Rekabet Kurumu - Karar Sayı 25-23/582-368

Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2022-4-004 (Menfi Tespit/Muafiyet) Karar Sayısı : 25-23/582-368 Karar Tarihi : 26.06.2025 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Rıdvan DURAN B. RAPORTÖRLER : Bilge YILMAZ, Esma AKSU, Büşra ÖZCAN, Ayberk GÜLTEKİN, Merve KOÇ, Bengisu ÇAYAN, Melike ER C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Eureko Sigorta AŞ ile Garanti Emeklilik ve Hayat AŞ Temsilcisi: Sezin ELÇİN Harman 1. Sokak, Nidakule Levent No.7 K.6, Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Eureko Sigorta AŞ, Bupa Acıbadem Sigorta AŞ ve Garanti Emeklilik ve Hayat AŞ arasında gerçekleştirilmesi planlanan iş birliği kapsamında imzalanan sağlık sigortası ürünlerine ilişkin Çerçeve Sözleşmeler ve eklerinde yer alan Kotpar Reasürans ve Kapalı Koasürans Sözleşmelerine bireysel muafiyet tanınması talebi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 21.12.2020 tarih ve 13769 sayı ile intikal eden bildirimde; (i) Eureko Sigorta AŞ (ES) ile Bupa Acıbadem Sigorta AŞ (BAS), (ii) Garanti Emeklilik ve Hayat AŞ (GE) ile BAS ve (iii) ES ile GE arasında akdedilen “Sağlık Sigortalarında Uygulanacak İşbirliği Modeline İlişkin Çerçeve Sözleşme”ler (birlikte ‘SÖZLEŞMELER’ ve ayrı ayrı sırasıyla (i) ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, (ii) GE-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ ve (iii) GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ) ile SÖZLEŞMELER’in ekinde yer alan ve taraflar arasında ikili olarak akdedilen Kapalı Koasürans ve Kotpar Reasürans Sözleşmelerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) uyarınca bireysel muafiyet tanınması talep edilmektedir. Başvuru konusu işlem ile genel olarak; GE ve ES’in sağlık sigortası pazarında satışını gerçekleştirecekleri ürünlerin operasyonel ve teknik süreçlerinin yürütülmesi ve bu doğrultuda ES, BAS ve GE arasında reasürans1, ve koasürans2 ilişkisi kurulması amaçlanmaktadır. (3) Söz konusu bildirimin incelenmesi neticesinde başvuruda bulunan ES ve GE’den 05.04.2022 tarihli ve 41740 sayılı, 13.07.2023 tarihli ve 68214 sayılı, 17.01.2024 tarihli ve 81513 sayılı ve 11.12.2024 tarih ve 102383 sayılı yazılar ile çeşitli bilgi ve belgeler talep edilmiş, buna yönelik cevabi yazılar ise 08.09.2022 tarih ve 31017 sayı, 27.02.2023 tarih ve 36038 sayı, 11.04.2023 tarih ve 37463 sayı, 11.09.2023 tarih ve 42352 sayı, 09.02.2024 tarih ve 48468 sayı, 07.01.2025 tarih ve 61106 sayı ve 13.03.2025 tarih ve 64735 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. 1 Reasürans; sigorta edilmiş riskin, belli bir kısmının veya tamamının yeniden sigorta edilmesidir. Sigorta şirketleri, teminat verdikleri rizikolarda büyük hasarların aynı zamana denk gelmesi ihtimaline karşı, hasar ödemelerinde zorlanmamak için reasürans (mükerrer sigorta) yaptırmaktadır. 2 Koasürans, sigorta edilen riskin aynı tehlikelere karşı, aynı sigorta dönemi içerisinde birden fazla sigorta şirketi tarafından teminat altına alınmasıdır.
25-23/582-368 2/66 (4) Konuya ilişkin olarak düzenlenen 20.05.2025 tarih ve 2022-4-004/MM sayılı Muafiyet-Menfi Tespit Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; SÖZLEŞMELER ile SÖZLEŞMELER’in ekinde yer alan ve taraflar arasında ikili olarak akdedilen Kapalı Koasürans ve Kotpar Reasürans Sözleşmelerinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabeti sınırlayıcı nitelikte olduğu ve menfi tespit belgesi verilemeyeceği, ayrıca ilgili sözleşmelerim 2008/3 sayılı Sigorta Sektörüne İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği (2008/3 sayılı Tebliğ) kapsamında olmadığı; bununla birlikte GE-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 7.1.(e), 8.2.(b) ve 8.2.(c) maddelerinde öngörülen rekabet etmeme ve aktif satış yasağı yükümlülüklerinin sözleşme süresi ile sınırlı olacak şekilde tadil edilmesi koşuluyla 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde yer verilen bireysel muafiyet şartlarını karşılayacağı ve bu nedenle iş birliğine konu tüm sözleşme ve eklerinin 21.06.2027 tarihine kadar bireysel muafiyetten yararlanabileceği ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. İlgili Teşebbüsler G.1.1. Eureko Sigorta AŞ (5) Türkiye’deki faaliyetlerine 1989 yılında “Garanti Sigorta” ismiyle başlayan ve 2007 yılında bugünkü adını alan ES; yangın, kaza, hastalık/sağlık, nakliyat, mühendislik, konut, kasko, trafik, tarım sigortaları ve sorumluluk, hukuki koruma, işletme, kredi sigortaları gibi ürünleri içeren “hayat dışı sigortalar” kategorisinde hizmet ve ürünler sunmaktadır. İstanbul merkezli olan ES’in tek hissedarı olan Achmea B.V. (ACHMEA), ilk olarak 21.06.2007 tarihinde ES’in %80 oranındaki hissesini, daha sonra 31.05.2011 tarihinde kalan %20 hissesini Türkiye Garanti Bankası AŞ’den (GARANTİ BBVA) satın alarak ES’in %100 hissesine sahip olmuştur. ES nihai olarak Hollanda merkezli bir sigorta ortaklığı olan ACHMEA’nın kontrolündedir. Toplam yedi ülkede faaliyet göstermekte olan ACHMEA’nın başlıca yatırım alanları ise sağlıkta ihtiyaç halinde gerekli çözümlerin geliştirilmesi, yangın, trafik kazası ve hırsızlık sonucu meydana gelebilecek hasarların giderilmesi, müşteriler ve ailelerinin uzun vadeli mali güvenliğinin korunmasıdır. ACHMEA, aynı zamanda Hollanda’daki Centraal Beheer Achmea, Interpolis, BTO, Avéro Achmea, Zilveren Kruis Achmea ve Agis gibi sigorta gruplarının ana hissedarı konumundadır3. G.1.2. Bupa Acıbadem Sigorta AŞ (6) BAS, Türkiye’de ve yurt dışında hayat sigortaları kapsamında her türlü sigorta faaliyetleri yürütmek ve özellikle ferdi hayat, grup hayat, ferdi kaza ve hastalık sigortaları ile reasürans, koasürans ve retrosesyon4 işlemleri yapmak üzere 1992 yılında kurulmuştur. BAS’ın faaliyetleri özellikle sağlık sigortacılığı alanına odaklanmıştır5. 3https://www.garantibbvaemeklilik.com.tr/ortaklikyapimiz#:~:text=Achmea%20200%20y%C4%B1ll%C 4%B1k%20deneyimiyle%20alan%C4%B1nda,anla%C5%9F%C4%B1l%C4%B1r%20%C3%BCr%C3%BCnler%20ve%20hizmetler%20sunmaktad%C4%B1r., Erişim Tarihi: 22.01.2024. 4 Retrosesyon; reasürörlerin, reasürans teminatlarının (üstlendikleri risklerin) tamamını kendi bünyelerinde tutmayıp devir ettikleri işlemdir. 5 Yakın zamanda Bupa Turkey Sağlık Hizmetleri AŞ (BUPA TURKEY) tarafından 23.10.2023 tarih ve 43801 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden bildirim ile Compugroup Medical Bilgi Sistemleri AŞ’nin tek kontrolünün devralınması işlemine BUPA TURKEY tarafından sunulan taahhütler kapsamında Rekabet
25-23/582-368 3/66 (7) BAS’ın paylarının tamamı 2019 yılında British United Provident Association Ltd.’nin (BUPA) bir iştiraki olan Bupa International Markets Limited (BIML) tarafından devralınmıştır6. Bu doğrultuda BAS; doğrudan BIML, dolaylı olarak ise BUPA tarafından kontrol edilmektedir. (8) Uluslararası sağlık sigortası sağlayıcısı olan ve 1947 yılında Birleşik Krallık’ta kurulan BUPA; İngiltere başta olmak üzere Avustralya, İspanya, Polonya, Şili, Yeni Zelanda, Hong Kong, ABD gibi çeşitli ülkelerde faaliyet göstermektedir. Gelirlerinin yaklaşık olarak %74’ünü sağlık sigortacılığı faaliyetlerinden elde etmekte olan BUPA, sağladığı sağlık sigortalarının yanı sıra iş sağlığı ve hastalıkları yönetimi hizmetleri ile evde sağlık hizmetleri de sunmaktadır. G.1.3. Garanti Emeklilik ve Hayat AŞ (9) 24.07.1992 tarihinde “AGF Garanti Hayat Sigorta AŞ” ismiyle hayat sigortacılığı faaliyetlerine başlayan GE’nin; emeklilik yatırım fonlarını kurması, 28.06.2003 tarihinde alınan Yönetim Kurulu kararı ve Sermaye Piyasası Kurulundan alınan izin sonucunda, 28.06.2003 tarihinde gerçekleşmiştir. GE’nin çıkarılmış sermayesinin %15’i, 21.06.2007 itibarıyla ACHMEA’ya devredilmiştir. 2023 yılı itibarıyla GE, hisselerinin yaklaşık %85’ini elinde bulunduran GARANTİ BBVA tarafından kontrol edilmektedir. (10) GARANTİ BBVA, bireysel ve ticari müşterilere finansal ve finansal olmayan ürün ve hizmet sunan ve genel merkezi İspanya’da bulunan Banco Bilbao Vizcaya Argentaria SA’nın (BBVA) tek kontrolü altındadır. Dolayısıyla GE; doğrudan GARANTİ BBVA, dolaylı olarak ise BBVA tarafından kontrol edilmektedir. (11) GE, hayat sigortası ve bireysel emeklilik alanında faaliyet göstermektedir. Bununla birlikte, sigortacılık mevzuatı ve Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından yayımlanan Bütünleşik Emeklilik Planlarına İlişkin 2021/17 sayılı Genelge (2021/17 sayılı Genelge) ile hayat ve emeklilik şirketlerine sağlık sigortası ürünleri de sunma imkânı tanınmasıyla GE, sağlık sigortası alanında 2022 yılı itibarıyla faaliyet göstermeye başlamıştır. G.2. Bildirime Konu İş Birliği ve İlgili Sözleşmelere İlişkin Bilgiler G.2.1. Genel Hatları ile İş Birliği Modeli (12) Muafiyet başvurusu, ES, BAS ve GE arasında gerçekleştirilmesi planlanan sağlık sigortası ürünlerine yönelik bir İş Birliği Modeline ilişkin olarak yapılmıştır. ES, BAS ve GE’nin ortaklaşa gerçekleştireceği İş Birliği Modelinin aşağıda yer verilen ikili şekilde imzalanan Çerçeve Sözleşmeler ile bunların ekleri olan Kapalı Koasürans ve Kotpar Reasürans Sözleşmeleri ile kapsamı ve sınırları çizilmiştir. (13) Bildirime esas SÖZLEŞMELER’in konusunu sağlık sigortacılığı pazarında ES, BAS ve GE arasında gerçekleştirilecek olan İş Birliği Modeli oluşturmaktadır. İş Birliği Modeli, sağlık sigortasına yönelik olarak koasürans, reasürans ve operasyonel hizmetlerin verilmesini kapsamaktadır. Söz konusu İş Birliği Modeli çerçevesinde ES ve GE sistemlerinin BAS’ın sistemlerine entegre olması ile ES ve GE müşterilerinin BAS’ın sahip olduğu bilgi birikimini ve teknolojik altyapıyı kullanma ve bu hizmetlerden hızlı ve kolay bir şekilde yararlanma imkânına sahip olacağı ifade edilmektedir. Bu kapsamda ES ve GE müşterileri; kendi poliçelerine ilişkin tahsilat bilgileri, teminat limitleri, Kurulunun (Kurul) 29.02.2024 tarihli ve 24-11/174-69 sayılı kararıyla izin verilmiştir. Bu işlem ile muafiyete konu SÖZLEŞMELER için tasarlanan iş birliği modelinde veya bu kapsamda sözleşme taraflarının edim ve yükümlülüklerinde herhangi bir değişiklik meydana gelmeyeceği ifade edilmiştir. 6 Kurulun 04.10.2018 tarihli ve 18-37/592-289 sayılı kararı uyarınca ilgili işleme izin verilmiştir.
25-23/582-368 4/66 kullanılabilir açık limitler, geçerli anlaşmalı kurumlar listesi ve diğer tüm bilgileri BAS’ın çevrim içi altyapısı vasıtasıyla görebilecek, anlaşmalı kurumlarda hızlı bir şekilde provizyon alabileceklerdir. (14) Ayrıca taraflar, ES’in mevcut durumda var olan sağlık sigortası ürünleri ile ilgili olarak BAS’ın operasyonel konularda hizmet vermesi ve ES markasıyla satışa sunulacak yeni bir sağlık sigortası ürününün ortaklaşa geliştirilerek tüketiciye ulaştırılması konusunda anlaşmışlardır. BAS, ES tarafından satışa sunulacak olan yeni sağlık sigortası ürününün oluşturulması konusunda hizmet verecek ve bu ilişki çerçevesinde ES’e ait sağlık sigortası ürünlerinde BAS koasürör ve reasürör sıfatlarını haiz olacaktır. (15) İş Birliği Modelinin üçüncü tarafı olan GE ise bir hayat ve emeklilik sigortası şirketi olup hâlihazırda sağlık sigortası alanında faaliyet göstermemektedir. Bununla birlikte yukarıda da belirtildiği üzere; 2021/17 sayılı Genelge ile hayat ve emeklilik şirketlerine sağlık sigortası ürünleri de sunma imkânı tanınmasıyla, GE sağlık sigortası alanında da faaliyet göstermeye başlamayı planlamaktadır. GE bildirim konusu İş Birliği Modeli ile henüz faaliyet göstermediği sağlık sigortası pazarına giriş yapmayı hedeflemektedir. İş Birliği Modeli kapsamında GE öncelikle BAS’ın halihazırda sunduğu sağlık sigortası ürünleri baz alınarak oluşturulan bir sağlık sigortası ürününün satış ve pazarlamasını gerçekleştirecektir. Bu süreçte, BAS ilgili ürüne ilişkin operasyonel hizmetleri yürütürken; GE tarafından satışa sunulacak olan söz konusu ürüne yönelik olarak BAS’ın sedan (sigortacı), ES’in reasürör olarak tanımlandığı bir Reasürans Sözleşmesi (GE-ES Reasürans Sözleşmesi) yürürlükte olacaktır. İş Birliği Modelinin sonraki ayağında ise ES’in, BAS’ın desteği ile geliştirdiği yeni sağlık sigortası ürünü piyasaya çıktığında, GE, söz konusu bu yeni ürünün satış ve pazarlamasını gerçekleştirecektir. Bu süreçte GE-BAS Resaürans Sözleşmesi kendiliğinden ortadan kalkacak olup GE tarafından satışa sunulacak olan ES yeni ürününe yönelik olarak ES ile BAS ve ES ile GE arasındaki reasürans ve koasürans sözleşmeleri geçerli olacaktır. (16) Yukarıdaki açıklamalardan görüleceği üzere, BAS ve ES hâlihazırda sağlık sigortası alanında fiilen rakip iki sigorta şirketi olup GE ise sağlık sigortacılığı pazarına ilk kez giriş yapacağından potansiyel rakip konumundadır. (17) Bu kapsamda, BAS tarafından sağlanacak operasyonel hizmetler ve teknik destek şu unsurları içermektedir:  Poliçe yönetimi (tanzim, zeyil, iptal işlemleri): BAS; ES ve GE adına poliçelerin sistemsel tanzimini (yeni poliçe oluşturma), zeyil işlemlerini (örneğin teminat değişikliği, süre uzatımı) ve poliçelerin iptal süreçlerini yürütmektedir. Ayrıca, poliçe bilgilerinin GE ve ES sistemlerine doğru ve güncel biçimde yansıtılmasını sağlayacak entegrasyonu da gerçekleştirmektedir.  Tahsilat yönetimi (prim takibi, ödeme kanalları entegrasyonu): Poliçelere ilişkin primlerin ödenme durumunun takip edilmesi, geciken ödemelere ilişkin hatırlatma süreçlerinin yönetilmesi, otomatik ödeme sistemlerinin kullanıma açılması (örneğin banka entegrasyonu) gibi tahsilata ilişkin tüm idari işlemler BAS tarafından yürütülmektedir.  Tazminat yönetimi (başvuru kabulü, provizyon, ödemeye ilişkin onay ve kontrol süreçleri): Sigortalıdan veya anlaşmalı kurumdan gelen provizyon talepleri çevrim içi sistemler üzerinden BAS altyapısına ulaşmakta, teşhis ve teminat eşleştirmesi yapılmakta ve uygunluk durumuna göre provizyon onayı verilmektedir. Bu sürecin ardından, BAS, fatura kontrolü ve ödemeye esas
25-23/582-368 5/66 belgelerin incelenmesi süreçlerini tamamlamakta, nihai onay sonrası ödeme işlemini gerçekleştirmektedir.  Anlaşmalı kurum yönetimi (sözleşme yönetimi, fatura kabul, sağlık kuruluşu veri akışı): ES ve GE’nin poliçelerinin geçerli olacağı sağlık hizmeti sağlayıcıları ile sözleşmeler BAS tarafından yapılmakta; bu kurumların sistemsel entegrasyonu, provizyon akışının yürütülmesi, fatura kabul ve ödeme sistemlerinin yönetimi BAS’ın sorumluluğundadır.  IT altyapı desteği (çevrim içi provizyon ve tazminat sistemleri, web servis entegrasyonu, kullanıcı arayüz desteği): BAS, provizyon ve tazminat sistemlerinin çevrim içi çalışabilmesini sağlayacak web servislerini ES ve GE’ye açmakta; poliçe ve hasar verilerinin güvenli, anlık ve senkronize biçimde paylaşılabilmesi için API (web servis) düzeyinde entegrasyon sağlamaktadır. Ayrıca, kullanıcı ara yüzlerinin her sigorta şirketi için özelleştirilmesini de sağlamaktadır.  Raporlama ve veri analitiği (performans göstergeleri, hasar/prim oranı, kullanım trendleri): BAS, iş birliğine konu sağlık sigortası ürünlerine ilişkin üretim, tahsilat, hasar/prim oranı, provizyon kullanımı ve anlaşmalı kurum performanslarına dair teknik raporları düzenli olarak ES ve GE’ye sunmakta; bu raporlar tarafların ürün stratejileri ve risk değerlendirme mekanizmaları açısından temel teşkil etmektedir. (18) Söz konusu altyapı üzerinden paylaşılacak bilgilere, bu bilgilerin niteliği ve amacı ile rekabete hassasiyet düzeyi ise aşağıdaki tabloda yer verilmiştir: Tablo 1: Taraflar Arasında Paylaşılan Bilgiler Paylaşılan Bilgi Türü Bilginin Paylaşım Amacı Bilginin Kapsamı Bilginin Rekabete Hassasiyet Düzeyi Sigortalı kimlik ve risk bilgileri (TCKN, yaş, cinsiyet, alışkanlıklar) Risk değerlendirmesi, aktüeryal hesaplamalar Sadece ilgili poliçeye özgü bilgiler Düşük Poliçe kapsamı (teminatlar, limit, muafiyet, süre) Ürün işleyişi ve provizyon süreci yönetimi İş birliğine konu ürünlerle sınırlı teknik bilgiler Düşük Tahsilat durumu (ödendi/ödenmedi bilgisi) Operasyonel süreçlerin takibi, tahsilat yönetimi Sigorta ettirenin ödeme geçmişine ilişkin sistem içi veri Düşük Tazminat ve provizyon bilgileri (ödeme, teşhis, sağlık kurumu) Hasar süreçlerinin yönetimi, sistemsel entegrasyon Poliçe özelinde hizmet alınan kurumlara ilişkin bilgi Düşük Risk paylaşım oranları, sedanın saklama oranı Reasürans/koasürans sözleşmelerinin icrası Reasürans ve koasürans oranları ile teknik sorumluluk paylaşımı Düşük Net risk primi Satış öncesi (poliçe oluşturmadan önce teknik fiyatlama, aktüeryal maliyet hesabı için paylaşılır. Teknik maliyet temelli bilgi Düşük Brüt prim Satış sonrası yani müşteriye ilişkin poliçe oluşturulduktan sonra poliçe bazlı teknik risk paylaşımı kapsamında paylaşılır Brüt prim bilgisinin poliçe bazında sistemsel aktarımı Düşük Kaynak: Cevabi Yazılar
25-23/582-368 6/66 (19) İş Birliği Modeli kapsamında, ES ve GE’nin mevcut poliçe ve müşteri bilgilerinin yalnızca provizyon, tazminat ve anlaşmalı kurum yönetimi süreçlerinin yürütülmesine yönelik olarak BAS’ın çevrim içi yazılım altyapısına entegre edilmesi öngörülmektedir. Bu çerçevede BAS’ın altyapısı, poliçeye ait sigortalı bilgileri, teminat limitleri, geçerli anlaşmalı kurumlar listesi ve teknik risk paylaşımı kapsamında poliçe bazlı olarak satış sonrası halihazırda gerçekleşmiş brüt prim bilgisini içerecek şekilde yalnızca operasyonel süreçlerin yürütülmesi için zorunlu teknik verilere erişim sağlayacak şekilde açılacaktır. Taraflar, bu veri akışının veri minimizasyonu ilkesine uygun olarak yalnızca işlevsel süreçlerle sınırlı kalmasını teminen, teknik servislerin (API) belirli modüllerle kısıtlanması, veri şifrelemesi, erişim yetkilerinin rol bazlı sınırlandırılması ve log kayıtlarının tutulması gibi teknik ve idari önlemler alındığını beyan etmişlerdir. Bununla birlikte, geleceğe dönük brüt/ticari prim, komisyon oranı, kampanya stratejisi gibi ticari olarak hassas verilerin sistemsel olarak paylaşılması söz konusu olmayacak; ES ve GE, kendi fiyatlama stratejilerini BAS’tan bağımsız olarak oluşturacaktır. (20) Diğer yandan taraflar arasındaki iş birliğinin teknik ayağını BAS’ın, ES ve GE’ye sunacağı operasyon ve altyapı desteği oluşturmaktadır. İş Birliği Modeli çerçevesinde BAS’ın çevrim içi altyapısının ES ve GE ile paylaşımı, yalnızca sağlık sigortası süreçlerinin yürütülmesine yönelik olup satış sonrası hizmetlere yöneliktir. Aşağıda satış sonrası BAS tarafından sağlanan operasyon ve altyapı desteği ile taraflar arasında ne tür bilgilerin hangi amaçla paylaşıldığına yer verilmektedir:  Provizyon Süreci: Bir ES veya GE sigortalısının anlaşmalı sağlık kurumunda hizmet almak istemesi hâlinde, sağlık kuruluşu tarafından yapılan provizyon talebi BAS altyapısı üzerinden iletilir. Bu süreçte sadece poliçe numarası, teminat kapsamı (örneğin “ayakta tedavi limiti 5.000 TL”), kullanılabilir bakiye ve anlaşmalı kurum bilgisi gibi sınırlı teknik veriler paylaşılmaktadır. Ticari/Nihai prim, kampanya stratejileri ya da ürün karlılığına ilişkin herhangi bir veri bu işlemde yer almamaktadır.  Tazminat Süreci: Sigortalının ödediği sağlık giderine ilişkin geri ödeme talebinde, banka hesap numarası, tedaviye ilişkin işlem kodları ve tazminat tutarı bilgileri, yalnızca ödeme işleminin yürütülebilmesi amacıyla paylaşılmaktadır. Bu bilgi, sistemde işlem geçmişi ve hak edişin teknik doğruluğunu test etmek için tutulur; herhangi bir ticari pazarlama ya da çapraz analiz amacıyla kullanılmamaktadır.  Zeyilname Bildirimi: Poliçede yapılacak kapsam değişiklikleri (örneğin: doğum teminatının sonradan eklenmesi), ilgili değişikliğin teknik olarak işlenebilmesi için BAS altyapısına iletilir. Bu kapsamda yalnızca değişiklik yapılan teminatın tipi, yeni limit bilgisi ve yürürlük tarihi paylaşılır.  Anlaşmalı Kurum Yönetimi: GE veya ES müşterisinin hizmet alacağı yeni bir hastanenin BAS altyapısına tanımlanması gerekiyorsa, yalnızca kurumun adı, adresi, branşları ve sistemsel işlem kodları BAS’a iletilmektedir. Söz konusu işlem herhangi bir fiyata ya da sigorta ürününe ilişkin ticari bilgi içermemektedir.  Brüt Prim Paylaşımı: Reasürans ve koasürans sözleşmeleri kapsamında, BAS’ın üstleneceği riskin belirlenebilmesi amacıyla, poliçe bazında brüt prim bilgisi BAS ile paylaşılmaktadır. Buradaki paylaşım, yalnızca teknik risk paylaşımı çerçevesinde ve aktüeryal hesaplamalara dayalı olarak yapılmakta olup; sigortalıya uygulanacak geleceğe dönük ticari prim, kâr marjı, kampanya stratejisi gibi rekabete hassas verileri içermemektedir. Bilgi paylaşımı, poliçe
25-23/582-368 7/66 düzenlendikten sonra risk paylaşımı kapsamında, sınırlı erişimle ve sadece ilgili süreçleri yürüten teknik birimler arasında yapılmaktadır. (21) Tüm bu süreçlerde veriler, yalnızca belirlenen işlem modülünde kullanılmak üzere şifrelenmiş biçimde aktarılmakta; kullanıcı yetkileri yalnızca ilgili işlem grubuyla sınırlı kişilerle tanımlanmakta ve erişimlerin detaylı log kayıtları tutulmaktadır. Ayrıca taraflar arasında imzalanan sözleşmeler çerçevesinde ticari sırlara ve rekabete hassas verilere ilişkin açık sınırlar çizilmiş ve tarafların bu sınırlar dışında veri işlemesi yasaklanmıştır. (22) İş Birliği Modeli aşağıda özetlenen iki temel fazdan oluşmaktadır: - Faz I ve Ara Dönem: (23) ES’in mevcut bireysel ve kurumsal müşterilerine sunulan sağlık sigortası ürünlerinin operasyonel ve teknik yönetimine ilişkin hizmetleri BAS’ın reasürör ve koasürör sıfatlarını haiz olarak sağlaması; ES’in sağlık sigortası portföyüne ilişkin operasyonel süreçlerin BAS tarafından yürütülmesi ve ES markasıyla satışa sunulacak yeni sağlık sigortası ürünlerinin (ES Yeni Bireysel Ürünleri) ortaklaşa geliştirilmesi ve tüketiciye sunulmasına ilişkin süreçleri içermektedir. (24) Faz I aynı zamanda GE tarafından bireysel ve kurumsal müşterilere sunulacak olan sağlık sigortası portföyüne ilişkin operasyonel süreçlerin BAS tarafından yürütülmesi ve bu portföye ilişkin riskin ES ve BAS arasında paylaşımına ilişkin süreçleri de içermektedir. Faz I’de GE ile BAS arasında yapılacak anlaşmalar çerçevesinde GE başlangıçta, halihazırda BAS tarafından pazarda aktif olarak satışı yapılmakta olan bireysel sağlık sigortası ürünü baz alınarak oluşturulan GE’nin bireysel ürününün satış ve pazarlamasını yapacaktır. BAS ise söz konusu sağlık portföyüne ilişkin operasyonel süreçleri yürütecektir. - Faz II: (25) Faz II’de ES ile BAS arasındaki ilişki aynı şekilde devam etmekle birlikte, ES’in Yeni Bireysel Ürününün satışa hazır hale getirilmesi ve GE ile ES arasında gerekli entegrasyon çalışmalarının tamamlanması ile birlikte GE, ES Yeni Bireysel Ürününün sigorta himayesinde (reasürör olarak) benzer bir ürün oluşturacak ve bu ürünün satış ve pazarlamasını yapmaya başlayacaktır. (26) Özetle, İş Birliği Modeli ile ES ve GE müşterileri BAS’ın sağlık sigortacılığı alanında sahip olduğu bilgi birikimini ve teknolojik altyapısını kullanabilme ve bu hizmetlerden faydalanabilme imkânına sahip olabilecektir. Bu çerçevede ES ve GE müşterileri kendi poliçelerine ilişkin tahsilat bilgileri, teminat limitleri, kullanılabilir açık limitler, geçerli anlaşmalı kurumlar listesini ve diğer tüm bilgileri BAS’ın sistemi üzerinden görüntüleyebilecek ve anlaşmalı kurumlarda hızlı ve otomatize edilmiş çevrim içi sistemler aracılığıyla provizyon alabileceklerdir. (27) İş Birliği Modeli kapsamında GE tarafından satışa sunulacak sağlık sigortası ürünlerine ilişkin poliçe operasyonu ve operasyon sonrası hizmetler konusunda taraflar arasındaki rol dağılımı da aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
25-23/582-368 8/66 Tablo 2: GE Açısından İş Birliği Süreci SÜREÇLER FAZ I ARA DÖNEM FAZ II BAS Ürünü ES ürünü ES ürünü (entegrasyonlu) GE Sigortacı Sigortacı Sigortacı ES Reasürör (retroseyoner) Reasürör (retroseyoner) Reasürör (retroseyoner) BAS Reasürör - Koasürör Reasürör - Koasürör Reasürör - Koasürör Satış, Pazarlama ve Tahsilat GE GE GE Poliçe Operasyonu (Poliçe Üretimi Yapılabilmesi İçin Altyapının Sağlanması, Poliçe İptalleri, Zeyiller, Yenilemeler) BAS BAS ES Operasyon Sonrası (Provizyon, Tazminat) BAS BAS BAS Kaynak: Cevabi Yazılar (28) Yukarıdaki tablodan da görüldüğü üzere GE tarafından satılacak sigorta ürünlerine ilişkin GE her dönemde sigortacı rolündedir. Bu çerçevede GE, Faz I’de BAS’ın mevcut sağlık sigorta ürününü; Ara Dönem ve Faz II’de ise ES’in sağlık sigortası ürününün satışını sigortacı sıfatıyla yapacaktır. Faz II’de GE ile ES arasındaki entegrasyon çalışmasının tamamlanmasının akabinde GE tarafından satışa sunulan söz konusu sigorta ürünlerine ilişkin ES ile BAS ise yukarıdaki tabloda da belirtildiği üzere reasürör, retrosesyoner7 ve koasürör rollerini üstlenecektir. (29) Kelime anlamı sigortanın sigortası veya mükerrer sigorta olan reasürans, sigortacının riskin tamamını veya bir kısmını bir başka sigorta şirketine devretmesi işlemidir. Reasürans, bir bakıma, ikinci kademede bir iç işlem olup sigorta şirketinin kendi riskini sigortalaması işlemidir. (30) Yukarıdaki tabloda ES tarafından Faz I ve Ara Dönemde; BAS tarafından ise Faz II’de retrosesyoner rolünün üstlenildiği görülmektedir. Retrosesyon, reasürans yoluyla devralınan sorumluluğun kısmen veya tamamen başka bir reasüröre devredilmesi işlemidir. Başka bir deyişle retrosesyon, reasüransın reasüransı işlemidir. Riskin sigorta şirketleri arasında paylaşılması yöntemlerinden bir diğeri de koasüranstır. Görüleceği üzere BAS, GE tarafından satışa sunulan sağlık sigortası ürünleri için reasürör/koasürör rolündedir. Burada koasüranstan kasıt, “kapalı koasürans”tır8. Kapalı koasürans uygulaması esas itibarıyla bir reasürans sözleşmesi olup sigortacı ile sigortacıya reasürans teminatı veren sigorta şirketleri arasındaki risk devrine ilişkindir. Kapalı koasürans yoluyla BAS, GE tarafından satışı yapılan poliçelerde ilk andan GE ile birlikte sigortacı sıfatıyla sigorta riskinin belirli bir kısmına ortak olmakta, bu yolla sigortalılara verilecek hizmetler açısından GE ve BAS kendi aralarında Tablo 2’de görüldüğü üzere görev dağılımı yapmaktadır. 7 Retrosesyoner; bir reasürörün üstlendiği riski başka bir reasüre devretmesi (yani kendini yenide sigortalatması) durumunda, bu riski devralan ikinci reasürördür. 8 İkinci koasürans türü açık koasürans olup açık koasüransta sigortalama işlemini birden fazla sigorta şirketi birlikte gerçekleştirmekte ve sigorta poliçesinde söz konusu her bir sigorta şirketinin adı yer almaktadır. Muafiyet başvurusu bakımından açık koasürans söz konusu değildir.
25-23/582-368 9/66 (31) ES tarafından satışa sunulacak sağlık sigortası ürünleri için ise taraflarca üstlenilecek roller bakımından fazlar arasında herhangi bir değişiklik bulunmamaktadır. ES, İş Birliği Modeli kapsamında tüm fazlarda ilgili ES ürününü satışa sunacak ve sigortacı rolünde olacak; bu ürünler bakımından reasürör/koasürör rolünü ise BAS üstlenecektir. Buna ilişkin tabloya da aşağıda yer verilmektedir. Tablo 3: ES Açısından İş Birliği Süreci SÜREÇLER FAZ I ARA DÖNEM FAZ II ES Ürünü ES ürünü ES ürünü ES Sigortacı Sigortacı Sigortacı BAS Reasürör- Koasürör Reasürör- Koasürör Reasürör- Koasürör Satış, Pazarlama ve Tahsilat ES ES ES Poliçe Operasyonu (Poliçe Üretimi Yapılabilmesi İçin Altyapı Sağlanması, Poliçe İptalleri, Zeyiller, Yenilemeler) ES ES ES Operasyon Sonrası (Provizyon, Tazminat) BAS BAS BAS Kaynak: Cevabi Yazılar (32) Bu kapsamda taraflar arasındaki İş Birliği Modeline ilişkin düzenlenen SÖZLEŞMELER ve eklerinde yer alan Kotpar Reasürans ve Kapalı Koasürans Sözleşmelerinin bazı ilgili hükümlerine aşağıda yer verilmektedir. G.2.2. ES ile BAS Arasında Akdedilen Sağlık Sigortalarında Uygulanacak İş Birliği Modeline İlişkin Çerçeve Sözleşme ile Eklerinde Yer Alan Kotpar Reasürans ve Kapalı Koasürans Sözleşmeleri (33) Hedeflenen İş Birliği Modelinin; BAS, ES ve GE arasında akdedilen SÖZLEŞMELER ile SÖZLEŞMELER’in ekinde yer alan ve taraflar arasında imzalanan iki taraflı sözleşmeler aracılığıyla kurulduğu görülmektedir. Bu kapsamda işbu başvuru çerçevesinde değerlendirilen sözleşmelere yönelik bilgilere ve bu sözleşmelerin ilgili hükümlerine aşağıda yer verilmektedir. Şekil 1: SÖZLEŞMELER ile Oluşan İş Birliği Modeli ÇERÇEVE SÖZLEŞMELER ES-BAS Arasında 11.02.2022 GE-BAS Arasında 01.04.2022 GE-ES Arasında 06.09.2023
25-23/582-368 10/66 Tablo 4: İş Birliği Modeli Kapsamında Taraflar Arasında Yapılan Diğer Sözleşmeler ES ile BAS Arasında Yapılan 11.02.2022 tarihli ES ile BAS arasında Kapalı Koasürans Sözleşmesi 11.02.2022 tarihli ES’in Sedan, BAS’ın Reasürör olduğu Kotpar Reasürans Sözleşmesi 04.04.2022 tarihli BAS’ın Sedan, ES’nin Reasürör olduğu Kotpar Reasürans Sözleşmesi GE ile BAS Arasında Yapılan 01.04.2022 tarihli GE ile BAS arasında Kapalı Koasürans Sözleşmesi 01.04.2022 tarihli GE’nin Sedan, BAS’ın Reasürör olduğu Kotpar Reasürans Sözleşmesi9 GE ile ES Arasında Yapılan 06.09.2023 tarihli GE’nin Jeran ve ES’nin Koasürör olduğu Kapalı Koasürans Sözleşmesi 06.09.2023 tarihli GE’nin Sedan; ES’nin Reasürör olduğu Kotpar Reasürans Sözleşmesi (34) Yukarıda yer verilen sözleşme hükümlerine aşağıda her bir sözleşme özelinde ayrı ayrı yer verilmektedir. G.2.2.1. ES-BAS Çerçeve Sözleşmesi (35) ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin konusunu; ES’in, mevcut bireysel ve kurumsal müşterilerine sunulan sağlık sigortası ürünlerinin operasyonel ve teknik yönetimine ilişkin hizmetleri BAS’ın reasürör ve koasürör sıfatlarını haiz olarak sağlaması, ES’in sağlık sigortası portföyüne ilişkin operasyonel süreçlerin BAS tarafından yürütülmesi ve ES markasıyla satışa sunulacak yeni sağlık sigortası ürünlerinin ortaklaşa geliştirilmesi ve tüketiciye sunulması oluşturmaktadır. (36) Söz konusu Çerçeve Sözleşme ile ES aracıları10 ve ES müşterileri; BAS’ın sağlık sigortacılığı alanında sahip olduğu bilgi birikimini ve teknolojik altyapısını kullanabilecek, kendi poliçelerine ilişkin tahsilat bilgileri, teminat limitleri, kullanılabilir açık limitler, geçerli anlaşmalı kurumlar listesini ve diğer tüm bilgileri BAS’ın sistemi üzerinden görüntüleyebilecek ve anlaşmalı kurumlarda hızlı ve otomatize edilmiş çevrim içi sistemler aracılığıyla provizyon alabileceklerdir. Bu hizmetler, gerekli teknolojik altyapıların kurulmasının ardından, hem ES’in mevcut bireysel ve kurumsal müşterilerine hem de BAS tarafından ES için geliştirilecek yeni sağlık sigortası ürünleri için de sunulacaktır. Diğer yandan anılan sözleşme kapsamında yer alan sağlık sigortası ürünlerinin satış ve pazarlama aktiviteleri ile prim tahsilat süreçlerinin ES tarafından gerçekleştirilmesi planlanmaktadır. (37) Öte yandan yukarıda anılan sözleşmeye ek olarak, Kurum kayıtlarına 13.03.2025 tarih ve 64735 sayı ile intikal eden cevabi yazının ekinde sunulan Tadil Sözleşmesi ile ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin bazı hükümlerinin tadil edildiği belirtilmiştir. Tadil Sözleşmesi’nin 1. maddesi, ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin “Sigortalılara Verilecek Hizmetlere İlişkin Tarafların Görev Dağılımları” başlıklı 7.1. maddesinin alt maddesi olan “Satış ve Satış Öncesi Süreçler” başlığının “Satış Sonrası ve Operasyon Hizmetler Kapsamı” olarak değiştirilmesini ve ilgili maddenin (a), (b) ve (c) fıkralarının revize edilmesi hususlarını düzenlemektedir. Tadil Sözleşmesi’nin söz konusu hükümleri, aşağıda ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin hükümlerinin ilgili 9 Faz I’de GE’nin, GE Bireysel Ürününün satış ve pazarlamasını yaptığı dönem boyunca; GE-BAS Reasürans Sözleşmesi yürürlükte kalacak olup Faz II’de GE ve ES arasındaki entegrasyon çalışmasının tamamlanması ve GE’nin, ES Yeni Bireysel Ürününün satış ve pazarlamasını yapmaya başlaması ile birlikte eş zamanlı olarak GE-BAS Reasürans Sözleşmesi otomatik olarak feshedilmesi planlanmaktadır. 10 ES’e bağlı olarak faaliyet gösteren acenteleri vb. ifade etmektedir.
25-23/582-368 11/66 bölümlerinde yer almaktadır. (38) Bu kapsamda 11.02.2022 tarihinden itibaren yürürlükte olacak şekilde imzalanan ve 21.06.2027 tarihine kadar yürürlükte kalması öngörülen ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin;  “Ürünler ve Pazarlaması” başlıklı 6.1.(a) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….)11 12 ifade edilmektedir.  “Ürünler ve Pazarlaması” başlıklı 6.1.(b) maddesi çerçevesinde, (….TİCARİ SIR….)13 14 düzenlenmektedir.  “Ürünler ve Pazarlaması” başlıklı 6.1.(c) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….)15 belirtilmektedir.  “Ürünlere İlişkin Tarafların Pay Dağılımları” başlıklı 6.2. maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….)16 17 18 ifade edilmektedir.  “Provizyon, Tazminat ve Anlaşmalı Kurumlar Yönetimi” alt başlıklı 7.1.(a) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….)19 düzenlenmektedir.  “Provizyon, Tazminat ve Anlaşmalı Kurumlar Yönetimi” alt başlıklı 7.1.(b) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) belirtilmektedir.  “Provizyon, Tazminat ve Anlaşmalı Kurumlar Yönetimi” alt başlıklı 7.1.(d) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) ifade edilmektedir.  “Satış ve Satış Öncesi Süreçler” alt başlıklı 7.1.(a), 7.1.(b) ve 7.1.(c) maddeleri kapsamında20, (….TİCARİ SIR….) ifade edilmektedir.  “Satış ve Satış Öncesi Süreçler” alt başlıklı 7.1.(d) ve 7.1.(e) maddeleri çerçevesinde, (….TİCARİ SIR….) belirtilmektedir.  “Satış ve Satış Öncesi Süreçler” alt başlıklı 7.1.(f) maddesi çerçevesinde, (….TİCARİ SIR….)21 düzenlenmektedir.  “Diğer Operasyonel Süreçlere İlişkin Görev Dağılımı” başlıklı 7.2.(c) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….)22 ifade edilmektedir.  “Diğer Operasyonel Süreçlere İlişkin Görev Dağılımı” başlıklı 7.2.(e) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir.  “Fiyatlama ve Uygulama Esaslarına İlişkin Hak ve Yükümlülükler” alt başlıklı 11 (….TİCARİ SIR….). 12 (….TİCARİ SIR….). 13 (….TİCARİ SIR….). 14 (….TİCARİ SIR….). 15 (….TİCARİ SIR….). 16 (….TİCARİ SIR….). 17 (….TİCARİ SIR….). 18 (….TİCARİ SIR….). 19 (….TİCARİ SIR….). 20 Kurum kayıtlarına 13.03.2025 tarih ve 64735 sayı ile intikal eden cevabi yazının ekinde sunulan Tadil Sözleşmesi ile ilgili hükümlerde değişiklik yapılmış olup yapılan değişikliklerin esasa ilişkin olmadığı, yalnızca yazım ve ifade hatalarının düzeltilmesine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. 21 (….TİCARİ SIR….) 22 (….TİCARİ SIR….).
25-23/582-368 12/66 8.1.(a) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) ifade edilmektedir.  “Fiyatlama ve Uygulama Esaslarına İlişkin Hak ve Yükümlülükler” alt başlıklı 8.1.(b) maddesi çerçevesinde, (….TİCARİ SIR….) belirtilmektedir.  “Fiyatlama ve Uygulama Esaslarına İlişkin Hak ve Yükümlülükler” alt başlıklı 8.1.(c) maddesi çerçevesinde, (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir.  “Risk Değerlendirme ve Risk Kabul” alt başlıklı 8.1.(e) maddesi doğrultusunda, (….TİCARİ SIR….) belirtilmektedir.  “Risk Değerlendirme ve Risk Kabul” alt başlıklı 8.1.(f) maddesi doğrultusunda, (….TİCARİ SIR….) ifade edilmektedir.  “Müşteri Sahipliği” başlıklı 8.2. maddesi doğrultusunda, (….TİCARİ SIR….) belirtilmektedir.  “Sözleşmenin Süresi ve Feshi” başlıklı 15.1.(a) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) ifade edilmektedir.  “Sözleşmenin Süresi ve Feshi” başlıklı 15.1.(g) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) belirtilmektedir. G.2.2.2. ES ile BAS Arasında Akdedilen Kotpar Reasürans Sözleşmeleri (39) Reasürans, sigortacının riskin tamamını kendi üzerinde tutmayarak bir kısmını ya da tamamını bir başka sigorta şirketine aktarması işlemi olarak tanımlanabilmektedir. Sigorta şirketleri teminat verdikleri rizikolarda büyük hasarların aynı zamana denk gelmesi ihtimaline karşı hasar ödemelerinde zorlanmamak adına reasürans yaptırmaktadır. Böylelikle sigorta şirketleri, kendi sermayeleri, ihtiyatları ve özvarlıkları bakımından tek başlarına yüklenmelerinin mali yönden mümkün olmadığı riskleri sigortalayabilmektedir. Bu sayede, sigorta şirketi bünyesindeki rizikonun yayılması, sigortacının iş kabul kapasitesinin ve esnekliğinin artması, mali yapısının desteklenmesi ve reasürörden teknik bilgi aktarımının sağlanması mümkün olabilmektedir. (40) Kotpar sözleşmesi, reasürör23 ve sedan24 arasında her yıl yenilenen risk ve prim devir anlaşması olup kotpar tipi anlaşmaların doğası gereği sedan, düzenlediği her poliçeden reasüröre bir pay ayırmaktadır. Oranları önceden belirlenmiş bu paylaşım esnasında poliçeye ait primin aynı orandaki kısmı reasüröre geçmekte; reasürör ise riziko gerçekleştiğinde hasar ödemesine aynı oranda katkı yapmaktadır. Kotpar anlaşmaları bağlayıcı olup sedanın devretmeme, reasürörünse kabul etmeme gibi bir şansı bulunmamaktadır. Bu tip sözleşmelerde sedanın devredeceği riski seçebilme şansı yoktur. Kestiği her poliçeden reasüröre pay ayırmak zorunda olduğu için, karşılıklı tarafların risk ve kar paylaşımı birbirine paralel olarak gerçekleşmektedir. Kotpar anlaşmalarının bir diğer özelliği ise poliçe başına azami limit konulmasıdır. 23 Kelime anlamı sigortanın sigortası veya mükerrer sigorta olan reasürans, sigortacının riskin tamamını veya bir kısmını bir başka sigorta şirketine devretmesi işlemidir. Dolayısıyla reasürans, ikinci kademede bir iç işlem olup sigorta şirketinin kendi riskini sigortalaması işlemidir. Bu kapsamda reasürans konusunda faaliyet gösteren şirketlere veya bu alandaki uzman kişilere reasürör denilmektedir. 24 Sedan şirket; sigortalıya karşı üstlendiği sorumluluğun bir kısmını ya da tamamını reasürans yoluyla devreden sigorta şirketidir.
25-23/582-368 13/66 Poliçelerin beher değerlerinin limiti aştığı durumlarda reasürör, aralarındaki kotpar anlaşması gereği sadece limite kadar olan kısımdan kendi payını alarak riski üstlenir. Sigorta şirketleri, bu tip durumlarla karşılaştıklarında ihtiyati reasürans anlaşmaları yapabilmektedir25. (41) Bildirime konu ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin ekinde yer alan ES’in sedan, BAS’ın reasürör olduğu Kotpar Reasürans Sözleşmesi ve BAS’ın sedan, ES’in reasürör olduğu Kotpar Reasürans Sözleşmesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 1403. maddesi26 çerçevesinde bir reasürans ilişkisi kurulmuş olup bu kapsamda ES’in mevcut sigorta poliçelerinde üstlendiği riskin BAS tarafından tekrar sigortalanmasına ilişkin koşullar düzenlenmektedir. Bu kapsamda ilgili Kotpar Reasürans Sözleşmelerine ilişkin açıklamalara aşağıda yer verilmektedir. G.2.2.2.1. ES’in Sedan, BAS’ın Reasürör Olduğu Kotpar Reasürans Sözleşmesi (42) ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin eklerinden birini ES’in sedan, BAS’ın reasürör olduğu Kotpar Reasürans Sözleşmesi oluşturmaktadır. Bu çerçevede söz konusu sözleşmede ES’in mevcut sigorta poliçelerinde üstlendiği riskin BAS tarafından tekrar sigortalanmasına ilişkin koşullar düzenlenmektedir. İlgili sözleşmenin;  “Temel anlaşma” başlıklı 1.2. maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….)27 düzenlenmektedir.  “Sözleşmenin Başlangıcı ve Hitamı” başlıklı 1.3. maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) belirtilmektedir.  “Kapsam” başlıklı 1.4. maddesi çerçevesinde, (….TİCARİ SIR….) ifade edilmektedir.  “Reasürans şekli” başlıklı 1.5. maddesi çerçevesinde, (….TİCARİ SIR….)28 hüküm altına alınmaktadır.  “Veri Transferi ve Gerekli IT29 Altyapısının Kurulması” başlıklı 1.11. maddesi doğrultusunda, (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir.  “Reasürör’ün Sorumluluğu” alt başlıklı 2.1.(a) maddesi doğrultusunda, (….TİCARİ SIR….) ifade edilmektedir. G.2.2.2.2. BAS’ın Sedan, ES’in Reasürör Olduğu Kotpar Reasürans Sözleşmesi (43) ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin ekinde yer alan bir diğer sözleşme olan BAS’ın sedan, ES’in ise reasürör olduğu Kotpar Reasürans Sözleşmesi ile bir reasürans ilişkisi kurulmuş olup bu kapsamda BAS’ın mevcut sigorta poliçelerinde üstlendiği riskin ES tarafından tekrar sigortalanmasına ilişkin koşullar düzenlenmektedir. Bu doğrultuda ilgili sözleşmenin;  “Temel anlaşma” başlıklı 1.2. maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir. 25 Kurulun 03.06.2021 tarihli ve 21-29/368-184 sayılı kararı. 26 İlgili madde şu şekilde düzenlenmiştir: “(1) Sigortacı, sigorta ettiği menfaati, dilediği şartlarla, tekrar sigorta ettirebilir. (2) Reasürans, sigortacının, sigorta ettirene karşı borç ve yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz; sigorta ettirene, tekrar sigorta yapana karşı, doğrudan dava açmak ve istemde bulunma haklarını vermez.” 27 (….TİCARİ SIR….). 28 (….TİCARİ SIR….). 29 İlgili kısaltma, “bilgi teknolojilerini” (information technologies) ifade etmek üzere kullanılmaktadır.
25-23/582-368 14/66  “Sözleşmenin Başlangıcı ve Hitamı” başlıklı 1.3. maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) belirtilmektedir.  “Kapsam” başlıklı 1.4. maddesi çerçevesinde, (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir.  “Reasürans şekli” başlıklı 1.5. maddesi çerçevesinde, (….TİCARİ SIR….) belirtilmektedir.  “Veri Transferi ve Gerekli IT Altyapısının Kurulması” başlıklı 1.11. maddesi doğrultusunda, (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir.  “Reasürör’ün Sorumluluğu” alt başlıklı 2.1.(a) maddesi doğrultusunda, (….TİCARİ SIR….) ifade edilmektedir.  “Sözleşmenin Feshi” başlıklı 4. maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) hüküm altına alınmaktadır. G.2.2.3. ES ile BAS Arasında Akdedilen Kapalı Koasürans Sözleşmesi (44) Koasürans, riskin sigorta şirketleri arasında paylaşılmasını ve sigorta şirketlerinin riskin sadece belirli bir bölümünü üstlenmesini sağlayan iş birliği olarak tanımlanabilecektir. Kapalı koasürans işlemlerinde, sigortalının bir koasüransın varlığından haberi olmamakla birlikte, sigorta şirketi müşterinin bilgisi olmadan riskin bir kısmını başka şirketlere devretmektedir. Poliçe üzerinde koasürör şirketten bahsedilmeden koasürör riske iştirak etmektedir. Bu nedenle, kapalı koasüransın aslında bir tür ihtiyari reasürans şeklinde çalıştığı söylenebilecektir. Ancak kapalı koasüransta, reasürans şirketleri yerine, teminata diğer sigorta şirketleri ortak olmaktadır. Bu kapsamda Kapalı Koasürans Sözleşmesi de yukarıda değinilen sigortalı, sigortanın konusu, verilen rizikolar (poliçe kapsamında öngörülen teminatlar), teminat bedeli, poliçenin başlangıç ve bitiş tarihi ve koasürörün iştirak oranı gibi bilgiler içermektedir. (45) ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin ekinde yer alan ES’in jeran30, BAS’ın koasürör31 Olduğu Kapalı Koasürans Sözleşmesi ile ES ve BAS arasında TTK’nin 1466. maddesi32 çerçevesinde bir koasürans ilişkisi kurulmuş olup bu kapsamda her iki sigorta şirketi aynı rizikoyu müşterek olarak sigortalayacaktır. İlgili sözleşmenin;  1. maddesinde, (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir.  2. maddesinde, (….TİCARİ SIR….) ifade edilmektedir.  3. maddesinde, (….TİCARİ SIR….) hüküm altına alınmaktadır.  4.1., 4.2. ve 4.3. maddelerinde; (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir. 30 Jeran şirket, koasürans sözleşmelerine katılan, diğer reasürans şirketleri adına kararlar veren ve sözleşmenin şartlarını ve oranlarını müzakere etmekten sorumlu ana reasürördür. 31 Bir koasüransa katılan sigorta şirketlerine koasürör denilmektedir. 32 İlgili madde şu şekilde düzenlenmiştir: “(1) Bir menfaat birden çok sigortacı tarafından aynı zamanda, aynı süreler için ve aynı rizikolara karşı sigorta edilmişse, yapılan birden çok sigorta sözleşmesinin hepsi, ancak sigorta olunan menfaatin değerine kadar geçerli sayılır. Bu takdirde sigortacılardan her biri, sigorta bedellerinin toplamına göre, sigorta ettiği bedel oranında sorumlu olur. (2) Sözleşmelere göre sigortacılar müteselsilen sorumlu oldukları takdirde, sigortalı, uğradığı zarardan fazla bir para isteyemeyeceği gibi, sigortacılardan her biri yalnız kendi sözleşmesine göre ödemekle yükümlü olduğu bedele kadar sorumlu olur. Bu hâlde ödemede bulunan sigortacının diğer sigortacılara karşı haiz olduğu rücu hakkı, sigortacıların sigortalıya sözleşme hükümlerine göre ödemek zorunda oldukları bedeller oranındadır.”
25-23/582-368 15/66  5. maddesinde, (….TİCARİ SIR….) belirtilmektedir.  13. maddesinde, (….TİCARİ SIR….) hüküm altına alınmaktadır. (46) Bu doğrultuda, işleme konu ve ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin ekinde yer alan reasürans sözleşmeleri ve koasürans sözleşmesi çerçevesinde ES tarafından sisteme aktarılacak veriler, sigortalıya ait bilgiler (sigortalının T.C. kimlik numarası, cinsiyeti, yaşı, sigara kullanımı, alkol kullanımı vb.), sigortanın konusu, poliçe kapsamında öngörülen teminatların neler olduğu (plan ve limit), poliçe kapsamı dışında tutulan işlem ve hastalıklar (muafiyetler), poliçenin başlangıç ve bitiş tarihi verileri, tazminat ödemesinin yapılacağı hesap numarası, farklı sigorta şirketinden geçiş bilgisi ve brüt prim olarak sıralanabilmektedir. Brüt prim, reasürans ve koasürans sözleşmeleri uyarınca, BAS’ın belirli bir bölümünü üstleneceği primi göstermektedir. Hem reasürans sözleşmeleri ve koasürans sözleşmesi gereğince ES tarafından, tahsilatı yapılan ve yapılamayan poliçelere ilişkin bilgilendirmenin de BAS’a yapılması gerekmektedir. Ayrıca poliçeye ilişkin zeyilnamelerin de ES tarafından BAS ile paylaşılması gerekmektedir. Zeyilname, poliçenin yürürlüğü sırasında meydana gelen değişikliği belirten, poliçenin ayrılmaz bir parçası olarak kabul edilen ek sigorta sözleşmesidir. Dolayısıyla, poliçenin yürürlüğe girmesi sonrasında poliçe kapsamında bir değişiklik olmuş ise bu değişikliğin de BAS ile paylaşılması gerekmektedir. (47) BAS tarafından ES’e iletilecek bilgiler kapsamında ise ES müşterisinin belirli bir poliçe numarası ile hangi anlaşmalı kuruma başvurduğu, başvuru tarihi, provizyon talep edilen sağlık kuruluşu, teşhisi, provizyonun kabul veya reddi ve ödenen tazminat tutarı yer almaktadır. Buna ek olarak, ES tarafından, sigorta acentelerine ilişkin acente adı, acente kodu, acente tipi (tüzel/şahıs), vergi dairesi, vergi numarası, bölgesi, iletişim kurulabilecek teknik personel bilgileri de BAS tarafından sağlanacak yazılıma aktarılacaktır. G.2.3. GE ile BAS Arasında Akdedilen Sağlık Sigortalarında Uygulanacak İş Birliği Modeline İlişkin Çerçeve Sözleşme ile Eklerinde Yer Alan Kapalı Koasürans ve Kotpar Reasürans Sözleşmeleri G.2.3.1. GE-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ (48) Bildirime konu bir diğer sözleşme olan GE-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ; GE müşterilerine sağlık sigortaları kapsamında entegre ürün ve hizmetler sunulması suretiyle müşterilerin sigorta ürün ve hizmetlerine ulaşımında kolaylık sağlamak amacıyla sağlık sigortası ürünlerinin geliştirilmesine ve bu kapsamda GE’nin sahipliğinde oluşacak olan sağlık sigortası portföyünün operasyonel ve teknik anlamda yönetiminin sağlanmasına ilişkindir. Bu doğrultuda 01.04.2022 tarihinden itibaren yürürlükte olacak şekilde imzalanan ve bu tarihten itibaren bir yıl ve her halükarda sözleşme taraflarınca sonlandırılmadığı takdirde müteakip yıllar içinde aynı şekilde uygulanması planlanan GE-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin;  “Ürünler ve Pazarlaması” başlıklı 6.1.(a) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir.  “Ürünler ve Pazarlaması” başlıklı 6.1.(b) maddesi doğrultusunda, (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir.  “Ürünlere İlişkin Tarafların Pay Dağılımları” başlıklı 6.2. maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) ifade edilmektedir.  “Provizyon, Tazminat ve Anlaşmalı Kurumlar Yönetimi” alt başlıklı 7.1.(a)
25-23/582-368 16/66 maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir.  “Provizyon, Tazminat ve Anlaşmalı Kurumlar Yönetimi” alt başlıklı 7.1.(b) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) belirtilmektedir.  “Satış ve Satış Öncesi Süreçler” alt başlıklı 7.1.(a) ve 7.1.(b) maddeleri kapsamında, (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir.  “Satış ve Satış Öncesi Süreçler” alt başlıklı 7.1.(c) ve 7.1.(d) maddeleri çerçevesinde, (….TİCARİ SIR….) belirtilmektedir.  “Satış ve Satış Öncesi Süreçler” alt başlıklı 7.1.(e) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir.  “Diğer Operasyonel Süreçlere İlişkin görev Dağılımı” başlıklı 7.2.(c) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) ifade edilmektedir.  “Fiyatlama ve Uygulama Esaslarına İlişkin Hak ve Yükümlülükler” alt başlıklı 8.1.(a) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) ifade edilmektedir.  “Fiyatlama ve Uygulama Esaslarına İlişkin Hak ve Yükümlülükler” alt başlıklı 8.1.(b) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) belirtilmektedir.  “Fiyatlama ve Uygulama Esaslarına İlişkin Hak ve Yükümlülükler” alt başlıklı 8.1.(c) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir.  “Fiyatlama ve Uygulama Esaslarına İlişkin Hak ve Yükümlülükler” alt başlıklı 8.1.(d) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) belirtilmektedir.  “Risk Değerlendirme ve Risk Kabul” alt başlıklı 8.1.(a) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) belirtilmektedir.  “Risk Değerlendirme ve Risk Kabul” alt başlıklı 8.1.(b) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) ifade edilmektedir.  “Müşteri Sahipliği” başlıklı 8.2.(a) ve 8.2.(b) maddeleri doğrultusunda, (….TİCARİ SIR….); (i) (….TİCARİ SIR….), (ii) (….TİCARİ SIR….), (iii) (….TİCARİ SIR….) (….TİCARİ SIR….)belirtilmektedir.  “Müşteri Sahipliği” başlıklı 8.2.(c) maddesi doğrultusunda, (….TİCARİ SIR….) hüküm altına alınmaktadır.  “Sözleşmenin Süresi ve Feshi” başlıklı 17.1.(a) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) ifade edilmektedir. G.2.3.2. GE ile BAS Arasında Akdedilen Kotpar Reasürans Sözleşmesi (49) GE-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin ekinde yer alan GE’nin sedan, BAS’ın reasürör olduğu Kotpar Reasürans Sözleşmesi ile TTK’nin 1403. maddesi çerçevesinde bir reasürans ilişkisi kurulmaktadır. İlgili sözleşme çerçevesinde GE’nin mevcut sigorta poliçelerinde üstlendiği riskin, sözleşmede belirtilen koşullara uygun olarak BAS’a
25-23/582-368 17/66 devredilerek BAS tarafından tekrar sigortalanmasına ilişkin koşullar düzenlenmektedir. Bu kapsamda ilgili Kotpar Reasürans Sözleşmesi’nin;  Temel anlaşma” başlıklı 1.2. maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir.  “Sözleşmenin Başlangıcı ve Hitamı” başlıklı 1.3. maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) belirtilmektedir.  “Kapsam” başlıklı 1.4. maddesi çerçevesinde, (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir.  “Reasürans şekli” başlıklı 1.5. maddesi çerçevesinde, (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir.  “Veri Transferi ve Gerekli IT Altyapısının Kurulması” başlıklı 1.10. maddesi doğrultusunda, (….TİCARİ SIR….) ifade edilmektedir.  “Reasürör’ün Sorumluluğu” alt başlıklı 2.1.(a) maddesi doğrultusunda, (….TİCARİ SIR….) ifade edilmektedir. G.2.3.3. GE ile BAS Arasında Akdedilen Kapalı Koasürans Sözleşmesi (50) GE-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin ekinde yer alan GE’nin jeran, BAS’ın koasürör olduğu Kapalı Koasürans Sözleşmesi ile GE ve ES arasında TTK’nin 1466. maddesi çerçevesinde bir koasürans ilişkisi kurulmuş olup bu kapsamda her iki sigorta şirketi aynı rizikoyu müşterek olarak sigortalayacaktır. Bu kapsamda ilgili sözleşmenin;  1. maddesinde, (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir.  2. maddesinde, (….TİCARİ SIR….) ifade edilmektedir.  3. maddesinde, (….TİCARİ SIR….) belirtilmektedir.  4.1, 4.2, 4.3. ve 4.4. maddelerinde, (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir.  5. maddesinde, (….TİCARİ SIR….) hüküm altına alınmaktadır. (51) Bu doğrultuda, işleme konu ve GE-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin ekinde yer alan reasürans sözleşmesi ve koasürans sözleşmesi çerçevesinde GE tarafından sisteme aktarılacak veriler, sigortalıya ait bilgiler (sigortalının T.C. kimlik numarası, cinsiyeti, yaşı, sigara kullanımı, alkol kullanımı vb.), sigortanın konusu, poliçe kapsamında öngörülen teminatların neler olduğu (plan ve limit), poliçe kapsamı dışında tutulan işlem ve hastalıklar (muafiyetler), poliçenin başlangıç ve bitiş tarihi verileri, tazminat ödemesinin yapılacağı hesap numarası, farklı sigorta şirketinden geçiş bilgisi ve brüt prim olarak sıralanabilmektedir. Hem reasürans hem de koasürans sözleşmesi gereğince GE tarafından, tahsilatı yapılan ve yapılamayan poliçelere ilişkin bilgilendirmenin de BAS’a yapılması gerekmektedir. Ayrıca poliçeye ilişkin zeyilnamelerin de GE tarafından BAS ile paylaşılması gerekmektedir. Dolayısıyla, poliçenin yürürlüğe girmesi sonrasında poliçe kapsamında bir değişiklik olmuş ise bu değişikliğin de BAS ile paylaşılması gerekmektedir. (52) BAS tarafından GE’ye iletilecek bilgiler kapsamında ise GE müşterisinin belirli bir poliçe numarası ile hangi anlaşmalı kuruma başvurduğu, başvuru tarihi, provizyon talep edilen sağlık kuruluşu, teşhisi, provizyonun kabul veya reddi ve ödenen tazminat tutarı yer almaktadır. Buna ek olarak, GE tarafından, sigorta acentelerine ilişkin acente adı, acente kodu, acente tipi (tüzel/şahıs), vergi dairesi, vergi numarası, bölgesi,
25-23/582-368 18/66 iletişim kurulabilecek teknik personel bilgileri de BAS tarafından sağlanacak yazılıma aktarılacaktır. G.2.4. GE ile ES Arasında Akdedilen Sağlık Sigortalarında Uygulanacak İş Birliği Modeline İlişkin Çerçeve Sözleşme ile Eklerinde Yer Alan Kapalı Koasürans ve Kotpar Reasürans Sözleşmeleri G.2.4.1. GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ (53) GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin konusu; bireysel emeklilik alanında faaliyet gösteren bireysel emeklilik şirketlerine sağlık branşında ruhsat almasına müsade edilmesi; emeklilik, hayat ve sağlık bütünleşik güvence sistemine ilişkin düzenlemeler; GE’nin müşterilerine can sigortaları kapsamında entegre ürün ve hizmet verme amacı çerçevesinde GE ile ES arasında GE’nin müşterilerine bireysel ve kurumsal sağlık sigortası ürünlerinin ve bu ürünler kapsamında verilecek olan sigortacılık hizmetlerinin müştereken sunulmasına yönelik tarafların temel rol ve sorumluluklarının tanımlanması olarak ifade edilmektedir. (54) Kurum kayıtlarına 13.03.2025 tarih ve 64735 sayı ile intikal eden cevabi yazının ekinde bulunan Tadil sözleşmesinin, GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin aşağıda detaylarına yer verilen hükümleri değiştirecek şekilde düzenlendiği ve taraflarca 13.02.2025 tarihinde imzalandığı bilgileri sunulmaktadır. Tadil Sözleşmesi’nin 1. maddesinde, tarafların GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin “Tanımlar” başlıklı 3. maddesi altındaki “(….)” tanımının GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nden kaldırılması konusunda mutabık oldukları ifade edilmektedir. Bahsi geçen tanım, “(….TİCARİ SIR….)33.” şeklinde düzenlenmiştir. Tadil Sözleşmesi’nin 2. maddesinde ise tarafların GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin “Sözleşmenin Konusu ve Kapsamı” başlıklı 4. maddesinin ii) a) hükmünün “(….TİCARİ SIR….)34,” şeklinde değiştirilmesi yönünde tarafların mutabık olduğunu göstermektedir. (55) Bu kapsamda 05.04.2023 tarihinden itibaren yürürlükte olacak şekilde imzalanan ve 21.06.2027 tarihine kadar yürürlükte kalması öngörülen GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin;  “Ürünler ve Pazarlaması” başlıklı 6.1.(a) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir35.  “Ürünler ve Pazarlaması” başlıklı 6.1.(b) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) ifade edilmektedir.  “Ürünlere İlişkin Tarafların Pay Dağılımları” başlıklı 6.2. maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir.  “Provizyon, Tazminat ve Anlaşmalı Kurumlar Yönetimi” alt başlıklı 7.1.(a) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir.  “Provizyon, Tazminat ve Anlaşmalı Kurumlar Yönetimi” alt başlıklı 7.1.(b) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) ifade edilmektedir.  “Provizyon, Tazminat ve Anlaşmalı Kurumlar Yönetimi” alt başlıklı 7.1.(c) 33 Cevabi yazıda GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin ilgili hükmü yeniden gözden geçirilmiş olup “(…..)” şeklindeki ifade hatasının sehven yapıldığı ve bu hatanın Tadil Sözleşmesi ile uygun hale getirildiği ifade edilmiştir. 34 (….TİCARİ SIR….). 35 Tadil Sözleşmesi’nin 3. maddesi.
25-23/582-368 19/66 maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) belirtilmektedir.  “Satış ve Satış Öncesi Süreçler” alt başlıklı 7.1.(a) maddesi çerçevesinde, (….TİCARİ SIR….) ifade edilmektedir.  “Satış ve Satış Öncesi Süreçler” alt başlıklı 7.1.(b) maddesi çerçevesinde, (….TİCARİ SIR….) belirtilmektedir.  “Satış ve Satış Öncesi Süreçler” alt başlıklı 7.1.(c) ve 7.1.(d) maddeleri çerçevesinde, (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir.  “Satış ve Satış Öncesi Süreçler” alt başlıklı 7.1.(e) maddesi çerçevesinde, (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir. Bununla birlikte (….TİCARİ SIR….) ifade edilmektedir.  “Diğer Operasyonel Süreçlere İlişkin Görev Dağılımı” alt başlıklı 7.2.(c) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) ifade edilmektedir.  “Fiyatlama ve Uygulama Esaslarına İlişkin Hak ve Yükümlülükler” alt başlıklı 8.1.(a) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) belirtilmektedir.  “Fiyatlama ve Uygulama Esaslarına İlişkin Hak ve Yükümlülükler” alt başlıklı 8.1.(b) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) hüküm altına alınmaktadır.  “Fiyatlama ve Uygulama Esaslarına İlişkin Hak ve Yükümlülükler” alt başlıklı 8.1.(c) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir.  “Fiyatlama ve Uygulama Esaslarına İlişkin Hak ve Yükümlülükler” alt başlıklı 8.1.(d) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) belirtilmektedir.  “Risk Değerlendirme ve Risk Kabul” alt başlıklı 8.1.(a) maddesi doğrultusunda, (….TİCARİ SIR….) ifade edilmektedir.  “Risk Değerlendirme ve Risk Kabul” alt başlıklı 8.1.(b) maddesi doğrultusunda, (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir.  “Müşteri Sahipliği” başlıklı 8.2.(a) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) ifade edilmektedir.  “Müşteri Sahipliği” başlıklı 8.2.(b) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) belirtilmektedir.  “Sözleşmenin Süresi ve Feshi” başlıklı 17.(a) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) belirtilmektedir.  “Sözleşmenin Süresi ve Feshi” başlıklı 17.(f) maddesi kapsamında, (….TİCARİ SIR….) belirtilmektedir. G.2.4.2. GE ile ES Arasında Akdedilen Kotpar Reasürans Sözleşmesi (56) Bildirime konu GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin ekinde yer alan GE’nin sedan, ES’in reasürör olduğu Kotpar Reasürans Sözleşmesi ile TTK’nin 1403. maddesi çerçevesinde bir reasürans ilişkisi kurulmaktadır. İlgili sözleşme çerçevesinde GE’nin mevcut sigorta poliçelerinde üstlendiği riskin, sözleşmede belirtilen koşullara uygun olarak ES’e devredilerek ES tarafından tekrar sigortalanmasına ilişkin koşullar düzenlenmektedir. Bu kapsamda ilgili Kotpar Reasürans Sözleşmesi’nin;
25-23/582-368 20/66  1. maddesinin “Temel anlaşma” başlıklı bölümünde, (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir.  1. maddesinin “Sözleşmenin Başlangıcı ve Hitamı” başlıklı bölümünde, (….TİCARİ SIR….) belirtilmektedir.  1. maddesinin “Kapsam” başlıklı bölümünde, (….TİCARİ SIR….) ifade edilmektedir.  1. maddesinin “Reasürans Şekli” başlıklı bölümünde, (….TİCARİ SIR….) belirtilmektedir.  1. maddesinin “Veri Transferi ve Gerekli IT Altyapısının Kurulması” başlıklı bölümünde, (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir.  2. maddesinin “Reasürör’ün Sorumluluğu” başlıklı bölümünde, (….TİCARİ SIR….) ifade edilmektedir. G.2.4.3. GE ile ES Arasında Akdedilen Kapalı Koasürans Sözleşmesi (57) GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin ekinde yer alan GE’nin jeran, ES’in koasürör olduğu Kapalı Koasürans Sözleşmesi ile GE ve ES arasında TTK’nin 1466. maddesi çerçevesinde bir koasürans ilişkisi kurulmuş olup bu kapsamda her iki sigorta şirketi aynı rizikoyu müşterek olarak sigortalayacaktır. Bu kapsamda ilgili sözleşmenin;  1. maddesinde, (….TİCARİ SIR….) ifade edilmektedir.  2. maddesinde, (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir.  3.1., 3.2. ve 3.3. maddelerinde; (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir.  4. maddesinde, (….TİCARİ SIR….) belirtilmektedir.  11. maddesinde, (….TİCARİ SIR….) hüküm altına alınmaktadır. (58) Bu doğrultuda, işleme konu ve GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin ekinde yer alan reasürans sözleşmesi ve koasürans sözleşmesi çerçevesinde GE tarafından sisteme aktarılacak veriler, sigortalıya ait bilgiler (sigortalının T.C. kimlik numarası, cinsiyeti, yaşı, sigara kullanımı, alkol kullanımı vb.), sigortanın konusu, poliçe kapsamında öngörülen teminatların neler olduğu (plan ve limit), poliçe kapsamı dışında tutulan işlem ve hastalıklar (muafiyetler), poliçenin başlangıç ve bitiş tarihi verileri, tazminat ödemesinin yapılacağı hesap numarası, farklı sigorta şirketinden geçiş bilgisi ve brüt prim olarak sıralanabilir. Hem reasürans hem de koasürans sözleşmesi gereğince GE tarafından, tahsilatı yapılan ve yapılamayan poliçelere ilişkin bilgilendirmenin de ES’e yapılması gerekmektedir. Ayrıca poliçeye ilişkin zeyilnamelerin de GE tarafından ES ile paylaşılması gerekmektedir. Dolayısıyla, poliçenin yürürlüğe girmesi sonrasında poliçe kapsamında bir değişiklik olmuş ise bu değişikliğin de ES ile paylaşılması gerekmektedir. (59) ES tarafından GE’ye iletilecek bilgiler kapsamında ise GE müşterisinin belirli bir poliçe numarası ile hangi anlaşmalı kuruma başvurduğu, başvuru tarihi, provizyon talep edilen sağlık kuruluşu, teşhisi, provizyonun kabul veya reddi ve ödenen tazminat tutarı yer almaktadır. Buna ek olarak, GE tarafından, sigorta acentelerine ilişkin acente adı, acente kodu, acente tipi (tüzel/şahıs), vergi dairesi, vergi numarası, bölgesi, iletişim kurulabilecek teknik personel bilgileri de ES tarafından sağlanacak yazılıma aktarılacaktır.
25-23/582-368 21/66 Sözleşmelere İlişkin Özet (60) Yukarıda da belirtildiği üzere, bildirime esas sözleşmeler ile ES, BAS ve GE’nin sağlık sigortası alanında ortaklaşa gerçekleştireceği İş Birliği Modelinin ana çerçevesi çizilmektedir. Bununla birlikte sözleşmelerin ekinde yer alan Kotpar Reasürans Sözleşmelerinde reasürör olan tarafın, Kapalı Koasürans Sözleşmelerinde ise koasürör olan tarafın sisteminde yer alan bilgilerin genel olarak; müşteri numarası, poliçe numarası, sigorta ettirene ait bilgiler ile sigortalıya ait bilgiler (sigortalının T.C. kimlik numarası, cinsiyeti, yaşı, sigara kullanımı, alkol kullanımı vb.), sigortanın konusu, poliçe kapsamında öngörülen teminatların neler olduğu, teminat limitleri (plan ve limit) ile prim ödeme ve brüt prim bilgileri olduğu görülmektedir. Öte yandan Kotpar Reasürans Sözleşmeleri kapsamında poliçe ve zeyilnameler ile ilgili veriler ve bu sözleşmeler çerçevesinde yapılan tahsilat verileri ve tazminatlarla ilgili bilgilerin taraflar arasında kurulacak sistemler aracılığıyla karşılıklı olarak belirlenen formatlarda transfer edileceği de belirtilmektedir. (61) Her üç sözleşme uyarınca getirilen rekabet sınırlamaları ile sürelerine ilişkin bilgilere ise aşağıdaki tabloda yer verilmektedir: Tablo 5: Her Üç Sözleşme Kapsamında Getirilen Rekabet Sınırlamaları ve Süresi Rekabet Sınırlamaları ES-BAS Sözleşmesi GE-BAS Sözleşmesi ES-GE Sözleşmesi Münhasırlık VAR VAR VAR Aktif Satış Yasağı VAR VAR VAR Süresi Sözleşme süresi ile sınırlı Belirsiz süreli36 Sözleşme süresi ile sınırlı (62) Öte yandan ES-BAS-GE arasındaki iş birliği öncesi Garanti BBVA ile ES arasında bir bankasürans ilişkisi bulunduğu belirtilmiştir. İş Birliği Modeli kapsamında GE’nin sağlık sigortası ürünlerinin satışa sunulması bakımından, Garanti BBVA’nın acentelik rolü üstlenip üstlenmeyeceği bu kapsamda Garanti BBVA’nın hâlihazırda acenteliğini yaptığı ES ile GE arasında bir bilgi paylaşımı olup olmayacağı hususlarına ilişkin açıklamalara aşağıda yer verilmektedir. G.2.5. GARANTİ BBVA ve ES Arasındaki Münhasır Acentelik Sözleşmesine İlişkin Açıklamalar (63) Yukarıdaki bilgilere ek olarak söz konusu başvurudan önce GARANTİ BBVA ile ES arasında akdedilen hayat dışı sigortaları acenteliği sözleşmesine muafiyet tanınmasına ilişkin geçmiş tarihli Kurul kararına değinilmesinde yarar görülmektedir. 10.03.2016 tarihli ve 16-09/152-67 sayılı Kurul kararına konu bildirimde GARANTİ BBVA ile ES arasında 21.06.2007 tarihinde GARANTİ BBVA müşterilerine sigorta 36 Bilindiği üzere, Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un 40. paragrafı “Alıcıya getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün süresi büyük önem taşımaktadır. (…) Beş yıllık süreyi aşacak şekilde zımnen yenilenebilen rekabet etmeme yükümlülükleri de grup muafiyeti kapsamında değildir. Ancak, süresi beş yılı aşmayan veya beş yıldan sonraki uzatmanın her iki tarafın açık iradesi ile mümkün olduğu ve alıcının beş yıllık süre sonunda rekabet etmeme şartına son vermesini engelleyen herhangi bir durumun olmadığı hallerde rekabet etmeme yükümlülüğü grup muafiyetinden yararlanacaktır. Rekabet etmeme yükümlülüğüne ilişkin düzenlemeleri bir örnek yardımıyla açıklamakta fayda vardır: Alıcıya anlaşma geçerli olduğu sürece rekabet etmeme yükümlülüğü getiren ve taraflardan herhangi biri belli bir süre önceden itiraz etmedikçe her yıl yenilenmiş kabul edilen bir yıllık bir dağıtım anlaşması belirsiz süreli olarak kabul edilecektir. Ancak, bu anlaşmanın her yıl yenilenebilmesi için tarafların açıkça iradelerini birbirlerine bildirmeleri zorunlu ise anlaşma belirsiz süreli sayılmayacaktır.” açıklamasını haizdir.
25-23/582-368 22/66 ürünlerinin pazarlanması, tanıtımının yapılması ve satılmasına ilişkin hüküm ve şartları düzenleyen bir hayat dışı sigortaları acenteliği sözleşmesi imzalandığı, söz konusu acentelik sözleşmesinin taraflar arasında 2011 yılında yapılan hisse devri sebebiyle aynı yıl tadil edildiği, daha sonra sözleşme taraflarının gerek bilişim ve teknoloji sistemlerinin ayrıştırılmasına, gerekse acentelik sözleşmesi içeriğindeki ticari hususların değiştirilmesine ilişkin ihtiyacın ortaya çıkması nedenleriyle iş birliğinde yeni düzenlemelere ihtiyaç duyulduğu ve 01.03.2016 tarihinde taraflar arasında yeni bir sözleşme akdedildiği belirtilerek yeni sözleşmeye bireysel muafiyet tanınması talep edilmiştir. Bildirime konu sigorta acentelik sözleşmesi ile 01.03.2016 tarihinden 21.06.2027 tarihine kadar geçerli olmak üzere GARANTİ BBVA’nın ES’in sunduğu hayat dışı sigorta poliçeleri ve benzer ürünlerinin pazarlanması, promosyonu, dağıtımı ve satışı için acente olarak atandığı belirtilmiştir. Bu kapsamda ticari ve mali risklerin ES tarafından üstlenildiği anlaşılmıştır. Sözleşmede yer alan münhasırlık ve rekabet etmeme yükümlülüklerine ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet değerlendirmesinde bulunulmuştur. (64) Muafiyet talebine konu sözleşme incelendiğinde, 01.03.2016 tarihinde yürürlüğe gireceği ve 21.06.2027 tarihinde sona ereceği, sözleşmenin 5.1. maddesindeki “(….TİCARİ SIR….).” şeklindeki düzenlemesi ile de münhasırlık teşkil edeceği görülmüştür. Hükmün devamında ise “(….TİCARİ SIR….)” düzenlemesi yer almaktadır. Son olarak, sözleşmenin madde 6.2. hükmünde “(….TİCARİ SIR….)” ifadeleri yer almaktadır. (65) Yukarıdaki hükümleri haiz acentelik sözleşmesine istinaden sonuç olarak Kurul tarafından; - GARANTİ BBVA ile ES arasında 01.03.2016 tarihinde akdedilen hayat dışı sigortaları acenteliği sözleşmesinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğuna, - Sözleşmenin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlanmadığına, - Bununla birlikte sözleşmenin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan şartların tamamını karşılaması nedeniyle sözleşmeye bireysel muafiyet tanınmasına karar verildiği görülmektedir. (66) Görüldüğü üzere ES-BAS-GE arasındaki iş birliği öncesi Garanti BBVA ile ES arasında bir bankasürans ilişkisi bulunmaktadır. İş Birliği Modeli kapsamında GE’nin sağlık sigortası ürünlerinin satışa sunulması bakımından, Garanti BBVA’nın acentelik rolü üstlenip üstlenmeyeceği bu kapsamda Garanti BBVA’nın hâlihazırda acenteliğini yaptığı ES ile GE arasında bir bilgi paylaşımı olup olmayacağı hususları incelenmiştir. Taraflardan elde edilen bilgilere göre, Garanti BBVA şubeleri halihazırda hem ES hem de GE’nin acenteliğini yapmaktadır. Bununla birlikte Garanti BBVA şubelerinde GE’nin kendi satış personeli bulunmakta olup GE sağlık sigortası ürünleri söz konusu personel tarafından GE’nin kendi satış sistemi üzerinden kendi satış ekranı kullanılarak satılmaktadır. Diğer taraftan ES ürünlerinin satışı, Garanti BBVA personeli tarafından, Garanti BBVA satış ekranları üzerinden yapılmaktadır. Bu durum, birden fazla sigorta şirketinin acenteliğini yapan ve sektörde “çoklu acente” olarak tabir edilen sigorta acentelerinin yaptıkları satışlardan bir farklılık arz etmemektedir. Bu kapsamda, GE ile ES’in hem satış ekranları hem de satış elemanları farklı olduğundan satış sürecinde rekabete duyarlı herhangi bir stratejik bilgi paylaşımının söz konusu olmayacağı
25-23/582-368 23/66 belirtilmiştir. G.2.6. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Aracılığıyla Diğer Sigorta Şirketlerinin Erişimine Açık Olan Bilgiler (67) Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM), Türkiye Sigorta Birliği (TSB) nezdinde kendi tüzel kişiliğini haiz bir kurum olarak kurulmuştur. SBM’de toplanan bilgilerin kapsamı, biçimi, içeriği ve bu bilgilerin paylaşılmasına ilişkin genel esaslar, 09.08.2008 tarihli ve 26962 sayılı Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Yönetmeliği (SBM Yönetmeliği) uyarınca düzenlenmektedir. (68) SBM Yönetmeliği’nin “Kapsama dâhil sigortalar” başlıklı 5. maddesi uyarınca SBM; hayat, hastalık/sağlık, trafik sigortaları, zorunlu sigortalar ve TSB görüşü alınmak üzere T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen diğer sigortalara ilişkin verilerin toplandığı bir sigorta bilgi ve gözetim merkezidir. Yukarıda sayılan bu branşlarda faaliyet ruhsatı bulunan sigorta şirketleri SBM’ye üye olmak zorunda olup SBM tarafından istenilen her türlü bilgiyi sisteme işlemekle yükümlüdür. (69) SBM’nin (i) Trafik Sigortaları Bilgi ve Gözetim Merkezi (TRAMER), (ii) Hayat Sigortaları Bilgi ve Gözetim Merkezi (HAYMER), (iii) Sağlık Sigortaları Bilgi ve Gözetim Merkezi (SAGMER) ve (iv) Sigorta Hasar Takip ve Gözetim Merkezi (HATMER) olmak üzere dört alt bilgi merkezi bulunmaktadır. Bildirime konu olan İş Birliği Modeli yalnızca sağlık sigortalarına ilişkin olduğundan, işlem bakımından ilgili bilgilerin işleneceği alt bilgi merkezi SAGMER’dir. SBM Yönetmeliği’nin “Sağlık Sigortaları Bilgi ve Gözetim Merkezinin amacı ve görevleri” 14. maddesi uyarınca, SAGMER’in görevleri aşağıda belirtilmiştir37: “a) Üye sigorta şirketlerinin sağlık ve hastalık branşlarında düzenledikleri sigorta sözleşmelerine ilişkin kayıtların en çok bir gün gecikmeyle tutulduğu bir veri tabanı oluşturmak, b) (a) bendinde geçen sigorta sözleşmelerine ilişkin muallâk ve ödenmiş hasar verilerini üye sigorta şirketlerinden en çok bir günlük gecikmeyle alarak Merkez nezdindeki sigorta kayıtları ile ilişkilendirmek, c) Üye sigorta şirketleri tarafından yapılacak risk değerlendirme sürecinin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesini teminen, sigortalıya ait kayıtları üye sigorta şirketlerine bedelsiz olarak vermek, ç) Üye sigorta şirketlerinin Merkez nezdinde oluşturulan veri tabanında bilgileri tutulan sigortalara ilişkin uygulamalarını takip etmek, d) Prim üretimine, ödenen tazminatlara ve sigorta sözleşmelerine ilişkin veriler ile Merkezce üretilen benzer istatistikleri, içeriği ve şekli Müsteşarlık tarafından belirlenen bilgi raporlarına dönüştürmek, e) Yetkili kullanıcıların bilgi taleplerini karşılamak, f) Merkez nezdinde oluşturulan veri tabanında bilgileri tutulan sigortalara ilişkin tarifelerin oluşturulmasını teminen çalışmalar yapmak ve bu çalışmaları Müsteşarlığa ve Birliğe göndermek, görev alanına dahil sigortalara ilişkin uluslararası uygulamaları takip etmek.” (70) SBM Yönetmeliği uyarınca, SAGMER’in üye sigorta şirketleri tarafından yapılacak risk değerlendirme sürecinin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesini teminen, sigorta şirketleri sigortalıya ait kayıtları üye sigorta şirketlerine bedelsiz olarak vermekle görevlidir. Bu hususla ilgili olarak; taraflardan gelen 08.09.2022 tarihli ve 31017 sayılı cevabi yazıda; 37 SBM Yönetmeliği’nin “Denetim ve gizlilik” 25. maddesi uyarınca, SBM’ye iletilen kamuya açık olmayan bilgilerin hiç bir şekilde diğer sektör paydaşlarına (sigorta şirketlerine) karşı haksız rekabete yol açacak şekilde kullanılamayacağı ve hiçbir kişiyle paylaşılamayacağı düzenlenmiştir.
25-23/582-368 24/66 SAGMER’de üye sigorta şirketlerinin görebileceği şekilde şirket bazında yayımlanan bir verinin bulunmadığı, sigorta şirketleri tarafından https://www.sbm.org.tr/ adresi üzerinden kullanıcı adı ve şifre ile giriş yapıldığında başka sigorta şirketlerine ait herhangi bir bilgiye ulaşılamadığı da belirtilmiştir. Bununla birlikte, Ortak Veri Modeli (OVM)38 projesi kapsamında sağlanan üretim servisi ile sigorta şirketlerinin SBM sistemlerine aktarılmış olan yürürlükteki sigortalılarına (yani mevcut müşterilerine) ait diğer şirketlerdeki poliçe özet bilgilerinin verisine erişiminin mümkün olduğu ifade edilmiştir. (71) Bu çerçevede sigorta şirketi; müşteri özelinde müşteri kimlik numarası (TC Kimlik numarası) ile arama yapabilmekte, müşterinin hangi sigorta şirketinde poliçesi olduğunu ilgili sigorta şirketinin kodu ile birlikte görebilmekte ve poliçe tipi, poliçenin başlangıç/bitiş tarihi ile sigortalının poliçesine ait giriş/çıkış tarihi sigortalının kişisel detayları, poliçe teminat kapsamı, poliçe planı, net risk primi, poliçe dönemi gibi mevcut ve geçmişe dönük olarak poliçe detaylarına ait bilgilerine de erişebilmektedir. G.2.7. Başvuru Konusu İş Birliği Modeli Çerçevesinde Müşteri Deneyimlerine ve İş Birliğinin Tarafları Arasında Gerçekleşen Süreçlere İlişkin Açıklamalar (72) Taraflarca gönderilen cevabi yazıya göre BAS, spesifik olarak sağlık sigortacılığı alanında faaliyet göstermesine bağlı olarak, geniş bir tecrübeye ve zengin bir teknik altyapıya sahiptir. İşlem konusu İş Birliği Modeli çerçevesinde, BAS’ın sağlık sigortacılığı alanına özgü yazılım sistemlerinin ES ve GE’nin kullanımına sunulması yoluyla ES ve GE’nin sağlık sigortacılığı alanındaki faaliyetlerine operasyonel destek sağlanması amaçlanmaktadır. Bu kapsamda gerçekleştirilecek entegrasyon çalışmalarının ardından ES ve GE’nin acente ve hastanelerden oluşan paydaşları BAS’ın deneyimlenmiş yazılımlarını kullanabilecek ve BAS’ın veri tabanı ile ES ve GE’nin veri tabanı arasında kurgulanan web (ağ) servisler (API) aracılığıyla gerçek zamanlı ve çevrim içi veri akışı sağlanacaktır. Dolayısıyla ES ve GE müşterilerinin poliçe bilgileri, herhangi bir bulut sistemi kullanılmaksızın, eşzamanlı olarak bu sistemlere yansıtılmış olacaktır. Bu sayede tarafların operasyonel süreçleri yöneten birimlerinin bu verilere anlık olarak ulaşabilmeleri amaçlanmaktadır. (73) Her ne kadar söz konusu veri tabanları birbirine bağlı olarak işlev gösterecek olsa da, önyüz ve arayüzler yalnızca ilgili işlemin paydaşlarına göre açılmaktadır. Örneğin, sigorta aracıları (acenteler) ile anlaşmalı kurumların (hastanelerin) ilgili sistem üzerinden göreceği bilgiler birbirlerinden farklı olup ulaşabilecekleri arayüz ve önyüzler buna göre oluşturulacaktır. Bu doğrultuda aracılar yalnızca poliçe verilerinin girilebileceği bir önyüz ile karşılaşırken, sağlık kurumları yalnızca ilgili poliçe teminatının gerçekleştirilen işlemi karşılayıp karşılamadığını görebileceklerdir. Sonuç itibarıyla ES ve GE’ye sunulan yazılım platformları paydaş bazında ayrıştırılmış olup paydaşlar birbirlerinin ve diğer taraflara ait arayüz ve önyüzleri görememekte ve bunlar üzerinde herhangi bir değişiklik yapamamaktadır. (74) Yukarıdaki bilgiler ışığında, işleme konu İş Birliği Modeli çerçevesinde müşteri deneyimlerine ilişkin poliçe oluşturma (satış), provizyon alımı ve tazminat ödenmesi aşamaları bazında detaylı açıklamalar aşağıda yer almaktadır. 38 OVM; sigorta verilerinin güvenle saklanması, bilgi güvenliği ve standartlarının tek modelde toplanması, uygulama geliştirme maliyetlerinin SBM ve sigorta şirketleri için azaltılması ve tüm sistemlerin sürekliliğinin sağlanması amacıyla SBM bünyesinde 2017 yılında başlatılan bir projedir. Ayrıca bkz. https://www.sbm.org.tr/tr/haberler/sbm-ortak-veri-modeli-ovm-projesine-kasko-urununu-de-ekledi-46, Erişim Tarihi: 24.01.2024.
25-23/582-368 25/66 Poliçe Oluşturma (Satış) Aşaması  (….TİCARİ SIR….).  (….TİCARİ SIR….).  (….TİCARİ SIR….).  (….TİCARİ SIR….).  (….TİCARİ SIR….). Provizyon Alımı Aşaması  (….TİCARİ SIR….).  (….TİCARİ SIR….).  (….TİCARİ SIR….). Tazminat Ödemesi Aşaması  (….TİCARİ SIR….).  (….TİCARİ SIR….).  (….TİCARİ SIR….). (75) Başvuru konusu İş Birliği Modeli kapsamında Faz I, Faz II ve iki faz arasında “Ara Dönem” olarak adlandırılan ve GE ile ES arasındaki entegrasyon çalışmaları tamamlanıncaya kadar geçen süre içerisinde satışı gerçekleştirilecek sağlık sigortası ürünlerine ilişkin açıklamalara aşağıda yer verilmektedir. G.2.7.1. GE Tarafından Satışa Sunulacak Sağlık Sigortası Ürünlerine Yönelik Açıklamalar (76) Taraflardan gelen cevabi yazılarda; GE tarafından satılacak sağlık sigortası ürünlerine ilişkin GE’nin her dönemde sigortacı sıfatını haiz olacağı, bu çerçevede GE’nin Faz I’de BAS’ın; Ara Dönem ve Faz II’de ise ES’in sağlık sigortası ürününün satışını sigortacı sıfatıyla yapacağı ifade edilmiştir. Bu bağlamda, GE tarafından satışı gerçekleştirilecek sağlık sigortası ürünlerine aşağıda yer verilmektedir. Tablo 6: GE Tarafından Satılacak Sağlık Sigortası Ürünleri FAZ I ARA DÖNEM FAZ II BAS tarafından pazarda aktif olarak satış ve pazarlaması yapılmakta olan;  KÖ Bireysel Ürünü  Kurumsal ve KOBİ Sağlık Sigortası Ürünleri ES’in talepleri doğrultusunda piyasada aktif olarak satılmakta olan ürünlere paralel içerik ve teminat yapısında oluşturulacak olan;  ES Yeni Bireysel Ürünü  Kurumsal ve KOBİ Sağlık Sigortası Ürünleri ES’in talepleri doğrultusunda piyasada aktif olarak satılmakta olan ürünlere paralel içerik ve teminat yapısında oluşturulacak olan;  ES Yeni Bireysel Ürünü  Kurumsal ve KOBİ Sağlık Sigortası Ürünleri Kaynak: GE-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ (77) Tablo 6’da görüleceği üzere, söz konusu İş Birliği Modeli kapsamında GE’nin; FAZ I aşamasında hâlihazırda BAS tarafından pazarda aktif olarak satış ve pazarlaması yapılmakta olan ve ÖSS ile TSS kapsamındaki bireysel sağlık sigortası ürünlerini kapsayan KÖ Bireysel Ürünü ile Kurumsal ve KOBİ Sağlık Sigortası Ürünlerinin satış
25-23/582-368 26/66 ve pazarlamasını yapacağı düzenlenmiştir. FAZ II aşamasında ise GE’nin ES’in talepleri doğrultusunda piyasada aktif olarak satılmakta olan ürünlere paralel içerik ve teminat yapısında oluşturulacak olan ve ÖSS ile TSS kapsamındaki bireysel sağlık sigortası ürünlerini kapsayan ES Yeni Bireysel Ürünü ile Kurumsal ve KOBİ Sağlık Sigortası Ürünlerinin satış ve pazarlamasını yapacağı belirtilmiştir. Bununla birlikte, GE tarafından satılacak sağlık sigortası ürünlerine ilişkin olarak İş Birliği Modeli taraflarınca üstlenilen roller ise aşağıdaki tabloda yer almaktadır: Tablo 1: GE Tarafından Satılacak Sağlık Sigortası Ürünlerine İlişkin Olarak İş Birliği Modeli Taraflarınca Üstlenilen Roller SATIŞI YAPILACAK ÜRÜNLER TARAFLAR FAZ I ARA DÖNEM FAZ II BAS ürünü ES ürünü ES ürünü (entegrasyonlu) GE Sigortacı Sigortacı Sigortacı ES Reasürör (retrosesyoner) Reasürör (retrosesyoner) Reasürör BAS Reasürör/Koasürör Reasürör/Koasürör Reasürör/Koasürör (retrosesyoner) Kaynak: Cevabi Yazılar (78) Tablo 7’de de görüldüğü üzere; GE tarafından satışa sunulan sigorta ürünlerine ilişkin olarak; GE her dönemde sigortacı sıfatı rolünü, ES ile BAS ise reasürör39, retrosesyoner40 ve koasürör41 rollerini üstlenecektir. Öte yandan, İş Birliği Modeli kapsamında GE tarafından satışa sunulacak sağlık sigortası ürünlerine ilişkin taraflar arasında kurgulanan süreçler aşağıdaki gibidir: Tablo 8: GE Tarafından Satılacak Sağlık Sigortası Ürünlerine İlişkin Olarak İş Birliği Modeli Taraflarınca Kurgulanan Süreçler SÜREÇLER FAZ I ARA DÖNEM FAZ II Poliçe Oluşturma (Satış Öncesi ve Satış) GE GE GE Poliçe Operasyonu BAS BAS ES Operasyon Sonrası (Provizyon/Tazminat) BAS BAS BAS Kaynak: GE-BAS ve GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMELERİ (79) Tablo 8 kapsamında işleme konu İş Birliği Modeli çerçevesinde taraflar arasında kurgulanan süreçlere ilişkin detaylı açıklamalar aşağıda yer almaktadır: 39 Daha önceki başlıklarda da yer verildiği üzere; kelime anlamı sigortanın sigortası veya mükerrer sigorta olan reasürans, sigortacının riskin tamamını veya bir kısmını bir başka sigorta şirketine devretmesi işlemidir. Dolayısıyla reasürans, ikinci kademede bir iç işlem olup sigorta şirketinin kendi riskini sigortalaması işlemidir. Bu kapsamda reasürans konusunda faaliyet gösteren şirketlere veya bu alandaki uzman kişilere reasürör denilmektedir. 40 Retrosesyon, reasürans yoluyla devir alınan sorumluluğun kısmen veya tamamen başka bir reasüröre devredilmesi işlemidir. Başka bir ifadeyle, retrosesyon, reasüransın reasüransı işlemidir. Bu çerçevede retrosesyoner, reasüre edilmiş risklerin belli bir kısmının reasürans yoluyla devredildiği şirkettir. 41 Tablo 7’de; BAS, GE tarafından satışa sunulan sağlık sigortası ürünleri için reasürör/koasürör rolünde olduğu görülmektedir. “koasürasyon” ifadesi esasen kapalı koasürasyon uygulaması olup bu uygulama sigortacı ile sigortacıya reasürans teminatı veren sigorta şirketleri arasındaki risk devrine ilişkindir. Bu kapsamda, kapalı koasürans yoluyla BAS, GE tarafından satışı yapılan poliçelerde ilk andan GE ile birlikte sigortacı sıfatıyla sigorta riskinin belirli bir kısmına ortak olacaktır.
25-23/582-368 27/66 Poliçe Oluşturma Aşaması:  (….TİCARİ SIR….).  (….TİCARİ SIR….). Poliçe Operasyonu Aşaması:  (….TİCARİ SIR….). Operasyon Sonrası Aşaması:  (….TİCARİ SIR….).  (….TİCARİ SIR….).  (….TİCARİ SIR….).  (….TİCARİ SIR….); o (….TİCARİ SIR….) o (….TİCARİ SIR….) o (….TİCARİ SIR….) o (….TİCARİ SIR….). (80) Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda taraflardan gelen cevabi yazıda; satış, pazarlama, poliçe üretimi, dağıtım kanalı yönetimi ve tahsilat sürecinin tamamen GE’nin sorumluluğunda olduğu ve bu kapsamda ES tarafından sunulacak herhangi bir altyapının mevcut olmadığı belirtilmektedir. Bu anlamda doğrudan GE tarafından yürütülecek olan süreçlerde; satışlar GE personeli tarafından yapılacakken tahsilatlar da yine GE tarafından sağlanacaktır. (81) Diğer taraftan yine taraflardan gelen cevabi yazıda, poliçe operasyonu süreçlerinin tamamlanabilmesi için ES tarafından GE’ye altyapı sağlanacağı belirtilmektedir. Bu doğrultuda ES’in; GE tarafından satışa sunulacak sağlık sigortası ürünleri için reasürör konumunda bulunacağı, reasürans kabul şartı olarak GE’ye çevrim içi olarak net risk primi sunacağı ve GE’nin üretimleri ile zeyilnamelerinin reasürör sıfatı ile kendisine iletilebilmesi için gerekli ağ servis entegrasyonlarını ve/veya güvenli dosya paylaşım ortamını sağlayacağı ifade edilmektedir. Bu kapsamda, ES tarafından kurulacak ağ servis ile ilgili sigorta ürününün GE tarafından entegrasyonu sağlanmış olacaktır. ES ile GE arasındaki entegrasyon süreci tamamlandığında ise satış sonrası süreçler için zeyilname yönetimi, iptal ve yenileme süreçleri yine ES’in kuracağı ağ servisler üzerinden ES tarafından yapılacaktır. (82) Yukarıda yer verilen bilgilere ek olarak, başvuru sahibi tarafından sunulan cevabi yazıda, poliçe/teklif operasyonu süreçlerinin tamamlanabilmesi için ES tarafından GE’ye altyapı hizmeti sunulmakla birlikte GE tarafından ES’e herhangi bir altyapı hizmeti sunulmadığı belirtilmektedir. Buna göre ES, GE tarafından satışa sunulacak sağlık sigortası ürünleri için reasürör konumunda bulunacak olup bu çerçevede reasürans kabul şartı olarak GE’ye çevrim içi şekilde net risk primi sunacak ve GE’nin üretimleriyle zeyillerinin reasürör sıfatıyla kendisine iletilebilmesi için gerekli ağ servis entegrasyonlarını ve/veya güvenli dosya paylaşım ortamını sağlayacaktır. Böylece ES tarafından kurulacak ağ servis ile ilgili sigorta ürününün GE tarafından entegrasyonunun sağlanmış olacağı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda, ES’in GE’nin
25-23/582-368 28/66 reasürörü olması sebebiyle ve reasürans payına ilişkin muhasebe işlemlerini yapabilmesi amacıyla GE tarafından tanzim edilen poliçelere ilişkin bazı bilgilere ES’in erişim sağlayacağı ifade edilmektedir. Cevabi yazıda yer alan bilgilere göre GE tarafından tanzim edilen poliçelerde üretim ve hasar için ES tarafından reasürör sıfatıyla erişim sağlanacak bilgilere aşağıdaki tabloda yer verilmektedir: Tablo 2: GE Tarafından Tanzim Edilen Poliçelerde ES Tarafından Reasürör Sıfatıyla Erişim Sağlanacak Bilgilerin İçeriği Üretim İçin Paylaşılan Bilgiler Hasar İçin Paylaşılan Bilgiler Poliçe Numarası Tazminat No Ödeme Planı Tazminat Ödeme Tarihi Poliçe Başlangıç Tarihi Poliçe Numarası Poliçe Bitiş Tarihi Poliçe Başlangıç Tarihi Tanzim Tarihi Poliçe Bitiş Tarihi Ürün Adı Müşteri Numarası Poliçe Tipi (Ferdi/Grup) Ürün Adı Acente Bilgisi Poliçe tipi (Ferdi/Grup) Bölge Bilgisi Acente bilgisi Teminat ve Kapsam Bilgileri (Teminat Kapsamı [Ayakta tedavi, yatarak tedavi, doğum teminatı vb.]) Tazminat tarihleri Poliçe Statüsü (İptal/Yürürlükte) Tazminat Statüsü Yeni İş/Yenileme Bilgisi Kurum Bilgileri Poliçe Prim ve Komisyon Bilgisi Tazminat Ödenen Taraf (Sigortalı/Anlaşmalı kurum) Tazminat Teminat Tipi ve Adı (Ayakta, yatarak, doğum, doktor muayene, fizik tedavi vb.) Tazminat Tutarı Kaynak: Cevabi Yazı (83) Öte yandan satış öncesi ve satış süreçlerinde herhangi bir rolü bulunmayan BAS, yalnızca satış sonrası üretimin tamamlanması için gereken teknolojik altyapıyı sağlayacak ve satış sonrası hizmetler olan tazminat/provizyon sürecini yürütecektir. (84) Kurum kayıtlarına 13.03.2025 tarih ve 64735 sayı ile intikal eden cevabi yazıda yer alan bilgilere göre, GE ve BAS iş birliği kapsamındaki poliçe üretim ve iptal süreçleri için müşteri işlemleri ise aşağıdaki adımlarla özetlenmektedir: Üretim:  GE satış ekipleri tarafından önyüzü GE’ye ait ekranlardan BAS ve GE arasındaki sistem entegrasyonu ile sağlık sigortası teklifi verilir.  Verilen teklifin müşteri tarafından onaylandığı durumda GE sistemlerinden tahsilat yapılır.  Tahsilat yapıldı bilgisi sistem entegrasyonu üzerinden BAS’a aktarılır. Böylece eş zamanlı olarak BAS ve GE sistemlerinde poliçe oluşur.  Sigortalıya poliçe gönderimleri ve bilgilendirmeler GE tarafından yapılır. İptal:  GE müşterisi poliçe iptal talebi için BAS’ın yönetiminde olan müşteri iletişim merkezini arar, iptal talebini yapar.  BAS’ın sistemlerinde poliçe iptal edilir. İptal bilgisi sistem entegrasyonları sayesinde GE’ye aktarılır.
25-23/582-368 29/66  GE varsa tahsilat iadesine ilişkin süreci işletir ve müşteriye tahsilat iadesi yapılır. G.2.7.2. ES Tarafından Satışa Sunulacak Sağlık Sigortası Ürünlerine Yönelik Açıklamalar (85) Diğer yandan taraflardan gelen cevabi yazılarda; ES tarafından satışa sunulacak sağlık sigortası ürünlerine ilişkin ES’in her dönemde sigortacı sıfatını haiz olacağı, bu doğrultuda ES’in İş Birliği Modeli kapsamında tüm fazlarda kendi ürününü satışa sunacağı belirtilmiştir. Bu bakımdan ES tarafından satışı gerçekleştirilecek sağlık sigortası ürünlerine aşağıda yer verilmektedir. Tablo 10: ES Tarafından Satılacak Sağlık Sigortası Ürünleri FAZ I, ARA DÖNEM ve FAZ II ES tarafından pazarda aktif olarak satış ve pazarlaması yapılmakta olan;  ES Mevcut Bireysel Ürünleri  ES Kurumsal Ürünleri Kaynak: ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ (86) Tablo 10’da da görüleceği üzere, söz konusu İş Birliği Modeli kapsamında ES; FAZ I, ARA DÖNEM ve FAZ II aşamasında, ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin yürürlük tarihi itibarıyla aktif olarak satışını yapmakta olduğu ES Mevcut Bireysel Ürünleri ile ES Kurumsal Ürünlerinin satış ve pazarlamasını yapmaya devam edecektir. Bununla birlikte, ES tarafından satışı gerçekleştirilecek sağlık sigortası ürünlerine ilişkin olarak İş Birliği Modeli taraflarınca üstlenilen roller aşağıdaki tabloda yer almaktadır. Tablo 11: ES Tarafından Satılacak Sağlık Sigortası Ürünlerine İlişkin Olarak İş Birliği Modeli Taraflarınca Üstlenilen Roller Satışı Yapılacak Ürünler Taraflar FAZ I ARA DÖNEM FAZ II ES ürünü ES ürünü ES ürünü ES Sigortacı Sigortacı Sigortacı BAS Reasürör/Koasürör Reasürör/Koasürör Reasürör/Koasürör Kaynak: Cevabi Yazılar (87) Yukarıda yer verilen Tablo 11’de de görüldüğü üzere; ES, İş Birliği Modeli kapsamındaki tüm fazlarda sigortacı sıfatıyla kendi ürünlerini satışa çıkaracak ve bu çerçevede söz konusu ürünler bakımından reasürör/koasürör rolünü ise BAS üstlenecektir. Öte yandan İş Birliği Modeli kapsamında ES tarafından satışa sunulacak sağlık sigortası ürünlerine ilişkin taraflar arasında kurgulanan süreçler aşağıdaki gibidir: Tablo 12: ES Tarafından Satılacak Sağlık Sigortası Ürünlerine İlişkin Olarak İş Birliği Modeli Taraflarınca Kurgulanan Süreçler SÜREÇLER FAZ I ARA DÖNEM FAZ II Poliçe Oluşturma (Satış Öncesi ve Satış) ES ES ES Poliçe Operasyonu ES ES ES Operasyon Sonrası (Provizyon/Tazminat) BAS BAS BAS Kaynak: ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ (88) Bu kapsamda işleme konu İş Birliği Modeli çerçevesinde müşteri deneyimlerine ve taraflar arasında kurgulanan süreçlere ilişkin detaylı açıklamalar aşağıda yer almaktadır: Poliçe Oluşturma ve Poliçe Operasyonu Aşamaları:
25-23/582-368 30/66  (….TİCARİ SIR….).  (….TİCARİ SIR….). Operasyon Sonrası Aşaması:  (….TİCARİ SIR….).  (….TİCARİ SIR….).  (….TİCARİ SIR….).  (….TİCARİ SIR….); o (….TİCARİ SIR….) o (….TİCARİ SIR….) o (….TİCARİ SIR….) o (….TİCARİ SIR….) G.2.8. Geçmiş Tarihli Benzer Kurul Kararları (89) Yukarıda detaylarına yer verilen başvuru konusu iş birliği; Faz I, Faz II ve iki faz arasındaki Ara Dönem süresince GE ve ES’in sağlık sigortası pazarında satışını gerçekleştirecekleri ürünlerin operasyonel ve teknik süreçlerinin yürütülmesine ve bu doğrultuda taraflar arasında reasürans ve koasürans ilişkisi kurulmasına ilişkindir. Başvuru içeriğine benzer içeriklerle alınmış Kurul kararlarI aşağıda özetlenmektedir. Aksigorta-Acıbadem Kararı42 (90) İlk olarak 2016 yılında Kurulun Aksigorta-Acıbadem kararında benzer bir iş birliğine ilişkin menfi tespit/muafiyet başvurusu incelenmiştir. Söz konusu başvuru Aksigorta AŞ (AKSİGORTA) ile Acıbadem Sağlık ve Hayat Sigorta AŞ (ACIBADEM) arasında AKSİGORTA'nın mevcut durumda var olan sağlık ürünleri ile ilgili olarak ACIBADEM’in operasyonel konularda hizmet vermesi ve AKSİGORTA markasıyla satışa sunulacak yeni bir ürünün ortaklaşa geliştirilerek tüketiciye ulaştırılması konusunda iş birliği sağlamak amacıyla imzalanan Çerçeve Sözleşme ve eki olan Reasürans Sözleşmesine menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebine ilişkindir. Yapılan incelemeler neticesinde taraflar arasında imzalanan Çerçeve Sözleşme ve eki niteliğindeki Reasürans Sözleşmesinin 2008/3 sayılı Tebliğ kapsamında olmadığı gerekçesiyle grup muafiyetinden yararlanamayacağına karar verilmiştir. Bununla birlikte, söz konusu iş birliği anlaşmalarının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırı nitelikte olabileceği gerekçesiyle 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet değerlendirmesinde bulunulmuştur. Bireysel muafiyet değerlendirmesinde özetle;  Çerçeve Sözleşmesi ve ek sözleşmeler ile AKSİGORTA ürününe odaklanılarak, bu ürünle ilgili teknolojik ve kurumsal yatırım yapılmasının sağlanacağı; bunun da nihai olarak tüketicilere sağlanan hizmetlerin iyileştirilmesine yol açacağı, ayrıca sözleşme süresinin; öngörülen amaçların ortaya çıkmasına, tarafların faaliyetlerini ve yatırımlarını bu doğrultuda yoğunlaştırmalarına ve orta vadede kaynaklarını etkin kullanmalarına yarayacağı değerlendirildiğinden 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin (a) bendindeki koşulun sağlandığı, 42 Kurulun 11.06.2016 tarihli ve 16-16/269-120 sayılı kararı.
25-23/582-368 31/66  Taraflar arasında kurulacak olan uzun dönemli iş birliğinin sonucu olarak ortaya çıkacak uzmanlaşmanın tüketici ihtiyaçlarının daha etkin bir şekilde karşılanması ve tüketicilere sağlanan hizmetlerde yaratıcı ve yeni çözümler ile tüketicilere katkıda bulunulmasının hedeflendiği, ayrıca bu iş birliğinin tüketicilere fayda sağlayacağı gibi sektörün büyümesinde ve rekabetçi fiyatların ortaya çıkmasına da katkıda bulunacağı değerlendirildiğinden, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin (b) bendindeki koşulun sağlandığı,  Hastanelerin sigorta şirketlerinin güçlerini dengeleyici hatta kısıtlayıcı bir güce sahip olması, hayat dışı sigorta alanında yabancı sermayenin önemli yatırımlarının bulunması, sağlık branşında kamunun halen önemli bir ağırlığının olması gibi unsurlar ilgili kararda yer alan ve hâlihazırda sağlık sigortacılığı pazarı bakımından geçerli olan unsurlar olarak değerlendirilmiş olup, sonuç olarak 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin (c) bendindeki koşulun sağlandığı,  Tarafların aralarında imzaladıkları sözleşmelerle kurulacak iş birliğinin sınırlarını ve tarafların hak ve yükümlülüklerini belirlediği ve sonuç olarak her iki şirketin de kendi faaliyetlerine, dolayısıyla pazarda yer almaya devam edecekleri değerlendirilmiştir. Ayrıca, AKSİGORTA ürünleri için söz hakkının AKSİGORTA'da olması, ACIBADEM’in yalnızca ürünlerle ilgili hizmet verdiği dikkate alındığında rekabeti gereğinden fazla bozucu/sınırlayıcı bir eylemin bulunmadığı, bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin (d) bendindeki koşulun sağlandığı kanaatine ulaşılmış ve söz konusu işleme 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde yer alan koşulları yerine getirdiğinden bireysel muafiyet verilmesine karar verilmiştir. Allianz-FİBA Kararı43 (91) 2016 yılındaki Aksigorta-Acıbadem kararının ardından 2017 yılında Allianz Sigorta AŞ (ALLIANZ) tarafından yapılan başvuruda, FİBA Emeklilik ve Hayat AŞ (FİBA) ile arasında akdedilen sağlık sigortası poliçelerinde FİBA’nın sigortalılarına sunulacak hizmetlerin yönetimine ilişkin operasyonel ve finansal süreçlerin ALLIANZ tarafından yürütülmesini sağlama amacını taşıyan sözleşmeye muafiyet tanınması talep edilmiştir. Ayrıca, ALLIANZ çeşitli teşebbüsler ile imzalamak istediği ve “Çerçeve Sözleşme” olarak nitelenen iş modelinin toplu bir şekilde değerlendirmeye alınmasını talep etmiş, ancak bu şekilde bir toplu değerlendirmenin mümkün olmayacağına karar verilmiştir. Bununla birlikte, söz konusu iş birliği anlaşmalarının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırı nitelikte olabileceği gerekçesiyle 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet değerlendirmesinde bulunulmuştur. Bireysel muafiyet değerlendirmesinde özetle;  Tarafların aralarında yaptıkları sözleşme neticesinde FİBA’nın pazara giriş yapmasının sağlanacağı, bu durumun müşterilerin seçeneklerini artıracağı, yeni ürünlerin oluşturulmasının muhtemel olduğu ve ölçek ekonomisinden dolayı maliyetlerin düşmesi ve risk fiyatlamasının daha doğru şekilde yapılabilmesi beklentileri birlikte değerlendirilerek 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin (a) bendindeki koşulun sağlandığı,  Söz konusu anlaşmanın yürürlüğe girmesinin ardından ölçek ekonomilerinin oluşmasının beklendiği ve bu sayede sağlık sigortacılığı maliyetlerinin çok daha verimli yönetilebileceği, artan verimin bir kısmının avantajlı fiyata sahip ürünler 43 Kurulun 28.11.2017 tarihli ve 17-39/629-275 sayılı kararı.
25-23/582-368 32/66 sunulması suretiyle tüketicilere yansıtılacağı, ayrıca ALLIANZ’ın sektördeki tecrübesinin FİBA’ya avantaj sağlayacağı değerlendirildiğinden 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin (b) bendindeki koşulun sağlandığı,  FİBA’nın hâlihazırda sağlık sigortası pazarında faaliyetinin olmaması, ALLIANZ’ın pazarda belirli bir pazar gücü olsa da etkin birçok rakibinin olduğu değerlendirildiğinden 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin (c) bendindeki koşulun sağlandığı,  Tarafların aralarında imzaladıkları sözleşme ile rekabete duyarlı olabilecek bilgi değişimlerinin iş birliğinden beklenen etkinlik kazanımlarını elde etmek için gerekli olanı aşan bir kısıtlamaya yol açmayacağı, sözleşme süresinin, beklenen faydalar ve etkinliklerin ortaya çıkması açısından makul olduğu değerlendirildiğinden 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin (d) bendindeki koşulun sağlandığı sonucuna varılmıştır. Bu sebeple, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde yer alan koşullar yerine getirildiğinden söz konusu işleme bireysel muafiyet verilmesine karar verilmiştir. Allianz-Bereket Kararı44 (92) Bahse konu Kurul kararı, ALLIANZ tarafından sağlık sigortası poliçelerinde Bereket Sigorta AŞ’nin (BEREKET) sigortalılarına sunulacak hizmetlerine ilişkin operasyonel ve finansal süreçlerin ALLIANZ tarafından yürütülmesi ve ALLIANZ’ın reasürör sıfatı ile anılan poliçeler açısından riski üstlenmesi şeklinde gerçekleştirilecek iş birliğine dair sözleşmeye muafiyet tanınması talebine ilişkindir. Yapılan incelemeler neticesinde ALLIANZ ile BEREKET arasında akdedilecek Çerçeve Sözleşme’nin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğuna ve taraflar arasında imzalanan Çerçeve Sözleşme ve ek sözleşmelerin 2008/3 sayılı Tebliğ kapsamında olmadığı gerekçesiyle grup muafiyetinden yararlanamayacağına karar verilmiştir. (93) Ardından yapılan bireysel muafiyet değerlendirmesinde ise;  İlk şartın taraflar arasında uygulanacak iş birliğinin, sunulan hizmetlerdeki etkinliği artıracağı sebebiyle sağlandığı,  BEREKET müşterilerinin ALLIANZ’ın gelişmiş teknolojik ve finansal altyapıları sayesinde daha hızlı ve etkin bir hizmetten yararlanacağı, ölçek ekonomilerinin etkisiyle maliyetlerin düşmesinin ve bunun da tüketiciye yansıtılarak müşterilere daha uygun fiyatlı hizmet sunulmasının beklendiği, üretilecek yeni ürünün BEREKET’in dağıtım kanallarında da satılmasının hizmet sunumunda sürekliliği ve hizmete ulaşılabilirliği artıracağından ikinci şartın sağlandığı,  Üçüncü şartın BEREKET’in düşük pazar payı, güçlü rakiplerin varlığı ve tarafların söz konusu uygulama sonrasında da rekabet etmeye devam edeceğinden sağlandığı,  Dördüncü şartın taraflar arasında gerçekleştirilecek iş birliği kapsamında meydana gelebilecek bilgi değişimlerinin söz konusu iş birliğinden beklenen etkinlik kazanımlarını elde etmek için gerekli olanı aşan bir kısıtlamaya yol açmayacağı değerlendirilerek sağlandığı 44 Kurulun 21.02.2019 tarihli ve 19-08/100-40 sayılı kararı.
25-23/582-368 33/66 sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla Çerçeve Sözleşme ve ek sözleşmelere, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasında yer verilen şartların tamamını sağlaması nedeniyle bireysel muafiyet tanınmasına karar verilmiştir. BAS/HDI Kararı45 (94) Son olarak Kurulun 2021 yılında vermiş olduğu BAS/HDI kararında ise HDI Sigorta AŞ (HDI) ile BAS arasında akdedilen, HDI’nın sağlık sigortası poliçeleri kapsamında sağlık branşındaki sigortalılarına sunulacak hizmetlere ilişkin operasyonel ve teknik süreçlerin BAS tarafından yürütülmesini sağlamayı amaçlayan Çerçeve Sözleşmeye ve BAS’ın koasürör ve reasürör sıfatları ile anılan poliçeler açısından riski üstlenmesini sağlayacak Kotpar Reasürans ve Kapalı Koasürans Sözleşmelerine bireysel muafiyet tanınması talep edilmiştir. Yapılan incelemeler neticesinde BAS ve HDI arasında akdedilecek Çerçeve Sözleşme ve ekleri Kotpar Reasürans Sözleşmesi ile Kapalı Koasürans Sözleşmesi’nin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabeti sınırlayıcı nitelikte olduğuna ve taraflar arasında imzalanan Çerçeve Sözleşme ve ek sözleşmelerin 2008/3 sayılı Tebliğ kapsamında olmadığı gerekçesiyle grup muafiyetinden yararlanamayacağına karar verilmiştir. Bununla birlikte, söz konusu iş birliği anlaşmalarının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırı nitelikte olabileceği gerekçesiyle 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet değerlendirmesinde bulunulmuştur. (95) Bireysel muafiyet değerlendirmesinde özetle;  Taraflar arasında uygulanacak iş birliğinin, sunulan hizmetlerdeki etkinliği arttıracağı ve bu yönüyle söz konusu uygulamanın muafiyet koşullarından ilki olan ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması şartını karşıladığı,  HDI müşterilerinin BAS’ın gelişmiş teknolojik ve finansal altyapıları sayesinde daha hızlı, kaliteli ve etkin bir hizmetten yararlanacağı, ölçek ekonomisinin etkisiyle maliyetlerin düşmesi ve bunun da tüketiciye yansıtılarak daha uygun fiyatlı hizmet sunulması, otomatize edilmiş çevrim içi bir sistemin kurulması ve bu sistemin farklı anlaşmalı kurumlarla entegre hale getirilmesi ile müşterilerin daha fazla anlaşmalı kurum seçeneğine sahip olacağı, aynı zamanda müşterilerin sağlık kurumlarındaki muayene öncesi ve sonrası işlemlerini daha kolay tamamlayacağı, poliçe kabulü, provizyon alınması gibi operasyonel işlemlerini daha hızlı gerçekleştirebileceği, buna ek olarak BAS’ın altyapı desteğinden faydalanan HDI’nın buna bağlı maliyet avantajlarının tüketicilere sunulacak fiyatlara da yansıtılacağı ve bu açıklamalar doğrultusunda söz konusu iş birliğinin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ifade edilen ikinci koşulu karşıladığı,  Pazarda daha yüksek pazar payına sahip ve rekabetçi baskı uygulayabilecek oyuncuların faaliyet gösterdiği, taraflar arasındaki iş birliği sonrasında HDI’nın sağlık sigortaları alanındaki düşük pazar payını artırarak rekabet edebilir bir düzeye ulaşacağı ve etkin bir rakip konumuna gelebileceği, pazara yüksek giriş engellerinin bulunmadığı, dağıtım kanallarının yaygın ve çeşitli olması sayesinde potansiyel rekabetin bildirime konu iş birliği nedeniyle önemli ölçüde sınırlanmayacağı, HDI ile BAS arasındaki rekabetin de devam edeceği ve bu sayede tüketici tercihlerinde azalma olmayacağı göz önüne alındığında, 45 Kurulun 03.06.2021 tarihli ve 21-29/368-184 sayılı kararı.
25-23/582-368 34/66 bildirime konu anlaşma sonucunda ilgili pazarın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmayacağı ve muafiyetin bu koşulunun da sağlandığı,  Çerçeve Sözleşme ile HDI’nın kendi marka ve ünvanını her halükarda kullanmaya devam edeceği, HDI’nın yeni ürün oluşturmasına ve geliştirmesine herhangi bir kısıtlama getirilmediği, bu bağlamda HDI’nın pazarlama ve satış konusunda ticari kararlarının bağımsızlığına ilişkin herhangi bir risk bulunmadığı, ilaveten yapılan incelemeler neticesinde (i) taraflar arasındaki bilgi paylaşımının, (ii) taraflara getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün, (iii) BAS’ın, Çerçeve Sözleşme süresi boyunca HDI’nın münhasır ortağı olacağına ilişkin Çerçeve Sözleşme hükmünün, (iv) taraflar arasındaki çalışan ayartmama anlaşmasının, (v) ticari sır saklama yükümlülüğüne ilişkin hükümlerin rekabetin zorunlu olandan fazla kısıtlanmasına yol açmayacağı değerlendirilmiş ve bildirime konu iş birliğinin 4054 sayılı Kanun'un 5. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen koşulu da karşıladığı kanaatine ulaşılmıştır. Dolayısıyla Çerçeve Sözleşme ve ek sözleşmelerine, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde yer verilen şartların tamamını sağlaması nedeniyle 31.12.2030 tarihine kadar bireysel muafiyet tanınmasına karar verilmiştir. G.3. İlgili Pazar G.3.1. Sağlık Sigortası Hizmetleri Hakkında Genel Açıklamalar46 (96) TSB’nin tanımına göre sağlık sigortası; sigortalıların sigorta süresi içinde hastalanmaları ve/veya herhangi bir kaza sonucu yaralanmaları halinde teşhis ve tedavileri için gerekli masraflar ile varsa gündelik tazminatlar için teminat sağlayıp hastalık, özel sağlık, tamamlayıcı sağlık, yabancılar için sağlık, acil sağlık ve seyahat sağlık gibi ürünleri barındıran sigorta türüdür. Sigorta şirketlerinin tıbbi danışmanlarının onayı olmak kaydıyla, sigortalının, ameliyat, uzun veya kısa süreli tedaviler, ameliyat veya tedaviye bağlı ilaç giderleri gibi tüm harcamaları, azami limitlerle tam veya kısmi olarak karşılanmaktadır. Sigorta şirketlerinin uygulamalarında farklılıklar olmakla birlikte periyodik olarak yapılan sağlık kontrolleri, herhangi bir tıbbi nedeni olmaksızın ve buna benzer harcamalar, genel olarak teminat harici tutulmaktadır. (97) Söz konusu iş birliği kapsamında pazarlanacak ürünler sağlık sigortacılığı ürünlerinden oluşmaktadır. Pazarda çok sayıda sigorta şirketi tarafından çeşitli aracılar47 (banka, acente, broker vb.) yoluyla sigorta ürünlerinin satışı gerçekleştirilmektedir. Bildirime konu işlem sağlık sigortası hizmetlerini konu edinmekte olup TSB’nin 2023 yılına ilişkin sektör raporunda yer verilen bilgilere göre, 2023 yılında hastalık/sağlık branşında prim üretimi 70.360.370.322 TL olarak gerçekleşmiş ve bir önceki yıla göre %134,08 oranında artmıştır48. (98) Sigortalının kullanım alışkanlığının dışında satın alma davranışını belirleyen en önemli hususun fiyat olduğu değerlendirilmektedir. Fiyat kavramı sunulan ürünün içeriğine, verilen teminatın kapsamına ve kullanılacak tedavi merkezinin sağladığı hizmet 46 Bu bölüm yazılırken Kurulun 11.05.2016 tarihli ve 16-16/269-120 sayılı, 28.11.2017 tarihli ve 17-39/629-275 sayılı, 21.02.2019 tarihli ve 19-08/100-40 sayılı, 03.06.2021 tarihli ve 21-29/368-184 sayılı kararlarından faydalanılmıştır. 47 İş Birliği Modeli kapsamında Garanti BBVA şubelerinin hâlihazırda hem ES hem de GE’nin acenteliğini yaptığı ve bu modelin birden fazla sigorta şirketinin acenteliğini yapan ve sektörde ‘çoklu acente’ olarak tabir edilen sigorta acentelerinin satışlarından bir farklılık arz etmediği ifade edilmektedir. 48https://www.tsb.org.tr/content/Broadcasts/TSB_SEKTOR_raporu_final.pdf, Erişim Tarihi: 06.05.2025.
25-23/582-368 35/66 kalitesine göre farklılık göstermektedir. Bununla birlikte, sağlık sigortası pazarında satılan ürünler arasında sigortalılar için dolaşım serbestisi mevcuttur. Sigortalı yıldan yıla poliçesini farklı şirketlerden yaptırabilmekte, farklı teminatlar satın alabilmekte ve teminat kapsamı ile kullanım limitlerini değiştirebilmektedir. Bu değişiklikler çoğu zaman sigortalıya (aynı teminat kapsamında ürün aldığı takdirde) ek maliyet yaratmamaktadır. (99) Sigortacılık sektöründe pazara giriş koşullarına bakıldığında ise Sigorta Şirketleri ve Reasürans Şirketlerinin Kuruluş ve Çalışma Esaslarına İlişkin Yönetmelik’in 11. maddesine göre sigorta şirketleri, hayat ve hayat dışı sigorta gruplarından yalnızca birinde faaliyet gösterebilecektir. Bu kapsamda, bir sigorta şirketi faaliyete geçebilmek adına faaliyet göstermek istediği her bir sigorta branşı ve bu branşlar altında verilen teminatlar için SEDDK‘dan alınacak ruhsata ihtiyaç duymaktadır. (100) İlgili maddenin üçüncü fıkrasında ise kuruluş işlemlerinin gerçekleştirilmesinden ve ticaret siciline tescil ve ilân işlemlerinin tamamlanmasından sonra ruhsat başvurusunda bulunan sigorta şirketinin, ruhsat talep edilen sigorta branşları ve verilmek istenen teminatlar için öngörülen sermaye tutarlarına bağlı olarak ödenmiş sermayesini T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenecek miktara yükseltmek zorunda olduğu düzenlenmektedir. Bu bağlamda 06.03.2025 tarih ve 2025/8 sayı ile SEDDK tarafından çıkarılan Sigorta Branşları İçin Öngörülen Minimum Sermaye Tutarlarına İlişkin Genelge uyarınca 2025 yılı itibarıyla hastalık/sağlık branşında faaliyet gösterecek sigorta şirketlerinin kuruluşunda aranacak minimum sermaye tutarı 120.000.000 TL (yüz yirmi milyon Türk Lirası) olmuştur. (101) Sigorta sektöründe savunma sanayi, ilaç sektörü gibi patent ile ürünün korunması ve dolayısıyla da benzer ürünlerin rakipler tarafından sunulabilmesine engel bir durum mevcut değildir. Tüm sigorta şirketlerince birbirine benzeyen teminat yapılarında sigorta ürünleri sunulabilmektedir. Diğer taraftan, ölçek ekonomisi sektör oyuncuları için ciddi bir kriter olarak değerlendirilmektedir. Diğer branşlardan farklı olarak sağlık sigortasının tazminat frekansı yüksektir. Hayat dışı branşlarda yıllık hasar frekansının sıfır olduğu durumlar dahi görülürken, sağlık sigortası frekansı yılda ortalama 4 veya 5 civarındadır. Bu nedenledir ki özel sağlık sigortacıları maliyet yönetiminde ölçek ekonomisini de kullanarak ancak portföyündeki sigortalılar büyüdükçe özel sağlık kurumlarından rekabetçi fiyatlar alabilmektedir. Hayat dışı sigortalarına benzer tarafı ise sağlık sigortacılığı branşında da anlaşmalı kurum ağının genişliği, anlaşmalı hastane, anlaşmalı eczane ve doktor sayısının fazla olmasıdır. Bu parametreler sigortalılar için karar vermede önemli bir gösterge olabilmektedir. (102) Aynı zamanda özel sağlık sigortacılığı, yüksek tazminat frekansının da gerektirdiği şekilde kendine has bilgi teknolojileri altyapısına sahip olmayı ve konusunda uzman operasyon ekiplerini bünyesinde barındırmayı gerektirmektedir. Bu alanda, özellikle medikal kökenli pek çok kişi istihdam edilmekte, son teknolojiler yardımı ile de özel sağlık kurumlarıyla entegre çalışan bilgi sistemleri vasıtasıyla hızlı ve kaliteli hizmeti sunabilmeyi zorunlu hale getirmektedir. Son olarak, faaliyette bulunan veya bulunmak isteyen bir sigorta şirketinin coğrafi olarak bir pazara girmesinin önünde yasal veya başka türde bir engel bulunmadığı bildirilmektedir. (103) TSB’nin 2024 yılına ait sektör raporunda yer alan bilgilere göre hastalık/sağlık branşında faaliyet gösteren 53 sigorta şirketi bulunmaktadır49. Bu kapsamda teşebbüslerin sağlık sigortası pazarındaki pazar payı verileri ise aşağıdaki tabloda yer 49https://www.tsb.org.tr/content/Broadcasts/TSB_SEKTOR_raporu_final.pdf, Erişim Tarihi: 06.05.2025.
25-23/582-368 36/66 almaktadır: Tablo 33: 2021-2024 Yılları İtibarıyla Sağlık Sigortası Pazarında Faaliyet Gösteren İlk 20 Sigorta Şirketinin Toplam Prim Üretimi Bazındaki Pazar Payları Sigorta Şirketi Hastalık/Sağlık Branşında Toplam Prim Üretimi Değer Bazında Pazar Payı (%) 2024 2023 2022 2021 1 ALLIANZ 36,34 37,46 36,48 35,20 2 BAS 15,49 17,81 17,72 17,06 3 Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi 9,29 8,26 7,83 9,30 4 Axa Sigorta AŞ 7,98 7,69 7,62 5,87 5 Türkiye Sigorta AŞ50 6,90 6,00 4,41 4,72 6 Mapfre Sigorta AŞ 4,71 5,27 5,94 6,96 7 AKSİGORTA 3,18 3,62 3,68 4,07 8 Ankara Anonim Türk Sigorta Şirketi 2,14 1,09 0,98 1,12 9 Medisa Sigorta AŞ 1,90 - - - 10 Katılım Emeklilik ve Hayat AŞ 1,31 1,34 0,64 0,51 11 Emaa Sigorta AŞ 1,30 1,98 1,49 -51 12 HDI 1,13 0,99 1,15 1,01 13 Demir Sağlık ve Hayat Sigorta AŞ 1,03 0,99 1,60 1,21 14 Doğa Sigorta AŞ 0,82 0,67 0,79 0,76 15 Sompo Sigorta AŞ 0,77 0,95 1,63 0,98 16 Türk Nippon Sigorta AŞ 0,71 0,89 2,02 1,89 17 QNB Sağlık Hayat Sigorta ve Emeklilik AŞ52 0,60 0,53 0,33 0,11 18 AcnTurk Sigorta AŞ 0,48 0,14 - - 19 Hepiyi Sigorta AŞ 0,41 0,22 0,09 - 20 Ray Sigorta AŞ 0,39 0,51 0,49 0,50 TOPLAM 96,89 97,65 96,55 93,49 Kaynak: TSB’nin İlgili Yıllara Ait Prim Üretimleri Sıralama İstatistikleri, Ayrıca bkz. https://www.tsb.org.tr/tr/istatistik/genel-sigorta-verileri/prim-adet, Erişim Tarihi: 21.04.2024. G.3.2. İlgili Ürün Pazarı (104) Kurulun daha önceki kararlarında; “sigorta hizmetleri pazarı53” olarak genel bir pazar tanımı benimsendiği gibi, “hayat sigortası” ve “hayat dışı sigortacılık hizmetleri” paralelinde bir ayrıma da gidilebildiği54 görülmektedir. Bununla birlikte, Kurulun sigorta pazarını yalnızca kapsadığı riskler açısından değerlendirdiği ve her bir branşın ayrı ayrı ilgili ürün pazarı kabul edildiği kararlar da bulunmaktadır. Bu kapsamda; genel olarak sigorta hizmetleri;  Hayat Sigortası: Güvence Ürünleri, Tasarruf Ürünleri, Bireysel Emeklilik  Hayat Dışı Sigorta: kaza, hastalık/sağlık, kara araçları, hava araçları, su araçları, nakliyat ve ulaşım, yangın ve doğal afetler, genel zarar, trafik sigortası, hukuksal koruma, kara araçları sorumluluk, hava araçları sorumluluk, genel 50 Güneş Sigorta AŞ, Halk Sigorta AŞ ve Ziraat Sigorta AŞ; Türkiye Sigorta AŞ adı altında birleştirilmiştir. 51 Emaa Sigorta AŞ, 25.10.2021 tarihinde kurulduğundan bu yıla ait pazar payı verisi bulunmamaktadır. 52 QNB Sağlık Hayat Sigorta ve Emeklilik AŞ’nin eski ticaret ünvanı Cigna Sağlık Hayat Sigorta ve Emeklilik AŞ’dir. 53Bkz. Kurulun 05.08.2010 tarihli ve 10-52/965-339 sayılı Sompo Japan Insurance Inc. kararı. 5425.08.2011 tarihli ve 11-46/1115-386 sayılı Kurul kararında ilgili ürün pazarları "hayat sigortası hizmetleri" ve "emeklilik fonları hizmetleri", ilgili coğrafi pazar ise "Türkiye" olarak belirlenmiştir. Benzer şekilde 30.09.2010 tarihli ve 10-62/1279-48 sayılı kararda ilgili ürün pazarı "hayat sigortası hizmetleri pazarı"; ilgili coğrafi pazar ise "Türkiye" olarak tanımlanmıştır. Ayrıca bkz. Kurulun 14.09.2011 tarihli ve 11- 47/1165-411 sayılı Axa Sigorta AŞ kararı.
25-23/582-368 37/66 sorumluluk, raylı araçlar, su araçları sorumluluk, kredi, emniyet suiistimal, finansal zarar, destek başlıkları altında sınıflandırılmaktadır55. (105) Yukarıda yer verilen sınıflandırmalardan da anlaşıldığı üzere, sigorta hizmetlerinin, hayat sigortası ve hayat dışı sigorta başlıkları altında çok sayıda alt branşa ayrılabilmesi mümkündür. Başvuru konusu işlem; GE ve ES’in sağlık sigortası pazarında satışını gerçekleştirecekleri ürünlerin operasyonel ve teknik süreçlerinin yürütülmesine ve bu doğrultuda taraflar arasında reasürans ve koasürans ilişkisi kurulmasına ilişkindir. Bu bakımından bildirime konu sözleşmelerin esas itibarıyla sağlık sigortası pazarına ilişkin olduğu değerlendirilmiştir Tüm bu açıklamalar ve son tarihli Kurul kararları56 çerçevesinde ilgili ürün pazarı, “sağlık sigortası pazarı” olarak belirlenmiştir. G.3.3. İlgili Coğrafi Pazar (106) Sağlık sigortası hizmeti faaliyetlerinin yapı ve nitelik itibarıyla herhangi bir sınırlamaya tabi olmaksızın tüm ülke sınırları içinde uygulama bulacağı dikkate alınarak ilgili coğrafi pazar, "Türkiye" olarak tespit edilmiştir. G.4. Değerlendirme G.4.1. 4054 Sayılı Kanun’un 4. Maddesi Açısından Değerlendirme (107) Yukarıda da bahsedildiği üzere başvurunun konusunu, ES’in mevcut bireysel ve kurumsal müşterilerine sunulan sağlık sigortası ürünlerinin operasyonel ve teknik yönetimine ilişkin hizmetleri, BAS’ın reasürör ve koasürör sıfatlarını haiz olarak sağlaması, ES’in sağlık sigortası portföyüne ilişkin operasyonel süreçlerin BAS tarafından yürütülmesi ve ES markasıyla satışa sunulacak yeni sağlık sigortası ürünlerinin ortaklaşa geliştirilerek tüketiciye sunulması ile GE ve BAS’ın, GE müşterilerine sağlık sigortaları kapsamında entegre ürün ve hizmetler sunmak suretiyle sigorta ürün ve hizmetlerine ulaşımında kolaylık sağlamak amacıyla sağlık sigortası ürünleri geliştirerek bu kapsamda oluşacak olan GE’nin sahipliğindeki sağlık sigortası portföyünün operasyonel ve teknik anlamda yönetimini esas alan İş Birliği Modeline muafiyet tanınması oluşturmaktadır. (108) Bu kapsamda bahse konu iş birliği esasında iki faz ve bir ara dönemden oluşmaktadır. Faz I olarak adlandırılan kısım; ES'in mevcut bireysel ve kurumsal müşterilerine sunulan sağlık sigortası ürünlerinin operasyonel ve teknik yönetimine ilişkin hizmetleri BAS'ın reasürör ve koasürör sıfatlarını haiz olarak sağlaması; ES'in sağlık sigortası portföyüne ilişkin operasyonel süreçlerin BAS tarafından yürütülmesi ve ES markasıyla satışa sunulacak yeni sağlık sigortası ürünlerinin ortaklaşa geliştirilmesiyle tüketiciye sunulmasına ilişkin süreçleri içermektedir. Faz I’de aynı zamanda, GE, GE ile BAS arasında yapılacak anlaşmalar çerçevesinde, hâlihazırda BAS tarafından pazarda aktif olarak satışı yapılmakta olan sağlık sigortası ürünü baz alınarak oluşturulan GE’nin sağlık sigortası ürünün satış ve pazarlamasını yapacak olup bu kapsamda GE tarafından bireysel ve kurumsal müşterilere sunulacak olan sağlık sigortası portföyüne ilişkin operasyonel süreçlerin yine BAS tarafından yürütülmesi ve bu portföye ilişkin riskin, ES ve BAS arasında paylaşımına ilişkin süreçleri de kapsamaktadır. (109) Ara dönemde ise ES ve BAS arasındaki ilişkide herhangi bir değişiklik olmazken GE 55 Konuya ilişkin ayrıntılı analiz Kurulun 26.06.2013 tarihli ve 13-40/520-229 sayılı kararında yapılmıştır. 56Kurulun 28.11.2017 tarihli ve 17-39/629-275 sayılı, 03.06.2021 tarihli ve 21-29/368-184 sayılı kararları.
25-23/582-368 38/66 ilgili dönemde; ES’in sağlık sigortası ürününün satışını sigortacı sıfatıyla yapacak olup bu ürüne ilişkin riskler ES ve BAS arasında paylaşılacaktır. (110) Faz II olarak adlandırılan kısımda ise; ES ile BAS arasındaki ilişki aynı şekilde devam edecek olup buna ek olarak, ES’in Yeni Bireysel Ürününün satışa hazır hale getirilmesi ve GE ile ES arasında gerekli entegrasyon çalışmalarının tamamlanması ile birlikte GE, entegrasyonlu ES Yeni Bireysel Ürününün satış ve pazarlamasını yapmaya başlayacaktır. Bu ürüne ilişkin poliçe operasyonu hizmetleri ES tarafından yürütülürken operasyon sonrası hizmetler BAS tarafından yürütülecektir. Söz konusu ürüne ait riskler ise taraflar arasında yapılacak anlaşmalar dâhilinde ES ve BAS arasında paylaşılacaktır. (111) Bu doğrultuda Kurum kayıtlarına intikal eden bildirim birbirlerinin peşi sıra gerçekleşecek olan birbirlerine bağlı işlemlerden oluşmakta olup diğer bir deyişle, söz konusu iş birliği sürecinde ilk olarak Faz I, daha sonra ara dönem ve nihayetinde Faz II gerçekleşecektir. Dolayısıyla bu dönemlerde imzalanan toplamda dokuz adet sözleşme, esasında iki faz ve bir ara dönemden oluşan söz konusu İş Birliği Modelinin çerçevesini ve kapsamını düzenlemektedir. Nitekim taraflar arasında imzalanan çerçeve sözleşmelerden biri olan ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nde bu hususa ilişkin olarak “İşbu Sözleşme, ES ve BAS arasında, bir sonraki aşamada GE'nin de dâhil olacağı ve sağlık sigortası ürünlerine yönelik bir iş birliğinin çerçevesini çizmektedir.” hükmü bulunmaktadır. Bundan hareketle ilgili sözleşmelerin tek bir İş Birliği Modelini esas alan düzenlemeler içerdiği dikkate alındığında, başvuru konusu sözleşmeler bakımından, taraflar arasında sağlık sigortası ürünlerine ilişkin olarak kurulan İş Birliği Modeline yönelik olarak muafiyet değerlendirilmesi yapılmaktadır. (112) Yukarıda bahsedildiği üzere, İş Birliği Modeli çerçevesinde BAS, ES ve GE arasına üç teşebbüsün de sözleşme tarafı olduğu bir sözleşme yapısı benimsenmemiş olup teşebbüsler, İş Birliği Modeline iki taraflı birden fazla sayıda sözleşme ile katılmıştır. Bununla birlikte, ilgili sözleşme hükümleri incelendiğinde sözleşme taraflarının amacının esasında üç taraflı bir İş Birliği Modelini gerçekleştirmek olduğu anlaşılmaktadır. İş Birliği Modelinin bir tür sözleşmeler ağı teşkil etmesi, başvuru kapsamında incelenen sözleşme metinlerinin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekliliğini doğurmuştur. Bu kapsamda söz konusu İş Birliği Modelini düzenleyen SÖZLEŞMELER ve eklerinin birbirleriyle bağlantılı bir bütün olarak muafiyet değerlendirmesine tabi tutulmasının mümkün olduğu değerlendirilmektedir. Kurul içtihadı incelendiğinde muafiyet talebine konu sözleşmelerin farklı taraflar arasında ve birden fazla sayıda olduğu veya sözleşme taraflarının değiştirilerek farklı teşebbüsler için de bağlayıcı hale getirilmesinin planlandığı örnekler görülmektedir. Bu doğrultuda ilgili Kurul kararlarının detaylarına aşağıda yer verilmesi açıklayıcı olacaktır. (113) İlk olarak 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddeleri uyarınca değerlendirmelerin yapıldığı TFF-AKTİFBANK57 kararında; - Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) ile Aktif Yatırım Bankası AŞ (AKTİFBANK) arasında akdedilen Finansal Kuruluş Sözleşmesi, - AKTİFBANK ile futbol kulüpleri arasında akdedilen Bilet Satışlarına Aracılık Hizmetleri Sözleşmeleri, 57 Kurulun 12.09.2018 tarihli ve 18-31/532-262 sayılı kararı.
25-23/582-368 39/66 - TFF ile E-Kent Teknoloji ve Ödeme Sistemleri San. ve Tic. AŞ ve Netaş Telekomünikasyon AŞ kurulan konsorsiyum (E-KENT/NETAŞ) arasında akdedilen Sistem Entegratörlüğü Sözleşmesi bakımından menfi tespit/muafiyet talebi ile Passolig sistemine ilişkin şikayetlerin incelendiği görülmektedir. (114) Yukarıdaki bilgilere ek olarak kararda ayrıca TFF ile futbol kulüpleri arasında akdedilen “Beyan ve Muvafakatname” bakımından tarafların hak ve yükümlülüklerine ve 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun’dan doğan yükümlülüklere ilişkin bilgilere yer verilmiştir. Kararda yer alan bilgilere göre, futbol müsabaka biletlerinin elektronik olarak satışı için kurulan sistem çerçevesinde sözleşme tarafları birbirinden farklı olan dört temel sözleşme metninin bir bütün halinde değerlendirilmesi gerekli görülmüştür. (115) Sonuç olarak Kurulun 12.09.2018 tarihli ve 18-31/532-262 sayılı kararında, - TFF ile AKTİFBANK arasında akdedilen Finansal Kuruluş Sözleşmesi ile futbol kulüpleri ile AKTİFBANK arasında akdedilen Bilet Satışlarına Aracılık Sözleşmelerine 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olmaları sebebiyle menfi tespit belgesi verilemeyeceği, ancak 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan koşulların tamamını karşılamaları sebebiyle 2023-2024 futbol sezonu bitimine kadar bireysel muafiyet tanınmasına, - TFF ile E-KENT/NETAŞ konsorsiyumu arasında akdedilen Sistem Entegratörlüğü Sözleşmesine ise 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi çerçevesinde menfi tespit belgesi verilmesine karar verilmiştir. (116) Kurulun 12.09.2018 tarihli ve 18-31/532-262 sayılı kararında 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi bakımından muafiyet incelemesine alınan sözleşmelerin birbirleriyle doğrudan ilişkili ve bağlantılı olmaları sebebiyle bir bütün olarak değerlendirildiği anlaşılmaktadır. (117) Diğer yandan yukarıda yer verilen Allianz-FİBA kararında görüldüğü üzere, başvuruda ALLIANZ ile FİBA arasında akdedilen sağlık sigortası poliçelerinde FİBA’nın sigortalılarına sunulacak hizmetlerin yönetimine ilişkin operasyonel ve finansal süreçlerin ALLIANZ tarafından yürütülmesini sağlama amacını taşıyan sözleşmeye muafiyet tanınması talep edilmiştir. Başvuru konusu iş birliği kapsamında pazarlanacak ürünlerin sağlık sigortacılığı ürünleri olduğu ifade edilmiştir. (118) Karara konu sözleşmenin konusunu ise FİBA ve ALLIANZ arasında sağlık sigortası poliçelerinde FİBA’nın sigortalılarına sunulacak ürünlerin, operasyonel ve finansal süreçlerinin ALLIANZ tarafından yürütülmesinin sağlanmasına ilişkin gerçekleştirilecek iş birliğine dair tarafların temel hak ve yükümlülüklerinin tespit edilmesi oluşturmaktadır. Buna göre, yapılacak iş birliğinin kapsamının belirlendiği daha çok operasyonel hizmetlere yönelik çerçeve sözleşmenin yanı sıra bunun eki ve ayrılmaz parçası olarak nitelendirilen reasürans anlaşması şeklinde özetlenebilecek bir anlaşma yer almaktadır. Taraflar arasında akdedilen reasürans anlaşması doğrultusunda ALLIANZ’ın riskin tamamını üstleneceği, ayrıca FİBA’nın üreteceği poliçelerde risk primini belirleyeceği düzenlenmiştir. (119) Yapılan başvuruda, bildirim konusu sözleşmelerin çerçeve sözleşme olduğu, ALLIANZ’ın bu iş modelini ayrıca ilgili pazardaki bir diğer muhatap ile uygulama niyetinde olduğu ve bu iş modeline muafiyet verilmesini talep ettiği ifade edilmiştir.
25-23/582-368 40/66 Bununla birlikte, karardan yapılan değerlendirmeler ve ilgili pazarda artan iş birlikleri dikkate alındığında taraflardan veya tarafların pazardaki konumlarından bağımsız olarak başvuru konusu çerçeve sözleşmenin 4054 sayılı Kanun nezdinde değerlendirilmesinin ve muafiyet analizine tabi tutulmasının mümkün olmadığı kanaatine ulaşıldığı görülmektedir. (120) Kurulun 28.11.2017 tarihli ve 17-39/629-275 sayılı kararı ile ALLIANZ’ın çeşitli teşebbüsler ile imzalamak istediği ve çerçeve sözleşme olarak nitelenen iş modelinin toplu bir şekilde değerlendirmeye alınmasının mümkün olmadığına, ALLIANZ ve FİBA arasında imzalanan çerçeve sözleşmenin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında olduğuna, bununla birlikte sözleşmeye 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde sayılan koşulların tamamını sağlaması nedeniyle bireysel muafiyet tanınmasına karar verilmiştir. (121) Yukarıda yer verildiği üzere Kurul kararlarında hakkında menfi tespit/muafiyet incelemesi yapılan sözleşme hükümleri bakımından ilgili sözleşmenin tarafları ve birden fazla sözleşmenin mevcut olması durumunda bu sözleşmeler arasındaki yakın ilişki sebebiyle bütüncül bir değerlendirme yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu bakımdan yukarıda yer verilen Kurul kararlarına benzer şekilde menfi tespit/muafiyet talebine konu sözleşmelerin birbirleriyle doğrudan bağlantılı olduğu değerlendirilmiştir. Bu kapsamda incelenen SÖZLEŞMELER’in birbirleriyle bağlantılı olduğu, bu sebeple menfi tespit/muafiyet talebine konu İş Birliği Modeli taraflarının BAS, ES ve GE olduğu dolayısıyla taraflar arasında ayrı ayrı akdedilmiş sözleşmelerin bir bütün olarak değerlendirilmesinin hukuki belirlilik bakımından daha uygun bir yaklaşım olacağı kanaatine varılmaktadır. (122) Yukarıda bahsedilen iş birliğine ilişkin olarak dokuz adet sözleşme imzalandığı belirtilmiş olup İş Birliği Modelinin kapsamı ve işleyişine ilişkin düzenlemeler, tarafların birbirleri ile akdetmiş olduğu Çerçeve Sözleşmeler (ES-BAS, GE-BAS ve GE-ES) ve Reasürans/Koasürans sözleşmeleri (ES-BAS, GE-BAS ve GE-ES) ile yapılmıştır. Bu bağlamda İş Birliği Modeli çerçevesinde taraflar arasında imzalanan bu sözleşmelerin 4054 sayılı Kanun çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu bakımdan, tarafların birbirleri ile imzalamış olduğu çerçeve sözleşmelere ve yine aynı taraflar arasında imzalanmış olan reasürans ve koasürans sözleşmelerine ilişkin değerlendirmelere aşağıda yer verilecektir. (123) Mevcut ya da potansiyel rakipler arasında yapılan bir anlaşma Yatay İşbirliği Anlaşmaları Hakkında Kılavuz gereğince “yatay iş birliği anlaşması” olarak değerlendirilmektedir. Bu kapsamda, aynı pazarda faaliyet gösteren BAS, ES ve GE arasında ayrı ayrı imzalanan sözleşmelerle kurulan iş birliği, tarafların sağlık sigortacılığı ürünlerinin sunumunda BAS’ın operasyonel ve teknik altyapısını kullanmasını, ortak ürün geliştirme vb. hususlarını konu edinmesi nedeniyle yatay iş birliği anlaşmaları olarak değerlendirilecektir. (124) ES ile BAS arasında gerçekleşecek olan iş birliği kapsamındaki ürünlerin geliştirilmesi ve pazara sunulmasına ilişkin hususlara yönelik olarak, ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin “Sözleşmenin Tarafları” başlığında yer alan hükmü; “(….TİCARİ SIR….).” şeklindedir58. GE-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin ve GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin “Sözleşmenin Tarafları” başlığında yer alan hükümleri “(…) (….TİCARİ SIR….).” şeklindedir. Yine GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 4 (ii) hükmü ile (….TİCARİ SIR….) belirtilmiştir. 58 ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 7.1/3. maddesi (….TİCARİ SIR….).” hükmünü haizdir.
25-23/582-368 41/66 (125) Bu kapsamda, ES, GE ve BAS arasında sağlık sigortası alanında ortaklaşa ürünler geliştirilecek olup ortaklaşa geliştirilen ilgili ürünlerin; içeriğinin taraflar arasında görüşüleceği ve bu hususlara ilişkin taraflarca ortak hareket edileceği anlaşılmaktadır. (126) ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, GE-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ ve GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 9. maddesi uyarınca (….TİCARİ SIR….) belirtilmektedir. Bu durum, bildirime konu iş birliğinin tarafları arasında ortak hedef belirleme sonucunu doğurabilecektir. (127) Taraflar arasındaki iş birliğinin teknik devamlılığının sağlanması amacıyla gerçekleşecek operasyonel işlemler kapsamında BAS, ES’e ve GE’ye; ES ise GE’ye yazılım desteği sağlayacaktır. Bu çerçevede, ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 7.1/1.(a) maddesi ve GE-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 7.1/2.(a) ve 7.1/2.(b) hükümleri uyarınca (….TİCARİ SIR….). ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 7.1.(d) maddesi uyarınca (….TİCARİ SIR….) belirlenmiştir. (128) Yine ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 7.1.(a), ve 7.1.(b) ve 7.1.(c) maddeleri uyarınca (….TİCARİ SIR….). GE-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 7.1.(a) ve 7.1.(b) maddeleri ile GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 7.1.(a) maddesi uyarınca (….TİCARİ SIR….). (129) GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 4 (ii) maddesi uyarınca, (….TİCARİ SIR….). Buna ek olarak aynı sözleşmenin 7.1/2.(b) maddesi uyarınca, (….TİCARİ SIR….) hükme bağlanmıştır. (130) ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 7.2.(c) maddesi, GE-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 7.1.(a) ve GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 7.2.(c) maddeleri uyarınca (….TİCARİ SIR….). (131) Bu kapsamda, ES ve GE tarafından tüketicilere sunulacak ürünlerin operasyonel ve teknik süreçleri BAS tarafından yürütüleceğinden, ES’in ve GE’nin poliçe yaptığı tüketicilere ödenen tazminat, tüketicilerin muayene oldukları kurumlar, bu kurumlara yapılan ödeme ve provizyon işlemleri, limit vb. bilgilere BAS tarafından da erişilebilecek ve dolayısıyla bilgi değişimine dayalı bu iş akışı kapsamında rakiplerin ticari sır teşkil eden ürün içeriği, müşteri bilgisi, fiyatlama gibi hususların büyük ölçüde şeffaf hale geleceği anlaşılmaktadır. (132) Öte yandan, fiyatlama ve uygulama esaslarına ilişkin hak ve yükümlülükleri düzenleyen ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 8.1/1.(e) hükmü, GE-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 8.1/1.(a) hükmü uyarınca, (….TİCARİ SIR….) Ek olarak, ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 8.1/1.(a) ile GE-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 8.1/1.(a) hükmü uyarınca, (….TİCARİ SIR….) (….TİCARİ SIR….). Yine ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 8.1/1.(c) hükmü ile GE-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 8.1/1.(c) hükmü uyarınca, (….TİCARİ SIR….) (133) GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 8.1/1.(a) hükmü ile (….TİCARİ SIR….). Yine GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 8.1/1.(c) hükmü uyarınca, (….TİCARİ SIR….) (134) Yukarıda yer verilen hükümler çerçevesinde, BAS’ın ve ES’in riskini üstlendiği ürünlerin fiyatlama, komisyon tutarı ve prim uygulamaları gibi hususlara ilişkin olarak taraflarca ortak hareket edileceği anlaşılmaktadır. (135) ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 7.1/2(f) maddesinde (…..) bir münhasırlık hükmü bulunmaktadır. Yine GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ ile GE-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 7.1/(e) maddesinde (…..) bir münhasırlık hükmü bulunmaktadır. Bu rekabet kısıtlarının süresi ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ ile GE-ES ÇERÇEVE
25-23/582-368 42/66 SÖZLEŞMESİ’nin süresiyle paralel olup GE-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nde yer alan rekabet kısıtı ise (….TİCARİ SIR….). (136) Tarafların birbirlerinin müşterilerine satış ve pazarlama faaliyetlerinde bulunmayacaklarına yönelik olarak ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 8.2. maddesi hükmü ile getirilen yükümlülük, (….TİCARİ SIR….) yasaklamaktadır. Benzer şekilde olarak GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 8.2. maddesinde sayılan hüküm ile, (…..) yasaklanmaktadır. Son olarak GE-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 8.2. maddesinde sayılan hüküm, (…..) yasaklamaktadır. Niteliği itibariyle rekabet kısıtı içeren bu hükümler, ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ ile GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin geçerli olduğu süre boyunca yürürlükte olacaktır. GE-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nde yer alan rekabet kısıtı ise (….TİCARİ SIR….). (137) Yukarıda değinilmiş olan tarafların birbirleri ile akdettikleri çerçeve sözleşme hükümlerine ilaveten bahse konu sözleşmelerin ekinde bulunan KOASÜRANS SÖZLEŞMESİ ve REASÜRANS SÖZLEŞMESİ kapsamında da ES, BAS ve GE arasında yoğun bilgi değişimi gerçekleşeceği anlaşılmaktadır. Reasürans sözleşmeleri dâhilinde sigorta şirketleri arasında yalnızca iş birliğine konu sigorta poliçelerine özgü olmak üzere; sigortalıya ilişkin temel kimlik ve risk bilgileri (T.C. kimlik numarası, cinsiyet, yaş, sigara ve alkol kullanımı), sigortanın konusu, teminat kapsamı (plan ve limitler), teminat bedeli, muafiyetler, poliçenin başlangıç ve bitiş tarihi, sedanın saklama oranı ve reasürörün payı gibi teknik veriler paylaşılmaktadır. Bu kapsamda; (….TİCARİ SIR….) belirtilmiştir. Söz konusu veri paylaşımı yalnızca ortak poliçelere özgü olup sigorta ettirenin ödeyeceği geleceğe dönük nihai/ticari prim gibi rekabet hukuku açısından oldukça hassas kabul edilen fiyat bilgilerini içermemektedir. Taraflar arasında paylaşılan prim bilgisi yalnızca teknik anlamda taraflara düşen sadece poliçeye ilişkin brüt prim, teminat bedeli, sigorta süresi, risk paylaşım oranları gibi kalemlere dayalı olarak hesaplanan net risk primleri veya reasürans paylarının hesaplanmasına yöneliktir. Özellikle, BAS ile paylaşılan brüt prim verisi, poliçeleşmiş ürünlere ilişkin geçmişe dönük (ex-post) bilgiler kapsamında aktarılmaktadır. Amaç, BAS’ın üstlendiği koasürans/reasürans yükümlülüğünü yerine getirebilmesi ve operasyonel hizmetleri (tazminat ödeme, provizyon onayı, risk raporlama vb.) yürütebilmesidir. Bu veri, yeni poliçe oluşturma ya da fiyat belirleme sürecinde kullanılmamakta, sadece teknik işlem akışı içinde raporlama/hesaplama amacıyla aktarılmaktadır. Bu yönüyle söz konusu paylaşım, rekabet hukuku bağlamında hassas bilgi paylaşımı niteliği taşımamakta, İş Birliği Modeli içinde teknik gerekçelerle sınırlı kapsamda yapılan bir aktarım olarak değerlendirilmektedir. Dolayısıyla bu veri paylaşımı, rekabeti sınırlayıcı nitelikte genel ve geleceğe dönük fiyat bilgisi değişimini içermemekte; tarafların ortaklaşa sundukları sigorta ürünlerine ilişkin teknik yükümlülüklerini yerine getirebilmeleri amacıyla sınırlı ve meşru bir nitelik taşımaktadır. (138) Koasürans anlaşmalarında da sigortalı, sigortanın konusu, verilen rizikolar (poliçe kapsamında öngörülen teminatlar), teminat bedeli, poliçenin başlangıç ve bitiş tarihi, tazminat tutarları, provizyon hizmetleri ve koasürörün iştirak oranı gibi bilgilerin paylaşımı söz konusu olmaktadır. Bu kapsamda;  GE-ES KOASÜRANS SÖZLEŞMESİ uyarınca; (….TİCARİ SIR….),  GE-BAS KOASÜRANS SÖZLEŞMESİ uyarınca; (….TİCARİ SIR….),  ES-BAS KOASÜRANS SÖZLEŞMESİ uyarınca; (….TİCARİ SIR….) anlaşılmaktadır.
25-23/582-368 43/66 G.4.1.1. Bilgi Değişimi ve Koordinasyon Riski Açısından Değerlendirme (139) İş Birliği Modeline taraf olan ES, BAS ve GE arasında imzalanan çerçeve sözleşmeler ve bunların ekleri niteliğindeki koasürans ve reasürans sözleşmeleri uyarınca taraflar arasında yoğun bilgi paylaşımının gerçekleşeceği anlaşılmaktadır. Bilgi değişimi; tarafların teknik, operasyonel ve risk üstlenimine ilişkin rollerini yerine getirmeleri amacıyla yapılmakta olup bu kapsamda paylaşılan bilgiler sınırlı olarak aşağıda özetlenmiştir:  Sigortalıya ait temel kimlik ve risk bilgileri (T.C. kimlik numarası, yaş, cinsiyet, sigara/alkol kullanımı),  Sigortanın konusu ve poliçe bilgileri (teminat kapsamı, plan, limit, muafiyetler, poliçe başlangıç/bitiş tarihi),  Tazminat ve provizyon işlemlerine ilişkin bilgiler, anlaşmalı kurumlar, yapılan ödemeler, zeyilnameler,  Poliçe statüsü ve tahsilat durumu bilgisi (ödendi/ödenmedi),  Tarafların risk paylaşım oranları, sedanın saklama oranı, reasürör/koasürör payı,  Aktüeryal temellere dayalı net risk primi ve tarafların bu prim üzerinden üstleneceği risk seviyeleri. Tablo 14: Taraflar Arasında Paylaşılan Bilgiler Paylaşılan Bilgi Türü Bilginin İçeriği Bilginin Niteliği Bilginin Rekabet Hukuku Açısından Etkisi Sigortalıya ait temel kimlik ve risk bilgileri T.C. kimlik numarası, yaş, cinsiyet, sigara/alkol kullanımı gibi bireysel sağlık ve kimlik verileri Kişisel ve tıbbi risk değerlendirmesi kapsamında teknik sigortacılık bilgisi. Poliçe oluşturulurken risk seviyesini belirlemeye yarar. Düşük Risk Bu tür bilgiler bireysel nitelikte olup, doğrudan rakiplerin stratejilerini şekillendirecek fiyatlama/ürün politikası etkisi taşımaz. Ancak çok sayıda veri birikimi halinde dolaylı olarak ürün yapılarını benzeştirme riski doğurabilir. Sigortanın konusu ve poliçe bilgileri Teminat kapsamı, plan, limit, muafiyetler, poliçe başlangıç/bitiş tarihi gibi poliçe detayları Sigorta ürününün teknik içeriği ve kapsamına dair veriler. Poliçelerin yapılandırılmasında doğrudan kullanılır. Düşük Risk Ürün içeriğinin benzeşmesine ve farklılaştırmanın azalmasına yol açabilir. Özellikle taraflar birbirlerinin ürün limitlerini, istisnalarını ve kapsam detaylarını öğrenmesi, rekabet avantajı ortadan kalkabilir. Tazminat ve provizyon işlemlerine ilişkin bilgiler Gerçekleşen ödemeler, anlaşmalı kurum bilgileri ve tazminat talepleri Hasar yönetimi, sağlık kuruluşlarıyla anlaşmalar ve provizyon sistemlerinin yönetilmesine ilişkin operasyonel veriler. Düşük Risk Tarafların aynı sağlık kuruluşlarıyla yaptığı anlaşmalara ve ödeme kalıplarına erişmesi, maliyet bazında yakınsamaya ve potansiyel dolaylı koordinasyona neden olabilir. Poliçe statüsü ve tahsilat durumu bilgisi Poliçenin aktif/pasif durumu ve primin ödenip ödenmediği bilgisi Poliçelerin yürürlük durumu, iptal/yenileme bilgileri ve ödeme Düşük Risk Genelde operasyonel süreçlere özgü olup, rekabet avantajı sağlamaz. Ancak tahsilat
25-23/582-368 44/66 takibi gibi operasyonel süreçlere dair veriler. başarısı ve yenileme oranları birikimli olarak paylaşılırsa, tarafların pazardaki performanslarını gözlemleme ve buna göre pozisyon alma riski doğabilir. Tarafların risk paylaşım oranları Her tarafın sigorta riskinden ne oranda sorumlu olduğu bilgisi Sigorta riski taraflar arasında nasıl bölüşülüyor, kimin ne kadar yük üstlendiği bilgisi. Teknik fiyatlama ve bilanço yönetimi açısından önemlidir. Düşük Risk Bu bilgiler, tarafların risk üstlenme iştahını ve finansal dayanıklılık stratejisini gösterebilir. Dolaylı olarak benzer risklere benzer tepki verilmesine (örneğin düşük riskten kaçınma) neden olabilir. Net risk primi ve risk seviyesi Her bir poliçeye ait teknik (aktüeryal) esaslara dayanan ve riskle orantılı olarak belirlenen prim tutarı Sigortalının risk profilinden hareketle teknik olarak hesaplanan ve her şirketin kendi risk iştahına göre belirlediği maliyet bazlı prim. Düşük Risk Yüzeyde teknik görünse de, net risk primlerinin karşılıklı paylaşılması, uzun vadede fiyatlama seviyelerinin birbirine yakınsamasına neden olabilir. Özellikle taraflar aktüeryal varsayımlarını benzer biçimde uygularsa, pazarda fiyat çeşitliliği azalabilir. Brüt Prim Sigortalı tarafından ödenen, satış işlemi sonrası paylaşılan prim tutarı. Brüt prim bilgisinin poliçe bazında sistemsel aktarımı Düşük Risk Satış sonrası yani müşteriye ilişkin poliçe oluşturulduktan sonra poliçe bazlı teknik risk paylaşımı kapsamında paylaşılması uzun vadede fiyatlama seviyelerinin birbirine yakınsamasına neden olabilir. Kaynak: Cevabi Yazılar (140) Yukarıda yer alan tabloda özetlendiği üzere, taraflar arasında gerçekleşen veri paylaşımı, yalnızca iş birliği konusu ortak poliçelere özgü teknik nitelikli bilgilerle sınırlı olup tüketiciye sunulacak ticari prim, geleceğe dönük toplam brüt prim, komisyon oranları, kampanya/indirim stratejileri gibi rekabet hukuku açısından hassas nitelikteki fiyatlandırma ve pazarlama bilgilerini kapsamamaktadır. Paylaşılan net risk primi, sigortacılıkta teknik maliyet hesaplamasına esas olup yalnızca teminat düzeyi, sigorta süresi ve tarafların risk paylaşım oranları gibi aktüeryal parametrelere dayalı olarak belirlenen bir iç fiyat niteliğindedir. Ayrıca BAS’ın üstlendiği koasürans/reasürans yükümlülüğünü yerine getirebilmesi ve operasyonel hizmetleri (tazminat ödeme, provizyon onayı, risk raporlama vb.) yürütebilmesi amacıyla paylaşılan brüt prim verisi yeni poliçe oluşturma ya da fiyat belirleme sürecinde kullanılmamakta, sadece teknik işlem akışı içinde raporlama/hesaplama amacıyla aktarılmaktadır. Brüt prim verisi yalnızca satış sonrası ve teknik süreçlerin yürütülebilmesi amacıyla paylaşılmaktadır. Buna göre, BAS’ın üstlendiği koasürans veya reasürans yükümlülükleri kapsamında; provizyon onayı, tazminat kontrolü, raporlama, yedekleme ve performans analizleri gibi operasyonel işlemlerin sağlıklı biçimde yürütülmesini teminen poliçeye ait gerçekleşmiş brüt prim bilgisi paylaşılmaktadır. Bu kapsamda, tüketiciye uygulanacak nihai prim veya ticari fiyat, taraflarca müştereken belirlenmemekte; GE ve ES ilgili ürünleri kendi bağımsız pazarlama ve fiyatlama stratejileri doğrultusunda serbestçe fiyatlandırmaktadır. (141) Bununla birlikte taraflar arasında bu tür detaylı teknik bilgi paylaşımının ve müşterek
25-23/582-368 45/66 ürün geliştirme süreçlerinin, yapısı gereği rekabeti sınırlayıcı koordinasyon riski doğurma potansiyelini de içerdiği dikkate alınmalıdır. Zira iş birliğine taraf teşebbüsler (ES, BAS ve GE), sağlık sigortacılığı pazarında fiilen faaliyet gösteren ya da potansiyel rakip konumunda bulunan teşebbüslerdir. Bu nedenle, her ne kadar paylaşılan bilgiler teknik amaçlı ve ortak ürünle sınırlı olsa da; aktüeryal hesaplamalar yoluyla fiyatlama parametrelerine dair içgörü elde edilmesi, ürün yapılarına, teminat kapsamlarına ve operasyonel süreçlere dair şeffaflığın artması, tarafların ilerleyen dönemlerde pazarda bağımsız ticari stratejiler geliştirme kabiliyetini zayıflatabilecektir ve stratejik davranışların paralelleşmesine yol açabilecektir. (142) Ayrıca, taraflar arasında oluşturulan müşterek yönetim komiteleri, ürün geliştirme ve fiyatlama esaslarında mutabakat gerektiren düzenlemeler, müşteri ilişkilerinin birlikte yürütülmesi ve karşılıklı sistem entegrasyonu gibi yapılar, pazar davranışlarında tarafların bağımsız karar alma yetilerini sınırlandırabilecek niteliktedir. Bu tür düzenlemeler, taraflar arasında bilgi asimetrisini azaltarak stratejik belirsizliği ortadan kaldırabilecektir ve bu durum pazarda rekabetçi davranışların paralel seyretme riskini artırabilecektir. (143) Yukarıda yer verildiği üzere tarafların aralarında yaptıkları Çerçeve Sözleşmeler (ES-BAS, GE-BAS ve GE-ES) ve bu çerçeve sözleşmelerin ekleri niteliğindeki koasürans sözleşmeleri ve reasürans sözleşmeleri ile taraflar arasında yoğun bir iş birliği ve bilgi değişiminin meydana gelecek olması, bu unsurların ürün içeriklerinde, maliyetlerde ve fiyatlamada benzeşmeye yol açmasının mümkün olması ve GE’nin ES ve BAS’ın, ES’in ise BAS’ın altyapısını kullanarak hizmet verecek olması ve tarafların birbirleri ile ortak ürünler gerçekleştirecek olması nedeniyle, tarafların birbirlerinin stratejik bilgilerine sahip olacağı hususlarına ek olarak, taraflar arasında akdedilmiş olan çerçeve sözleşmelerde yer alan münhasırlık ve aktif satış yasağı gibi rekabet sınırlamaları birlikte değerlendirilerek bildirim konusu iş birliğinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca rekabeti sınırlayıcı olduğu ve bu nedenle menfi tespit belgesi verilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla, söz konusu iş birliğinin 2008/3 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyeti koşullarını taşıyıp taşımadığı ve 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyetten yararlanıp yararlanamayacağının ayrıca değerlendirilmesi gerekmektedir. G.4.1.2. 2008/3 sayılı Sigorta Sektörüne İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği Açısından Değerlendirme (144) ES-BAS ve GE arasında akdedilen Çerçeve Sözleşmeler ve bunların eki koasürans ve reasürans sözleşmeleriyle temellendirilerek planlanan iş birliği ile koasürans, reasürans ve operasyonel hizmetlerin verilmesini kapsayan bir model üzerinde taraflar mutabakata varmıştır. 2008/3 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde “a) Sigorta sektöründeki teşebbüsler tarafından müştereken; 1) Belirli bir riskin geçmişte sigorta kapsamına alınmasının ortalama maliyetinin hesaplanması (hesaplamalar), 2) Sigorta işlemleri ile bağlantılı olarak, kapitalizasyon ve ölüm cetvelleri ile hastalık, kaza, sakatlık sıklıklarını gösteren tablolar hazırlanması (tablolar), 3) Bu hesaplama sonuçlarının ve tabloların teşebbüslere dağıtılması, b) Belirli bir risk veya risk kategorisinde, teşebbüslerle bağlantılı olmayan genel dışsal koşulların, gelecekteki tazminat taleplerinin sıklığı ve ölçeği veya farklı tipteki yatırımların kârlılığı üzerindeki muhtemel etkilerinin müştereken araştırılması (araştırmalar) ve bu araştırma sonuçlarının dağıtılması,
25-23/582-368 46/66 c) Belirli risk kategorilerine yönelik olarak, müşterek teminat sağlamak amacıyla koasürans ve koreasürans grupları kurulması ve işletilmesi, ç) Yetkili kamu kurum ve kuruluşları tarafından Türkiye’de geçerli olmak üzere belirlenen standartlara ilişkin düzenlemelerin uygulanabilirliği kısıtlanmamak kaydı ile güvenlik cihazlarına ilişkin olarak sigorta sektöründeki teşebbüsler tarafından müştereken; 1) Teknik şartnameler ve uygulama kurallarının, 2) Cihazların bu kurallara uygunluklarının değerlendirilmesi ve onaylanmasına ilişkin usullerin, 3) Cihazların montaj ve bakımına ilişkin teknik şartname ve uygulama kurallarının, 4) Cihazların montaj ve/veya bakımını yapan teşebbüslerin söz konusu kurallara uygunluklarının değerlendirilmesi ve onaylanmasına ilişkin usullerin belirlenmesi, tanıtımı ve dağıtımı amacıyla, sigorta sektöründe faaliyet gösteren teşebbüsler arasında yapılan rekabeti sınırlayıcı nitelikteki anlaşmalar, bu Tebliğde düzenlenen koşullara uymak kaydıyla, 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesindeki yasaklamadan 4054 sayılı Kanun’un 5 inci maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak grup olarak muaf tutulmuştur.” denilerek Tebliğ’in kapsamı açıklanmıştır. (145) Tebliğ’in gerekçesinde “Reasürans sektörü küresel olarak bütünleşmiş bir görünüm sunsa da, Türk sigorta sektöründe faaliyet gösteren tek bir reasürans teşebbüsü bulunduğu gerçeği de koreasüransa ilişkin değerlendirme yapılırken göz ardı edilmemelidir. Bu nedenle, reasürans teşebbüslerinin de dahil oldukları havuzların bireysel muafiyet hükümlerine tabi olmaya devam etmeleri yerinde olacaktır. Başka bir deyişle bu Tebliğ, sadece sigorta teşebbüslerinin dahil oldukları koasürans ve koreasürans yapılarını kapsamaktadır.” denilerek söz konusu Tebliğ’in kapsamı belirtilmiştir. (146) Tebliğ’in gerekçesinde açıkça belirtildiği üzere, yalnızca “sigorta şirketlerinin dahil olduğu koasürans ve koreasürans yapıları” grup muafiyeti kapsamında değerlendirilebilecektir. Bu çerçevede, bildirime konu İş Birliği Modelinde yer alan reasürans mekanizmaları ve tarafların operasyonel entegrasyon içeren kapsamlı iş birliği ilişkileri, Tebliğ’in amacını ve kapsamını aşmakta olup Tebliğ’de tanımlanan sınırlı içerikteki teknik iş birlikleri kategorisine girmemektedir. (147) Bu açıdan başvuru konusu iş birliğinin 2008/3 sayılı Tebliğ kapsamında bulunmadığı tespit edilmektedir. G.4.2. 4054 Sayılı Kanun’un 5. Maddesi Açısından Değerlendirme (148) Daha önce de ifade edildiği üzere, birbirlerine bağlı iki faz ve bir ara dönemden oluşan bildirime konu İş Birliği Modelinin dayanağını teşkil eden ve tarafların birbirleri ile akdetmiş olduğu çerçeve sözleşmeler ile bunların eki niteliğindeki koasürans sözleşmeleri ve reasürans sözleşmeleri, bu İş Birliği Modelinin kapsamını düzenlemekte olup burada esas incelenmesi gereken hususun, İş Birliği Modelinin doğrudan kendisi olduğu değerlendirilmektedir. Nitekim bu İş Birliği Modeli kapsamındaki sözleşmeler ve süreçler doğrudan birbirleri ile bağlı olup sıralı şekilde gerçekleştirilmesi planlanmaktadır. Bu kapsamda söz konusu İş Birliği Modeline bireysel muafiyet tanınabilmesi için 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde öngörülen iki olumlu iki olumsuz koşulun birlikte sağlanması gerekmektedir. Bahse konu İş Birliği Modeli açısından 5. maddede sayılan tüm şartların gerçekleşip gerçekleşmediği
25-23/582-368 47/66 aşağıda incelenecektir. a) Malların Üretim veya Dağıtımı ile Hizmetlerin Sunulmasında Yeni Gelişme ve İyileşmelerin ya da Ekonomik veya Teknik Gelişmenin Sağlanması (149) Bireysel muafiyet değerlendirmesinde aranan ilk olumlu koşulun sağlanıp sağlanmadığının tespiti ve hangi hallerin ekonomik yarar sağladığı somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmektedir. Genel olarak, üretim ve dağıtım maliyetlerinin düşürülmesi, kalitenin artırılması, malın arzında devamlılığın sağlanması, yeni pazara girişin kolaylaştırılması ve yeni ürünlerin ya da üretim tekniklerinin bulunması hallerinde etkinlik kazanımının ortaya çıkacağı ve bu koşulun sağlanacağı kabul edilmektedir. (150) Bildirim Formu’nda sağlık sigortası branşında faaliyet gösteren bir sigorta şirketinin pazarda rekabetçi olabilmesi için prim ve tazminat dengesinin doğru kurulması, risk kabullerinin doğru yapılması, tahsilat işlemlerinin hızlı bir şekilde sürdürülmesi ve müşteri ve anlaşmalı kurum memnuniyeti için ödemelerin doğru şekilde yapılmasının elzem olduğu, bunun için, hem müşteri ile sigorta şirketi, hem de sigorta şirketi ile anlaşmalı kurum arasındaki bilgi akışının sağlıklı bir şekilde yürütülmesini sağlayacak olan IT sistemlerine ve teknik altyapıya ihtiyaç olduğu, BAS’ın sağlık sigortaları alanında 2021 yılı sonu itibarıyla prim üretimi bakımından yaklaşık %17 pazar payı ile Türkiye’deki en büyük ikinci sigorta şirketi olup bu alanda engin bir bilgi birikimi, deneyim ve teknolojik altyapıya sahip olduğu, bildirim konusu İş Birliği Modelinin diğer bir tarafı olan ES’in sağlık branşında prim üretimi bakımından yaklaşık %1,1 pazar payına sahip olup GE’nin ise bu branş bakımından henüz faaliyet göstermediği, BAS’a kıyasla oldukça düşük pazar payına sahip olan ES ile sağlık branşında hiçbir deneyimi olmayan GE’nin İş Birliği Modeli kapsamında BAS’ın deneyiminden faydalanmaları ve teknik altyapısını kullanmalarının önemli etkinlikler doğuracağı belirtilmiştir. Bu kapsamda BAS tarafından operasyonel süreçlerin yönetimine ilişkin sağlanacak hizmetler sayesinde, ES’in müşterilerine sunduğu hizmet kalitesinin artacağı, işlemlerin daha hızlı ve etkin bir şekilde sürdürülmesinin sağlanabileceği ifade edilmiştir. (151) Taraflar, aralarındaki iş birliği sayesinde ES’in, BAS’ın desteği ile yeni sağlık sigortası ürünleri geliştireceğini, diğer taraftan, bu iş birliği sayesinde GE’nin yeni bir oyuncu olarak hızlı bir şekilde piyasaya girebileceğini, nitekim GE’nin de BAS’ın ve ES’in pazarda aktif olarak sunmakta olduğu sağlık sigortası ürünlerini kendisinin belirleyeceği farklı bir isim ve marka altında satışa sunabileceğini59, böylelikle ES’in ve GE’nin pazara sunacağı yeni ürünler sayesinde tüketici ihtiyaçlarının daha doğru ve etkin şekilde karşılanacağını belirtmişlerdir. (152) Bu kapsamda, BAS tarafından sağlanacak operasyonel hizmetler ve teknik destek şu unsurları içermektedir:  Poliçe yönetimi (tanzim, zeyil, iptal işlemleri)  Tahsilat yönetimi (prim takibi, ödeme kanalları entegrasyonu) 59 GE İş Birliği Modelinin ilk etabında (Faz I), halihazırda BAS tarafından pazarda aktif olarak satışı yapılmakta olan bireysel sağlık sigortası ürünü baz alınarak oluşturulan sağlık sigortası ürünlerinin satış ve pazarlamasını yapacak olup Faz II kapsamında ise ES Yeni Bireysel Ürünleri piyasaya çıktığında ES ile GE arasında bir entegrasyon çalışması yapılacak ve söz konusu çalışmanın tamamlanmasını takiben GE, bu defa söz konusu ES Yeni Bireysel Ürünlerinin satış ve pazarlamasını yapacaktır.
25-23/582-368 48/66  Tazminat yönetimi (başvuru kabulü, provizyon, ödemeye ilişkin onay ve kontrol süreçleri)  Anlaşmalı kurum yönetimi (sözleşme yönetimi, fatura kabul, sağlık kuruluşu veri akışı)  IT altyapı desteği (çevrim içi provizyon ve tazminat sistemleri, web servis entegrasyonu, kullanıcı arayüz desteği)  Raporlama ve veri analitiği (performans göstergeleri, hasar/prim oranı, kullanım trendleri) (153) İş Birliği Modeli kapsamında, ES ve GE’nin mevcut poliçe ve müşteri bilgilerinin yalnızca provizyon, tazminat ve anlaşmalı kurum yönetimi süreçlerinin yürütülmesine yönelik olarak BAS’ın çevrim içi yazılım altyapısına entegre edilmesi öngörülmektedir. Bu çerçevede BAS’ın altyapısı, poliçeye ait sigortalı bilgileri, teminat limitleri, geçerli anlaşmalı kurumlar listesi gibi yalnızca operasyonel süreçlerin yürütülmesi için zorunlu teknik verilere erişim sağlayacak şekilde açılacaktır. Taraflar, bu veri akışının veri minimizasyonu ilkesine uygun olarak yalnızca işlevsel süreçlerle sınırlı kalmasını teminen, teknik servislerin (API) belirli modüllerle kısıtlanması, veri şifrelemesi, erişim yetkilerinin rol bazlı sınırlandırılması ve log kayıtlarının tutulması gibi teknik ve idari önlemler alındığını beyan etmişlerdir. Bununla birlikte, geleceğe yönelik brüt prim, komisyon oranı, kampanya stratejisi gibi ticari olarak hassas verilerin sistemsel olarak paylaşılması söz konusu olmayacak; ES ve GE, kendi fiyatlama stratejilerini BAS’tan bağımsız olarak oluşturacaktır. (154) Bu doğrultuda, poliçe yönetimi (tanzim, zeyil, iptal işlemleri), tahsilat yönetimi (prim takibi, ödeme kanalları entegrasyonu), tazminat yönetimi (başvuru kabulü, provizyon, ödemeye ilişkin onay ve kontrol süreçleri), anlaşmalı kurum yönetimi (sözleşme yönetimi, fatura kabul, sağlık kuruluşu veri akışı), IT altyapı desteği (çevrim içi provizyon ve tazminat sistemleri, web servis entegrasyonu, kullanıcı arayüz desteği) ve raporlama ve veri analitiği (performans göstergeleri, hasar/prim oranı, kullanım trendleri) gibi operasyonel süreçlerin yönetimine ilişkin sağlanacak hizmetler ve BAS’ın sağlık sigortacılığı alanındaki deneyimi ile pazarda düşük hacme sahip ES ve GE’nin sağlık sigortası alanındaki ticari faaliyetleri artacak ve bu pazarda daha fazla ürün sunabilecektir. Dolayısıyla pazara sunulacak yeni ürünlerin, tüketicilerin fiyat ve kalite açısından daha geniş seçeneklerden faydalanmasını sağlayacağı değerlendirilmektedir. (155) İş Birliği Modeli çerçevesinde BAS’ın çevrim içi altyapısının ES ve GE ile paylaşımı, yalnızca sağlık sigortası süreçlerinin yürütülmesine yönelik olup satış sonrası hizmetlere yöneliktir. Aşağıda satış sonrası BAS tarafından sağlanan operasyon ve altyapı desteği ile taraflar arasında ne tür bilgilerin hangi amaçla paylaşıldığına yer verilmektedir:  Provizyon Süreci: Bir ES veya GE sigortalısının anlaşmalı sağlık kurumunda hizmet almak istemesi hâlinde, sağlık kuruluşu tarafından yapılan provizyon talebi BAS altyapısı üzerinden iletilir. Bu süreçte sadece poliçe numarası, teminat kapsamı (örneğin “ayakta tedavi limiti 5.000 TL”), kullanılabilir bakiye ve anlaşmalı kurum bilgisi gibi sınırlı teknik veriler paylaşılmaktadır. Ticari/Nihai prim, kampanya stratejileri ya da ürün karlılığına ilişkin herhangi bir veri bu işlemde yer almamaktadır.
25-23/582-368 49/66  Tazminat Süreci: Sigortalının ödediği sağlık giderine ilişkin geri ödeme talebinde, banka hesap numarası, tedaviye ilişkin işlem kodları ve tazminat tutarı bilgileri, yalnızca ödeme işleminin yürütülebilmesi amacıyla paylaşılmaktadır. Bu bilgi, sistemde işlem geçmişi ve hak edişin teknik doğruluğunu test etmek için tutulur; herhangi bir ticari pazarlama ya da çapraz analiz amacıyla kullanılmamaktadır.  Zeyilname Bildirimi: Poliçede yapılacak kapsam değişiklikleri (örneğin: doğum teminatının sonradan eklenmesi), ilgili değişikliğin teknik olarak işlenebilmesi için BAS altyapısına iletilir. Bu kapsamda yalnızca değişiklik yapılan teminatın tipi, yeni limit bilgisi ve yürürlük tarihi paylaşılır.  Anlaşmalı Kurum Yönetimi: GE veya ES müşterisinin hizmet alacağı yeni bir hastanenin BAS altyapısına tanımlanması gerekiyorsa, yalnızca kurumun adı, adresi, branşları ve sistemsel işlem kodları BAS’a iletilmektedir. Söz konusu işlem herhangi bir fiyata ya da sigorta ürününe ilişkin ticari bilgi içermemektedir. (156) Tüm bu süreçlerde veriler, yalnızca belirlenen işlem modülünde kullanılmak üzere şifrelenmiş biçimde aktarılmakta; kullanıcı yetkileri yalnızca ilgili işlem grubuyla sınırlı kişilerle tanımlanmakta ve erişimlerin detaylı log kayıtları tutulmaktadır. Ayrıca taraflar arasında imzalanan sözleşmeler çerçevesinde ticari sırlara ve rekabete hassas verilere ilişkin açık sınırlar çizilmiş ve tarafların bu sınırlar dışında veri işlemesi yasaklanmıştır. (157) Taraflar, bu iş birliği sayesinde, hâlihazırda yaygınlaşmış ve düzgün şekilde işleyen bir teknik/operasyonel yapının (BAS altyapısı) kolay ve maliyet etkin şekilde başka sigorta şirketlerine (ES ve GE) de kullandırılabilmesinin mümkün olduğunu belirtmiştir. Bu kapsamda BAS, sağlık sigortası alanında yoğunlaşmış bilgi birikimini ve teknolojik altyapısını ES’in ve GE’nin kullanımına sunacaktır. Bu sayede ES, BAS’ın desteği ile beraber geliştireceği ürünlerin işleyişinde bu altyapıyı kullanacak ve yeni bir altyapı kurma maliyetinden kurtulacaktır. (158) Diğer taraftan, sağlık sigortası alanında ilk kez faaliyet gösterecek olan GE’nin, İş Birliği Modeli kapsamında BAS’ın deneyiminden faydalanması ve teknik altyapısını kullanması hususunun da etkinlik kazanımı sağlayacağı değerlendirilmektedir. Şöyle ki GE, BAS’ın sisteminden ve operasyonel hizmetlerinden faydalanmak suretiyle oldukça yüksek bir maliyet kalemi oluşturan yazılım geliştirme ve yeni bir altyapı kurma maliyetine katlanmamış olacaktır. Böylece, GE ciddi bir yatırım maliyeti olmadan sağlık sigortası ürünlerinin satış sürecini hızlı bir şekilde başlatabilecektir. Diğer bir ifadeyle, BAS’ın sisteminden faydalanmak suretiyle GE’nin pazara girişi hızlanacak ve kolaylaşacaktır. Buna paralel olarak pazardaki rekabetin de artabileceği değerlendirilmektedir. Dolayısıyla sigortacı ve sigortalı haricinde, özellikle sahada yer alan birden çok aktörün rolünün bulunduğu sigorta ürünlerinin işleyişinde bu aktörler arasındaki iletişimin sağlıklı, kesintisiz ve hızlı işleyişinin sağlanması bakımından teknik altyapıyı sağlayan yazılımlar önem arz etmektedir. (159) Sağlık sigortalarında da, sigortalı, acente, anlaşmalı sağlık kurumları ile sigortacı arasındaki iletişimin sağlanması söz konusu sigorta ürünün pazarlanması ve işleyişi açısından vazgeçilmez hususlar arasında sayılabilecektir. Örneğin, muayene sonrası sigortalıya ait bilgilerin sisteme girilmesini müteakip beklenecek provizyon onayının süresi, sigorta ürününün etkinliğine ve tercih sebebi olmasına etki eden unsurlardandır. Diğer yandan, yazılımın geliştirilmesi haricinde ilgili yazılımın, acentelere ve anlaşmalı sağlık kurumlarına entegre edilmesi de sigorta ürününün başarısında rol
25-23/582-368 50/66 üstlenmektedir. Buna göre, altyapıyı sağlayan yazılım ne kadar fazla acentede ve anlaşmalı kurumda mevcut ise yazılım üzerinden işleyen ürünün dağıtım ağı da o kadar geniş olacaktır. Bu doğrultuda İş Birliği Modeli ile birlikte gerçekleştirilecek olan entegrasyon ile ES ve GE’nin portföyünde bulunan aktörler, BAS’ın yaygınlaşmış çevrim içi altyapısını kullanabilecek ve gerekli işlemleri hızlı ve sağlıklı şekilde yapabileceklerdir. Bu hususun hizmetlerin sunulmasında iyileşme sağlayacağı görülmektedir. (160) Bu kapsamda taraflarca sağlanan ek bilgilerde, BAS’a ait yazılım sisteminin maliyetinin (benzer bir yazılımın geliştirilebilmesi için harcanması muhtemel adam/gün sayısı ve bunun geliştirilmesi için kullanılacak bilgi teknolojileri ve ilgili fonksiyonlarda çalışan kişilerin ortalama maliyetleri dikkate alınarak yapılan tahmini hesaplamalara göre) yaklaşık olarak (….) olduğu, ES hâlihazırda sağlık sigortası alanında faaliyet gösterdiği için; ürün yönetimi, satış ekranları, üretim, risk değerlendirme, tahsilat, basım, mobil uygulamalar ve müşteri gönderilerine yönelik süreçlerin zaten ES’in bünyesinde mevcut olduğu, dolayısıyla İş Birliği Modeli çerçevesinde söz konusu mevcut yazılımlara ilişkin sadece provizyon, tazminat ve anlaşmalı kurum yönetimi süreçlerinde sistemsel değişikliği yapılmasının gerekeceği, öte yandan, GE’nin ise İş Birliği Modeli ile birlikte sağlık sigortası pazarına ilk kez giriş yapacağı için herhangi bir yazılım altyapısının bulunmadığı, bundan hareketle GE’nin, BAS’a ait yazılım sistemine benzer bir sistemin kendisi tarafından kurulmasının maliyetinin de, BAS ile benzer şekilde, yaklaşık (…..) civarlarında olabileceğinin tahmin edildiği bununla birlikte, ES ile BAS arasındaki entegrasyonun sağlanabilmesi için gerekli olan sistem altyapısının hazırlanması ile ilgili olarak tarafların toplamda sadece (…..)’lik bir yatırım yaptıkları belirtilmiştir. Bu çerçevede, ES ve GE’nin, BAS’ın teknik altyapısını ve sistemlerini kullanması hususunun, sıfırdan BAS’ın sistemine eş değer bir sistem kurmasından çok daha maliyet etkin olduğu görülmektedir. (161) Diğer taraftan, söz konusu dağıtım ağının genişletilmesi, anlaşma yapılan sağlık kurumu sayısına paralel olarak entegrasyon maliyetlerinin de artmasına neden olabilecektir. Bu çerçevede, sağlık sigortacılığı alanında toplam yazılan prim üretimi bazında ES ve GE’den yaklaşık 18 kat büyüklüğe sahip olması nedeniyle BAS’ın, hem birim IT maliyetleri hem de diğer birim operasyonel maliyetler bakımından bir avantaja sahip olduğu, bu doğrultuda, yıllık prim üretimi ve pazardaki konumu göz önüne alındığında, ES ve GE’nin BAS’a benzer kapsamda bir anlaşmalı sağlık kurumu ağına ulaşmak için gereken operasyonel maliyetler ile BAS’a benzer ölçekte bir sağlık kurumu ağına yönelik IT sistemi altyapısı kurulmasının gerektireceği maliyetlere katlanmasının, ticari açıdan makul olmayacağı değerlendirilmektedir. Ayrıca, BAS’ın oluşturduğu “senCard” anlaşmalı kurum ağından ES ve GE müşterilerinin de yararlanabilecek olması bağlamında benzer bir anlaşmalı sağlık kurumu ağının ES ve GE tarafından oluşturulmasının, en az bahsi geçen IT maliyetleri kadar yüksek başkaca operasyonel maliyetler gerektirebileceği ve bunun ES ve GE’nin mevcut portföy büyüklüğü göz önüne alındığında orta vadede ulaşılması mümkün bir hedef olmadığı ifade edilmektedir. (162) Bu çerçevede, ES ve GE’nin yeni bir yazılım kurmak ya da satın almak yerine BAS’ın sağlayacağı yazılım desteğinden faydalanabilmesi ve böylelikle ilgili iş birliğinin bilişim ayağının hayata geçirilebilmesi için ES ve GE portföyünde yer alan müşteri poliçelerine ait bilgilerin BAS’ın sistemlerine aktarılması gerekmektedir. Bu çerçevede, ES’in ve GE’nin mevcut sağlık sigortası portföyüne ilişkin olarak; sigorta ettiren/sigortalılara ait ad-soyad, kimlik numarası bilgileri, doğum tarihi, poliçe başlangıç/bitiş tarihi, ürün-plan, iletişim bilgileri (adres telefon ve mail vb.), tazminat geri ödeme süreci için banka hesap
25-23/582-368 51/66 bilgileri, medikal risk kabul sonuçları (hastalığa dair muafiyet, sürprim bilgileri) gibi provizyon ve tazminat süreçlerinin eksiksiz işleyebilmesi için gerekli bilgiler, ES ve GE tarafından BAS’a ağ servis ile aktarılacaktır. ES'in ve GE’nin müşterilerine sunduğu ürünler için teminat kapsamı (limit ve katılım payları), ürün özel şartları ve kuralları da provizyon ve tazminat süreçlerine ilişkin bilgiler bu kurallar doğrultusunda, işlenebilmesi için BAS’a iletilmektedir. BAS tarafından ES ve GE’ye iletilecek bilgiler kapsamında ise ES ve GE’nin iş birliğine konu sağlık sigortası müşterilerinin belirli bir poliçe numarası ile hangi anlaşmalı kuruma başvurduğu, başvuru tarihi, provizyon talep edilen sağlık kuruluşu, teşhisi, provizyonun kabul veya reddi ve ödenen tazminat tutarı yer almaktadır. (163) Bahse konu entegrasyonun ardından ES, GE ve aracıları sağlanan yazılımları kullanacak ve BAS’ın veri tabanı ile ES ve GE bakımından, her ikisi için ayrı ayrı olacak şekilde veri tabanı arasında kurgulanan web (ağ) servisler (API) aracılığı ile gerçek zamanlı ve çevrim içi veri akışı sağlanacaktır. Bu sayede, ES ve GE müşterilerinin poliçe bilgileri herhangi bir bulut sistemi olmaksızın eş zamanlı olarak bu sistemlere yansıtılacak ve tarafların operasyonel süreçleri yöneten birimlerinin söz konusu verilere anlık olarak ulaşmaları mümkün olacaktır. Bahse konu yazılım desteğinin ES ve GE tarafından kullanılmaya başlamasıyla sağlık poliçesinin yazımı aşamasından tazminatın ödenmesi aşamasına kadar olan bütün süreç taraflar arasında entegre olmuş sistemler üzerinden yürütülecektir. (164) ES ve GE sistemlerinin BAS’ın sistemlerine entegre olması ile ortaya çıkacak iş birliği sayesinde ES ve GE müşterileri de BAS’ın münhasıran sahip olduğu bilgi birikimini ve teknolojik altyapısını kullanma ve bu hizmetlerden hızlı ve kolay bir şekilde yararlanma imkânına sahip olacaktır. Bu kapsamda ES ve GE müşterileri, kendi poliçelerine ilişkin tahsilat bilgileri, teminat limitleri, kullanılabilir açık limitler, geçerli anlaşmalı kurumlar listesi ve diğer tüm bilgileri görebilecek, anlaşmalı kurumlarda hızlı ve otomatize edilmiş çevrimiçi bir sistem aracılığıyla provizyon alabileceklerdir. (165) Ek olarak, sağlık sigortacılığı alanında gerekli olan teknolojik altyapının etkin ve sağlıklı işleyebilmesi için buna ilişkin bilişim sistemlerinin kurulumu, işletimi ve bakımına yönelik olarak, bunların yüksek yatırım ve işletim maliyetinin yanı sıra sektöre özgü güçlü bir know-how desteği ihtiyacını da beraberinde getirmesi ve ES ile GE’nin mevcut durumda söz konusu imkanlarının sınırlı olması hususları dikkate alındığında; ES ve GE, ciddi bir yatırım maliyeti olmaksızın sağlık sigortası ürünlerine yönelik olarak sistem altyapısı, provizyon yönetimi ve diğer operasyonel süreçlerin yürütülmesini sağlamış olacaktır. (166) Yukarıda detaylı olarak açıklandığı üzere İş Birliği Modeli ile ayrıca ES ile BAS arasında bir reasürans ve koasürans ilişkisi de kurulmaktadır. Benzer şekilde, İş Birliği Modeli kapsamında GE tarafından satışa sunulacak sağlık sigortalarına ilişkin risk de ES ve BAS arasında paylaşılacaktır. Taraflarca, İş Birliği Modeli ile kurulacak reasürans ve koasürans ilişkisi ile ES ve GE’nin ortalama maliyetlerinin azalacağı, böylece ES ve GE ürünlerinin daha uygun fiyatlandırılmasına, ES ve GE’nin reasürans ve koasürans ilişkisinin kurulduğu durumda, bu ilişkinin kurulmadığı duruma göre daha fazla riske katlanabileceği ve dolayısıyla tüketicilere daha uygun fiyatlı ve daha çok çeşitli sigorta ürünleri sunulmasına imkan sağlanacağı belirtilmiştir. Reasürans ve koasürans anlaşmaları, sigortalanacak risklerin teknik özelliklerinden sigortacının tam bilgi sahibi olmasını gerektirebilecek ve yapılan iş birliği ile vazgeçilmez kabul edilen bilgilerin elde edilmesini kolaylaştıran anlaşmalardır. Bundan başka uygun bir reasürans desteği sağlanmasının; sigortacılık hizmetlerinin iyileştirilmesinin, teknik ve ekonomik gelişmeye katkı sağlanmasının bir yolu olduğu tespit edilmektedir.
25-23/582-368 52/66 (167) Bu sonuçları itibarıyla değerlendirildiğinde taraflar arasında uygulanacak iş birliğinin, sunulan hizmetlerdeki etkinliği arttıracağı ve bu yönüyle söz konusu uygulamanın muafiyet koşullarından ilki olan ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması şartını karşıladığı sonucuna ulaşılmaktadır. b) Tüketicinin Bundan Yarar Sağlaması (168) Muafiyetin ikinci şartı; malların dağıtımı veya hizmetlerin sunulmasından elde edilen iyileşmelerin tüketicilere yansıtılmasıdır. Nitekim Muafiyetin Genel Esaslarına İlişkin Kılavuz (Muafiyet Kılavuzu) ikinci şart yönünden ekonomik yararların sadece anlaşma tarafları lehine değil aynı zamanda tüketici lehine olmasını aramaktadır. 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin gerekçesinde bu husus “Bu yararlı etkilerin tüketiciye yansımayarak sadece firma karları olarak kalması halinde muafiyet uygulanmayacaktır. Ortaya çıkan yarardan tüketicinin adil bir pay alması suretiyle rekabet hukukunun sosyal yönü de ortaya çıkmaktadır.” şeklinde açıklanmaktadır. Tüketici kavramı ise anlaşmadan etkilenen ilgili pazardaki ürünlerin ya da hizmetlerin doğrudan ya da dolaylı tüm kullanıcılarını içermektedir. (169) Fiyat seviyesindeki düşüş, satış sonrası etkin hizmetler, kalitenin ve ürün çeşitliliğinin artması, tüketicinin ürüne daha kolay ulaşabilmesi, yeni mal veya hizmetlerin sunulması ve mal ya da hizmet arzında devamlılığın sağlanması gibi koşullar tüketicinin elde edeceği yarar kapsamında değerlendirilebilmektedir. (170) Taraflar arasında akdedilen sözleşmelerle kurgulanan İş Birliği Modeli nezdinde, sağlık sigortacılığı kapsamında tüketicilerin bireysel sigortalılar olduğu söylenebilecektir. Öngörülen model ile bireysel sigortalılar olarak nitelendirilebilecek ES ve GE sigortalıları BAS’ın sağlık sigortacılığı alanında sahip olduğu bilgi birikimini ve teknolojik altyapısını kullanabilme ve bu hizmetlerden faydalanabilme imkanına sahip olabileceklerdir. Bu çerçevede ES ve GE sigortalıları kendi poliçelerine ilişkin tahsilat bilgileri, teminat limitleri, kullanılabilir açık limitler, geçerli anlaşmalı kurumlar listesi ve ilgili diğer bilgileri BAS’ın sistemi üzerinden görüntüleyebilecek ve anlaşmalı kurumlarda otomatize edilmiş çevrim içi sistemler aracılığıyla provizyon alabilecekledir. Dolayısıyla ölçek ekonomisinin etkisiyle maliyetlerin düşmesi ve bunun da tüketiciye yansıtılarak daha uygun fiyatlı hizmet sunulması beklenmektedir. (171) İş Birliği Modeli kapsamında GE’nin pazara giriş maliyetlerinin düşmesi ile pazara girişinin kolaylaşması ve pazardaki oyuncu sayısının artmasının rekabeti artırmasının nihayetinde tüketiciler nezdinde fayda sağlayacağı değerlendirilmektedir. Yine BAS’ın sağlık sigortacılığı alanında faaliyetleri kapsamında yıllar içinde elde ettiği tecrübesi ve akdedilen sözleşmeler tahtında reasürör ve koasürör nitelikleri sayesinde doğru risk değerlendirmeleri yapabilmesi sonucu iş birliğine konu ürünlerde daha rekabetçi fiyatlamayı sağlayabilecek oluşu da nihai tüketicilere sağlanan bir diğer fayda olarak ifade edilebilecektir. Daha rekabetçi koşullar ve fiyatlamaların Türkiye genelinde sağlık sigortalı sayısını artırarak pazarın genişlemesini sağlayacağı da beklenmektedir. Ek olarak taraflar, BAS’ın sağlık sigortacılığı pazarındaki bilgi birikimi, altyapı desteği, deneyimi ile risk ve hasar gerçekleşme dengesini daha etkin bir şekilde planlayabilecek ve bu sayede GE ve ES sağlık sigortası ürünlerini tüketicilere daha uygun fiyatla sunabilecektir. Özel sağlık sigortası olan tüketici sayısının artması ve tüketicilere daha uygun fiyatlar sunulması, devlet üzerindeki sağlık harcamalarına ilişkin yükün azalmasını da sağlayacaktır. (172) Bildirim Formu’nda, iş birliği ile ES ve GE müşterilerinin BAS’ın gelişmiş teknolojik altyapısı sayesinde daha hızlı, kaliteli ve etkin bir hizmetten yararlanacağı belirtilmiştir. Ayrıca BAS’ın sağlık sigortacılığı alanındaki deneyimi ile tüketiciye yeni çözüm ve
25-23/582-368 53/66 ürünler sağlanacak olup poliçe üretimi, zeyilname düzenleme, ürün geliştirme, provizyon ve tahsilat operasyonları, tazminat ve anlaşmalı kurum yönetimleri, müşteri ilişkileri gibi hizmetlerin tüketicilere daha etkin bir şekilde sunulacağı ifade edilmektedir. (173) İş Birliği Modelinin ortaya çıkaracağı en önemli tüketici faylarından birinin de anlaşmalı kurum ağına ilişkin olduğu belirtilmiştir. BAS, sağlık sigortası pazarındaki en büyük oyunculardan biri olarak oldukça geniş bir anlaşmalı kurum ağına sahip olup -BAS’ın sigortalı sayısının görece yüksek olması nedeniyle- anlaşmalı kurumlardan pazardaki küçük oyunculara nazaran çok daha avantajlı koşullarda hizmet alabilmektedir. İş Birliği Modeli ile BAS’ın söz konusu geniş anlaşmalı kurum ağından ve bunun tüm avantajlarından ES ve GE müşterileri de faydalanabilecek; müşteriler aynı zamanda BAS’ın “senCard” programına da dâhil edilerek “senCard” üyelik programının sağladığı avantajlardan yararlanabileceklerdir. “senCard” programı ile müşterilerin geniş anlaşmalı kurum ağında daha uygun koşullarda ve daha uygun fiyata hizmet alması planlanmaktadır. Böylece, bu üyelik programının sağladığı avantajlardan GE ve ES müşterilerinin faydalanabilecek olmasının tüketicilere fayda sağlayacağı değerlendirilmektedir. Öte yandan, GE ve ES’nin “senCard” programını kullanmak yerine benzer içerikte bir üyelik programı oluşturması hem maliyetli olacak, hem de bu firmaların portföyünün toplam pazar içindeki boyutu nedeniyle elverişli olmayacaktır. (174) Yukarıdaki açıklamalar ışığında, değerlendirme konusu iş birliğinin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ifade edilen ikinci koşulu da karşılandığı kanaatine varılmıştır. c) Piyasanın Önemli Bir Bölümünde Rekabetin Ortadan Kalkmaması Şartı (175) Muafiyet için aranan bir diğer şart, bildirime konu işlemin ilgili olduğu piyasanın önemli bir bölümünde rekabeti ortadan kaldırmamasıdır. Pazardaki rekabetin tamamen ortadan kalkması halinde kısa vadeli etkinlik kazanımları gerçekleşse dahi bu etkinlik kazanımları, inovasyonun azalması, fiyatların artması ve kaynakların etkin kullanılmaması gibi uzun vadeli negatif etkileri telafi edemeyecektir. Bu şartın karşılanıp karşılanmadığının analizi; anlaşmanın niteliği ve kapsamı, tarafların ve rakiplerin pazardaki konumları, pazarın ve iş birliğine konu ürünün özellikleri, giriş engelleri, pazarın doygunluk seviyesi, tüketici tercihlerinin ne ölçüde kısıtlandığı gibi unsurların değerlendirilmesini gerektirmektedir. (176) Bu koşulun değerlendirilmesinde ilk olarak iş birliğinin niteliğine ve kapsamına değinmek uygun olacaktır. Ayrıntıları önceki bölümlerde açıklandığı üzere bildirime konu iş birliği, aynı pazarlarda faaliyet gösteren üç sigorta şirketi arasında yapılmış olan bir yatay iş birliği anlaşmasıdır. Bu anlaşmanın kapsamı ise sağlık sigortası ürünleri ile sınırlıdır. Bildirime konu anlaşmanın pazardaki rekabet üzerindeki etkilerinin değerlendirilebilmesi için sağlık sigortalarının toplam sigortacılık alanındaki oranının ve bu alanda faaliyet gösteren rakiplerin durumunun ortaya konulması gerekmektedir.
25-23/582-368 54/66 Şekil 2: Branş Bazında Pazar Payı ve Toplam Prim Değişimleri Kaynak: https://www.tsb.org.tr/tr/istatistik/genel-sigorta-verileri/prim-adet (Erişim Tarihi: 21.04.2025) (177) Şekil 2’de yer verilen bilgiler ışığında, 2024 yılı itibarıyla, sigorta branşları içindeki en büyük paya %29,69’luk oranla kara araçları sorumluluk sigortaları kapsamında yazılan primler sahiptir. Bunu %18,49’luk oranla hastalık-sağlık sigortaları takip etmekte, sonrasında yangın ve doğal afetler (%16,55) ile kasko/kara araçlarına (%15,24) ilişkin sigortalar gelmektedir. Tüm branşlar bakımından tarafların son üç yılda sahip olduğu pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmiştir: Tablo 15: Tarafların Son 3 Yıla (2022-2024) Ait Genel, Hayat, Hayat Dışı ve Sağlık Sigortası Alanındaki Pazar Payları (Toplam Prim Üretimi Değer Bazında) Ünvan Branş 2024 2023 2022 ES Genel Toplam (Hayat-Hayat dışı) %2,30 %2,34 %2,06 Hayat sigortası toplam - - - Hayat dışı toplam %2,61 %2,65 %2,37 Sağlık sigortası %0,37 %0,83 %0,83 GE Genel Toplam (Hayat-Hayat dışı) %1,15 %1,07 %1,10 Hayat sigortası toplam %9,61 %9,09 %8,36 Hayat dışı toplam %0,01 %0,01 %0,00 Sağlık sigortası %0,05 %0,04 %0,03 BAS Genel Toplam (Hayat-Hayat dışı) %2,5 %2,59 %2,27 Hayat sigortası toplam - - - Hayat dışı toplam %2,87 %2,94 %2,61 Sağlık sigortası %15,49 %17,81 %17,72 Kaynak: TSB’nin İlgili Yıllara Ait Prim Üretimleri Sıralama İstatistikleri (https://www.tsb.org.tr/tr/istatistik/genel-sigorta-verileri/prim-adet) (Erişim Tarihi: 21.04.2025) (178) Tablo 15’teki veriler çerçevesinde sigortacılık pazarının bütününe bakıldığında, üretilen prim değeri bazında son üç yılda BAS’ın hayat ve hayat dışı branşlardaki toplam pazar payının %2 ile %3 seviyesi arasında seyrettiği; ES’in genel toplam içindeki pazar payının %2 seviyelerine yakın olduğu, GE’nin ise genel toplam içindeki pazar payının %1 civarlarında olduğu anlaşılmaktadır. Bahse konu pazar payları dikkate alındığında bildirime konu iş birliği nedeniyle rekabetin önemli ölçüde sınırlanması riskinin bulunmadığı değerlendirilmektedir. Öte yandan sağlık sigortaları özelinde tarafların ve rakiplerin son üç yılda sahip oldukları pazar paylarına yer verilmesi uygun olacaktır.
25-23/582-368 55/66 Tablo 16: Sağlık Sigortası Pazarında Faaliyet Gösteren Sigorta Şirketlerinin Toplam Prim Üretimi Bazındaki Pazar Payları Sigorta Şirketi Hastalık/Sağlık Branşında Toplam Prim Üretimi Değer Bazında Pazar Payı (%) 2024 2023 2022 2021 1 ALLIANZ 36,34 37,46 36,48 35,20 2 BAS 15,49 17,81 17,72 17,06 3 Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi 9,29 8,26 7,83 9,30 4 Axa Sigorta AŞ 7,98 7,69 7,62 5,87 5 Türkiye Sigorta AŞ60 6,90 6,00 4,41 4,72 6 Mapfre Sigorta AŞ 4,71 5,27 5,94 6,96 7 AKSİGORTA 3,18 3,62 3,68 4,07 8 Ankara Anonim Türk Sigorta Şirketi 2,14 1,09 0,98 1,12 9 Medisa Sigorta AŞ 1,90 - - - 10 Katılım Emeklilik ve Hayat AŞ 1,31 1,34 0,64 0,51 11 Emaa Sigorta AŞ 1,30 1,98 1,49 -61 12 HDI 1,13 0,99 1,15 1,01 13 Demir Sağlık ve Hayat Sigorta AŞ 1,03 0,99 1,60 1,21 14 Doğa Sigorta AŞ 0,82 0,67 0,79 0,76 15 Sompo Sigorta AŞ 0,77 0,95 1,63 0,98 16 Türk Nippon Sigorta AŞ 0,71 0,89 2,02 1,89 17 QNB Sağlık Hayat Sigorta ve Emeklilik AŞ 0,60 0,53 0,33 0,11 18 AcnTurk Sigorta AŞ 0,48 0,14 - - 19 Hepiyi Sigorta AŞ 0,41 0,22 0,09 - 20 Ray Sigorta AŞ 0,39 0,51 0,49 0,50 21 ES 0,37 0,83 0,83 1,12 … … … … … … 34 GE 0,05 0,04 0,03 0,00 TOPLAM62 96,89 97,65 96,55 98,45 Kaynak: TSB’nin İlgili Yıllara Ait Prim Üretimleri Sıralama İstatistikleri (https://www.tsb.org.tr/tr/istatistik/genel-sigorta-verileri/prim-adet) (Erişim Tarihi: 21.04.2025) (179) Tablo 16’daki bilgilere bakıldığında ES’in sağlık sigortası pazarındaki payının oldukça düşük olduğu ve düşme/sabit kalma eğilimi gösterdiği, GE’nin ise hâlihazırda %0,05 gibi çok düşük ve göz ardı edilebilir bir pazar payına sahip olduğu görülmektedir. Bununla birlikte, BAS’ın sağlık sigortası alanında %16’ya yakın olan görece yüksek bir pazar payı bulunsa da bu pazarda daha yüksek, diğer bir deyişle, BAS’ın sahip olduğu pazar payının iki katından daha fazla pazar payına sahip ALLIANZ ile Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi, Axa Sigorta AŞ ve Türkiye Sigorta AŞ gibi bilinirliğe sahip ve rekabetçi baskı uygulayabilecek oyuncuların faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır. Diğer yandan ALLIANZ’ın bu denli güçlü bir rakip olması, ES gibi sağlık sigortası pazarında küçük çapta faaliyet gösteren ya da GE gibi pazara yeni girecek olan şirketlerin tek başlarına etkin bir şekilde rekabet etmelerini oldukça güçleştirmektedir. Yukarıda da açıklandığı üzere sağlık sigortası pazarı bakımından sigortalı sayısının fazla olması, anlaşmalı kurum ağının geniş olması ve sigortalılara satış sonrası verilecek operasyonel hizmetlere ilişkin gerekli teknik altyapının güçlü olması, sigorta şirketinin rekabetçilik düzeyini etkileyen en önemli faktörlerdendir. Bu nedenle sağlık sigortası 60 Güneş Sigorta AŞ, Halk Sigorta AŞ ve Ziraat Sigorta AŞ; Türkiye Sigorta AŞ adı altında birleştirilmiştir. 61 Emaa Sigorta AŞ, 25.10.2021 tarihinde kurulduğundan bu yıla ait pazar payı verisi bulunmamaktadır. 62 “Toplam” olarak ifade edilen değer 2024 yılı bakımından ilk 20 sigorta şirketinin pazar paylarını içermekte olup ES ve GE’nin pazar payı “Toplam” olarak ifade edilen değer içerisinde yer almamaktadır.
25-23/582-368 56/66 alanında küçük çaplı şirketlerin başvuru konusu İş Birliği Modeli benzeri yapılanmalar içerisine girmeleri kaçınılmaz olmaktadır. Nitekim 2015 yılında BAS ile AKSİGORTA; 2017 yılında ALLIANZ ile FİBA; 2019 yılında ALLIANZ ile BEREKET ve son olarak 2021 yılında BAS ile HDI tarafından, Bildirim konusu İş Birliği Modeline çok benzer gerçekleştirilen iş birliği modellerine Kurul tarafından bireysel muafiyet tanınmıştır. Ek olarak, 2024 yılı itibarıyla sektördeki en yüksek pazar payına sahip ilk 10 teşebbüsün pazar payı toplamda %89,25, ilk 20 teşebbüsün pazar payı ise toplamda %96,89 olarak gerçekleşmiştir. Bu bakımdan bildirime konu iş birliği nedeniyle pazardaki rekabetin önemli ölçüde kısıtlanmayacağı değerlendirilmektedir. Ayrıca taraflar arasındaki iş birliği sonrasında ES ve GE’nin sağlık sigortaları alanındaki düşük pazar payını artırarak rekabet edebilir bir düzeye ulaşacağı ve etkin bir rakip konumuna gelebileceği söylenebilecektir. Diğer yandan yer verilen pazar payları çerçevesinde, iş birliği kapsamında ES ve GE’nin ilgili başvuruya konu benzer iş birlikleri kurma amacıyla başka teşebbüslerle anlaşma yapamayacağına ilişkin bir münhasırlık şartı bulunmasına rağmen BAS’a getirilen benzeri bir münhasırlığın bulunmayışı pazarın kapanma riskini azaltmaktadır. (180) Kurulun Acıbadem/Aksigorta ve Acıbadem/HDI kararında sağlık sigortası pazarında hastanelerin sigorta şirketlerinin güçlerini kısıtlayıcı bir güce sahip olduğuna, sigorta şirketlerinin hastaneler ile yaptıkları anlaşmalarda sağlanan indirimlerin pazar payından ziyade ciro (prim üretimi) ile ilişkili olduğuna, hayat dışı sigorta alanında yabancı sermayenin önemli yatırımlarının bulunması, sağlık branşında kamunun halen önemli bir ağırlığının olduğuna, hâlihazırda özel sağlık sigortalarının nüfusun düşük bir oranına karşılık geldiğine, hayat dışı sigorta alanında çok sayıda firmanın faaliyet gösterdiğine, sağlık branşı için dağıtım kanalları olarak genellikle bağımsız acentelerin kullanıldığına değinilmiş olup tüm bu hususların sağlık sigortacılığı pazarı bakımından hâlihazırda güncel ve geçerli olan unsurlar olduğu söylenebilecektir. (181) Nitekim sağlık sigortalarının son üç yılda sergilediği prim üretim adedi bazında büyümeye bakıldığında karşımıza aşağıdaki tablo çıkmaktadır: Tablo 17: Sağlık Sigortası Alanında Üretilen Prim Tutarı Bazındaki Payları 2022 2023 2024 Toplam üretim (TL) Pazar payı (%) Toplam üretim (TL) Pazar payı (%) Toplam Üretim ( TL) Pazar payı (%) Hastalık-Sağlık 30.058.996.315 14,72 70.762.053.849 16,49 136.585.458.191 18,49 Diğer Branşlar 204.939.630.999 85,28 415.158.402.623 83,51 701.910.662.769 81,51 Kaynakhttps://www.tsb.org.tr/tr/istatistik/genel-sigorta-verileri/prim-adet (Erişim Tarihi: 21.04.2025) (182) Tablo 17’de yer aldığı üzere 2022-2024 yılları arasında sağlık sigortalarında üretilen prim tutarı artmış ve buna paralel olarak da sağlık sigortalarının diğer sigorta branşları içindeki payı da son yıl itibarıyla yükselmiştir. Ayrıca yukarıda yer verilen Kurul kararlarına konu iş birlikleri sayesinde sigorta şirketlerinin sağlık sigortası alanında da varlıklarını güçlendirmek istedikleri, bu kapsamda müşterilerine muhtelif içerik ve fiyatta ürünler sunarak bu alandaki rekabetin artmasına katkıda bulundukları değerlendirilmektedir. Nitekim BAS’ın altyapısından faydalanan ES ve GE’nin müşterilerine sağlık sigortası satabilmek amacıyla yeni ve farklı ürünler geliştirmesi ve bunları rekabetçi bir fiyattan sunabilmesi gerekmektedir. Bu da pazardaki ürün çeşitliliğini artırmanın yanı sıra ES ve GE’nin inovasyona yönelik adımlar atması ihtiyacını ortaya çıkarmaktadır. Açıklamalar doğrultusunda sağlık sigortacılığı pazarının mevcut durumda doygunluğa ulaşmamış bir pazar yapısına sahip olduğu ve büyüme potansiyeline sahip dinamik bir pazar görünümü sergilediği görülmektedir.
25-23/582-368 57/66 (183) Sağlık sigortacılığı alanında faaliyet göstermek isteyen teşebbüslerin 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ile bu Kanunun 11, 12, 31/B ve 32. maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 98. maddesine dayanarak çıkarılan Özel Sağlık Sigortaları Yönetmeliği’ndeki usul ve esaslara uymaları gerekmektedir. Buna göre mevzuatta aranan usul ve esaslara uygun olarak kurulan sigorta şirketleri anılan düzenlemelerde yer alan yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle sağlık sigortacılığı alanında da faaliyet gösterebilecektir. Pazarda faaliyet göstermek isteyen teşebbüsler belirli kriterleri karşılayabilmek adına tarifelerine, iş planlarına, işletme yapılarına, dağıtım kanallarına, reasürans ve finansal bilgilerine ilişkin çeşitli düzenleyici mercilere ayrıntılı bilgi sağlamak zorunda olsa da bu yükümlülüklerin uygulanmasının yüksek pazara giriş engeli teşkil etmediği değerlendirilmektedir. Ayrıca pazara yeni giriş yapan sigorta şirketleri birden fazla sağlayıcı ile çalışan acenteler ve brokerler vasıtasıyla görece daha kolay bir şekilde dağıtım olanaklarına erişebilmektedir. İlaveten ilgili pazarlardaki dağıtım kanalları ürün tedarik edilecek sigorta şirketlerinin seçilmesi konusunda geniş fırsatlar sunmaktadır. Bununla birlikte ölçek ekonomisinin sigorta sektörü açısından önemli bir giriş engeli olarak nitelendirilebileceği düşünülse de bildirime konu türdeki iş birliklerinin pazardaki yeni oyuncuların veya küçük oyuncuların minimum etkin ölçeğe ulaşabilmelerine katkı sunacağı ve dağıtım kanallarının yaygın ve çeşitli olması sayesinde potansiyel rekabetin bildirime konu iş birliği nedeniyle önemli ölçüde sınırlanmayacağı sonucuna ulaşılmaktadır. (184) Son olarak Bildirim Formu’nda belirtildiği üzere, ES ve GE sağlık sigortası ürünlerini kendi hedef kitlesine kendi belirlediği içerik ve fiyatlardan satacaktır. Dolayısıyla ES ile BAS arasındaki rekabet, İş Birliği Modeli süresince devam edecektir. GE ise pazara yeni giriş yapacağından pazardaki oyuncu sayısı ve dolayısıyla rekabeti artıracaktır. Bu noktada, ES ve BAS arasındaki rekabetin devam edeceği, ek olarak GE’nin de pazara girmesiyle ES ve BAS ile rakiplik ilişkisi kuracakları ve bu sayede tüketici tercihlerinde herhangi bir azalma olmayacağı gibi GE’nin yeni bir alternatif olarak tüketici tercihlerine sunulacağı öngörülmektedir. (185) Sonuç olarak, ES ve GE’nin düşük pazar payı, pazarda güçlü rakiplerin varlığı, pazarın gelişmekte olan dinamik pazar yapısı, dağıtım olanaklarının kolay olması ve tarafların söz konusu iş birliği sonrasında da rekabet etmeye devam edeceği göz önüne alındığında, bildirime konu anlaşma sonucunda ilgili pazarın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmayacağı ve muafiyetin bu koşulunun da sağlandığı sonucuna ulaşılmaktadır. d) Rekabetin, (a) ve (b) Bentlerindeki Amaçların Elde Edilmesi İçin Zorunlu Olandan Fazla Sınırlanmaması Şartı (186) Bir anlaşmanın bireysel muafiyet alabilmesi için gerekli olan son koşul, anlaşmanın ilk iki olumlu koşula ilişkin faydaların elde edilmesi için olması gerekenden fazla rekabeti sınırlayıcı nitelikte olmamasıdır. Bu koşul altındaki değerlendirmelerde genel olarak sözleşmenin rekabeti kısıtlayıcı hükümlerinin, sözleşmeden elde edilecek faydaların sağlanması için zorunlu olup olmadığı dikkate alınmaktadır. (187) Taraflar arasında akdedilen çerçeve sözleşmeler ile reasürans ve koasürans sözleşmeleri ile kurulacak iş birliğinin sınırları belirlenmiş olup tarafların hak ve yükümlülüklerini düzenlemiştir. İlgili metinlerin incelenmesinden de anlaşılacağı gibi iş birliği taraflarından her biri kendi faaliyetlerine, dolayısıyla pazarda yer almaya devam edecek, GE sağlık sigortacılığı pazarına girecek, ES ise bu iş birliği sonucunda yeni sağlık sigortası ürünlerini piyasaya sürecek olup BAS’ın destek vereceği bu
25-23/582-368 58/66 sözleşmelerin her biri BAS’ın aynı zamanda riskini de üstlendiği poliçeler ve sözleşmeler olduğundan bu sözleşmelerin tamamı bir bütün olarak değerlendirilecektir. (188) Bu kapsamda öncelikle İş Birliği Modeli kapsamındaki ürünlerin geliştirilmesi, fiyatlanması ve pazara sunulmasına ilişkin hususlardan bahsedilecektir. ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 6.1.(a), 6.1.(b) ve 6.1.(c) maddesinde, (….TİCARİ SIR….) düzenlenmiştir. (189) ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ 8.1.(a) kapsamında, (….TİCARİ SIR….) düzenlenmiştir. (190) GE-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 8.1.(a) maddesi ile ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’ne benzer şekilde (….TİCARİ SIR….) ve (….TİCARİ SIR….) düzenlenmiştir. (191) GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 8.1.(a) maddesi de (….TİCARİ SIR….) belirtmektedir. (192) Yukarıda yer verilen bu hükümler bakımından ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 8.1.(c) maddesiyle ana risk taşıyıcı BAS, minimum %(…..) net kar marjı elde edebilecek ve söz konusu ürünlere ilişkin tarifeler, diğer tüm idari ve ES’in belirleyeceği istihsal giderleri dikkate alınarak aktüeryal esaslar çerçevesinde sürdürülebilir net risk primi oluşturulması ES ile BAS’ın ortak sorumluluğunda olacaktır. Benzer şekilde GE-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 8.1.(c) maddesi uyarınca yine BAS minimum %(…..) net kar marjı elde edebilecek ve söz konusu ürünlere ilişkin tarifeler, diğer tüm idari ve GE’nin belirleyeceği istihsal giderleri dikkate alınarak aktüeryal esaslar çerçevesinde sürdürülebilir net risk primi oluşturulması, sözleşme tarafları GE ile BAS’ın ortak sorumluluğunda olacaktır. GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin benzer hükmü ihtiva eden 8.1.(c) maddesi kapsamında ES minimum %(…..) net kar marjı elde edebilecek diğer tüm idari ve GE’nin belirleyeceği istihsal giderleri dikkate alınarak aktüeryal esaslar çerçevesinde sürdürülebilir net risk primi oluşturulması ise sözleşme tarafları GE ile ES’in ortak sorumluluğunda olacaktır. (193) Özetle, ana risk taşıyıcı olduğu sağlık sigortası ürünleri ile ilgili olarak ES-BAS ve GE-BAS sözleşmeleri kapsamında BAS; GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ kapsamında ise ES, kendi payını belirleyecek olan Koasürans ve Reasürans anlaşmaları kapsamında riskini üstlenebileceği fiyat seviyesi ile fiyatı belirleyen diğer uygulamaların kapsamını ve içeriğini, ilgili idari ve istihsal giderler ile kendi uygulamalarını esas alarak aktüeryal esaslar ve piyasada geçerli olan uygulamalar çerçevesinde belirleyecektir. ES-BAS ve GE-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMELERİ ve ekleri kapsamında BAS’ın bu çerçevede belirleyeceği ve ES’e ve GE’ye vereceği fiyatın BAS’ın öngördüğü risk için riski taşımayı kabul ettiği fiyat seviyesini, benzer şekilde GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ ve ekleri kapsamında ES’in bu çerçevede belirleyeceği ve GE’ye vereceği fiyatın ES’in öngördüğü risk için riski taşımayı kabul ettiği fiyat seviyesini, diğer bir ifade ile net risk primini temsil edecek olup ilgili sağlık sigortası ürünlerinin hangi fiyat üzerinden tüketiciye sunulacağı, diğer bir ifade ile ticari prim ile ilgili mutlak ve nihai belirleyici ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ uyarınca ES; GE-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ uyarınca GE ve son olarak GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ uyarınca GE olacaktır. (194) Bu noktada net risk primi ile ticari prim ifadelerinin açıklanmasında fayda görülmektedir. Net risk primi, sigorta şirketleri tarafından geçmişteki istatistiki verilere (hasarların sıklığı ve miktarı) dayanılarak hesaplanmış muhtemel hasar miktarı ile bu
25-23/582-368 59/66 hasar masraflarını karşılamak üzere hesaplanmış risk tutarıdır. Bir bakıma, üretim, pazarlama, sigorta vergileri, kâr payı ve yönetim giderleri gibi ikincil giderler hariç, çıplak prim tutarıdır. Ticari prim ise net risk primi ve diğer maliyet kalemlerine ek olarak, sigorta şirketlerinin risk iştahı, büyüme hedefleri ve stratejik konumlanmalarına göre şirketten şirkete değişecek şekilde belirlenen faaliyet kar ve zararını içerecek şekilde belirlenen primi, diğer bir ifadeyle sigortalıya yansıtılacak primi ifade etmektedir. (195) Bu hususta taraflar, bu maddelerde belirtilen fiyatlamanın, ana risk taşıyıcılar olan ES ile BAS’ın üstlendiği riske ilişkin fiyatlama olduğunu, ES ile GE’nin, tüketiciye sunulacak primin belirlenmesinde kendi yönetim anlayışları, satış ve pazarlama politikaları, sağlık sigortacılığındaki büyüme iştahları ve rekabet anlayışları çerçevesinde tüm riski ve faydası kendi uhdelerinde olmak suretiyle GE’nin BAS ile ES’in; ES’in ise BAS’ın riskini üstelenebileceği fiyatın altında ve üstünde bir fiyat, kapsam, içerik veya kampanya ile ilgili ürünleri piyasada sunmak konusunda serbest olacağını ifade etmiştir. Dolayısıyla satış sonrası brüt prim bilgisi paylaşımı; ticari fiyat belirleme sürecinden bağımsız olup yalnızca yürürlükteki poliçelere ilişkin operasyonel bir gereklilik olarak değerlendirilmektedir. GE ve ES, ilgili ürünleri kendi pazarlama stratejileri, risk iştahları ve ticari hedefleri doğrultusunda serbestçe fiyatlandırmakta olup tüketiciye uygulanacak nihai primler taraflarca birbirinden bağımsız şekilde belirlenmektedir. (196) Bu noktada düzenlemelere konu fiyatlamanın ayrıntıları hakkında taraflardan ek bilgi talep edilmiş; gelen cevapta sağlık sigortası ürünleri bakımından fiyatın/ticari primin belirlenmesinde dikkate alınan maliyet kalemlerinin temel olarak, (i) sigorta sözleşmeleri yoluyla teminat altına alınan riskler için sigortalılara sağlanan haklar karşılığı beklenen hasar veya tazminat ödemelerine denk gelen net risk primi, (ii) sigorta aracılarına ödenen komisyonlar ve (iii) operasyonel giderlerden oluştuğu belirtilmiştir. (197) Buna göre net risk priminin, sigorta şirketleri tarafından ellerindeki istatistiklere dayanılarak hesaplanmış muhtemel hasar miktarı ile bu hasar masraflarını karşılamak üzere hesaplanmış net prim miktarı olduğu ve toplam maliyet içerisinde en yüksek payı oluşturduğu, 2021 yılı 4. çeyrek sonu itibarıyla tüm sektör ortalamalarına göre sigortalılardan toplanan toplam primin %(…..)’ünün sağlık harcaması olarak tazminat maliyetini oluşturduğu, bu oranın faaliyet gösterilen sağlık sigortası türüne (acil sağlık, tehlikeli hastalık, seyahat sağlık, yabancı sağlık, özel sağlık ve tamamlayıcı sağlık vs) ve poliçelerin bireysel ve kurumsal olmasına göre önemli farklılık göstermekle birlikte maliyet yönetiminde önemli bir diğer faktörün ise ilgili sigorta şirketinin toplam sağlık sigortası havuzunun büyüklüğü olduğu ifade edilmiştir. Komisyon maliyetinin, sağlık sigortası poliçelerinin üretimine aracılık yapan acente, broker, banka gibi dağıtım kanallarına ödenen komisyonlardan oluştuğu, yine aynı dönem sektör ortalamalarına göre komisyon maliyetinin toplam primlerin %(…..)’ünü oluşturduğu, söz konusu maliyetin sağlık sigortası türüne göre önemli oranda farklılık gösterdiği belirtilmiştir. Operasyonel giderlerin ise poliçe üretim, risk kabul, fiyatlama ve aktüeryal giderler, provizyon hizmetleri, tazminat kontrol ve yönetimi, anlaşmalı kurumlar yönetimi, müşteri iletişim, tıbbi danışmanlık, tahsilat ve satış pazarlama giderleri ile diğer yönetsel giderleri içeren genel giderlerden oluştuğu, 2021 yılı 4. çeyrek sonu itibarıyla sektör ortalamalarına göre toplam primlerin %(…..)’sini oluşturduğu, sigorta şirketinin
25-23/582-368 60/66 etkinliği ve ölçek ekonomisi ile sağlık sigortası türü ve poliçenin bireysel veya kurumsal oluşunun toplam maliyeti belirleyen unsurlar olduğu ifade edilmiştir. (198) Yukarıda görüldüğü üzere sağlık sigortası ürünleri bakımından teşebbüslerin sunduğu ürünlerin fiyatlamasında risk primlerinin en yüksek orana sahip olduğu belirtilmiştir. İş birliği tarafları ES, BAS ve GE arasında akdedilen ve işbu muafiyet başvurusunda incelenen çerçeve sözleşmeler uyarınca risk değerlendirme, risk kabul ve Kapalı Koasürans ve Kotpar Reasürans Sözleşmeleri kapsamında fiyatlama esaslarının, diğer bir ifade ile net risk priminin, tarafların ortak mutabakatı ile belirleneceğini kararlaştırmıştır. Her ne kadar, ES ve GE açısından risk maliyetlerinin, iş birliğine konu ürünlerin fiyatlanması bakımından önemli bir paya sahip olması nedeniyle, BAS’a verilen yetki ve sorumluluk çerçevesinde belirleyeceği hususların ES ve GE’nin yapacağı nihai fiyatlamaya önemli ölçüde etki edeceği düşünülse de söz konusu iş birliği çerçevesinde GE ve ES ticari primlerini BAS’tan bağımsız olarak kendisi belirleyecektir. Bu çerçevede ES, kendi yönetim anlayışı, satış ve pazarlama politikaları, sağlık sigortacılığındaki büyüme iştahı ve rekabet anlayışı çerçevesinde tüm riski ve faydası kendi uhdesinde olmak suretiyle BAS’ın reasürör veya koasürör sıfatıyla riskini üstlenebileceği fiyatın altında veya üstünde bir fiyat, kapsam ve içerikle veya kampanya ile ilgili ürünü piyasada sunmak konusunda serbest olacaktır. Benzer şekilde GE de kendi yönetim anlayışı, satış ve pazarlama politikaları, sağlık sigortacılığındaki büyüme iştahı ve rekabet anlayışı çerçevesinde tüm riski ve faydası kendi uhdesinde olmak suretiyle BAS’ın ve ES’in reasürör veya koasürör sıfatıyla riskini üstlenebileceği fiyatın altında veya üstünde bir fiyat, kapsam ve içerikle veya kampanya ile ilgili ürünü piyasada sunmak konusunda serbest olacaktır. Diğer bir deyişle, GE; ES ve BAS tarafından geliştirilen veya yeni geliştirilecek ürünlerin fiyatlaması konusunda; ES ise BAS tarafından geliştirilen veya yeni geliştirilecek ürünlerin fiyatlaması konusunda mutlak belirleyici olacak ve bu ürünleri, rekabetçi esaslar çerçevesinde, müşterilere dilediği fiyattan satabilecektir. Bu bilgiler çerçevesinde sözleşmeler ile tarafların kendi marka ve ünvanlarını her halükarda kullanmaya devam edeceği, tarafların yeni ürün oluşturmasına ve geliştirmesine herhangi bir kısıtlama getirilmediği, bu bağlamda ES ve GE’nin pazarlama ve satış konusunda ticari kararlarının bağımsızlığına ilişkin herhangi bir risk bulunmadığı anlaşılmaktadır. İlaveten, BAS ve ES’e fiyatlama konusunda verilen yetki ve sorumlulukların taşımayı üstlendikleri riskler çerçevesinde gerekli olduğu ve rekabetin zorunlu olandan fazla kısıtlanmasına yol açmayacağı anlaşılmaktadır. (199) Muafiyetin son şartına ilişkin bir diğer önemli husus ise İş Birliği Modeli kapsamında gerçekleştirilecek reasürans ve koasürans ilişkileri ve verilecek operasyonel hizmetler çerçevesinde taraflar arasında gerçekleşecek bilgi paylaşımının niteliği ve kapsamıdır. İş Birliği Modeli kapsamında ES ile BAS arasındaki ilişki bakımından; poliçe üretimi, risk kabul ve tahsilat ES tarafından gerçekleştirilmektedir. Anlaşmalı özel sağlık kuruluşlarındaki provizyon hizmeti, tazminat işlemleri ve anlaşmalı kurumlar yönetimi süreçleri ise BAS tarafından gerçekleştirilmektedir. (200) ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’ndeki madde 7.1(d)’ye göre BAS, ES’in mevcut portföyüne ilişkin poliçe ve sigorta bazlı olarak plan, limit, muafiyet, tazminat geçmişi gibi verileri ile ES’in mevcut bireysel ve kurumsal ürünlerinin plan, içerik yapısı, özel şart gereklilikleri gibi özellikleri kendi sisteminde tanımlayacak ve kopyalayacaktır. Bu kapsamda ES'te tanzim edilen poliçelerdeki sigorta ettiren/sigortalılara ait ad, soyad, kimlik bilgileri, doğum tarihi, poliçe başlangıç/bitiş tarihi, ürün-plan, iletişim bilgileri (adres telefon ve mail vb), tazminat geri ödeme süreci için banka hesap bilgileri, medikal risk kabul sonuçları (hastalığa dair muafiyet, sürprim bilgileri) gibi provizyon
25-23/582-368 61/66 ve tazminat süreçlerinin eksiksiz işleyebilmesi için gerekli bilgiler ES tarafından BAS’a ağ servisleri ile aktarılmaktadır. ES’in müşterilerine sunduğu ürünler için teminat kapsamı (limit ve katılım payları), ürün özel şartları ve kuralları da provizyon ve tazminat süreçlerinin bu kurallar doğrultusunda işleyebilmesi için BAS’a iletilmektedir. Ayrıca sigortalıların poliçe prim borcu var/yok bilgisi de ağ servisleri aracılığı ile BAS’a iletilerek borçlu sigortalıların anlaşmalı kurumlarda doğrudan ödeme işlemi gereğince provizyon sürecinin durdurulması sağlanmaktadır. ES-BAS arasındaki reasürans sözleşmelerinin “Veri Transferi ve Gerekli IT Altyapısının Kurulması” başlıklı 1.11. maddesi doğrultusunda, (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir. (201) BAS tarafından ES’e iletilecek bilgiler kapsamında ise ES müşterisinin belirli bir poliçe numarası ile hangi anlaşmalı kuruma başvurduğu, başvuru tarihi, provizyon talep edilen sağlık kuruluşu, teşhisi, provizyonun kabul veya reddi ve ödenen tazminat tutarı yer almaktadır. Böylece ES’in çerçeve sözleşme kapsamındaki mevcut ürünleri için kendilerine ilgili mevzuat ve/veya çerçeve sözleşme ile reasürans ve koasürans sözleşmeleriyle yüklenmiş olan sigortacılık hizmetlerinin eksiksiz olarak yerine getirilebilmesi için BAS tarafından gerekli tüm çalışmaların yapılabilmesi ve aksiyonların alınabilmesi sağlanacaktır. (202) Yine İş Birliği Modeli kapsamında GE-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 7.1.(a) ve 7.1.(b) maddeleri kapsamında (….TİCARİ SIR….) düzenlenmektedir. Yukarıda ES-BAS ilişkisi kapsamında aktarılan bilgilerin paylaşımı GE ile BAS arasındaki ilişki bakımından da geçerli olacaktır. (203) BAS’ın ES ve GE’ye vereceği operasyonel hizmetleri ifa edebilmesi için sigortalılara ve sahip oldukları sigorta poliçelerine ilişkin yukarıda aktarılan bilgilerin paylaşılması zaruridir. Nitekim BAS söz konusu hizmetleri verebilmek için bu bilgileri kendi yazılımına aktarmak ve sisteminde tanımlamak durumundadır. Aynı zamanda söz konusu veri paylaşımı ile hizmet sağlanacak tüketicilere ilişkin bilgilerin aynı sistemde toplanması operasyonel maliyetleri azaltacak ve tüketiciye de dolaylı fayda sağlayacaktır. Ayrıca taraflardan gelen cevabi yazıda, BAS tarafından ES ve GE’ye sunulacak yazılım hizmetinin üç tarafın kullanımına açık bir sistem olmadığı, söz konusu sistemde ES ve GE’nin ayrı ayrı sadece kendi müşterilerine yönelik operasyonel işlemlerle ilgili raporlama ve görüntüleme yetkisi mevcut olup; bu kapsamda ES ve GE’nin birbirine ait herhangi bir bilgiyi görebilmesi mümkün değildir. Diğer bir ifadeyle ES ve GE, kendilerinin yetkilendirildiği raporlama ekranlarından yalnızca ilgili müşterileri bazında erişim yetkisi ile verilere ulaşabilecektir. Platform yalnızca görüntülemeye ilişkin olup, platformda ES veya GE tarafından herhangi bir işlem veya değişiklik yapılması mümkün değildir. Satış sonrası operasyonları yürütmek için kullanılan yazılım sistemine, operasyonu yürüten BAS, koasürör sıfatı ile erişim sağlayacaktır. Bununla birlikte sözleşmeler ile BAS’a İş Birliği Modeli çerçevesinde elde ettiği bilgileri Sözleşme kapsamında verilen hizmetler haricinde kullanmama yükümlülüğü getirilmiştir. Bu kapsamda taraflar arasında bir de gizlilik sözleşmesi akdedilmiştir. (204) GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 6.1 maddesi kapsamında ise GE tarafından satışa sunulacak sağlık sigortası ürünlerinin poliçe/teklif operasyonu süreçlerinin tamamlanabilmesi için ES tarafından GE’ye sunulacak altyapı hizmetinin63 konusu ve entegrasyonun kapsamına ilişkin olarak; GE’nin, ES’in sağlayacağı ağ servis 63 GE tarafından ES'e herhangi bir altyapı hizmeti sunulmayacaktır.
25-23/582-368 62/66 üzerinden poliçe üretimlerini ve tahsilatı yapabilmesi için teknolojik altyapı kullanılarak bir sistem kurulacağı64, anılan sistem çerçevesinde ES ve GE arasında paylaşılacak bilgilerin yalnızca işbu muafiyete konu iş birliği süreçlerinin yürütülmesi için zorunlu olanlarla sınırlı olacağı, hiçbir tarafın birbirinin sistemine doğrudan erişiminin olmayacağı, zorunlu olan bilgilerin ağ servis üzerinden paylaşılacağı bildirilmiştir. (205) Bu kapsamda, ES, reasürör sıfatıyla, reasürans payına ilişkin muhasebe işlemlerini yapabilmek adına, GE tarafından tanzim edilen poliçelere ilişkin poliçe numarası, ödeme planı, poliçe başlangıç tarih, poliçe bitiş tarihi, tanzim tarihi, ürün adı, poliçe tipi (ferdi/grup), acente bilgisi, bölge bilgisi, teminat ve kapsam bilgileri (teminat kapsamı-ayakta tedavi, yatarak tedavi, doğum teminatı vb.), poliçe statüsü (iptal/yürürlükte), yeni iş/yenileme bilgisi, poliçe prim ve komisyon bilgisi ile tazminat numarası, tazminat ödeme tarihi, poliçe numarası, poliçe başlangıç tarihi, poliçe bitiş tarihi, müşteri numarası, ürün adı, poliçe tipi (ferdi/grup), acente bilgisi, tazminat tarihleri, tazminat statüsü, kurum bilgileri, tazminat ödenen taraf (sigortalı/anlaşmalı kurum), tazminat teminat tipi ve adı (ayakta, yatarak, doğum, doktor muayene, fizik tedavi vb.) ve tazminat tutarı bilgilerine erişecektir. (206) Diğer yandan, ES’in reasürörün kararı ile ilerlenmesi gereken bir durum olduğunda (örneğin ex gratia talebi65), konunun değerlendirilmesi için poliçe ve sigortalı üzerinde risk değerlendirme bilgileri (katılım payı ve muafiyetler, özel hastane, doktor veya tedavi kısıtlamaları sigortalının sağlık beyanı ve mevcut hastalıkları, poliçe öncesi ve süresince oluşan hastalık geçmişi, geçmiş ve mevcut tedaviler, ameliyatlar, genetik ve kronik hastalık bilgileri, sigara, alkol kullanımı, meslek vb.) sigortalının yaşam tarzına ilişkin bilgiler ve sigortalının önceki poliçelerinde hasar frekansı vb. bilgilere erişimi olacaktır. (207) Bu türden bilgiler sigortacılık sektörünün standart işleyişi çerçevesinde her reasürans işleminde reasürör tarafından erişilmesi zorunlu bilgiler olup ES ile GE arasındaki ilişki bakımından ayrıca paylaşılacak özel bir bilgi bulunmamaktadır. (208) Bildirim Formu’nda ve cevabi yazılarda işbu muafiyet incelemesine konu çerçeve sözleşmeler ile koasürans ve reasürans sözleşmeleri kapsamında taraflar arasındaki bilgi/veri paylaşımının yalnızca operasyonların yürütülmesi amacıyla yapılacağı ve paylaşılacak bilgilerin söz konusu iş birliğinin yürütülmesi için zaruri olduğu, aynı zamanda söz konusu veri paylaşımı ile hizmet sağlanacak tüketicilere ilişkin bilgilerin aynı sistemde toplanmasının operasyonel maliyetleri azaltacağı ve tüketiciye fayda sağlayacağı ve son olarak tarafların (ES-BAS, GE-BAS ve ES-GE arasında) kullanımına açık olan ortak sistem (üç tarafın kullanımına açık bir sistem bulunmamaktadır) haricinde sözleşme konusu dışında kalan hiçbir bilginin taraflar arasında paylaşılmayacağı66 belirtilmiştir. Faz II aşamasının tamamlanmasıyla BAS ile paylaşılacak bilgilerin provizyon, tazminat vb. satış sonrası süreçlerin yürütülmesi için gerekli olan bilgiler (sigortalı bilgileri, poliçe bilgileri, teminat bilgileri vb) ile sınırlı olacağı vurgulanmıştır. (209) Bu kapsamda SAGMER vasıtasıyla teşebbüslerin diğer sigorta şirketlerinin yazdığı 64 Cevabi yazı tarihi itibarıyla henüz entegrasyon süreci aşamasına geçilmediği, entegrasyon aşamasına geçildiğinde GE’nin ES’in sağlayacağı ağ servis üzerinden poliçe üretimlerini ve tahsilatı yapabilmek için o günkü koşullardaki teknolojik altyapıyı kullanarak bir sistem kuracağı bildirilmiştir. 65Ex gratia, sigorta sözleşmesine yönelik parasal karşılığı olan bir talebin, yükümlülük altında bulunmamasına rağmen, bu yöndeki iradesine dayalı olarak, sigortacı tarafından karşılanması olarak tanımlanmaktadır. 66 Tarafların iş birliği modeli çerçevesinde elde ettiği bilgileri sözleşmeler kapsamındaki hizmetler haricinde kullanmama yükümlülüğüne ilişkin gizlilik sözleşmesi akdedilmiştir.
25-23/582-368 63/66 poliçelere ait hangi verilere ulaşabildiği hususuna değinmek gerekmektedir. Mevzuat hükümleri gereğince, sağlık sigortalarına ilişkin veriler sigorta şirketlerince SAGMER’e aktarılmak zorundadır. Halihazırda, sigorta şirketleri, diğer sigorta şirketlerince yazılan poliçelerin numarası, yenileme adedi, poliçe giriş ve çıkış tarihi, sigortalının kişisel detayları, poliçe teminat kapsamı, planı, net prim, poliçe dönemi gibi mevcut ve geçmişe dönük olarak poliçe detaylarına ait bilgilere bedelsiz olarak erişebilmektedir. Bu kapsamda “Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Aracılığıyla Diğer Sigorta Şirketlerinin Erişimine Açık Olan Bilgiler” başlıklı bölümde de yer verildiği gibi SAGMER’de üye sigorta şirketlerinin görebileceği şekilde şirket bazında yayımlanan bir veri bulunmamakla birlikte, OVM projesi kapsamında sağlanan üretim servisi ile sigorta şirketlerinin SBM sistemlerine aktarılmış olan yürürlükteki sigortalılarına (yani mevcut müşterilerine) ait diğer şirketlerdeki poliçe özet bilgilerinin verisine erişiminin mümkün olduğu iletilmiştir. Bu çerçevede sigorta şirketi; müşteri özelinde T.C. Kimlik Numarası ile arama yapabilmekte, müşterinin hangi sigorta şirketinde poliçesi olduğunu ilgili sigorta şirketinin kodu ile birlikte görebilmekte ve poliçe tipi, poliçenin başlangıç/bitiş tarihi ile sigortalının poliçeden giriş/çıkış tarihi bilgilerine de erişebilmektedir. Buna ek olarak koasürans ve reasürans sözleşmeleri kapsamında da benzeri bilgilerin ES tarafından BAS ile; GE tarafından ise ES ve BAS ile paylaşılması gerekmektedir. Gerek sağlık sigortası poliçelerinin detaylarına mevcut durumda SAGMER vasıtasıyla mevzuat kapsamında ulaşılabiliyor olması gerekse KOASÜRANS ve REASÜRANS SÖZLEŞMELERİ gereğince riski üstlenilen poliçelere ilişkin bilgilerin koasürör ve reasürör ile paylaşılıyor olmasına ek olarak kurulacak iş birliğine ait işleyişin BAS’ın sağlayacağı altyapı üzerinden gerçekleşecek olması hususları nazara alındığında, taraflar arasındaki bilgi paylaşımının iş birliği ile sağlanacak kazanımlar bakımından rekabeti zorunlu olandan fazla kısıtlamayacağı anlaşılmaktadır. (210) İş Birliği Modeli kapsamında çerçeve sözleşme hükümleri incelendiğinde değerlendirilmesi gereken bir diğer husus taraflara getirilen rekabet kısıtlarıdır. Her üç sözleşme uyarınca getirilen rekabet sınırlamaları ile sürelerine ilişkin tabloya ise aşağıda yer verilmektedir: Tablo 18: Her Üç Sözleşme Kapsamında Getirilen Rekabet Sınırlamaları ve Süresi Rekabet Sınırlamaları ES-BAS Sözleşmesi GE-BAS Sözleşmesi ES-GE Sözleşmesi Münhasırlık VAR VAR VAR Aktif Satış Yasağı VAR VAR VAR Süresi Sözleşme süresi ile sınırlı Belirsiz süreli67 Sözleşme süresi ile sınırlı (211) Bu kapsamda ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 8.2. maddesiyle “(….TİCARİ 67 Bilindiği üzere, Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz’un 40. paragrafı “Alıcıya getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün süresi büyük önem taşımaktadır. (…) Beş yıllık süreyi aşacak şekilde zımnen yenilenebilen rekabet etmeme yükümlülükleri de grup muafiyeti kapsamında değildir. Ancak, süresi beş yılı aşmayan veya beş yıldan sonraki uzatmanın her iki tarafın açık iradesi ile mümkün olduğu ve alıcının beş yıllık süre sonunda rekabet etmeme şartına son vermesini engelleyen herhangi bir durumun olmadığı hallerde rekabet etmeme yükümlülüğü grup muafiyetinden yararlanacaktır. Rekabet etmeme yükümlülüğüne ilişkin düzenlemeleri bir örnek yardımıyla açıklamakta fayda vardır: Alıcıya anlaşma geçerli olduğu sürece rekabet etmeme yükümlülüğü getiren ve taraflardan herhangi biri belli bir süre önceden itiraz etmedikçe her yıl yenilenmiş kabul edilen bir yıllık bir dağıtım anlaşması belirsiz süreli olarak kabul edilecektir. Ancak, bu anlaşmanın her yıl yenilenebilmesi için tarafların açıkça iradelerini birbirlerine bildirmeleri zorunlu ise anlaşma belirsiz süreli sayılmayacaktır.” açıklamasını haizdir.
25-23/582-368 64/66 SIR….)” denilmektedir. Öte yandan bu maddede, (….TİCARİ SIR….) hüküm altına alınmaktadır. İş Birliği Modeli kapsamında benzer şekilde GE-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 8.2.(b) ve 8.2.(c) maddelerinde “(….TİCARİ SIR….)”, yine GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 8.2.(b) maddesinde “(….TİCARİ SIR….)” hüküm altına alınmaktadır. Görüldüğü üzere bahse konu üç sözleşmeden ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ ile BAS’a; GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ ile ES’e sözleşme süresi ile sınırlı aktif satış yasağı ve müşteri ayartmama yükümlülüğü getirilmiştir. GE-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nde ise hem BAS’a hem GE’ye belirsiz süreli aktif satış yasağı yükümlülüğü getirilmiştir. Bu ürünlerin pasif satışı ise serbest bırakılmıştır. (212) İş Birliği Modeli çerçevesinde BAS’ın altyapı sistemlerinin maliyetinin yaklaşık olarak (…..) dolar değerinde olduğu68, ES’in hâlihazırda sağlık sigortacılığı alanında faaliyet gösterdiği ancak bununla birlikte hasar güncellemelerinin BAS’a aktarımı ile BAS’da oluşan mali kayıtlar ve muhasebe işlemlerinin ES’e transferi ile oluşan yazılım maliyetlerinin toplam (…..) TL değerinde olduğu dikkate alındığında, yatırımların geri dönüşünün sağlanabilmesi ve sözleşme ile öngörülen amaçların ortaya çıkması için gerekli olduğu değerlendirilmektedir. Lafzından da anlaşılacağı üzere, bu hükmün, müşterilerden gelen teklif taleplerine rekabetçi teklif verilmemesi veya birbirlerinin müşterilerine teklif vermeyeceği anlamına gelmediği, söz konusu hükmün yalnızca sözleşme süresince geçerli olduğu anlaşıldığından ve ayrıca GE’nin ES’in iş birliğine konu ürünlere ilişkin olarak kendi ürünlerini ve müşteri çevresini oluşturmasından doğacak kazanımların hayata geçirilebilmesi için ilgili hükmün rekabeti zorunlu olandan fazla kısıtlamayacağı görülmektedir. (213) Çerçeve sözleşmeler kapsamında yer alan diğer bir husus BAS’ın, ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ ile GE-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ uyarınca ES ve GE’nin münhasır ortağı olacağı ve GE’nin ise GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ uyarınca ES’in münhasır ortağı olacağına ilişkin hükümlerdir. Taraflar arasında imzalanan sözleşmeler ile ES ile BAS ve GE ile BAS arasında imzalanan sözleşmeler de ES ve BAS’a; GE ile ES arasında imzalanan sözleşmelerde ise GE’ye reasürans ve koasürans sözleşmeleri ile BAS’ın ve ES’in üstlendiği yükümlülükler kapsamında risk dağılımını olumsuz etkileyecek şekilde ve İş Birliği Modeline konu olmayan alternatif ÖSS veya TSS ürünleri oluşturmama; bu tür alternatif ürünlerin satış ve pazarlamasını gerçekleştirmeme ve İş Birliği Modeli ile benzer içerikte herhangi farklı bir iş birliğine taraf olmama yükümlülüğü getirilmiştir. Konuya ilişkin Bildirim Formu’nda, BAS ve ES’in koasürör sıfatıyla riske iştirak etmesini ve reasürans koruması sağlamasını da içeren iş birliğinde, çerçeve sözleşmeler kapsamındaki ürünlere ilişkin BAS’ın üstlendiği riskin olumsuz etkilenmemesini sağlamaya yönelik getirilmiş bir sınırlama olduğu belirtilmiştir. Bu kapsamda ES-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nde ES’e; GE-ES ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nde ise GE’ye, sözleşme süresi boyunca; GE-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nde GE’ye belirsiz süreli olarak tek taraflı rekabet etmeme yükümlülüğü getirilmiştir. Bu çerçevede söz konusu rekabet yasakları mutlak bir yasak olmayıp BAS’ın, pazarda faaliyet gösteren diğer sigorta şirketleri ile benzer iş birlikleri yürütmesinin önünde herhangi bir engel bulunmamaktadır. ES’e ve GE’ye getirilen söz konusu rekabet yasakları İş Birliği Modeli kapsamındaki ürünlere ilişkin ES-BAS ve GE-BAS sözleşmelerinde BAS’ın; GE-ES arasındaki sözleşmede ise ES’in üstlendiği riskin olumsuz etkilenmemesini sağlamaya yönelik getirilmiş bir sınırlamadır. Şöyle ki ES ve GE’ye getirilen rekabet etmeme yükümlülükleri, yalnızca İş Birliği Modeli 68 GE’nin ise iş birliği modeli kapsamında sigorta pazarına ilk kez giriş yapacağı, dolayısıyla herhangi bir yazılım altyapısı bulunmadığı ve BAS’a ait yazılım sisteminin GE’nin bu sistemi kendisi tarafından kurulmasının maliyetinin ise BAS ile benzer şekilde yaklaşık (…..) civarında olacağı iletilmiştir.
25-23/582-368 65/66 kapsamındaki ürünlerle sınırlı olup bu sınırlamaların amacı, ilgili sözleşmeler uyarınca risk üstlenen tarafların (BAS ve ES) yükümlülüklerinin ticari belirsizlikten etkilenmesini önlemektir. ES veya GE’nin aynı risk segmentinde başka sigorta şirketleriyle benzer nitelikte ürünleri pazara sunması, BAS veya ES’in üstlendiği riskin tahmin edilebilirliğini azaltabilecek; reasürans ve koasürans dengesini bozabilecektir. Bu durum, tarafların aktüeryal varsayımlarını (tazminat sıklığı, müşteri profili, tahsilat oranı) geçersiz kılabileceği gibi, prim-tazminat dengesini de öngörülemez hâle getirebilecektir. Böyle bir senaryoda, GE veya ES, üçüncü taraf sigorta şirketleriyle gerçekleştireceği ve kendilerinin üzerinde doğrudan denetim veya yönlendirme yetkisine sahip olmadığı iş birliklerinden kaynaklanabilecek riskleri taşımak durumunda kalabilecektir. Bu kapsamda, getirilen rekabet etmeme yükümlülüğü, tarafların ticari faaliyetlerine genel bir kısıtlama getirmemekte; yalnızca İş Birliği Modelinin sürdürülebilirliği ve üstlenilen riskin denge içinde yönetilmesini temin amacı taşımaktadır. (214) Nitekim iş özelinde değerlendirme yapılacak kurumsal sağlık sigortaları ve özel kurum ve kuruluşlar ile akdedilecek projelere ilişkin geliştirilebilecek ürünler bu yasak kapsamı dışında tutulmuştur. Bu kapsamda, ES’in sağlık sigortaları alanındaki pazar payının düşük oluşu, GE’nin ise pazara yeni girecek oluşu, ES ve GE’ye getirilen münhasırlığın kapsamının iş birliğine konu sigorta ürünleriyle sınırlı olması ve taraflarca yapılacak yatırımların ve kullanılacak know-how bilgilerinin korunabilmesi bakımından söz konusu yasağın iş birliğinden beklenen faydayı sağlaması için gerekli olduğu anlaşılmıştır. (215) Taraflar arasındaki rekabet kısıtlamaları süreleri bakımından değerlendirildiğinde ise söz konusu kısıtlar ES-BAS ve GE-ES sözleşmeleri bakımından yalnızca sözleşme süresince geçerli olup sözleşmenin sona ermesinden sonraki döneme sirayet etmemektedir. Sözleşme süreleri imza tarihinden 21 Haziran 2027 tarihine kadar olacak şekilde belirlenmiş olup sözleşmelerin süresinin yaklaşık 5,5 yıl olacağı dikkate alındığında, aktif satış yasağı, müşteri ayartmama ile rekabet etmeme yükümlülüklerinin söz konusu süre için geçerli olacağı anlaşılmaktadır. Geçmiş tarihli Kurul kararları69 da benzer rekabet yasakları içermekle birlikte sözleşme süresi ile sınırlı olan rekabet yasaklarına bireysel muafiyet verilmiştir. Öte yandan GE-BAS sözleşme hükmündeki her iki tarafa getirilen belirsiz süreli rekabet etmeme yükümlülüğü ile aktif satış yasağı yükümlülüğünün ise geçmiş Kurul kararlarıyla paralel olarak sözleşme süresi ile sınırlı olacak şekilde tadil edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. (216) Bu bölümde yer verilen açıklamalar çerçevesinde, bildirime konu iş birliğinin GE-BAS sözleşme hükmündeki her iki tarafa getirilen belirsiz süreli rekabet etmeme yükümlülüğü ile aktif satış yasağı yükümlülüğünün sözleşme süresi ile sınırlı olacak şekilde tadil edilmesi koşuluyla 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen koşulu karşıladığı görülmektedir. (217) Tüm bu değerlendirmeler ışığında; BAS, ES ve GE arasında akdedilen Sağlık Sigortalarında Uygulanacak İş Birliği Modeline İlişkin Çerçeve Sözleşmeler ve eklerinin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasında yer alan ve bireysel muafiyet için gerekli olan ilk üç koşulu taşıdığı, GE-BAS ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ’nin 7.1.(e)70, 8.2.(b) ve 8.2.(c) maddelerinde öngörülen ve BAS ve GE hakkında belirsiz süreli aktif satış yasağı yükümlülüğü ile GE’ye getirilen rekabet etmeme yükümlülüğü içeren 69 Kurulun 11.06.2016 tarihli ve 16-16/269-120 sayılı, 28.11.2017 tarihli ve 17-39/629-275 sayılı, 21.02.2019 tarihli ve 19-08/100-40 sayılı, 03.06.2021 tarihli ve 21-29/368-184 sayılı kararları. 70 Sözleşmenin “Satış ve Satış Öncesi Süreçler” başlığı.
25-23/582-368 66/66 hükümlerin süresinin sözleşme süresi ile sınırlı olacak şekilde tadil edilmesi halinde 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinin birinci fıkrasında yer alan muafiyetin son koşulunun karşılanmış olacağı ve ancak bu halde ilgili sözleşmelere ve sözleşmelere dayalı İş Birliği Modeline 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi çerçevesinde iş birliği kapsamında akdedilen sözleşmelerin sona erme tarihi olan 21.06.2027 tarihine kadar bireysel muafiyet tanınabileceği kanaatine ulaşılmıştır. H. SONUÇ (218) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 1- Sağlık Sigortalarında Uygulanacak İş Birliği Modeline İlişkin Çerçeve Sözleşmeler ve ekleri olan Kotpar Reasürans Sözleşmeleri ile Kapalı Koasürans Sözleşmelerinin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabeti sınırlayıcı nitelikte olduğuna ve bu nedenle aynı Kanun’un 8. maddesi çerçevesinde menfi tespit belgesi verilemeyeceğine, 2- Söz konusu sözleşmelerin 2008/3 sayılı Sigorta Sektörüne İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında olmadığına, 3- Garanti Emeklilik ve Hayat AŞ ile Bupa Acıbadem Sigorta AŞ arasında akdedilen Sağlık Sigortalarında Uygulanacak İş Birliği Modeline İlişkin Çerçeve Sözleşme’nin 7.1.(e), 8.2.(b) ve 8.2.(c) maddelerinde öngörülen rekabet etmeme ve aktif satış yasağı yükümlülüklerinin sözleşme süresi ile sınırlı olacak şekilde tadil edilmesi koşuluyla ilgili sözleşmenin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 5. maddesinde yer verilen bireysel muafiyet şartlarını karşılayacağına; bu çerçevede iş birliğine konu tüm sözleşme ve eklerine 21.06.2027 tarihine kadar bireysel muafiyet tanınmasına gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.


Full & Egal Universal Law Academy