Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2025-3-031 (Devralma) Karar Sayısı : 25-23/547-355 Karar Tarihi : 26.06.2025 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Rıdvan DURAN RAPORTÖRLER : Mehmet Mete BAŞBUĞ, Abdurrahim YİĞİTTEKİN, Zeynep ÇUBUK C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Petrochemical Industries Company K.S.C. Temsilcisi: Av. Mete ERDOĞAN Adres: Orjin Maslak, Eski Büyükdere Cad. No:27 K:11 Maslak 34485 İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Wanhua Chemical Group Co. Ltd'nin tamamına sahip olduğu Wanhua Chemical (Yantai) Petrochemical Co. Ltd. hisselerinin belirli bir oranının Petrochemical Industries Company K.S.C. tarafından devralınması yoluyla Wanhua Chemical (Yantai) Petrochemical Co. Ltd. üzerinde ortak kontrol kurulması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 26.05.2025 tarih ve 68627 sayılı yazı ile intikal eden bildirim üzerine düzenlenen 16.06.2025 tarih ve 2025-3-031/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda, Wanhua Chemical Group Co. Ltd’nın (WANHUA) tamamına sahip olduğu Wanhua Chemical (Yantai) Petrochemical Co. Ltd’nin (WANHUA YANTAİ) hisselerinin %25’inin Kuwait Petroleum Corporation’nin (KPC) tamamına sahip olduğu Petrochemical Industries Company K.S.C’ye (PIC) devredilmesi yoluyla WANHUA YANTAİ üzerinde ortak kontrol tesis edilmesi işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmektedir. (5) Bildirime konu işlemin temelini, taraflar arasında imzalanan Sermaye Artırımı Sözleşmesi ve Hissedarlar Sözleşmesi (ikisi birlikte “Sözleşme”) oluşturmaktadır. (6) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrasında “Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir. Bu tür işlemlerde, işlem taraflarının her biri devralan olarak kabul edilir.” hükmüne yer verilmektedir. Bu hükümler çerçevesinde ortak girişimler bakımından aranan koşullar; ortak girişim şirketinin kurucu teşebbüsler tarafından “ortak kontrol” altında tutulması ve kurulan şirketin “bağımsız bir iktisadi varlık” niteliği taşımasıdır.
25-23/547-355 2/4 (7) İşlem öncesinde WANHUA YANTAİ’nin tamamının WANHUA’nın hissedarlığında olduğu, işlem sonrasında %75’inin WANHUA’ya %25’inin PIC’ye ait olacağı görülmüştür. Bildirime konu işlem sonrasında üzerinde ortak kontrol tesis edilecek WANHUA YANTAİ’nin Yönetim Kurulu 7 direktörden oluşacaktır. WANHUA 4 direktör ve PIC hissedar olduğu müddetçe 2 direktör aday gösterebilecektir. Kalan 1 direktör ortak girişim çalışanları tarafından seçilen temsilci olacaktır. Sözleşme’de belirlenen Yönetim Kurulunun Saklı Konuları olan; (.....) (.....) (.....) (.....) gibi stratejik konularda karar alınabilmesi için, yönetim kurulunun çoğunluğunun olumlu oyuna ek olarak en az (.....) PIC direktörünün olumlu oyu ile en az (.....) WANHUA direktörünün oyu gerekmektedir. Bu bilgiler ışığında PIC ve WANHUA’nın, WANHUA YANTAİ’yi ortak kontrol edecekleri anlaşılmıştır. (8) Ortak girişimin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir yoğunlaşma olarak kabul edilmesi için kurulacak işletmenin bağımsız bir iktisadi varlık niteliği taşıma gereklidir. Söz konusu kriter ile kurulacak olan ortak girişimin kurucularından bağımsız olarak ilgili pazarda faaliyetlerini kalıcı olarak sürdürebilen ayrı bir teşebbüs olarak tanımlanıp tanımlanamayacağını tespit etmek amaçlanmaktadır. (9) Bildirim formunda WANHUA YANTAİ’nin, hâlihazırda piyasada faaliyet gösterdiği, işlem sonrasında da buna devam edeceği ve ana şirketlerinden bağımsız olarak faaliyetini sürdüreceği, günlük faaliyetlerini yürüten bir yönetime sahip olduğu, mali anlamda yeterli kaynaklara sahip olduğu ve personelini kendisinin istihdam ettiği, ayrıca geniş bir yelpazede kendi ürün ve hizmetlerini bağımsız olarak geliştirmekte olduğu, bu ürünleri kendi adına pazarladığı ve tedarik ettiği ve kendi namına ve ana şirketlerinden bağımsız olarak faaliyet göstermeye devam edeceği ifade edilmiştir. (10) Yukarıda yer alan bilgi ve açıklamalar doğrultusunda bildirim konusu işlemin, bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim kurulması niteliği taşıdığı tespit edilmiştir. Tarafların ciro bilgileri dikkate alındığında, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinde belirtilen ciro eşiklerinin aşıldığı, dolayısıyla işlemin izne tabi bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır. (11) 2010/4 sayılı Tebliğ'in 13. maddesinin 1. fıkrasında, “Birleşme ve devralmalar değerlendirilirken özellikle; ilgili pazarın yapısı, ülke içinde veya dışında yerleşmiş olan teşebbüslerin fiili ve potansiyel rekabeti, teşebbüslerin pazardaki durumu, ekonomik ve mali güçleri, sağlayıcı ve müşteri bulabilme alternatifleri, arz kaynaklarına ulaşabilme imkânı, pazarlara giriş engelleri, arz ve talep eğilimleri, tüketicilerin menfaatleri, tüketici yararına olan etkinlikler ve diğer hususlar göz önünde tutulur.” hükmü yer almaktadır. Aynı Tebliğ uyarınca, Türkiye’de, a) taraflardan ikisinin veya daha fazlasının aynı ürün pazarında ticari faaliyette bulunduğu (yatay ilişki), b) taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ilgili pazarın alt veya üst pazarında ticari faaliyette bulunduğu (dikey ilişki), tüm ilgili ürün pazarları ve ilgili coğrafi pazarlar etkilenen pazarları oluşturmaktadır. Bu bağlamda bildirilen devralma işleminin ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurup doğurmayacağı etkilenen pazarlar bakımından değerlendirilmiştir.
25-23/547-355 3/4 (12) Ortak girişim şirketi WANHUA YANTAİ’nin Türkiye’de bir varlığı veya iştiraki bulunmamakta ve sadece neopentil glikol (NPG) tedariki faaliyetini yürütmektedir. NPG, formaldehit ve izobütiraldehitin aldol reaksiyonu ile sentezlenen bir polihidrik alkoldür. NPG esas olarak doymuş polyesterler, alkidler, doymamış polyesterler gibi kaplama reçineleri ve poliüretan reçinelerinin üretimi için bir girdi olarak kullanılmaktadır. (13) Ortak girişim taraflarından WANHUA’nın faaliyeti ise birkaç ana endüstriyel kümeyi kapsamaktadır: poliüretan, petrokimyasallar, ince kimyasallar, gelişmekte olan malzemeler ve geleceğin endüstrileri. WANHUA tarafından üretilen ürünler ev yaşamı, spor ve eğlence, otomotiv taşımacılığı, inşaat endüstrisi, elektronik ve elektrikli ev aletleri, kişisel bakım ve yeşil enerji vb. alanlarda kullanılmaktadır. WANHUA, Türkiye’de Wanhua Chemical (Singapore) Pte. Ltd. ve Borsodchem Zrt unvanlı iştirakleri ile faaliyet göstermekte olup NPG veya NPG ile dikey olarak örtüşen ürünler tedarik etmemektedir. (14) Diğer ortak girişim tarafı KPC ise, karada ve denizde petrol ve doğalgaz arama faaliyetlerinden üretim ve rafinaj, pazarlama, perakende satış, petrokimya ve deniz taşımacılığına kadar hidrokarbon endüstrisinin tüm yönlerini kapsayan geniş bir yelpazede faaliyet göstermektedir. KPC’nin Türkiye'de yerleşik herhangi bir iştiraki bulunmamaktadır. KPC’nin Türkiye'ye petrol ve petrokimya ürünleri satışı bulunmaktadır. Ayrıca ne KPC’nin ne de PIC’nin Türkiye’ye NPG satışı bulunmamaktadır. (15) Bu kapsamda tarafların Türkiye faaliyetlerine bakıldığında ortak girişim şirketi olan WANHUA YANTAİ’nin Türkiye’de faaliyeti bulunan NPG pazarı bakımından yatay veya dikey bir örtüşme bulunmadığı tespit edilmiştir. (16) Ana teşebbüslerden biri ortak girişimle aynı pazarda veya bu pazarın alt veya üst pazarında ya da bu pazarla yakından ilişkili komşu pazarda faaliyet gösteriyorsa, bu durum ana şirketlerin hem ortak girişimle rekabetlerinin, hem de kendi aralarındaki rekabetin olumsuz etkilenmesine, bağımsız teşebbüsler arasında rekabeti kısıtlayan işbirliğine ve rekabete aykırı etkinin yayılma riskine yol açabilmekte ve 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında incelenebilmektedir. Daha önce de ifade edildiği üzere işlem kapsamında ana teşebbüslerin ve ortak girişimin faaliyetleri arasında Türkiye’de herhangi bir yatay ve/veya dikey örtüşme bulunmamaktadır. Bu doğrultuda, bildirim konusu işlemin ana teşebbüsler arasında koordinasyon doğurucu bir etkiye neden olmayacağı tespit edilmiştir. (17) Yukarıda yer verilen inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, bildirime konu işlem ile başta hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir pazarda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı ve işleme izin verilebileceği kanaatine varılmıştır.
25-23/547-355 4/4 H.. SONUÇ (18) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy