Rekabet Kurumu - Karar Sayı 25-18/415-191

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2024-2-057 Karar Sayısı : 25-18/415-191 Karar Tarihi : 09.05.2025 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Cengiz ÇOLAK, Rıdvan DURAN B. RAPORTÖRLER : Ömer Volkan YAZAR, Bilge EMİNOĞLU, Şüheda CENGİZ, Muhammed Salih TÜRK, Muhammed Enes DOĞAN, Burcu SÖNMEZ , Buse Ceren YAŞAR C. BAŞVURUDA BULUNAN : - AD Rossen Tarım Sanayi ve Ticaret AŞ Temsilcisi: Av. Oğuzkan GÜZEL Mutlukent Mah. 2028 Sok. No:8 Beysukent Çankaya/ANKARA (1) D. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 07.11.2024 tarihli ve 24-45/1055-M sayılı ve 12.12.2024 tarihli ve 24-53/1169-M sayılı kararları uyarınca yürütülen soruşturma kapsamında; 06.03.2025 tarihli ve 25-09/213-M sayılı Rekabet Kurulu kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 11. maddesi çerçevesinde yeniden değerlendirilmesi talebi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 24-32/753-M sayılı karar ile hibrit endüstriyel kornişon tohum pazarında ve hibrit sebze ve meyve tohumları pazarında faaliyet gösteren teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 Sayılı Kanun)’un 4. maddesini ihlal ettikleri iddiası ile ilgili olarak aynı Kanun’un 40. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. (3) Akabinde önaraştırma süreci sonunda hazırlanan 30.10.2024 tarihli ve 2024-2-057/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, Kurulun 07.11.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve AD Rossen Tarım San. ve Tic. AŞ (AD ROSSEN), Antalya Tarım AŞ (ANTALYA TARIM), Bayer Tohumculuk ve Tarım Ltd. Şti. (BAYER), Hazera Tohumculuk ve Tic. AŞ (HAZERA), Hmclause Tohumculuk Tarım San. ve Tic. AŞ (HM CLAUSE), Metgen Tohumculuk San. Tic. Ltd. Şti. (METGEN), Multi Tohum Tarım San. Tic. AŞ (MULTİ TOHUM), NUNHEMS, Rijk Zwaan Tarım Tic. Ltd. Şti. (RIJK ZWAAN), Sakata Tarım Ürünleri ve Tohumculuk San. ve Tic. Ltd. Şti. (SAKATA), Semillas Fito Tarım Sanayi ve Ticaret AŞ (SEMILLAS FITO), Syngenta Tarım Sanayi ve Ticaret AŞ (SYNGENTA), Vilmorin Mikado Tohumculuk AŞ (VILMORIN MIKADO) ve Yüksel Tohum Tarım Sanayi ve Ticaret AŞ (YÜKSEL TOHUM) hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına ve söz konusu soruşturma kapsamında anılan pazarlarda faaliyet gösteren tüm teşebbüsler bakımından 4054 sayılı Kanun’un 14. ve 15. maddelerinde düzenlenen yetkilerin kullanılmasına 24-45/1055-M sayı ile karar verilmiştir. (4) Soruşturma bildirimleri AD ROSSEN’e 21.11.2024 tarihli ve 100604 sayılı yazı ile, ANTALYA TARIM’a 21.11.2024 tarihli ve 100836 sayılı yazı ile, BAYER’e 21.11.2024 tarihli ve 100837 sayılı yazı ile, HAZERA’ya 21.11.2024 tarihli ve 100840 sayılı yazı ile, HM CLAUSE’a 21.11.2024 tarihli ve 100832 sayılı yazı ile, METGEN’e 21.11.2024
25-18/415-191 2/6 tarihli ve 100838 sayılı yazı ile, MULTİ TOHUM’a 21.11.2024 tarihli ve 100841 sayılı yazı ile, NUNHEMS’e 21.11.2024 tarihli ve 100843 sayılı yazı ile, RIJK ZWAAN’a 21.11.2024 tarihli ve 100842 sayılı yazı ile, SAKATA’ya 21.11.2024 tarihli ve 100844 sayılı yazı ile, SEMILLAS FITO’ya 21.11.2024 tarihli ve 100835 sayılı yazı ile, SYGENTA’ya 21.11.2024 tarihli ve 100834 sayılı yazı ile, VILMORIN MIKADO’ya 21.11.2024 tarihli ve 100839 sayılı yazı ile, YÜKSEL TOHUM’a 21.11.2024 tarihli ve 100833 sayılı yazı ile tebliğ edilmiştir. (5) Mezkûr soruşturma kapsamında, 19.11.2024 tarihinde, önaraştırma döneminde elde edilen belgelerde adı geçen BAYER’de, MULTİ TOHUM’da Rito Tohumculuk AŞ (RITO)’de, 20.11.2024 tarihinde HM CLAUSE’da, NUNHEMS’te, RIJK ZWAAN’da, 21.11.2024 tarihinde HM CLAUSE’da, SYGENTA’da, Gautier Tohum Üretim Dağıtım San. Tic. Ltd. Şti. (GAUTIER)’de, ANTALYA TARIM’da yerinde incelemeler gerçekleştirilmiştir. (6) Soruşturma süreci devam ederken Kurum kayıtlarına 02.12.2024 tarih ve 59671 sayı ile intikal eden yazı ile MULTİ TOHUM, 05.12.2024 tarih ve 59772 sayı ile intikal eden yazı ile YÜKSEL TOHUM, 12.12.2024 tarih ve 60087 sayı ile intikal eden yazı ile RIJK ZWAAN, 08.01.2025 tarih ve 61174 sayı ile intikal eden yazı ile BAYER, 03.03.2025 tarih ve 64203 sayı ile intikal eden yazı ile SYGENTA ve 12.03.2025 tarih ve 64655 sayı ile intikal eden yazı ile SEMILLAS FITO tarafından 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca uzlaşma usulünün başlatılmasına dair başvurularda bulunulmuştur. (7) İlaveten GAUTIER’in ve RITO’nun soruşturmaya dâhil edilmesine ilişkin hazırlanan 09.12.2024 tarihli ve 2024-2-057/BN-04 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 12.12.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 24-53/1169-M sayı ile GAUTIER ve RITO hakkında 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına ve açılan soruşturmanın Kurulun 07.11.2024 tarihli ve 24-45/1055-M sayılı kararı uyarınca başlatılan soruşturma ile birleştirilmesine karar verilmiştir. (8) Soruşturma bildirimleri GAUTIER’e 24.12.2024 tarihli ve 103323 sayılı yazı ile RITO’ya 24.12.2024 tarihli ve 103324 sayılı yazı ile tebliğ edilmiştir. (9) Soruşturma süreci devam ederken AD ROSSEN tarafından Kurum kayıtlarına 02.12.2024 tarih ve 59671 sayı ile intikal eden yazı ile, 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin üçüncü fıkrası ile 2021/2 sayılı Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Önaraştırmalarda ve Soruşturmalarda Sunulacak Taahhütlere İlişkin Tebliğ (2021/2 sayılı Tebliğ) uyarınca soruşturma konusu iddialar bakımından rekabet sorunlarının bertaraf edilmesi amacıyla taahhüt sunma talebinde bulunulmuştur. AD ROSSEN’in taahhüt sunma talebine ilişkin hazırlanan 28.02.2025 tarihli ve 2024-2-057/BN-05 sayılı Bilgi Notu, 06.03.2025 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve ihlalin açık ve ağır ihlal şüphesi barındırması sebebiyle 25-09/213-M sayı ile AD ROSSEN’in taahhüt başvurusunun reddine karar verilmiştir. AD ROSSEN’in taahhüt sunma talebinin reddini içeren karar AD ROSSEN’e 06.03.2025 tarihinde elektronik olarak tebliğ edilmiştir1. 1 Elektronik Tebligat Yönetmeliği’nin “Elektronik tebligatın hazırlanması ve muhataba ulaştırılması” başlıklı 9. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca elektronik yolla tebligatın, muhatabın elektronik tebligat adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapıldığı sayılmaktadır.
25-18/415-191 3/6 (10) Kurum kayıtlarına 21.03.2025 tarih ve 65216 sayı ile intikal eden yazıyla VILMORIN MIKADO, 21.03.2025 tarih ve 65217 sayı ile intikal eden yazıyla HAZERA ve 21.03.2025 tarih ve 65220 sayı ile intikal eden yazıyla HM CLAUSE tarafından 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca uzlaşma usulünün başlatılmasına dair başvurularda bulunulmuştur. (11) BAYER tarafından yapılan uzlaşma başvurusuna ilişkin hazırlanan 21.03.2025 tarihli ve 2024-2-057/BN-06 sayılı Bilgi Notu, MULTİ TOHUM tarafından yapılan uzlaşma başvurusuna ilişkin hazırlanan 24.03.2025 tarihli ve 2024-2-057/BN-07 sayılı Bilgi Notu, RIJK ZWAAN tarafından yapılan uzlaşma başvurusuna ilişkin hazırlanan 26.03.2025 tarihli ve 2024-2-057/BN-08 sayılı Bilgi Notu, SEMILLAS FITO tarafından yapılan uzlaşma başvurusuna ilişkin hazırlanan 24.03.2025 tarihli ve 2024-2-057/BN-09 sayılı Bilgi Notu, SYNGENTA tarafından yapılan uzlaşma başvurusuna ilişkin hazırlanan 25.03.2025 tarihli ve 2024-2-057/BN-10 sayılı Bilgi Notu ve YÜKSEL TOHUM tarafından yapılan uzlaşma başvurusuna ilişkin hazırlanan 24.03.2025 tarihli ve 2024-2-057/BN-11 sayılı Bilgi Notu Kurulun 27.03.2025 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 25-13/275-M, 25-13/276-M, 25-13/277-M, 25-13/278-M, 25-13/279-M ve 25-13/280-M sayılı kararlarla ilgili teşebbüsler ile uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir. Akabinde 08.04.2025 tarihinde SYNGENTA, YÜKSEL TOHUM ve MULTİ TOHUM ile; 09.04.2025 tarihinde BAYER, RIJK ZWAAN ve SEMILLAS FITO ile Kurum merkez binasında uzlaşma görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. (12) Bunun yanı sıra, soruşturma süresinin altı ay uzatılması talepli 09.04.2025 tarihli ve 2024-2-057/BN-12 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 10.04.2025 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 25-14/325-M sayı ile soruşturma süresinin 07.05.2025 tarihinden itibaren altı ay uzatılmasına karar verilmiştir. (13) İlaveten 11.04.2025 tarih ve 66200 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden yazıyla SAKATA tarafından, 16.04.2025 tarih ve 66454 sayılı yazıyla RITO tarafından 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca uzlaşma usulünün başlatılmasına dair başvuruda bulunulmuştur. Kurulun 24.05.2025 tarihli ve 25-16/369-M sayılı kararında SAKATA ile uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir. (14) Ayrıca dosya kapsamında 11.04.2025 tarihli ve 112001 sayı ile HAZERA’dan, 11.04.2025 tarihli ve 112002 sayı ile HM CLAUSE’dan ve 11.04.2025 tarihli ve 112003 sayı ile VILMORIN MIKADO’dan bilgi ve belge taleplerinde bulunulmuştur. (15) Son olarak, AD ROSSEN vekili tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 25.04.2025 tarih ve 67032 sayı ile intikal eden yazıda; Kurulun 06.03.2025 tarihli ve 25-09/213-M sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (İYUK)’nun 11. maddesi çerçevesinde Kurul tarafından yeniden değerlendirilmesi talep edilmiştir. Söz konusu başvuruda özetle;  4054 sayılı Kanun’un 42. maddesinin birinci fıkrası ile 2021/3 sayılı Rekabeti Kayda Değer Ölçüde Kısıtlamayan Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Teşebbüs Birliği Karar ve Eylemlerine İlişkin Tebliğ (2021/3 sayılı Tebliğ) uyarınca düzenlenmiş ciro eşiklerinin hiçbir halde aşılmayacak olması nedeniyle soruşturmanın sonlandırılması gerektiği; soruşturmanın sonlandırılması talebinin kabul edilmemesi halinde 4054 sayılı Kanun’un 43. maddesi ile 2021/2 sayılı Tebliğ uyarınca taahhüt sürecinin başlatılmasına ve verilecek olan taahhütler
25-18/415-191 4/6 çerçevesinde soruşturmanın sonlandırılmasına yönelik taleplerin soruşturma sürecinde değerlendirilmek üzere Kurum kayıtlarına sunulduğu,  AD ROSSEN Yönetim Kurulu tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda AD ROSSEN’in ilgili ürün pazarındaki faaliyetlerine son verilmesine karar verildiği, bu nedenle AD ROSSEN hakkında yürütülen soruşturmanın “de minimis” kapsamında değerlendirilmesi amacıyla Kuruma bilgilendirme yapıldığı,  06.03.2025 tarihli ve 25-09/213-M sayılı Kurul kararında, gerekçesi belirtilmeksizin AD ROSSEN hakkında yürütülen soruşturmanın 2021/3 sayılı Tebliğ kapsamında sona erdirilemeyeceğinin ve 2021/2 sayılı Tebliğ kapsamındaki taahhüt sunma talebinin de “ihlalin açık ve ağır ihlal şüphesi taşıması nedeniyle” reddedildiğinin bildirildiği,  Soruşturmanın konusunun açık ve ağır ihlal şüphesi taşımasının AD ROSSEN’in eylemleri bakımından geçerli olmadığı,  AD ROSSEN’in pazar payının hâlihazırda çok düşük olduğu ve ilgili ürün pazarından çekilmesiyle bu payın tamamen yok olacağı,  Anılan nedenlerle 2021/3 sayılı Tebliğ’in 6/1. maddesi uyarınca soruşturmaya AD ROSSEN bakımından son verilebileceği,  Bu değerlendirmelerin, soruşturma sürecinde gerekli tüm verilerin toplanmasının, soruşturma taraflarının pazar paylarının belirlenmesinin ve dosya kapsamındaki ihlal iddialarının netleştirilmesinin akabinde nihai kararda sonuca bağlanmasının talep edildiği ve  Yapılan değerlendirmeler neticesinde 2021/3 sayılı Tebliğ kapsamında AD ROSSEN’in düzenlenmiş ciro eşiklerini aşmadığının ve aynı kapsamda AD ROSSEN’in faaliyetlerinin açık ve ağır ihlal kapsamında olmadığının tespitinin yapılmasının beklendiği ifade edilmiştir. (16) AD ROSSEN’in başvurusunda yer verilen hususlar doğrultusunda, teşebbüs tarafından İYUK’un 11. maddesi ve 4054 sayılı Kanun ile Kurula tanınan yetkiler de kullanılmak suretiyle AD ROSSEN hakkında yürütülen soruşturmanın de minimis kapsamında sonlandırılamayacağı kararının yeniden incelenmesi talep edilmiştir. (17) Söz konusu talebe ilişkin olarak düzenlenen 05.05.2025 tarih ve 2024-2-057/BN-21 sayılı Bilgi Notu görüşülerek karara bağlanmıştır. (18) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notunda; AD Rossen Tarım Sanayi ve Ticaret AŞ tarafından 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 11. maddesi kapsamında yapılan başvuruya ilişkin olarak, Rekabet Kurulunun 06.03.2025 tarihli ve 25-09/213-M sayılı kararının kaldırılmasına, geri alınmasına, değiştirilmesine veya yeni bir işlem yapılmasına yer olmadığı sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir.
25-18/415-191 5/6 G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (19) İYUK’un “Üst makamlara başvurma” başlıklı 11. maddesi aşağıdaki şekildedir: “1. İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. 2. Otuz gün içinde bir cevap, verilmezse istek reddedilmiş sayılır. 3. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır.” (20) Anılan madde kapsamında bir başvuruda bulunabilmek için başvurunun idari dava açma süresi içinde yapılması gerekmekte olup bu süre Danıştay ve idare mahkemelerinde açılacak iptal davaları için İYUK’un 7. maddesinde 60 gün olarak belirlenmiştir. 06.03.2025 tarihli ve 25-09/213-M sayılı Kurul kararı AD ROSSEN tarafından 15.03.2025 tarihinde tebellüğ edilmiştir. İYUK’un 11. maddesi kapsamındaki başvuru ise; AD ROSSEN tarafından 25.04.2025 tarihinde yapılmıştır. Dolayısıyla başvurunun süresi içinde yapıldığı anlaşılmaktadır2. (21) Başvuruya konu olan 06.03.2025 tarihli ve 25-09/213-M sayılı kararında Kurul, AD ROSSEN’in taahhüt sunma talebinin ve soruşturmanın AD ROSSEN bakımından de minimis kapsamında sonlandırılması talebinin reddine karar vermiştir. Yukarıda yer verilen bilgilerden ve açıklamalardan, mevcut başvuru kapsamında AD ROSSEN tarafından Kurulca yapılan değerlendirmeyi etkileyebilecek yeni bir bilginin ve belgenin sunulmadığı yahut önceki kararın alındığı koşulları etkileyebilecek yeni bir hukuki durumun ortaya çıkmadığı anlaşılmaktadır. Bu sebeplerle, başvuruda ifade edilen hususların soruşturmanın de minimis kapsamında sonlandırılması talebinin yeniden değerlendirilmesini gerektiren yeni bir bilgiyi veya belgeyi içermediği değerlendirilmektedir. (22) Anılan nedenlerle, Kurulun 06.03.2025 tarihli ve 25-09/213-M sayılı kararının kaldırılmasına, geri alınmasına, değiştirilmesine veya yeni bir işlem tesisine gerek bulunmadığı kanaatine ulaşılmıştır. 2 08.12.2022 tarihli, 22-54/836-346 sayılı ve 27.10.2022 tarihli, 22-49/725-304 sayılı Kurul kararlarında, taahhüt görüşmelerinin başlatılması yönündeki talebin reddine ilişkin alınan kısa kararın tarafa tebliğ tarihi esas alınarak İYUK’un 11. maddesi çerçevesinde sunulan başvuruların süresi içinde yapıldığı kabul edilmiştir.
25-18/415-191 6/6 H. SONUÇ (23) Yapılan yeniden değerlendirme sonucunda; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 11. maddesi kapsamında 06.03.2025 tarihli ve 25-09/213-M sayılı Kurul kararının kaldırılmasına, geri alınmasına, değiştirilmesine veya yeni bir işlem yapılmasına yer olmadığına gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.


Full & Egal Universal Law Academy