ve içeriklerin silindiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte ilgili silme işlemine ilişkin log kayıtları ve (…..) geri getirilen veriler CD’ye yazdırılarak alınmıştır. (10) Ayrıca TAHSİLDAROĞLU tarafından gönderilen 03.03.2025 tarihli ve 64180 sayılı yazıda, TAHSİLDAROĞLU Satın Alma Müdürü (…..)in yukarıda bahsedilen silme işlemlerine ilişkin beyanına yer verilmiştir. Söz konusu beyan aşağıda sunulmaktadır: “18.02.2025 tarihinde Tahsildaroğlu Süt Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. nezdinde kurumunuzca yapılan yerinde inceleme sırasında, şahım adına kayıtlı, (…..) numaralı kişisel telefonumda silinen Whatsapp yazışmalara ilişkin açıklamalar aşağıdaki gibidir: (…..) numaralı ve mobil cihazımda (…..) olarak kayıtlı kişi, Ulusal Süt Konseyi Başkanı olup tarafıma göndermiş olduğu mesaj ile Konsey tarafından 17,15.-TL/LT olarak açıklanan 2025 yılı çiğ inek sütü tavsiye fiyatına eklenecek soğutma bedelinin 50 kuruşu geçmemesi yönünde tavsiyede bulunmuştur. Ancak yine yazışmalardan görüleceği üzere, konsey tavsiyesinin aksine, Tahsildaroğlu adına 60 kuruş soğutma bedeli ile 17,75.-TL/LT üzerinden anlaşma yapılmıştır. (…..) numaraları ve mobil cihazımda (…..) olarak kayıtlı kişi ve (…..)numaralı ve mobil cihazımda (…..) olarak kayıtlı kişi ile yapmış olduğum yazışmalarda, bahsi geçen kişiler tarafından Whatsapp aracılığı ile tarafıma göndermiş oldukları görseller, adı geçenler tarafından silindiği için okunaksız görüntülerden ibarettir. Karşı taraflarca silinen görsellerin yeniden yüklenmesi mümkün olmadığından, okunaksız görseller silinmiştir. (…..) numaralı ve mobil cihazımda (…..) İş olarak kayıtlı kişi ile yapılan yazışmalar ise, süt ürünleri ile ilgili faaliyet gösteren şirketlerin süt alım kapasiteleri ile piyasa araştırması amacıyla tarafıma gönderilen bilgilerden ibarettir. Yukarıda belirtmiş olduğum tüm hususlar, bahsi geçen kişilerin mobil verileri incelendiğinde de rahatlıkla teyit edilebilecektir. Tahsildaroğlu adına yapılan süt alımlarının genelinde piyasanın üzerinde fiyatlar üzerinden anlaşma yapılmakta 3 Satın Alma Müdürü (…..) tarafından ilgili kişinin Kaanlar Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ Süt Alım Müdürü olduğu ifade edilmiştir. 4 Satın Alma Müdürü (…..) tarafından ilgili kişinin Akpınar Süt Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Fabrika Müdürü olduğu ifade edilmiştir. 5 Satın Alma Müdürü (…..) tarafından ilgili kişinin Yörsan Gıda Mamülleri Sanayi ve Ticaret AŞ Süt Alım Müdürü olduğu ifade edilmiştir.
25-17/409-190 4/8 olduğunu belirtir; Sayın Başkanlığınızca yapılan inceleme ile ilgili herhangi bir delil saklama amacım olmadığını beyan ederim.” G.2. Değerlendirme (11) Yerinde inceleme yetkisi, 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin ortaya çıkarılmasında kullanılan araçların başında gelmektedir. Bu yetkinin etkin bir şekilde kullanılması, yerinde incelemelerden verimli sonuçlar elde edilebilmesi açısından büyük öneme sahiptir. (12) 4054 sayılı Kanun’un “Yerinde İnceleme” başlıklı 15. maddesi; “Kurul, bu Kanunun kendisine verdiği görevleri yerine getirirken gerekli gördüğü hallerde, teşebbüs ve teşebbüs birliklerinde incelemelerde bulunabilir. Bu amaçla teşebbüslerin veya teşebbüs birliklerinin: a) (Değişik: 16.06.2020-7246/4. Md.) Defterlerini, fiziki ve elektronik ortam ile bilişim sistemlerinde tutulan her türlü verilerini ve belgelerini inceleyebilir, bunların kopyalarını ve fiziki örneklerini alabilir, b) Belirli konularda yazılı veya sözlü açıklama isteyebilir, c) Teşebbüslerin her türlü mal varlığına ilişkin mahallinde incelemeler yapabilir. İnceleme, Kurul emrinde çalışan uzmanlar tarafından yapılır. Uzmanlar incelemeye giderken yanlarında incelemenin konusunu, amacını ve yanlış bilgi verilmesi halinde idarî para cezası uygulanacağını gösteren bir yetki belgesi bulundururlar. (Ek: 01.08.2003-4971/25. Md.) İlgililer istenen bilgi, belge, defter ve sair vasıtaların suretlerini vermekle yükümlüdür. Yerinde incelemenin engellenmesi veya engellenme olasılığının bulunması durumunda sulh ceza hakimi kararı ile yerinde inceleme yapılır.” şeklinde düzenlenmiştir. (13) 4054 sayılı Kanun’un “İdari Para Cezası” başlıklı 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde; “yerinde incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması”, teşebbüslere idari para cezası verilmesini gerektiren hallerden biri olarak sayılmıştır. Söz konusu hükme göre Kurul, incelemenin engellenmesi ya da zorlaştırılması halinde, teşebbüs niteliğindeki gerçek ve tüzel kişiler ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerine gayri safi gelirlerinin binde beşi oranında idari para cezası verir. (14) Bu noktada yerinde incelemenin engellendiği veya zorlaştırıldığı tespitlerinin bulunduğu yakın tarihli Kurul kararlarına6 ve bazı idari yargı kararlarına değinilecektir. (15) Kurulun 20.05.2021 tarihli ve 21-26/327-152 sayılı kararında; Unmaş Unlu Mamuller Sanayi ve Ticaret AŞ (UNMAŞ)’de gerçekleştirilen yerinde incelemede, yerinde inceleme ekibi tarafından saat 10.00’da teşebbüs vekiline teşebbüs çalışanlarının söz konusu inceleme tamamlanana kadar bilgisayarlarından, e-posta hesaplarından ya da teşebbüse ait veri içeren sabit veya taşınabilir nitelikte herhangi bir cihazdan hiçbir suretle bilgi, belge veya yazışma silmemeleri konusunda bilgilendirme yapıldığı, yerinde inceleme yapılacak çalışanların teşebbüs binasında olmadığının öğrenilmesi üzerine ise mobil cihazlardaki veri bütünlüğünün bozulmaması adına saat 10.15’te bu cihazlardaki verilerin silinmemesi hususunun teşebbüs vekiline ayrıca hatırlatıldığı fakat saat 10.38 ve 10.44 arasında UNMAŞ Ticaret Direktörü tarafından WhatsApp uygulaması içinde silme işleminin gerçekleştirildiğinin tespit edildiği belirtilerek 6 20.05.2021 tarihli ve 21-26/327-152 sayılı; 08.07.2021 tarihli ve 21-34/451-226 sayılı; 12.08.2021 tarihli ve 21-38/544-265 sayılı; 08.09.2022 tarihli ve 22-41/599-250 sayılı; 02.03.2023 tarihli ve 23-12/180-56 sayılı; 11.05.2023 tarihli ve 23-21/407-138 sayıl Kurul kararları.
25-17/409-190 5/8 teşebbüs hakkında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir. İlaveten, ilgili kararda “Diğer taraftan silinen verilere adli bilişim cihazları yardımıyla erişilebilmiş olmasının, fiilin yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması niteliğine bir etkisinin bulunmadığı değerlendirilmektedir. Aksi bir durumun kabulünün, teşebbüslerin söz konusu verileri sildiği ancak adli bilişim cihazları tarafından silme işleminin tespit edilemediği bir durumda bu teşebbüsler bakımından bir ödüllendirme anlamına gelebileceği düşünülmektedir.” tespiti7 yer almaktadır. (16) Kurulun 08.07.2021 tarihli ve 21-34/451-226 sayılı kararında; yerinde incelemenin başladığı saat olan 10.10’u takip eden süreçte Savola Gıda San. ve Tic. AŞ çalışanı tarafından saat 11.00 ile 11.11 arasında 100’e yakın e-postanın silindiğinin; yine bir diğer teşebbüs çalışanı tarafından ise saat 11.47 ile 11.52 arasında beş adet e-postanın silindiğinin ve bir başka teşebbüs çalışanının mobil cihazında yapılan incelemede teşebbüs ile ilgili yazışmaların bulunduğu düşünülen WhatsApp uygulaması içindeki çeşitli grup mesajlarının veya bireysel mesajların saat 11.59'da silindiğinin tespit edilmesi nedeniyle teşebbüs hakkında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir. (17) Kurulun 12.08.2021 tarihli ve 21-38/544-265 sayılı kararında; İstanbul Gübre Sanayi AŞ Satış Pazarlama Uzmanı (…..)’ın mobil cihazında yapılan incelemede hiçbir WhatsApp yazışmasının bulunmadığının görülmesine rağmen Satış Pazarlama Uzmanı (…..)’nın mobil cihazında yapılan incelemede (…..)’ın bir WhatsApp grubundan, incelemeye yetkili meslek personelinin teşebbüse giriş saati olan 10.15’ten yarım saat kadar sonra, saat 10.45’te ayrıldığı tespit edilmiş, ayrıca iki çalışanın inceleme başladıktan sonra e-posta hesaplarında bulunan 165 ve 171 adet e-postayı sildiği tespit edilmiş, bu gerekçelerle teşebbüs hakkında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir. Bahse konu Kurul kararında teşebbüs vekili tarafından ifade edilen “…Ayrıca silinen e-postalar kurum uzmanlarınca geri yüklenerek incelenmiştir ve bu e-postalarda herhangi bir sakınca olmadığı tespit edilmiştir, silinen e-postalardan uzmanlar tarafından herhangi bir örnek alınmamıştır. (…..)’ın sildiği bildirilen whatsapp grubundaki görüşmeler, diğer grup üyelerinin yazışmalarından alınmıştır ((…..)'nın grup yazışmasının incelenmesinden elde edilmiştir); yani bu şahsi işlemin önaraştırmaya bir etkisi olmamıştır.” değerlendirmesinin ve bu kapsamda silinen e-postaların geri getirilmesinin ceza tayini noktasında göz önünde bulundurulmadığı görülmektedir. (18) Söz konusu karara karşı İstanbul Gübre Sanayi AŞ tarafından açılan dava Ankara 18. İdare Mahkemesi tarafından 2022/318 E., 2022/3124 K. sayı ile reddedilerek ilgili Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığına karar verilmiştir. (19) Kurulun 08.09.2022 tarihli ve 22-41/599-250 sayılı kararında; Natura Gıda San. ve Tic. AŞ’de gerçekleştirilen yerinde incelemede, incelemenin başladığı saat 09.47’yi takip eden süreçte Ankara Bölge Yöneticisi tarafından kullanılan bilgisayardan saat 11.45-14.30 aralığında toplam 107 adet e-postanın silindiğinin, Pazarlama Müdürü tarafından kullanılan bilgisayardan dört adet e-postanın yerinde inceleme başladıktan sonra silindiğinin ve İstanbul Avrupa Yerel Satış Kanalı Bölge Yöneticisi tarafından kullanılan bilgisayardan üç adet e-postanın yerinde inceleme başladıktan sonra silindiğinin tespit edilmesi nedeniyle teşebbüs hakkında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir. Ayrıca, ilgili kararda Kurul tarafından “yerinde inceleme başladıktan sonra bazı teşebbüs çalışanları tarafından e-postaların silinmesi suretiyle yerinde incelemeyi 7 Mobil cihazlarda gerçekleştirilen incelemelerde, silinen verilerin geri getirilmesi bu cihazların yazılımı ve teknik özelliklerinden kaynaklanan nedenlerle her durumda mümkün olamamaktadır.
25-17/409-190 6/8 engellediği/zorlaştırdığı ve her ne kadar silinen e-postalar geri getirilse de bu davranışın delil karartmaya yönelik bir eylem olduğu kanaatine varılmıştır.” tespiti yapılmıştır. (20) Söz konusu karara karşı Natura Gıda San. ve Tic. AŞ tarafından açılan dava Ankara 11. İdare Mahkemesi tarafından 2023/1037 E., 2023/1963 K. sayı ile reddedilerek ilgili Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığına karar verilmiştir. (21) Kurulun 02.03.2023 tarihli ve 23-12/180-56 sayılı kararında; Altıparmak Gıda San. ve Tic. AŞ’de yapılan yerinde inceleme kapsamında, bazı teşebbüs çalışanlarının inceleme başladıktan sonra e-posta hesaplarında yer alan bazı e-postaları sildiğinin tespit edilmesi gerekçesiyle teşebbüs hakkında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir. İlgili e-postaların bir kısmı “Silinmiş Ögeleri Kurtar” seçeneği ile geri getirilirken silinmiş diğer e-postaların sadece log kayıtları tespit edilebilmiştir. Kararda Kurul, bazı e-postaların geri getirilebilmiş olmasının yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması niteliğine bir etkisinin bulunmadığı, zira aksi bir durumun kabulünün silme işleminin tespit edilemediği bir durumda teşebbüsler bakımından ödüllendirme anlamına geleceği değerlendirmesinde bulunmuştur. (22) Kurulun 11.05.2023 tarihli ve 23-21/407-138 sayılı kararında; Altun Gıda İhtiyaç Tüketim Maddeleri İnşaat San. ve Tic. AŞ’de gerçekleştirilen yerinde inceleme kapsamında, yerinde inceleme ekibi teşebbüse intikal ettikten sonraki bir zaman aralığında, teşebbüs çalışanlarından bazılarının mobil cihazlarından WhatsApp gruplarına ait yazışma içeriklerinin silindiğinin tespit edilmesi gerekçesiyle teşebbüs hakkında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir. Kurul, anılan karar ile silinen yazışmaların bir kısmı geri getirilmiş, bir kısmı ise Kuruma ibraz edilmiş olsa dahi, bu durumun yerinde inceleme sırasında yerinde inceleme ekibinin sağlıklı bir şekilde inceleme yapmasının engellendiğine, ayrıca silme işlemlerinin yöneticilerin bilgisi dâhilinde olmadığının veya silinen WhatsApp gruplarında yöneticilerin bulunmamasının, yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması bakımından bir önem teşkil etmediğine kanaat getirmiştir. (23) Söz konusu Kurul kararlarına konu yerinde incelemelerde yaşanan süreçlerin işbu Bilgi Notu’nda bahsi geçen yerinde inceleme sürecinden birtakım farklılıkları bulunsa da esas itibarıyla Kurul kararlarına konu olaylarda ilgili teşebbüslere ait e-postaların ve mobil cihazlarda bulunan verilerin teşebbüs çalışanlarınca silindiği ve bu durumun Kurul tarafından yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması olarak değerlendirildiği anlaşılmıştır. Bu çerçevede Kurul, yerinde incelemelerin engellenmesi/zorlaştırılması nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca söz konusu teşebbüslere idari para cezası uygulanmasına karar vermiştir. (24) Danıştay 13. Dairesinin 2008/5890 E., 2013/847 K. sayılı kararında, incelemeye konu Koçak Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. yetkilisi tarafından gerçekleştirilen eylemler nedeniyle incelemeye iki saatlik bir gecikmeyle başlanması ve yaşanan bu süreçte yapılan uyarılara rağmen anılan teşebbüse ait bilgisayardan bir klasörün silinmesine ilişkin olarak Mahkeme tarafından; yerinde incelemenin doğası gereği teşebbüslere haber verilmeksizin, ansızın, süratli ve kesintisiz biçimde gerçekleşmesi gereken bir uygulama olduğu, incelemeye başlanılması için teşebbüs avukatının makul bir süre beklenebileceği, ancak bu süre içinde teşebbüs tarafından dosyalarda oynama yapılmaması ve hiçbir şekilde delil karartmaya yönelik davranışlarda bulunulmaması gerektiği ifade edilerek incelemenin iki saat süreyle geciktirilmesi ve yapılan sözlü uyarılara rağmen teşebbüs yetkilisinin bilgisayardan bir klasörü silmesi nedeniyle yerinde incelemenin engellendiğine hükmedilmiştir. Söz konusu karar daha sonra
25-17/409-190 7/8 temyiz edilmiş ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunda görüşülerek 2013/3389 E., 2016/23 K. sayılı karar ile onanmıştır. (25) Ankara 13. İdare Mahkemesinin 2013/1598 E., 2014/1495 K. sayılı kararı ile de, TTNet AŞ’de yapılmak istenen yerinde inceleme esnasında inceleme yapılan teşebbüs çalışanının bilgisayarındaki bir klasörden bazı belgelerin silindiğine yönelik yapılan tespitler neticesinde incelemenin engellendiğine yönelik Kurul kararı hukuka uygun bulunmuştur. (26) Yukarıda özetlenen Kurul ve idari yargı kararlarından da görüleceği üzere, yerinde inceleme başladıktan sonra klasör, e-posta, mesaj gibi verilerin silinmesi delil karartmaya yönelik eylem olarak nitelendirilmekte ve bu eylem neticesinde incelemede görevli meslek personelinin olası delillere erişiminin zorlaştırıldığı anlaşılmaktadır. (27) Bütün bu bilgiler ışığında; Yerinde inceleme başladıktan sonra TAHSİLDAROĞLU Satın Alma Müdürü tarafından WhatsApp mesajlarının silinmesi suretiyle yerinde incelemenin engellendiği/zorlaştırıldığı, silinen verilerin çiğ süt alımı ve süt ve süt ürünleri üretimi ile satışı pazarlarında faaliyet gösteren rakipler ile olan yazışmalar olduğu ve bu davranışın delil karartmaya yönelik bir eylem olarak nitelendirilmesi gerektiği, Silinen verilerin bir kısmının (…..) geri getirilmesine rağmen silinen bütün verilere ulaşılamadığı ve veri bütünlüğünün sağlanamadığı, ayrıca geri getirme işleminin yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması niteliğine bir etkisinin bulunmadığı, zira aksi bir durumun kabulünün silme işleminin tespit edilemediği bir durumda teşebbüsler bakımından bir ödüllendirme anlamına gelebileceği anlaşılmaktadır. (28) Özetle TAHSİLDAROĞLU Satın Alma Müdürü tarafından gerçekleştirilen veri silinmesi eylemlerinin yerinde incelemenin engellenmesi/zorlaştırılması olarak nitelendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. (29) Anılan nedenlerle, TAHSİLDAROĞLU’nun yerinde incelemeyi engellediği/zorlaştırdığı, bu nedenle 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi gereğince TAHSİLDAROĞLU’na gayri safi gelirlerinin binde beşi oranında idari para cezası verilmesi gerektiği, bu kapsamda TAHSİLDAROĞLU’na, 2023 yılında (…..)TL olarak gerçekleşen net satışlarının binde beşi oranına karşılık gelen (…..)TL idari para cezası uygulanması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
25-17/409-190 8/8 H. SONUÇ (30) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Rekabet Kurulunun 13.02.2025 tarih ve 25-06/143-M ve 25-06/144-M sayılı kararıyla yürütülen önaraştırma kapsamında, 18.02.2025 tarihinde Tahsildaroğlu Süt Ürünleri Sanayi ve Ticaret AŞ'de gerçekleştirilen yerinde incelemenin engellendiğine ve zorlaştırıldığına; bu nedenle, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca 2023 yılı gayri safi gelirinin binde beşi oranında olmak üzere; Tahsildaroğlu Süt Ürünleri Sanayi ve Ticaret AŞ’ye (…..)-TL idari para cezası verilmesine gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy