Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2025-6-031 (Ortak Girişim) Karar Sayısı : 25-34/797-468 Karar Tarihi : 11.09.2025 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Rıdvan DURAN, Ayşe USLU CEVLEK B. RAPORTÖRLER : Muhammet Murat KARAKAYA, Kamil Enes PÖGE, Rumeysa BALÇIK C. BİLDİRİMDE BULUNANLAR : - İtalya Hazine ve Maliye Bakanlığı ve Retelit SPA Temsilcileri: Sezin ELÇİN, Av. Merve DEMİRKAYA, Av. Nurefşan CANDEMİR Esentepe Mah. Harman 1 Sok. Kat:6, Nidakule Levent, Şişli/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Hâlihazırda Telecom Italia S.p.A. tarafından kontrol edilen Telecom Italia Sparkle S.p.A’nın hisselerinin İtalya Hazine ve Maliye Bakanlığı ve Retelit S.p.A. tarafından devralınması suretiyle ortak girişim kurulması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 09.07.2025 tarih, 70356 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 20.08.2025 tarihli, 72303 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 02.09.2025 tarihli ve 2025-6-031/Öİ sayılı Ortak Girişim Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Hâlihazırda Telecom Italia S.p.A (TIM) tarafından kontrol edilen Telecom Italia Sparkle S.p.A. (SPARKLE)’ın hisselerinin tamamının İtalya Hazine ve Maliye Bakanlığı (The Ministry of Economy and Finance of the Italian Republic-MEF) ve Retelit S.P.A (RETELIT) tarafından devralınması işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmiştir. (5) Bildirime konu işlemin temelini, taraflar arasında imzalanan Hisse Alım Sözleşmesi ile Yatırım ve Hissedarlar Sözleşmesi (Hissedarlar Sözleşmesi) oluşturmaktadır. Bildirilen işlemin, işlemi gerçekleştirmek amacıyla kurulmuş özel amaçlı kuruluş olan Boost HoldCo S.r.l. (HOLDCO)’nin kontrolünde olan iştiraki Boost BidCo S.r.l. (BIDCO) aracılığıyla gerçekleştirileceği ve bu suretle MEF ile RETELIT’in SPARKLE üzerinde ortak kontrol sahibi olacağı ifade edilmiştir1. Bildirim konusu işlem öncesi ve sonrasında SPARKLE’ın hissedarlık yapısına aşağıda yer verilmiştir: 1 HOLDCO ve BIDCO’nun herhangi bir ticari faaliyette bulunmayacak olması, faaliyetlerinin yalnızca SPARKLE hisselerinin devralınması olarak planlanması nedeniyle anılan teşebbüsler ilgili teşebbüs olarak dikkate alınmamıştır.
25-34/797-468 2/5 Tablo 1: İşlem Öncesi ve Sonrasında SPARKLE’ın Hissedarlık Yapısı İşlem Öncesi Hissedarlık Yapısı İşlem Sonrası Hissedarlık Yapısı Hissedar Hisse Oranı (%) Hissedar Hisse Oranı (%) TIM (….) MEF (…..) RETELIT (…..) Toplam 100 Toplam 100 Kaynak: Bildirim Formu (6) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrasında; “Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir. Bu tür işlemlerde, işlem taraflarının her biri devralan olarak kabul edilir” hükmüne yer verilmiştir. Anılan hüküm çerçevesinde, ortak girişimler bakımından aranan koşullar; kurulan ortak girişim şirketinin, kurucu teşebbüsler tarafından ortak kontrol altında tutulması ve kurulan şirketin, bağımsız bir iktisadi varlık (tam işlevsellik) niteliği taşımasıdır. (7) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’un (Kılavuz) 48. paragrafında ortak kontrol; “İki ya da daha fazla teşebbüs ya da kişi başka bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama imkânına sahipse ortak kontrolden söz edilecektir. Bu anlamda belirleyici etki bir teşebbüsün stratejik ticari davranışlarını belirleyen eylemleri engelleme yetkisi anlamına gelir. Belirli bir hissedara bir teşebbüste stratejik kararları belirleme yetkisi veren tek kontrolün aksine, ortak kontrolün özelliği iki ya da daha fazla ana şirketin önerilen stratejik kararları reddetme yetkisinden kaynaklanan kilitleme olasılığıdır. Ortak kontrole sahip hissedarlar ortak girişimin ticari politikasına karar verirken ortak bir anlayışa sahip olmak ve işbirliği yapmak zorundadır. Hissedarlar (ana şirketler) kontrol edilen teşebbüsle (ortak girişim) ilgili önemli kararlarda mutabakata varmak zorundaysa ortak kontrol söz konusudur.” şeklinde ifade edilmiştir. (8) Kılavuz’un 48. paragrafında iki ya da daha fazla teşebbüs ya da kişinin başka bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama imkânına sahip olması durumunda ortak kontrolden söz edileceği vurgulanmakta, ortak kontrole örnek olarak oy haklarında ya da karar alma organlarına atamada eşitlik, veto hakları ve oy haklarının ortaklaşa kullanılması sayılmaktadır. Kılavuz’un 51. paragrafında ise oy haklarında ya da temsilde eşitlik olmadığı hallerde azınlık hissedarlarının stratejik kararları veto etmelerini sağlayan haklara sahip olduğu durumlarda ortak kontrolden söz edilebileceği ifade edilmektedir. Kılavuz’un 53. paragrafında da ortak kontrol sağlayan veto haklarının bütçe, işletme planı, önemli yatırımlar ya da üst yönetimin atanması gibi kararları içereceği ifade edilmektedir. (9) Dolaylı olarak SPARKLE’ın yönetim kurulunun (…..) üyeden oluşacağı ve bu üyelerin (…..)MEF, (…..)nin ise RETELIT tarafından atanacağı; Yönetim Kurulunun, üyelerin (…..) katılımı ile toplanacağı ve yine (…..) olumlu oyu ile karar alacağı bildirilmiştir. Öte yandan, (…..TİCARİ SIR…..) RETELIT tarafından atanan yönetim kurulu üyelerinden (…..) olumlu oyu aranacaktır. Bu doğrultuda SPARKLE’ın yönetim kurulunda oy üstünlüğüne sahip olmasına rağmen stratejik kararların alınmasında tek başına hareket edemeyeceği, ilgili kararlarda RETELIT’in olumlu oyunun aranması nedeniyle anılan teşebbüsün veto haklarına sahip olacağı, bu kapsamda SPARKLE’ın stratejik ticari kararları üzerinde MEF ve RETELIT’in her birinin belirleyici etki uygulayabilme imkânına sahip olacağı, dolayısıyla tarafların SPARKLE üzerinde ortak kontrol sağlayacakları sonucuna ulaşılmıştır.
25-34/797-468 3/5 (10) Yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda, MEF ve RETELIT’in SPARKLE ile ilgili alınacak tüm kararlar bakımından karşılıklı iş birliği içinde olma zorunlulukları sebebiyle, SPARKLE’ın işlem taraflarının ortak kontrolü altında faaliyet göstereceği değerlendirilmiştir. (11) Bir ortak girişimin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir yoğunlaşma olarak kabul edilmesi için aranan kriterlerden bir diğeri de kurulacak işletmenin bağımsız bir iktisadi varlık niteliği taşımasıdır. Söz konusu kriter ile kurulacak olan ortak girişimin kurucularından bağımsız olarak ilgili pazarda faaliyetlerini kalıcı olarak sürdürebilen ayrı bir teşebbüs olarak tanımlanıp tanımlanamayacağını tespit etmek amaçlanmaktadır. (12) Bir ortak girişimin tam işlevsel olarak kabul edilebilmesi; bağımsız olarak faaliyet göstermek için yeterli kaynaklara sahip olması, ana şirketlerin belirli bir işlevi ötesinde faaliyet göstermesi, satış ve satın almada ana şirketlere bağımlı olmaması, kalıcı olarak faaliyet göstermesi gibi şartları taşımasına bağlıdır. Bildirim Formu’nda SPARKLE’ın hâlihazırda küresel ölçekte faaliyet gösteren, operasyonel açıdan bağımsız bir telekomünikasyon hizmet sağlayıcısı olduğu; telekomünikasyon hizmeti sunabilmek için gerekli spektrum lisansları ve düzenleyici yetkilere sahip olduğu; teknik, operasyonel ve ticari faaliyetlerini kendi bünyesinde yer alan personel aracılığı ile gerçekleştirebildiği; faaliyetlerini sürdürebilmek için gerekli ekipmanlara sahip olduğu; müşteriler, tedarikçiler ve kamu otoriteleriyle doğrudan ve bağımsız sözleşmeler akdettiği; bildirime konu işlem sonrasında da teşebbüsün mevcut müşterileri ile ticari faaliyetlerini sürdürmeye devam edeceği ve söz konusu faaliyetleri yürütmek için yeterli kaynağa erişime sahip olacağı ifade edilmektedir. Buna ilave olarak, Bildirim Formu’nda SPARKLE’ın MEF ve RETELIT’e hizmet sağlamak üzere yapılandırılmadığı, SPARKLE’ın ana şirketlerden bağımsız hareket ettiği ve gelirlerini üçüncü taraf müşterilerden elde ettiği belirtilmiştir. (13) Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, bildirim konusu işlemin ortak kontrol şartının yanı sıra tam işlevsellik şartını da sağladığı ve böylece bir ortak girişim niteliğini haiz olduğu, bu kapsamda bildirim konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesi anlamında bir devralma işlemi olduğu anlaşılmıştır. (14) Dosya konusu işlem bakımından işlem taraflarının ciro bilgileri dikkate alındığında, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinde düzenlenen ciro eşiklerinin aşılmış olduğu ve bu sebeple dosya konusu işlemin Rekabet Kurulunun iznine tabi olduğu tespit edilmiştir. (15) Diğer yandan, 2010/4 sayılı Tebliğ uyarınca etkilenen pazarlar, Türkiye’de, taraflardan ikisinin veya daha fazlasının aynı ürün pazarında ticari faaliyette bulunduğu (yatay ilişki) veya taraflardan en az bir tanesinin bir diğerinin faaliyet gösterdiği herhangi bir ilgili pazarın alt veya üst pazarında ticari faaliyette bulunduğu (dikey ilişki) tüm ilgili ürün pazarları ve ilgili coğrafi pazarlar olarak tanımlanmaktadır. (16) Ortak girişim ve ortak girişim taraflarının faaliyet alanlarına ilişkin edinilen bilgilere göre işlem tarafı MEF küreselde; enerji, posta hizmetleri, demiryolları, havacılık-uzay, medya, finans ve kamu hizmetleri dâhil olmak üzere pek çok sektörde faaliyet göstermektedir. MEF’in Türkiye’de ise herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. (17) Diğer ortak girişim tarafı olan ASTERION ise küreselde telekomünikasyon, enerji ve kamu hizmetleri ile ulaşım sektörlerinde faaliyet göstermektedir. ASTERION Türkiye’de (…..) elektrik üretimi ve toptan satışı faaliyetlerinde bulunan STEAG unvanlı portföy şirketi aracılığıyla faaliyet göstermektedir.
25-34/797-468 4/5 (18) Ortak girişim SPARKLE, Türkiye’de iştiraki SPARKLE TÜRKİYE aracılığı ile gelişmiş Tier III sınıfı veri merkezi altyapısı üzerinden IP transit, Ethernet, MPLS, ses/SMS sonlandırma, veri merkezi barındırma ve özel bulut bağlantısı çözümleri de dâhil olmak üzere geniş kapsamlı toptan bilgi iletişimi teknoloji hizmetleri sunmaktadır. Tarafların Türkiye’deki faaliyetleri incelendiğinde, ortak girişim SPARKLE’ın faaliyet gösterdiği bilgi iletişimi teknoloji hizmetleri pazarında ortak girişim tarafları olan ASTERION ve MEF’in herhangi bir faaliyetinin olmadığı ve ortak girişim ile ana teşebbüslerin Türkiye’deki faaliyetleri arasında herhangi bir yatay ve/veya dikey ilişkinin bulunmadığı değerlendirilmiştir. (19) Buna ek olarak toptan küresel telekomünikasyon hizmetleri pazarında Türk Telekom, Vodafone Turkey, TürkNet, AT&T, BT Global, Orange Business; toptan internet bağlantı hizmetleri pazarında Türk Telekom, Turkcell Superonline, Vodafone Net, Cogent, Hurricane Electric, Lumen; Perakende BİT hizmetleri pazarında Turkcell Digital Business Services, Türk Telekom / TT GİBİ, Vodafone Business, IBM, Koç Sistem, Netaş, Siemens, T-Systems gibi çok sayıda küresel ve yerel oyuncunun faaliyet gösterdiği, SPARKLE’ın ilgili pazarlarda pazar payının %(…..)’in altında olduğu bildirilmiştir. (20) Diğer yandan, bildirim konusu işlemin elektronik haberleşme sektörüne ilişkin olması sebebiyle 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun 7. maddesinin, "Rekabet Kurulu, elektronik haberleşme sektörüne ilişkin olarak yapacağı inceleme ve tetkiklerde, birleşme ve devralmalara ilişkin olarak vereceği kararlar da dâhil olmak üzere elektronik haberleşme sektörüne ilişkin olarak vereceği tüm kararlarda öncelikle Kurum'un görüşünü ve Kurum'un yapmış olduğu düzenleyici işlemleri dikkate alır” şeklindeki ikinci fıkrası uyarınca Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’ndan (BTK) 11.07.2025 tarih ve 119282 sayılı yazı ile görüş talep edilmiş; anılan BTK görüşü 20.08.2025 tarih ve 72303 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (21) BTK tarafından gönderilen görüş yazısında söz konusu işlem bakımından tarafların BTK’dan da izin alması gerektiği, SPARKLE’ın Türkiye’de internet servis sağlayıcılığı ve altyapı işletmeciliği hizmeti için yetkilendirildiği, söz konusu işletmecinin anılan iki hizmete ilişkin pazarlarda sınırlı kapsamda faaliyetlerinin bulunduğu ve oldukça küçük pazar payına sahip olduğu, RETELIT ve MEF’in ise ülkemiz elektronik haberleşme sektöründe başka herhangi bir faaliyeti bulunmadığı, bu kapsamda ilgili işlemin elektronik haberleşme sektöründeki mevcut rekabet şartlarına, pazar göstergeleri ve yapısına olumsuz bir etkisinin olmayacağı ifade edilmiştir. Yukarıda verilen bilgiler ışığında; dosya konusu işlemin Türkiye’de herhangi bir etkilenen pazar oluşturmayacağı ve işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde kısıtlanmayacağı değerlendirilmiştir. (22) Öte yandan 2010/4 sayılı Tebliğ’in 13. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca bir ortak girişim işleminin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi açısından rekabetçi davranışların koordinasyonu riski taşıyıp taşımadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Ortak girişim kurulması işlemlerinde, ilgili hükümde bahsedilen türden bir rekabeti sınırlayıcı amaç veya etkinin; ana teşebbüslerin, kurulacak ortak girişimle aynı pazarda veya ortak girişimin yer aldığı pazarın alt ve üst pazarlarında veya bu pazarla yakın bağlantısı olan komşu bir pazarda önemli ölçüde faaliyetlerini sürdürmekte oldukları (diğer bir anlatımla ana teşebbüsler arasındaki işbirliği riski - spillover risk) ve ortak girişim kurulmasının doğrudan sonucu olan işbirliğinin, ilgili teşebbüslere işleme konu mal ya da hizmetlerin önemli bir bölümünde rekabeti ortadan kaldırma olanağı verdiği hallerde ortaya çıktığı kabul edilmektedir. İşlem taraflarından MEF’in Türkiye’de faaliyet göstermediği ve Türkiye’de ana teşebbüslerin faaliyetlerinin birbirleriyle yatay
25-34/797-468 5/5 yahut dikey olarak örtüşmediği dikkate alındığında söz konusu işlem neticesinde ana teşebbüslerin faaliyetleri arasında Türkiye’de herhangi bir koordinasyon riskinin doğmayacağı değerlendirilmiştir. (23) Yukarıdaki bilgi ve değerlendirmeler neticesinde; ortak girişim ile işlem tarafları arasında Türkiye’de yatay veya dikey bir örtüşmenin bulunmadığı, bildirim konusu işlemin herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı ve işleme izin verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. H. SONUÇ (24) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy