Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-5-046 (Soruşturma) Karar Sayısı : 25-41/1016-582 Karar Tarihi : 06.11.2025 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Rıdvan DURAN, Ayşe USLU CEVLEK B. RAPORTÖRLER: Osman AYAR, Murat ALACALAR, Batuhan DEMİR, Nagehan GÖKTEPE, Gülçin Hande GÜNDOĞAN, Umut Utku KURTULMAZ C. BAŞVURUDA BULUNAN :- Gizlilik talebi bulunmaktadır. D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILAN :- True Özel Araştırma ve Danışmanlık Tic. San. Ltd. Şti. Sahabiye Mah. Mete cad. No:5/203 Kocasinan Kayseri (1) E. DOSYA KONUSU: Aydın ilinde faaliyet gösteren özel motorlu taşıt sürücüleri kursları ile True Özel Araştırma ve Danışmanlık Tic. San. Ltd. Şti.nin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri iddiası. (2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Aydın ilinde faaliyet gösteren özel motorlu taşıt sürücüleri kursları ile True Özel Araştırma ve Danışmanlık Tic. San. Ltd. Şti.’nin (TRUE DANIŞMANLIK) 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u (4054 sayılı Kanun) ihlal edip etmedikleri incelenmiştir. (3) G. DOSYA EVRELERİ: Gizlilik talepli başvuruda, Aydın ilinin Efeler, İncirliova, Kuşadası, Söke, Koçarlı ve Köşk ilçelerinde faaliyet gösteren özel motorlu taşıt sürücüleri kurslarının (MTSK) ehliyet eğitimi ücretlerine ilişkin anlaşma yaptıkları, anlaşmada belirlenen fiyatlara uyulmaması halinde ceza kestikleri ifade edilerek gereğinin yapılması talep edilmiştir. (4) Rekabet Kurulunun (Kurul) 30.11.2023 tarihli ve 23-55/1096-M(2) sayılı kararı ile, söz konusu iddialara ilişkin olarak önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Önaraştırma neticesinde hazırlanan 14.10.2024 tarihli ve 2023-5-046/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu, Kurulun 24.10.2024 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 24-43/1017-M sayılı kararla, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik olarak aynı Kanun’un 41. maddesi uyarınca Aydın ilinde motorlu taşıt sürücüleri kursu olarak faaliyet gösteren toplam 28 teşebbüs ile Aydın ilinde faaliyet gösteren motorlu taşıt sürücüleri kurslarına danışmanlık ve denetim hizmetleri verdiği anlaşılan TRUE DANIŞMANLIK hakkında soruşturma açılmasına ve Aydın ilinin Nazilli, Çine ve Bozdoğan ilçelerinde motorlu taşıt sürücüleri kursu hizmeti veren teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Kanun'un 14. ve 15. maddelerinde düzenlenen yetkilerin kullanılmasına karar verilmiştir. 26.12.2024 tarihinde TRUE DANIŞMANLIK’ta yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir (5) Yapılan yerinde incelemeler (.....) ilişkin hazırlanan 15.01.2025 tarihli ve 2023-5-046/BN-01 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 16.01.2025 tarihli toplantısında görüşülerek, 25-02/74-M sayılı Kurul kararıyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilip
25-41/1016-582 2/38 edilmediğinin tespitine yönelik olarak toplam 10 teşebbüs hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi kapsamında soruşturma açılmasına ve 24.10.2024 tarihli ve 24-43/1017-M sayılı Kurul kararı ile yürütülmekte olan soruşturma ile birleştirilerek yürütülmesine karar verilmiştir. (6) Süreç devam ederken, soruşturma taraflarının tamamı tarafından 4054 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik (Uzlaşma Yönetmeliği) kapsamında uzlaşma sürecinin başlatılması talebinde bulunulmuştur. (7) Söz konusu başvurulara ilişkin olarak hazırlanan 11.03.2025 tarihli ve 2023-5-046/BN-02 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 13.03.2025 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 25-10/239-M sayılı kararla soruşturma taraflarının tümünü oluşturan 39 teşebbüs ile uzlaşma görüşmelerine başlanmasına karar verilmiştir. Uzlaşma görüşmeleri sonrasında, hazırlanan 23.06.2025 tarihli ve 2023-5-046/BN-03 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 26.06.2025 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 26.06.2025 tarihli ve 25-23/555-MUA sayılı uzlaşma ara kararı alınmıştır. (8) Uzlaşma talebinde bulunan teşebbüslerden TRUE DANIŞMANLIK dışındaki 38 teşebbüs, süresi içinde uzlaşma metinlerini göndermiştir. Gönderilen uzlaşma metinleri çerçevesinde hazırlanan 22.07.2025 tarih ve 2023-5-046/BN-04 sayılı Bilgi Notu, Kurulun 24.07.2025 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 25-27/652-399 sayı ile soruşturmanın, bahse konu 38 teşebbüs bakımından sonlandırılmasına karar verilmiştir. (9) TRUE DANIŞMANLIK tarafından süresi içinde uzlaşma metni gönderilmemiş olduğundan, adı geçen teşebbüs bakımından soruşturma süreci uzlaşma ile sonuçlanmamıştır. Ayrıca devam eden soruşturma süreci içerisinde TRUE DANIŞMANLIK tarafından yazılı savunma da sunulmamıştır. (10) Adı geçen teşebbüse ilişkin olarak yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Soruşturma Raporu’na, toplanan delillere ve incelenen dosya kapsamına göre 06.11.2025 tarih ve 25-41/1016-582 sayı ile nihai karar tesis edilmiştir. (11) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Soruşturma Raporu sonucunda, TRUE DANIŞMANLIK’ın Aydın ilinde faaliyet gösteren motorlu taşıt sürücüleri kursları arasında yapılan fiyat anlaşmalarına kartel kolaylaştırıcısı olarak iştirak etmek suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiği, bu doğrultuda adı geçen teşebbüse idari para cezası uygulanması gerektiği, TRUE DANIŞMANLIK yöneticisi Serdar KAPLANOĞLU’na ihlalde belirleyici etkisi bulunması nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin dördüncü fıkrası ve Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik (Ceza Yönetmeliği) uyarınca, TRUE DANIŞMANLIK hakkında takdir edilen cezanın yüzde beşine kadar idari para cezası uygulanması gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. Hakkında Soruşturma Yürütülen Teşebbüs: TRUE DANIŞMANLIK (12) TRUE DANIŞMANLIK 2021 yılında Kayseri’de kurulmuş olup, kurumsal firmaların iç ve dış denetimini yürüten; hukuk, araştırma ve dedektiflik alanlarında faaliyet gösteren bağımsız bir denetim şirketidir. TRUE DANIŞMANLIK, yurt içinde ve yurt dışında teşebbüslerin isteği doğrultusunda personel araştırması yaparak uygun personelin işe
25-41/1016-582 3/38 alınmasını sağlama, anketörlük hizmeti verme, personellerin müşterilere yaklaşımı, müşteriler ile olan diyalogları, işyerinde yaşanılan problemlere yaklaşımlarının anket çalışması ile denetlenmesi faaliyetlerinde bulunmaktadır. TRUE DANIŞMANLIK’ın tek hissedarı hâlihazırda şirket müdürü olarak görev yapan Serdar KAPLANOĞLU’dur. I.2. İlgili Pazar I.2.1. İlgili Ürün Pazarı (13) İlgili ürün pazarının, belirli bir ürün ile tüketici gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından benzer olan ürünlerden oluştuğu kabul edilmektedir. Başka bir deyişle ilgili ürün pazarı; ürün özellikleri, fiyatları ve kullanım amaçları bakımından tüketici tarafından ikame edilebilir sayılan bütün ürünleri kapsamaktadır. Bu kapsamda, talep ikamesinin ilgili ürün pazarı tanımında belirleyici etkisi yüksek olmakla birlikte, arz ikamesi de talep ikamesine eşdeğer etkisi olduğu durumlarda hesaba katılmaktadır. (14) Hakkında soruşturma yürütülen taraf, Aydın ilinde MTSK işletmeciliği sektöründe faaliyet gösteren özel eğitim kurumlarına danışmanlık hizmeti verdiği ifade olunan TRUE DANIŞMANLIK’tır. 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu’na göre MTSK’ler, motorlu taşıt sürücüsü yetiştirerek sınav sonucu sertifika veren ve trafikle ilgili eğitim-öğretim yaptıran özel öğretim kurumlarıdır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 36. maddesinde, sürücü belgesi olmayan kişilerin motorlu araç kullanmasının yasak olduğu vurgulanarak sürücü adaylarının bu eğitimleri almalarının yasal bir zorunluluk olduğu belirtilmektedir. Dolayısıyla ilgili kanunlarda belirtilen motorlu taşıtları kullanmak isteyen bir kişinin herhangi bir MTSK’ye kayıt olarak gerekli eğitimleri alması ve eğitimler sonucu yapılan sınavlarda başarılı olması gerekmektedir. Sürücü ehliyeti almak isteyen bir kişi için, söz konusu sürücü kurslarından eğitim alınması ve eğitimden sonra düzenlenen sınavların başarı ile geçilmesi kanunen zorunlu olduğundan, MTSK’ler tarafından verilen bu hizmetin herhangi bir ikamesi bulunmamaktadır. (15) Bu doğrultuda ilgili ürün pazarı, MTSK’lere ilişkin alınan geçmiş tarihli Kurul kararları1 da gözetilerek “sürücü adaylarına yönelik özel öğretim hizmetleri pazarı” olarak belirlenmiştir. I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar (16) İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’da da belirtildiği üzere ilgili coğrafi pazar, teşebbüslerin mal ve hizmetlerinin arz ve talebi konusunda faaliyet gösterdikleri, rekabet koşullarının yeterli derecede homojen ve özellikle rekabet koşulları komşu bölgelerden hissedilir derecede farklı olduğu için bu bölgelerden kolayca ayrılabilen bölgelerdir. İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un “2.2.2. İlgili Coğrafi Pazarın Tanımlanmasında Kullanılabilecek Unsurlar” başlıklı bölümü uyarınca, ilgili coğrafi pazar değerlendirmesi yapılırken, talebin genel özellikleri, müşterilerin ve rakiplerin görüşleri, satın almaların mevcut coğrafi eğilimi ile başka bölgelerdeki teşebbüslere kaydırılmasıyla ilgili engeller ve değişim maliyetleri gibi unsurların dikkate alınması gerekmektedir. (17) Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği’nin (MTSK Yönetmeliği) 8. maddesi uyarınca, bir il merkezinde/ilçede açılacak MTSK sayısı, ilgili il merkezinin/ilçenin nüfusuna göre belirlenmekte ve MTSK açılması için yapılacak başvurularda çeşitli koşullar aranmaktadır. Diğer bir deyişle il merkezi/ilçeler bazında sektöre giriş engelleri 1 01.09.2015 tarihli ve 15-34/498-153 sayılı, 20.08.2014 tarihli ve 14-29/610-264 sayılı, 23.08.2007 tarihli ve 07- 68/838-309 sayılı, 03.03.2004 tarihli ve 04-18/154-36 sayılı Kurul kararları.
25-41/1016-582 4/38 yaratan yasal düzenlemeler bulunmaktadır. Bununla birlikte, aynı Yönetmelik’in 43. maddesi uyarınca valiliklerce kurulan komisyonlar tarafından il genelinde yıllık taban fiyatlar belirlendiği ve bu fiyatlara uymayan teşebbüslere çeşitli yaptırımlar uygulandığı anlaşılmaktadır. Bu durum, il genelindeki MTSK’ler tarafından belirlenen eğitim ücretlerinin birbirleriyle benzeşmesine neden olabilecektir. (18) Bu kapsamda, soruşturmanın Aydın ili genelindeki çeşitli MTSK’lerin birlikte fiyat tespitinde bulundukları iddiasına yönelik olması da göz önünde bulundurulduğunda coğrafi pazar “Aydın ili” olarak belirlenmiştir. I.3. Yerinde İncelemelerde Elde Edilen Belgeler (19) Dosya kapsamında 17.09.2024, 18.09.2024, 19.09.2024, 24.12.2024, 25.12.2024 ve 26.12.2024 tarihlerinde Aydın ilinde Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı olarak faaliyet gösteren MTSK’lerde ve TRUE DANIŞMANLIK’ta yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir. Bu incelemelerde TRUE DANIŞMANLIK ile ilgili olarak elde edilen bulgulara, tarih sırasına uygun bir biçimde aşağıda yer verilmektedir.2 (20) Bulgu-1: Simge Sürücü Kursu Tic. Ltd. Şti.’de (SİMGE) yapılan yerinde incelemede, teşebbüsün ortak kullanım ofisinden alınan ve Özel Atlas MTSK-Aysel ALTINKAYNAK (AYSEL ALTINKAYNAK) yetkilisi (.....), Özel Öz Nazilli Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu-Gökhan ATALAY (GÖKHAN ATALAY) yetkilisi (.....), Özel Efe Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu-Şevket AKBAŞ (ŞEVKET AKBAŞ) yetkilisi (.....), Özel Öz Beş Eylül Sürücü Kursu-Müşerref TÜZ (MÜŞERREF TÜZ) yetkilisi (.....), Beydağlı Özel Kurs ve Eğitim Hiz. İnş. Tar. Ür. Taş. San. Tic. Ltd. Şti. (BEYDAĞLI) yetkilisi (.....), SİMGE yetkilisi (.....), Özel Saray MTSK Eğt. Hiz. Gıda, Petrol, Tur. Taş. Güv. Unlu Mam. San. ve Tic. Ltd. Şti. (SARAY) yetkilisi (.....), Özel Turunç Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursları Eğitim Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. (TURUNÇ) yetkilisi (.....) ve Korkmazcan Özel Eğitim Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (KORKMAZCAN) yetkilisi (.....) olmak üzere toplam dokuz teşebbüs yetkilisinin imzasının bulunduğu, TRUE DANIŞMANLIK’ın ise taraf olarak görünmekle birlikte yetkilisinin imzasının bulunmadığı 02.07.2021 tarihli “PROTOKOL”3 başlıklı belgenin görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir: 2 Tüm belgelerdeki yazım yanlışları, belgenin aslının korunması amacıyla olduğu şekilde bırakılmıştır. 3 Yapılan yerinde incelemelerde söz konusu bulgu, SİMGE’nin yanı sıra GÖKHAN ATALAY ve SARAY’dan, aynı belgenin imzasız hali ise AYSEL ALTINKAYNAK’tan elde edilmiştir.
25-41/1016-582 5/38
25-41/1016-582 6/38
25-41/1016-582 7/38
25-41/1016-582 8/38
25-41/1016-582 9/38
25-41/1016-582 10/38 (21) Bulgu-2: MÜŞERREF TÜZ’den elde edilen, 01.09.2021 imza tarihli senet ve icra işlemlerine ilişkin belgelere aşağıda yer verilmektedir:
25-41/1016-582 11/38 (22) Bulgu-3: Koruk Özel Eğitim San. ve Tic. Ltd. Şti.’de (KORUK) yapılan yerinde incelemede, KORUK Kurum Müdürü (.....) ile Usta Öğretici (.....) tarafından ortak kullanılan ofisten alınan ve Özel Teknik Eğitim ve Sağlık Tesisleri İşl. Tur. Tic. İnş. ve Rek. Ltd. Şti. (TEKNİK)4 yetkilisi (.....), İncesoy Özel Eğitim ve Motorlu Taşıt Sürücü Kursu Yolcu Taşımacılığı Tarım Hayvancılık Turizm Gıda Otomotiv ve Nakliyat İth. Ve İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. (İNCESOY) yetkilisi (.....), Özel Saygın Sürücü Kursu Eğitim Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. (SAYGIN) yetkilisi (.....), Koçarlı Güven Sürücü Kursu Eğitim Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. (KOÇARLI GÜVEN) yetkisi (.....), KORUK Kurum Müdürü (.....), Sami ÜNER - Mesleki Yeterlilik Eğitim Merkezi (SAMİ ÜNER) yetkilisi (.....), Okan ÇAMCI-Okan Sürücü Kursu (OKAN ÇAMCI) yetkilisi (.....), Ceylan Özel Eğitim Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. (CEYLAN) yetkilisi (.....), Ali UYGUÇ–Özel Elit Sürücü Kursu (ALİ UYGUÇ) yetkilisi (.....), Akademi Plus Sürücü Kursu Eğitim Hiz. Tic. Ltd. Şti. (AKADEMİ PLUS) yetkilisi (.....), Özzeybek Özel Eğitim San. ve Tic. Ltd. Şti. (ÖZZEYBEK) yetkilisi (.....), Sönmez Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu İlan ve Reklamcılık Turizm Seyahat San. ve Tic. Ltd. Şti. (SÖNMEZ) yetkilisi (.....), Özel Efeler Sürücü Kursu Eğit. Hiz. Oto İnş. Nak. Tar. Gıda Ürün İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. (ÖZEL EFELER) yetkilisi (.....), Yalçınlar Sürücü Kursu Eğitim Servis Hizmetleri Turizm Gıda Orman Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. (YALÇINLAR) yetkilisi (.....), Menderes Sürücü Kursu Eğitim Ser. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. (MENDERES) yetkilisi (.....), Barlas Özel Eğitim Hizmetleri Gıda San. Tic. Ltd. Şti. (BARLAS) yetkilisi (.....), Özel İncirliova Güven Sürücü Kursu Eğitim Servis Taşımacılığı ve San. Tic. Ltd. Şti. (İNCİRLİOVA GÜVEN) yetkilisi (.....), Umurlu Güven Sürücü Kursu Eğitim Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. (UMURLU GÜVEN) yetkilisi (.....), Özaydın Sürücü Kursu-YUSUF BAŞ 4 Bahse konu belgenin (.....) tarafından “Teknik Sürücü Kursu” adına imzalandığı görülmektedir. “Teknik Sürücü Kursu”nun TEKNİK’in önceki adı olduğu tespit edilmiştir.
25-41/1016-582 12/38 (YUSUF BAŞ) ve Aydın Zirve Sürücü Kursu San. ve Tic. Ltd. Şti. (ZİRVE) yetkilisi (.....) ve Özel Işık Güven Sürücü Kursu Eğitim Servis Hizm. ve Gereçleri Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. (IŞIK GÜVEN) yetkilisi5 ile birlikte toplamda 21 teşebbüs yetkilisinin imzasının bulunduğu “11/06/2022 TARİHLİ SÖZLEŞMEYE FİYAT BELİRLEME EK PROTOKOLÜDÜR – 2022 FİYAT LİSTESİ”6 ve “2022 FİYAT LİSTESİ”7 başlıklı belgelerin görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir: (23) Bulgu-4: KORKMAZCAN’da yapılan yerinde incelemede, KORKMAZCAN ortak kullanım ofisinden alınan ve TEKNİK yetkilisi (.....), İNCESOY yetkilisi (.....), SAYGIN yetkilisi (.....), KOÇARLI GÜVEN yetkisi (.....), KORUK Kurum Müdürü (.....), SAMİ 5 Söz konusu belgede, IŞIK GÜVEN’in de imzası bulunmakta olup imzanın teşebbüsün hangi çalışanına/yetkilisine ait olduğu tespit edilememiştir. 6 Yapılan yerinde incelemelerde söz konusu bulgu, KORUK’un yanı sıra BARLAS ve AKADEMİ PLUS’tan; aynı belgenin imzasız versiyonu ise İNCİRLİOVA GÜVEN’den elde edilmiştir. 7 Bahse konu belge, BARLAS ve AKADEMİ PLUS’tan da elde edilmiştir.
25-41/1016-582 13/38 ÜNER yetkilisi (.....), OKAN ÇAMCI yetkilisi (.....), CEYLAN yetkilisi (.....), ALİ UYGUÇ yetkilisi (.....), AKADEMİ PLUS yetkilisi (.....), ÖZZEYBEK yetkilisi (.....), SÖNMEZ yetkilisi (.....), ÖZEL EFELER yetkilisi (.....), YALÇINLAR yetkilisi (.....), MENDERES yetkilisi (.....), BARLAS yetkilisi (.....), İNCİRLİOVA GÜVEN yetkilisi (.....), UMURLU GÜVEN yetkilisi (.....), YUSUF BAŞ ve ZİRVE yetkilisi (.....) ve IŞIK GÜVEN yetkilisi ile birlikte toplamda 21 teşebbüs yetkilisinin imzasının bulunduğu “11/06/2022 TARİHLİ SÖZLEŞMEYE FİYAT BELİRLEME EK PROTOKOLÜDÜR – 2022 FİYAT LİSTESİ” ve “2022 FİYAT LİSTESİ” başlıklı belgenin8 görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir: (24) Bulgu-5: ALİ UYGUÇ’ta yapılan yerinde incelemede, ALİ UYGUÇ’un (.....)’nın bilgisayarından alınan ve içeriğinden 17.06.2022 tarihli olduğu anlaşılan “BELGEDİR” başlıklı belgenin görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir: 8 Yapılan incelemelerde söz konusu bulgunun imzasız hali CEMAL TÜRKAN’da elde edilmiştir. Ayrıca bahse konu bulgu önaraştırma kapsamında yapılan yerinde incelemelerde İNCİRLİOVA GÜVEN’den, bulgunun imzalı hali ise KORUK, BARLAS ve AKADEMİ PLUS’tan elde edilmiştir.
25-41/1016-582 14/38 (25) Bulgu-6: ALİ UYGUÇ’ta yapılan yerinde incelemede ALİ UYGUÇ’un (.....)’nın bilgisayarından alınan ve içeriğinden 02.09.2022 tarihli olduğu anlaşılan “BELGEDİR” başlıklı belgenin görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir: (26) Bulgu-7: KORUK’ta yapılan yerinde incelemede, KORUK’un Kurum Müdürü (.....) ile Usta Öğretici (.....) tarafından ortak kullanılan ofisten alınan ve içeriğinden 12.12.2022-12.12.2024 tarih aralığını kapsadığı anlaşılan, AKADEMİ PLUS yetkilisi (.....), KOÇARLI GÜVEN yetkilisi (.....), CEYLAN yetkilisi (.....), SAYGIN yetkilisi (.....), MENDERES yetkilisi (.....), OKAN ÇAMCI yetkilisi (.....), ÖZZEYBEK yetkilisi (.....), SÖNMEZ yetkilisi (.....), ÖZEL EFELER yetkilisi (.....), UMURLU GÜVEN yetkilisi (.....), IŞIK GÜVEN yetkilisi (.....), YUSUF BAŞ ve ZİRVE yetkilisi (.....)9 YALÇINLAR yetkilisi 9 Bahse konu belgenin (.....) tarafından (.....) ve “Aydın Zirve MTSK” adına imzalandığı görülmektedir. Dosya kapsamında yapılan araştırmalar sonucunda “Aydın Zirve MTSK”nin ZİRVE olduğu tespit edilmiştir.
25-41/1016-582 15/38 ve KORUK yetkilisi10 ile birlikte toplamda 15 teşebbüs yetkilisinin imzasının bulunduğu “PROTOKOL” başlıklı belgenin görüntüsüne aşağıda yer verilmektedir: 10 Söz konusu belgede, YALÇINLAR ve KORUK adına atılan imzaların isimsiz olduğu görülmektedir. Bununla birlikte röportörlerce yapılan incelemeler sonucunda, KORUK adına atılan imzanın teşebbüsün Kurum Müdürü (.....)’a ait olduğu anlaşılmıştır.
25-41/1016-582 16/38
25-41/1016-582 17/38
25-41/1016-582 18/38
25-41/1016-582 19/38
25-41/1016-582 20/38 (27) Bulgu-8: KORKMAZCAN’da yapılan incelemede KORKMAZCAN yetkilisinin e-posta hesabından alınan ve “bilgi@kayseridedektif.com” uzantılı e-posta hesabına gönderilen, konu başlığı bulunmayan 30.11.2023 tarihli e-postanın ekinde yer alan “True Dedektif Araştırma Bürosu’na” isimli belgenin görüntülerine aşağıda yer verilmektedir:
25-41/1016-582 21/38 (28) Bulgu-9: BEYDAĞLI’da yapılan incelemede BEYDAĞLI yetkilisinin ofisinden alınan 22.07.2024 tarihli ve “PROTOKOL” başlıklı belgenin görüntülerine aşağıda yer verilmektedir:
25-41/1016-582 22/38
25-41/1016-582 23/38
25-41/1016-582 24/38
25-41/1016-582 25/38
25-41/1016-582 26/38 (29) Bulgu-10: KORKMAZCAN’da yapılan incelemede KORKMAZCAN yetkilisinin e-posta hesabından alınan “2024-07-31 tarihli işleminizin dekontu.” konulu e-posta ile “2024-08-20 tarihli işleminizin dekontu.” konulu e-postanın ekinde yer alan belgelerin görüntülerine aşağıda yer verilmektedir:
25-41/1016-582 27/38 I.4. Yapılan Görüşmelerde Elde Edilen Bilgiler (30) Soruşturma kapsamında elde edilen belgelerin genelinden, Aydın ilinde faaliyet gösteren MTSK’lerle TRUE DANIŞMANLIK arasında düzenlenen “Protokol”lerde MTSK’lerin imzası bulunurken, TRUE DANIŞMANLIK’ın imzasının bulunmadığı dikkat çekmektedir. Bununla birlikte elde edilen diğer bazı belgelerden, MTKS’ler tarafından TRUE DANIŞMANLIK yetkilisi Serdar KAPLANOĞLU lehine senetler düzenlediği, yapılan denetimler sonucunda bahse konu “Protokol”lere uyulmadığı gerekçesiyle Serdar KAPLANOĞLU tarafından MTSK’lerden ceza bedelleri tahsil edildiği, “Protokol”lere taraf olmaktan vazgeçmek adına Serdar KAPLANOĞLU’na e-posta gönderildiği ve MTSK’ler tarafından Serdar KAPLANOĞLU’na “aidat” adı altında muhtelif tarihlerde banka havaleleri gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. (31) Bu kapsamda, TRUE DANIŞMANLIK’ın Aydın ilinde faaliyet gösteren MTSK’ler ile ilişkisini daha net bir şekilde ortaya koyabilmek adına çeşitli görüşmeler gerçekleştirilmiş olup bu görüşmelerden elde edilen bilgilere aşağıda yer verilmektedir. (32) (.....) ile gerçekleştirilen görüşmede özetle; - Serdar KAPLANOĞLU’nun, Aydın’ın Nazilli ilçesinde faaliyet gösteren çeşitli MTSK’ler ile birlikte fiyat tespiti konusunda iş birliği yaptığı ve (.....) de bu iş birliğine zorladığı(.....) - (.....) - (.....) “Protokol”e uyup uymadığını denetlemek üzere kursa sahte müşteriler gönderildiği ve bu kişilerle yapılan indirim görüşmelerinin ses kaydına alınarak Serdar KAPLANOĞLU’na iletildiği, bunun üzerine (.....) Serdar KAPLANOĞLU’na ait “(.....)” numaralı telefondan aranarak tehdit edildiği ifade edilmiştir.
25-41/1016-582 28/38 (33) (.....) ile gerçekleştirilen görüşmede özetle; - Aydın Sürücü Kursları ve Eğitimcileri Derneği Başkanı (.....)’ın TRUE DANIŞMANLIK tarafından oluşturulan denetim yapısına dâhil olunmasına ilişkin teklifte bulunduğu, bu teklifin birkaç defa tekrar edilmesine rağmen (.....) olarak teklifi kabul etmedikleri, - Aydın’da faaliyet gösteren büyük MTSK’lerin de (.....)’a kurs fiyatlarının ortak bir şekilde belirlenmesi amacıyla çeşitli zamanlarda baskı yaptığı, - Bu kapsamda TRUE DANIŞMANLIK ile görüşme gerçekleştirildiği, görüşmede TRUE DANIŞMANLIK’ın sürücü kursları ile birlikte ortaya koyduğu oluşum hakkında bilgilendirme yaptığı, ancak (.....)’un bu oluşuma katılmayı kabul etmediği, bunun üzerine (.....)’un MTSK’sinin kapanacağı/batacağına yönelik söylentilerde bulunulduğu, - TRUE DANIŞMANLIK ile gerçekleştirilen görüşmelerin tehditkâr bir şekilde gerçekleştiği, TRUE DANIŞMANLIK’ın sürekli (.....)’u arayarak fiyat tespiti ve TRUE DANIŞMANLIK’ın denetimine ilişkin hazırlanan protokolü imzalamasının mecburi olduğunu belirttiği, - Konu ile ilgili olarak Milli Eğitim Bakanlığı’ndan bilgi alındığı ve protokolün imzalanmasının mecburi olmadığının anlaşılması üzerine TRUE DANIŞMANLIK tarafından sunulan protokolün imzalanmadığı, - TRUE DANIŞMANLIK’ın protokolü imzalatmak isterken içeriğine bakılmasına dahi müsaade etmediği, aynı gün içinde imzalanmazsa (.....)’un MTSK faaliyetlerine devam edemeyeceği imalarında ve söylemlerinde bulunarak acele ettirdiği, - TRUE DANIŞMANLIK’ın, “aday ücretlerini eksik almışsınız” gibi söylemlerde bulunarak diğer MTSK’lere ceza kestiği ve bu yolla büyük miktarda para tahsil ettiği ifade edilmiştir. I.5. DEĞERLENDİRME I.5.1. 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesi Kapsamında Değerlendirme (34) 4054 sayılı Kanun'un "Kapsam” başlıklı 2. maddesinde "...mal ve hizmet piyasalarında faaliyet gösteren ya da bu piyasaları etkileyen her türlü teşebbüsün aralarında yaptığı rekabeti engelleyici, bozucu ve kısıtlayıcı anlaşma, uygulama ve kararlar ile piyasaya hakim olan teşebbüslerin bu hakimiyetlerini kötüye kullanmaları… bu Kanun kapsamına girer." düzenlemesi bulunmaktadır.4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasında; “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.” hükmü yer almaktadır. (35) Söz konusu hükümlerin temel amacı, rekabetin gereği olarak her bir teşebbüsün kendi ticari politikalarını ve faaliyetlerini tek başına, diğer teşebbüslerden bağımsız olarak belirlemesidir. Rekabeti kısıtlayıcı nitelikteki anlaşmaların varlığı hâlinde, teşebbüslerin bağımsız davranışlarının yerini anlaşma taraflarının ortak çıkarlarına hizmet eden koordineli davranışlar almaktadır. Bu tür anlaşmalar, serbest piyasa ekonomisinden elde edilmesi beklenilen faydaları azaltarak kaynakların etkinsiz kullanılmasına ve
25-41/1016-582 29/38 serbest piyasa sisteminin sağladığı refahın piyasadaki aktörlere hak etmedikleri oranda dağılmasına yol açmaktadır. Diğer bir deyişle, bu tür anlaşmalara taraf olan teşebbüsler, normal rekabet şartları içinde elde edemeyecekleri kârlara ulaşarak bu ekonomik faaliyetlerle yaratılan refahın çoğunu kendilerine aktarma olanağına sahip olmakta ve serbest piyasa ekonomisinin sağlıklı bir şekilde işlemesini engellemektedir. (36) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi incelendiğinde, teşebbüsler arasında gerçekleştirilen ve amacı veya etkisi yahut potansiyel etkisi itibarıyla rekabeti sınırlayıcı nitelik taşıyan her türlü anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birliği kararının yasaklandığı görülmektedir. Sözü edilen müesseselere yönelik olarak 4054 sayılı Kanun’da herhangi bir tanıma yer verilmemekle birlikte aynı Kanun’un 4. maddesinin gerekçesinde; “Bu Kanunun amacı rekabetin korunması olduğuna göre, rekabeti engelleyici, kısıtlayıcı veya bozucu teşebbüsler arası anlaşma ve uygulamaların yasaklanması gerekir. Maddenin amacı bakımından anlaşma, hukuki şekil şartlarına uymasa bile tarafların kendilerini bağlı hissettikleri her türlü uzlaşma ya da uyuşma anlamında kullanılmıştır. Anlaşmanın yazılı veya sözlü olmasının önemi yoktur.” ifadeleriyle Türk rekabet hukukunda “anlaşma” müessesesinin Borçlar Hukukundaki “sözleşme” kavramından daha geniş bir kavram olduğuna dikkat çekilmekte ve bağlayıcı olma, yazılı şekil, yükümlülüklerin ifa edilmemesi hâlinde uygulanacak yaptırımın düzenlenmesi yahut yürürlük koşulları gibi herhangi bir şart aranmamaktadır. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi anlamında bir anlaşmanın varlığı için teşebbüsler arasında aynı yönde bir irade uyuşmasının ya da mutabakatın bulunması yeterlidir. Ayrıca 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlali bakımından madde kapsamına giren eylemin niteliğine bağlı olarak amaç veya etki unsurlarından sadece birini barındırması yeterli kabul edilmektedir. (37) Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 3. maddesinde kartel; fiyat tespiti, müşterilerin, sağlayıcıların, bölgelerin ya da ticaret kanallarının paylaşılması, arz miktarının kısıtlanması veya kotalar konması, ihalelerde danışıklı hareket konularında, rakipler arasında gerçekleşen, rekabeti sınırlayıcı anlaşma ve/veya uyumlu eylemler olarak tanımlanmaktadır. Fiyat tespitini, arz kısıtlamasını, bölge, pazar veya müşteri paylaşımını konu alan ve kartel olarak nitelendirilen anlaşma/uyumlu eylemler, doğaları gereği rekabeti sınırlayıcı olmaları nedeniyle etkilerine bakılmaksızın rekabet ihlali teşkil etmekte, bu nedenle de açık kısıtlama/ihlal olarak tabir edilmektedir. (38) En ciddi rekabet hukuku ihlali olduğu kabul edilen kartel niteliğindeki anlaşma/uyumlu eylemin varlığı, ihlal sonucuna ulaşılması bakımından yeterli görülmekte, ayrıca anlaşmanın uygulanması veya piyasada rekabeti bozucu etkilerinin görülmesi gibi hususların ispatlanmasına ihtiyaç duyulmamaktadır. Söz konusu açık kısıtlamaları içeren anlaşmaların piyasadaki rekabet ortamını bozdukları karine olarak kabul edildiği için, bu tür anlaşmalar pazardaki mevcut veya potansiyel etkilerinin incelenmesine gerek görülmeksizin yasaklanmakta, varlıklarının ispatlanması rekabet hukuku müdahalesi için yeterli olmaktadır.11 11 07.03.2011 tarihli ve 11-13/243-78 sayılı Kurul kararı s.102; 18.04.2011 tarihli ve 11-24/464-139 sayılı Kurul kararı s. 26 ve 57; 18.02.2016 tarihli ve 16-05/117-52 sayılı Kurul kararı para. 62 ve 63; Danıştay 13. Dairesinin 16.12.2015 tarihli, E.2015/4548, K.2015/4616 sayılı kararı; Danıştay 13. Dairesinin 06.04.2017 tarihli, E.2011/3814, K.2017/958 sayılı kararı.
25-41/1016-582 30/38 (39) Karteller, yukarıda yer verildiği üzere fiyat tespiti, arz miktarının kısıtlanması, bölge ve müşteri paylaşımı gibi hususlar üzerinde rakipler arasında gerçekleştirilen yatay anlaşmalar olarak ortaya çıkan ihlal türlerindendir. Bu doğrultuda kartel üyesi teşebbüsler, faaliyet gösterdikleri pazarda tek fiyat üzerinden satış yapabilecekleri fiyat tespiti anlaşması içerisinde olabilmektedirler. (40) Soruşturma konusu, Aydın ilinde faaliyet gösteren özel motorlu taşıt sürücüleri kurslarının TRUE DANIŞMANLIK vasıtası ile fiyat tespiti anlaşması yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri iddiasına ilişkindir. (41) Yukarıda ifade edilen hususlar çerçevesinde TRUE DANIŞMANLIK’ın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediğinin tespit edilmesi bakımından öncelikle TRUE DANIŞMANLIK hakkında yerinde incelemede elde edilen bulgular değerlendirilmiştir. I.5.2. Yerinde İncelemede Elde Edilen Belgelerin Değerlendirilmesi (42) Bulgu-1’de yer verilen ve Nazilli’de faaliyet gösteren SİMGE, AYSEL ALTINKAYNAK, GÖKHAN ATALAY, ŞEVKET AKBAŞ, MÜŞERREF TÜZ, BEYDAĞLI, SARAY, TURUNÇ, KORKMAZCAN yetkilileri ile TRUE DANIŞMANLIK yetkilisi Serdar KAPLANOĞLU tarafından imzalanmak üzere hazırlandığı anlaşılan, ancak sadece adı geçen MTSK yetkililerinin imzasının bulunduğu görülen “PROTOKOL” başlıklı belgeden 02.07.2021–02.12.2023 tarih aralığı için çeşitli ehliyet sınıfları bakımından kursiyer kayıt ücretlerinin tespit edildiği, tespit edilen fiyatların altına düşülüp düşülmediğinin denetimi için TRUE DANIŞMANLIK’ın yetkili kılındığı ve sözleşmenin feshedilmediği takdirde iki yıl daha uzamış sayılacağının kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. İlgili sözleşmeden ayrıca, taban fiyatların altına düşüldüğünün tespit edilmesi halinde birinci, ikinci ve sonraki tespit bakımından artan miktarlarda olmak üzere ilgili MTSK’nin TRUE DANIŞMANLIK’a ceza bedeli ödemesinin kararlaştırıldığı görülmektedir. (43) Bulgu-1’de yer verilen “PROTOKOL” başlıklı belgeye istinaden, TRUE DANIŞMANLIK yetkilisi Serdar KAPLANOĞLU ile MTSK’ler arasında “PROTOKOL”de kararlaştırılan tutarlara göre senetler düzenlendiği, MTSK’lerin anlaşma uyarınca belirlenen taban fiyatlara uymamaları halinde bu senetlerin işleme konulduğu anlaşılmaktadır. Nitekim Bulgu-2’de yer alan senetlerin tutarları incelendiğinde, “PROTOKOL”de belirlenen ceza tutarları ile aynı olduğu dikkat çekmektedir. Bu noktada MÜŞERREF TÜZ’ün “PROTOKOL” kapsamında belirlenen taban fiyatların altında fiyat vermesi hasebiyle anlaşmadan saptığı, buna binaen TRUE DANIŞMANLIK yetkilisi Serdar KAPLANOĞLU tarafından yine “PROTOKOL” kapsamında belirlenen tutarlar uyarınca MÜŞERREF TÜZ’den para tahsil etmeye çalışıldığı, teşebbüs yetkilisinin senette belirtilen meblağı ödememesi üzerine ise TRUE DANIŞMANLIK yetkilisi Serdar KAPLANOĞLU tarafından dava edildiği anlaşılmaktadır. (44) Bulgu-3 ve Bulgu-4’te yer verilen belgeler incelendiğinde, her iki belgenin de TEKNİK, İNCESOY, SAYGIN, KOÇARLI GÜVEN, KORUK, SAMİ ÜNER, OKAN ÇAMCI, CEYLAN, ALİ UYGUÇ, AKADEMİ PLUS, ÖZZEYBEK, SÖNMEZ, ÖZEL EFELER, YALÇINLAR, MENDERES, BARLAS, İNCİRLİOVA GÜVEN, UMURLU GÜVEN, YUSUF BAŞ, ZİRVE ve IŞIK GÜVEN yetkilisi olmak üzere toplamda 21 MTSK yetkilisi tarafından imzalandığı, Bulgu-3 ve Bulgu-4’te yer alan “11/06/2022 TARİHLİ SÖZLEŞMEYE FİYAT BELİRLEME EK PROTOKOLÜDÜR – 2022 FİYAT LİSTESİ” ve Bulgu-3’de yer alan “2022 FİYAT LİSTESİ” başlıklı belgeden, adı geçen 21 MTSK’nin çeşitli sertifika sınıfları için fiyat tespitinde bulunduğu, bu MTSK’lerin tespit edilen fiyatları MEBSİS’e girerek 11.06.2022 tarihinden itibaren uygulamayı ve bu fiyatların
25-41/1016-582 31/38 altına inilip inilmediğinin kontrolüne ilişkin TRUE DANIŞMANLIK’ın denetimini kabul ettiği anlaşılmaktadır. (45) Bulgu-5’te yer verilen “BELGEDİR” başlıklı belgede, 08.06.2022 tarihinde TRUE DANIŞMANLIK yetkilisi Serdar KAPLANOĞLU tarafından ALİ UYGUÇ’ta bir denetim yapıldığı, denetim sonucunda 2022 yılı için yapılan “Protokol” kurallarına uyulmadığı gerekçesiyle ALİ UYGUÇ’a (.....) TL para cezası verildiği, 17.06.2022 tarihinde (.....) TL’lik para cezasından arta kalan (.....) TL’nin Serdar KAPLANOĞLU’na ödendiğine ilişkin ifadelerin yer aldığı görülmektedir. (46) Bulgu-6’da yer verilen “BELGEDİR” başlıklı belgeden, Bulgu-5’teki belge ile benzer bir şekilde, TRUE DANIŞMANLIK yetkilisi Serdar KAPLANOĞLU tarafından ALİ UYGUÇ’ta bir denetim yapıldığı ve yapılan denetim sonucunda “Protokol”e uyulmadığı gerekçesiyle para cezası ödetildiği anlaşılmaktadır. Yine Bulgu-5’teki belge ile benzer bir şekilde bahse konu belgenin taraflarca imzalanmadığı görülmektedir. (47) Bulgu-7’de yer verilen ve Bulgu-1’de yer verilen belge ile benzer şekilde Aydın ilinde faaliyet gösteren MTSK’ler ile TRUE DANIŞMANLIK yetkilisi Serdar KAPLANOĞLU arasında imzalanmak üzere hazırlandığı anlaşılan “PROTOKOL” başlıklı belgeden, 12.12.2022–12.12.2024 tarih aralığını kapsayacak şekilde MTSK’ler arasında çeşitli ehliyet sınıfları için fiyat anlaşması yapıldığı ve bu anlaşmaya uyulup uyulmadığının denetlenmesi için TRUE DANIŞMANLIK’ın görevlendirildiği anlaşılmaktadır. Bahse konu belgenin AKADEMİ PLUS, KOÇARLI GÜVEN, CEYLAN, SAYGIN, MENDERES, OKAN ÇAMCI, ÖZZEYBEK, SÖNMEZ, ÖZEL EFELER, UMURLU GÜVEN, IŞIK GÜVEN, YUSUF BAŞ, ZİRVE, YALÇINLAR ve KORUK olmak üzere toplam 15 MTSK yetkilisi tarafından imzalandığı görülmektedir. Bununla birlikte “PROTOKOL” başlıklı belgenin fiyata ilişkin bölümünün boş bırakıldığı dikkat çekmektedir. Belgede ayrıca Bulgu-1’deki belge ile benzer şekilde anlaşılan fiyatlara uyulmaması halinde MTSK’lere birinci, ikinci ve sonraki tespit bakımından artan miktarlarda cezai şart öngörüldüğü anlaşılmaktadır. (48) Bulgu-8’de yer verilen e-postada, KORKMAZCAN yetkilisi tarafından “bilgi@kayseridedektif.com” uzantılı e-posta hesabına gönderilen 30.11.2023 tarihli e-postanın ekinde yer alan “True Dedektif Araştırma Bürosu’na” isimli belgede TRUE DEDEKTİFLİK yetkilisi Serdar KAPLANOĞLU ile 02.07.2021 tarihinde başlayıp 02.12.2023 tarihinde son bulacak olan bir denetim sözleşmesi yapıldığı, ilçedeki bazı sürücü kurslarının farklı yöntemlerle fiyat birlikteliğine uymadığı, bu gerekçe ile KORKMAZCAN’ın ilgili sözleşmenin son bulmasının akabinde bu birlikteliğe dâhil olmak istemediği talebi yer almaktadır. Bunun yanı sıra yeni kayıt olacak kursiyerler tarafından “tekelleştiriyorsunuz sizi tüketici haklarına şikâyette bulunacağız” gibi ifadelerde bulunulduğu, bu sebeple KORKMAZCAN’ın zarara uğrayabileceği düşünülerek ilgili sözleşmenin yenilenmeyeceğinin iletildiği anlaşılmaktadır. KORKMAZCAN tarafından bahsedilen 02.07.2021 tarihinde başlayıp 02.12.2023 tarihinde son bulacak olan sözleşmenin, Bulgu-1’de yer verilen Nazilli’de faaliyet gösteren MTSK’ler ile TRUE DANIŞMANLIK yetkilisi Serdar KAPLANOĞLU arasında düzenlenen “PROTOKOL” başlıklı sözleşme olduğu anlaşılmaktadır. (49) BEYDAĞLI’dan elde edilen ve Bulgu-9’da yer verilen belge, Nazilli’de faaliyet gösteren MTSK’ler ile TRUE DANIŞMANLIK arasında imzalanmak üzere hazırlandığı anlaşılan “PROTOKOL” başlıklı belge olup, belgeden 22.07.2024–22.07.2027 tarih aralığı için MTSK Yönetmeliği uyarınca tespit edilen taban fiyatların veya sürücü kurslarının kendi aralarında belirlediği fiyatların altına düşülüp düşülmediğinin tespitine yönelik olarak TRUE DANIŞMANLIK’ın yetkili kılındığı ve bahse konu tarih aralığının sonunda
25-41/1016-582 32/38 sözleşmeye taraf MTSK’lerin yarısından fazlasının olumlu oyuyla sözleşmenin bir yıl yenilenmiş sayılacağı anlaşılmaktadır. İlgili sözleşme ile ayrıca, taban fiyatların altına düşüldüğünün tespit edilmesi halinde ilgili MTSK’nin TRUE DANIŞMANLIK’a ceza bedeli ödemesinin kararlaştırıldığı görülmektedir. (50) Bulgu-10’da yer verilen, 31.07.2024 ve 20.08.2024 tarihli banka işlem dekontlarından, KORKMAZCAN tarafından TRUE DEDEKTİFLİK yetkilisi Serdar KAPLANOĞLU’na “Denetleme ci dedektif firması NİSAN… MAYIS HAZİRAN AİDATI” açıklaması ile (.....) TL, “Temmuz ve Ağustos ayı aidatı detekliflik için” açıklaması ile (.....) TL gönderildiği anlaşılmaktadır. Bulgu-10’da yapılan ödemelerin Bulgu-1’de KORKMAZCAN tarafından imzalanan “PROTOKOL”’ün 5. maddesinde yer alan “Taraflar, True Dedektiflik Araştırma ve Denetim Bürosu Serdar KAPLANOĞLU tarafından görevlendirilen personeller tarafından yürütülecek olan bu denetim ve yürütme faaliyetlerinin bedeli olarak aidat ödeyeceklerdir. Ödenecek olan Aidat miktarı sürücü kursları ile True Dedektiflik Araştırma ve Denetim Bürosu arasında ayrı ayrı yapılacak olan sözleşme ile belirlenecektir.” ifadeleri uyarınca yapılan ödemeler olduğu değerlendirilmektedir. (51) Elde edilen belgelerden, Aydın ilinde faaliyet gösteren çok sayıda MTSK’nin, TRUE DANIŞMANLIK yetkilisi Serdar KAPLANOĞLU koordinasyonu altında, çeşitli dönemlerde ehliyet sınıflarına ilişkin kursiyer kayıt ücretlerini birlikte belirledikleri, belirlenen taban fiyatlara uyulmasını cezai şartlarla güvence altına aldıkları, bu kapsamda senet düzenleyerek ve “aidat” ödemeleri alarak fiyat birlikteliğinin takibini sağladıkları anlaşılmaktadır. “Protokol” ve “Sözleşme” başlıklı belgeler ile bunlara eklenen fiyat listeleri, toplantı tutanakları, senetler, para cezası belgeleri ve banka dekontları birlikte değerlendirildiğinde, söz konusu uygulamaların süreklilik arz ettiği, katılımcıların uyumsuz davranışlarının para cezaları ve tahsilat yoluyla engellendiği anlaşılmaktadır. (52) Bu noktada belirtmek gerekir ki, rekabet hukuku açısından teşebbüslerin rekabeti engellemeye yönelik iradelerini herhangi bir şekilde ortaya koymaları yeterlidir. Keza rekabet hukuku çerçevesinde bir anlaşmadan söz etmek için taraflar arasında imzalanmış olan bir metnin olup olmaması önemli değildir. Türk rekabet hukuku çerçevesinde anlaşma, borçlar hukukundaki sözleşme kavramından daha geniş bir kavram olarak değerlendirilmekte ve bu nedenle yazılı veya başka türlü bir şekil şartına bağlı olması gerekmemektedir. Diğer yandan 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine göre bir anlaşmanın veya teşebbüs birliği kararının rekabeti kısıtlayıcı sayılabilmesi için beklenen etkiyi yaratmış olması zorunlu değildir. Anlaşmanın, rekabeti engelleyici, kısıtlayıcı veya bozucu bir amaç taşıması anılan madde kapsamında değerlendirilmesi için yeterlidir. Rekabet hukukunda yasaklanan, rekabeti bozucu anlaşma türlerinin başında kartel anlaşmaları gelmektedir. Uygulamada, bu durum, genellikle, fiyat tespiti, arz miktarının kısıtlanması, pazar paylaşımı, müşteri veya bölgelerin bölüşümü, ihalelerde danışıklı hareket edilmesi veya bunların bileşimi ile gerçekleştirilmektedir. Karteller rekabeti sınırlamakla birlikte telafi niteliğinde herhangi bir somut fayda ortaya çıkarmamaktadırlar. Aksine fiyatların rekabetçi seviyenin üzerine çıkmasını sağladıklarından tüketicilere ve topluma zarar vermektedirler. Fiyat artışı neticesinde tüketiciler ya hizmeti hiç satın alamamakta ya da aynı mal veya hizmeti daha yüksek bir fiyattan satın almaktadırlar. Bu şekilde tüketici refahında ve dolayısıyla toplumsal refahta bir azalma gerçekleşirken sadece kartel üyelerinin refahında bir artış olmaktadır. En ciddi rekabet hukuku ihlali olduğu kabul edilen kartel niteliğindeki anlaşma/uyumlu eylemin varlığı, ihlal sonucuna ulaşılması bakımından yeterli
25-41/1016-582 33/38 görülmekte, ayrıca anlaşmanın uygulanması veya piyasada rekabeti bozucu etkilerinin görülmesi gibi hususların ispatlanmasına ihtiyaç duyulmamaktadır. (53) Yerinde incelemede edinilen protokoller, sözleşmeler, senetler, para cezası belgeleri, banka dekontları ve taraflarla yapılan görüşmeler TRUE DANIŞMANLIK’ın rekabeti ihlal etme konusundaki iradesini açık bir biçimde göstermektedir. Dolayısıyla TRUE DANIŞMANLIK’ın içerisinde olduğu bu yapı ve işleyişin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında fiyat tespiti amacına yönelik, açık ve sistematik bir anlaşma niteliğinde olduğu değerlendirilmektedir. I.5.3. TRUE DANIŞMANLIK’ın Sorumluluğuna İlişkin Değerlendirme (54) 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 2. maddesinde kabahat, kanunun karşılığında idarî yaptırım uygulanmasını öngördüğü haksızlık olarak tanımlanmakta, 3. maddesinde ise söz konusu Kanun’un genel hükümlerinin, idarî para cezası gerektiren bütün fiiller hakkında uygulanacağı hükme bağlanmaktadır. Ayrıca Kabahatler Kanunu’nun “İştirak” başlıklı 14. maddesinin birinci fıkrası, “Kabahatin işlenişine birden fazla kişinin iştirak etmesi halinde bu kişilerin her biri hakkında, fail olarak idarî para cezası verilir.” hükmünü amirdir. Dolayısıyla 4054 sayılı Kanun kapsamında tespit edilen bir ihlalin doğrudan tarafı olmayan ve hatta aynı pazarda faaliyet göstermeyen teşebbüsler de iştirak hükümleri kapsamında cezalandırılabilmektedir. Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 3. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise kartel kolaylaştırıcısı “Kartel tarafları ile üretim veya dağıtım zincirinin aynı seviyesinde faaliyet göstermeksizin, bir kartelin kurulmasına ve/veya sürdürülmesine aracılık eden, faaliyetleriyle bir kartelin kurulmasını ve/veya sürdürülmesini kolaylaştıran teşebbüsler(i) ve teşebbüs birlikleri …” şeklinde tanımlanmaktadır. (55) Nitekim Kurul, Çorum’daki yapı denetim firmalarının aralarında kurdukları bir sistem ile fiyat tespiti veya müşteri paylaşımı yoluyla piyasadaki rekabeti engellediklerine ilişkin iddiaları incelediği Çorum Yapı Denetim12 kararında, Duru Bilişim Teknolojileri İletişim Yayıncılık Eğ. İnş. Eml. Elektronik İth. İhr. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.’nin (Duru Bilişim) altyapı desteğinin, söz konusu sistemin işlemesi bakımından esaslı bir unsur niteliğinde olduğu ve sistemin yürümesi bakımından bilgi paylaşımı ve bu bilgilerin girileceği altyapı ve bunun sürekliliğinin önem arz ettiği değerlendirmelerinde bulunarak Duru Bilişim’in, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlali şeklinde ortaya çıkan kabahatin işlenmesinde etkili bir rol oynadığı kanaatine varmıştır. Duru Bilişim’in, yaptığı eylemleri bilerek gerçekleştirdiği ve ortaya çıkacak neticeyi de istemiş olduğu, dolayısıyla kasıt unsurunun bulunduğu kanaatine varan Kurul, Duru Bilişim’in sisteme sadece teknik destek vermekle kalmayıp, uygulanan sistem ihlal unsurları barındırmasına rağmen, ihlal barındırmadığı ve problemsiz uygulandığı ibarelerini de içerecek şekilde diğer firmalara tanıtımını desteklediğini tespit etmiştir. Kurul, Çorum’daki yapı denetim firmaları arasındaki rekabeti kısıtlayıcı anlaşmaların sorumluluğuna ilişkin olarak yalnızca ilgili yapı denetim firmalarının değil; aynı zamanda anlaşmaya taraf olmayan ancak bu anlaşmanın hayata geçirilmesinde teknik bir rol üstlenerek yazılım desteği sağlayan teşebbüsün eyleminin de 4054 sayılı Kanun kapsamında olduğuna hükmetmiş ve bu nedenle ilgili firmaya idari para cezası uygulamıştır. İlgili karar neticesinde rekabet ihlaline iştirak eden diğer teşebbüslerin 5326 sayılı Kanununun “iştirak” hükümleri çerçevesinde cezalandırılabileceği kabul edilmiştir. 12 Kurulun 02.12.2013 tarihli ve 13-67/929-391 sayılı kararı.
25-41/1016-582 34/38 (56) Rekabet ihlallerine iştirak eden teşebbüsler, Avrupa Birliği Rekabet Hukuku içtihadında da cezalandırılmaktadır. Nitekim 2009 yılında Avrupa Komisyonu tarafından verilen Heat Stabilisers13 kararını 2015 yılında onaylayan Avrupa Adalet Divanı, “kartel kolaylaştırıcıları”nın sorumluluğuna yönelik önemli bir karar tesis etmiştir.14 İlgili kararda Komisyon, bağımsız danışmanlık hizmeti sunan AC-Treuhand’i, ısı stabilizatörleri tedariki alanında faaliyet gösteren teşebbüslerce kurulan kartel için ücret karşılığında; toplantılar düzenleme, katılımcılar için veri toplama, katılımcılar arasında bir moderatör ve arabulucu olarak hareket etme gibi davranışlarından ötürü cezalandırmış olup bu yaklaşım mahkeme tarafından da onaylanmıştır. (57) 2015 yılında almış olduğu bir diğer kararında Komisyon, bir aracılar arası komisyoncu (interdealer broker) ve ticaret sonrası hizmet sağlayıcısı olan Icap’ı, “JPY LIBOR” kartelinin kolaylaştırıcısı olarak sorumlu tutmuştur.15 İlgili Komisyon kararını incelemeye alan Avrupa Birliği Genel Mahkemesi, temelde Icap'ın gizli anlaşma hakkında bilgisi olup olmadığı, işbirliği yapan bankaların izledikleri ortak hedeflere gerçekten katkıda bulunup bulunmadığı ve katkıda bulunma kastının olup olmadığı hususlarını değerlendirmiş ve her üç koşulun da karşılandığı sonucuna vararak 2017 yılında Komisyonun bu konudaki kararını onaylamıştır.16 (58) Yer verilen değerlendirmeler ışığında, bir teşebbüsün 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlali niteliğindeki bir davranışın kolaylaştırıcısı olarak sorumlu tutularak Kabahatler Kanunu’nun 14. maddesi uyarınca cezalandırılabilmesi için ihlal tarafları ile yatay ve dikey seviyede rekabet etmese dahi ihlalin hayata geçirilmesi ve/veya devam ettirilmesi noktasında bir katkısının bulunması gerektiği çıkarımı yapılabilecektir. (59) Uşak ilinde sürücü adaylarına yönelik öğretim hizmeti sunan teşebbüslerin fiyat tespiti yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri iddiasının incelendiği soruşturma17 da Kurul, soruşturmanın rakip teşebbüslerin aralarında anlaşarak ortak fiyat tespit ettiklerini ve bu anlaşmaya kartel kolaylaştırıcısı olarak TRUE DANIŞMANLIK’ın iştirak ettiğine karar vermiştir. Kararda, TRUE DANIŞMANLIK’ın ihlale konu sözleşmenin yürütülmesine ilişkin denetçi rolü üstlendiği, sözleşmenin uygulanışını yönettiği ve tarafları bilgilendirdiği, bu doğrultuda 5236 sayılı Kanunun 14. maddesi anlamında ihlale iştirak ettiği sonucuna ulaşılmış olup teşebbüse idari para cezası uygulanmıştır. (60) Mevcut dosyada, TRUE DANIŞMANLIK ve ilişkili MTSK’lerin uygulamaları, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamındadır. Bulgulardan açıkça, Aydın ilinde faaliyet gösteren MTSK’lerin, çeşitli ehliyet sınıflarına ilişkin kursiyer kayıt ücretlerini ortaklaşa tespit ettiği ve bu fiyatlara uyulmasını sağlamak üzere TRUE DANIŞMANLIK yetkilisi Serdar KAPLANOĞLU ile anlaştığı ve fiyatların altında hareket edilmesi hâlinde senetler, cezai şartlar, para cezaları ve tahsilat mekanizmalarıyla yaptırım uygulandığı anlaşılmaktadır. Nitekim Aydın ilinde faaliyet gösteren çeşitli MTSK’ler ile yapılan görüşmeler de bu durumu teyit etmektedir. (61) Bahse konu MTSK’lerle yapılan görüşmelerden, Aydın ilinde faaliyet gösteren çeşitli MTSK arasında fiyatların tespitine yönelik anlaşma yapılmasında ve bu anlaşmanın sürdürülmesinde Serdar KAPLANOĞLU’nun aktif bir rol üstlendiği ve hatta anılan iş birliğine katılım noktasında diğer bazı MTSK yetkililerine çeşitli yöntemlerle baskı 13 Case COMP/38589 Heat Stabilisers. 14 Case C-194/14 P, AC Treuhand v Commission. 15 Case AT.39861 Yen Interest Rate Derivatives. 16 Case T-180/15 Icap v Commission. 17 Kurulun 26.09.2024 tarih ve 24-39/927-398 sayılı kararı.
25-41/1016-582 35/38 uyguladığı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda, TRUE DANIŞMANLIK’ın fiyat anlaşmasına ilişkin anlaşma metinlerinin imzalanması, bu anlaşmalara uyulup uyulmadığının denetlenmesi ve anlaşmaya uymayanların cezalandırılması gibi süreçlerini de yürüterek aynı zamanda kartelin sürdürülmesine katkı sağlayan kolaylaştırıcı rolünü de üstlendiği anlaşılmaktadır. Öte yandan, Bulgu-8’de görüldüğü üzere, KORKMAZCAN çeşitli kursiyerler tarafından yöneltilen “kartelleşme” iddiaları çerçevesinde eleştirilmiş ve ilgili mercilere şikâyet edilmek üzere uyarılmıştır. KORKMAZCAN, bu uyarıları dikkate alarak görebileceği olası zararları önlemek amacıyla, taraf olduğu fiyat birlikteliği protokolüne yeni dönemde katılmayı sürdürmek istemediğini TRUE DANIŞMANLIK’a beyan etmiştir. TRUE DANIŞMANLIK ise, söz konusu hususlara rağmen bahse konu protokollere taraf olmayı sürdürmüştür. (62) Bu kapsamda, protokollere taraf MTSK’lerin uygulamalarının, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında rekabeti sınırlayıcı fiyat anlaşması niteliğinde olduğu ve bu anlaşmanın kurulmasına aracılık eden ve sürdürülmesini kolaylaştıran TRUE DANIŞMANLIK’ın da Aktif İşbirliği Yönetmeliği’nin 3. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi ile Kabahatler Kanunu’nun 14. maddesi gereği bu kartele kartel kolaylaştırıcısı olarak iştirak ettiği ve bu bakımdan Kanun’un 4. maddesi uyarınca sorumluluğunun doğduğu kanaatine varılmıştır. I.5.4. 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi Bakımından Yapılan Değerlendirme (63) Dosya konusu anlaşmaların rekabeti kısıtlama amacı taşıdığı ve dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal teşkil ettiği tespit edilmiştir. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi ile yasaklanan rekabeti kısıtlayıcı anlaşmalar belirli şartları sağlaması durumunda anılan Kanun’un 5. maddesi ile bu yasaklamadan muaf tutulmaktadır. 4054 sayılı Kanun belli tip veya türdeki rekabeti kısıtlayıcı anlaşmaları 5. madde koruması dışında bırakan bir düzenleme ihtiva etmemektedir. Teorik olarak 5. maddede yer alan koşulları sağlayan her türlü rekabeti kısıtlayıcı anlaşma ve hüküm muafiyet korumasından faydalanabilir. Fakat gerek hukuken gerek iktisadi olarak doğası gereği rekabeti aşırı ölçüde sınırladıkları ve rekabet üzerindeki olumsuz etkilerini bertaraf edecek nitelikte ekonomik faydalar yaratabilme ihtimallerin oldukça düşük olduğu varsayılan anlaşmaların muafiyet koşullarını sağlama ihtimalinin görece düşük olduğu kabul edilmektedir. (64) Rekabet hukukunda yasaklanan, rekabeti bozucu anlaşma türlerinin başında kartel anlaşmaları gelmektedir. Uygulamada, bu durum, genellikle, fiyat tespiti, arz miktarının kısıtlanması, pazar paylaşımı, müşteri veya bölgelerin bölüşümü, ihalelerde danışıklı hareket edilmesi veya bunların bileşimi ile gerçekleştirilmektedir. Karteller rekabeti sınırlamakla birlikte telafi niteliğinde herhangi bir somut fayda ortaya çıkarmamaktadırlar. Aksine fiyatların rekabetçi seviyenin üzerine çıkmasını sağladıklarından tüketicilere ve topluma zarar vermektedirler. Fiyat artışı neticesinde tüketiciler ya hizmeti hiç satın alamamakta ya da aynı mal veya hizmeti daha yüksek bir fiyattan satın almaktadırlar. Bu şekilde tüketici refahında ve dolayısıyla toplumsal refahta bir azalma gerçekleşirken sadece kartel üyelerinin refahında bir artış olmaktadır. (65) Bu çerçevede, soruşturmaya konu rekabet ihlallerine ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında re’sen muafiyet değerlendirmesi yapılması durumunda, söz konusu davranışların “mal veya hizmetlerin üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması” gibi bir sonuç doğurmadığı, ayrıca soruşturmaya konu eylemler sonucu ortaya çıkan faydanın tamamen kartel üyeleri lehine etki doğurması
25-41/1016-582 36/38 sebebiyle ve tüketicilerin bu uygulamalardan önemli zararlar görmesi nedenleriyle söz konusu anlaşmalara muafiyet tanınmasının mümkün olmadığı değerlendirilmiştir. I.5.5. Ceza Yönetmeliği Kapsamında Değerlendirme I.5.5.1. TRUE DANIŞMANLIK Hakkında Değerlendirme (66) 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrasında; "Bu Kanunun 4, 6 ve 7’nci maddelerinde yasaklanmış davranışlarda bulunanlara, ceza verilecek teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyelerinin nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından saptanacak olan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde onuna kadar idarî para cezası verilir." hükmü yer almaktadır. (67) 27.12.2024 tarihli ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in (Ceza Yönetmeliği) yürürlüğe girmesi ile 15.02.2009 tarihli ve 27142 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ceza Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır. (68) TRUE DANIŞMANLIK’ın Aydın ilindeki motorlu taşıt sürücü kurslarının fiyat tespiti anlaşması içerisinde aracı rolünü üstlendiği ilk belge Bulgu-1 olup TRUE DANIŞMANLIK bakımından ihlalin başlangıcının 02.07.2021 tarihi olduğu kabul edilmektedir. TRUE DANIŞMANLIK hakkında edinilen son belge ise Bulgu-9 olarak tespit edilmiş olup ilgili belge 22.07.2027 tarihine kadar geçerli olacağı kararlaştırılan Protokol’dür. Dolayısıyla teşebbüs hakkında edinilen belgelerden, ihlalin 02.07.2021 tarihinden itibaren işlenmeye başladığı ve günümüze kadar devam ettiği anlaşılmıştır. (69) Ceza Yönetmeliği’nin “İdari Para Cezasının Belirlenmesine İlişkin İlkeler” başlıklı 5. maddesinin ikinci fıkrasında “Başlangıç ceza oranı, özellikle, ihlal dolayısıyla gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı ile ihlalin niteliğinin açık ve/veya ağır olup olmadığı gözetilmek suretiyle belirlenir.” ifadesi yer almaktadır. Buna göre, TRUE DANIŞMANLIK için başlangıç ceza oranı %(.....)olarak belirlenmiştir. (70) TRUE DANIŞMANLIK’ın 02.07.2021 tarihinden soruşturmanın sonuçlandığı tarihe kadar ihlale taraf olduğu ve teşebbüsün taraf olduğu ihlalin toplam süresinin mevcut durumda 4 ile 5 yıl arasında gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, TRUE DANIŞMANLIK’a ilişkin olarak belirlenecek başlangıç ceza oranının Ceza Yönetmeliği’nin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (ç) bendi uyarınca beşte dört oranında artırılmasına karar verilmiş ve böylece temel ceza oranı %(.....)olarak belirlenmiştir. (71) Temel para cezasının hesaplanmasından sonra Ceza Yönetmeliği’nin 6. ve 7. maddeleri çerçevesinde, ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlar göz önünde bulundurularak artırma ve/veya indirme yapılmaktadır. Yönetmeliğin 6. maddesinin ikinci fıkrasında “Soruşturma kararının tebliğinden sonra ihlale devam edilmesi, ihlalde belirleyici etkinin bulunması, Uzlaşma Yönetmeliğinin 12 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan gizlilik yükümlülüğünün ihlal edilmesi halinde temel ceza oranı bir katına kadar artırılabilir.” hükmü yer almaktadır. (72) “Belirleyici etki” kavramı, Yönetmeliğin 3. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde “İhlalin oluşmasında ve/veya sürdürülmesinde vazgeçilmez işlev” olarak tanımlanmıştır. TRUE DANIŞMANLIK’ın Aydın ilinde faaliyet gösteren çeşitli MTSK’lerin fiyat birliğine varmasına ilişkin olarak bazı MTSK’leri ihlale taraf olmaya zorladığı, elde edilen bulgular ve yapılan görüşmeler sonucunda net bir şekilde anlaşılmaktadır. Görüşmeler ve belgelerin içeriklerinden ayrıca, TRUE
25-41/1016-582 37/38 DANIŞMANLIK’ın protokollerin uygulanmasını ve sürdürülmesini organize etmek ve diğer MTSK’ler üzerinde yönlendirme ve yaptırım mekanizmaları uygulamak suretiyle ihlalin oluşmasında ve sürdürülmesinde vazgeçilmez bir işlev üstlendiği anlaşılmaktadır. Açıklanan sebeplerden ötürü, ihlalde belirleyici etkinin bulunması nedeniyle, TRUE DANIŞMANLIK’a ilişkin olarak belirlenen başlangıç ceza oranının Ceza Yönetmeliği’nin 6. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 1/2 oranında artırılması gerektiği değerlendirilmiş ve para cezası oranı %(.....)olarak belirlenmiştir. Diğer yandan dosya kapsamında anılan Yönetmelik hükümleri çerçevesinde hafifletici herhangi bir unsur bulunmamaktadır. (73) Sonuç olarak, Ceza Yönetmeliği’nin 4. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca teşebbüse 2024 yılı cirosu ((.....)TL) üzerinden ceza verilmesine, aynı Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrası, ikinci fıkrası, 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (ç) bendi ve 6. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 2024 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....)oranında (.....)111.904,28-TL idari para cezası verilmesine karar verilmiştir. I.5.5.2. SERDAR KAPLANOĞLU Hakkında Değerlendirme (74) Ceza Yönetmeliği’nin 8. maddesinde “Teşebbüs veya teşebbüs birliklerine işbu Yönetmelik kapsamında idari para cezası verilmesi halinde, ihlalde belirleyici etkisi saptanan teşebbüs veya teşebbüs birliği yöneticilerine ya da çalışanlarına teşebbüs veya teşebbüs birliğine verilen cezanın yüzde beşine kadar idari para cezası verilir.” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede Yönetmelik, 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilmesinde belirleyici etkisi saptanan yöneticilere de idari para cezası uygulanabileceğini işaret etmektedir. (75) Yapılan görüşmelerden, Serdar KAPLANOĞLU’nun (.....) ve (.....) fiyat birliğine varmasına ilişkin olarak taraf olmaya zorladığı, Bulgu-6’dan fiyat birliğine ilişkin MTSK’lara denetim faaliyetleri yaptığı, banka dekontlarından fiyat birliğinin denetim ve uygulanmasına ilişkin ödemeler aldığı ve yerinde incelemede edinilen protokollerden denetim faaliyetine ilişkin Serdar KAPLANOĞLU’nun belirleyici rol oynadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, TRUE DANIŞMANLIK yetkilisi ve yöneticisi konumunda olan Serdar KAPLANOĞLU’nun protokollerin uygulanmasını ve sürdürülmesini organize etmek ve diğer MTSK’ler üzerinde yönlendirme ve yaptırım mekanizmaları uygulamak suretiyle ihlalin oluşmasında ve sürdürülmesinde belirleyici etkisinin olduğu değerlendirilmiştir. (76) Bu bilgiler ışığında TRUE DANIŞMANLIK Yöneticisi Serdar KAPLANOĞLU’na, Ceza Yönetmeliği’nin 8. maddesi uyarınca TRUE DANIŞMANLIK’a takdir edilen cezanın %(.....)’i oranında olmak üzere 5.595,21-TL idari para cezası verilmesi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır. J. SONUÇ (77) Rekabet Kurulunun Rekabet Kurulunun 24.10.2024 tarihli ve 24-43/1017-M sayılı, 16.01.2025 tarihli ve 25-02/74-M sayılı kararları uyarınca yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapor’a, toplanan delillere ve incelenen dosya kapsamına göre, 1- True Özel Araştırma ve Danışmanlık Tic. San. Ltd. Şti.nin Aydın ilinde faaliyet gösteren motorlu taşıt sürücüleri kursları arasında yapılan fiyat anlaşmalarına kartel kolaylaştırıcısı olarak iştirak etmek suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine, 2- Bu nedenle, 27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun
25-41/1016-582 38/38 Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 5. maddesinin birinci fıkrası, ikinci fıkrası, 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (ç) bendi ve 6. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 2024 yılı gayrisafi geliri üzerinden %(.....) oranında (.....) 3- (.....) 111.904,28-TL idari para cezası verilmesine, 4- True Özel Araştırma ve Danışmanlık Tic. San. Ltd. Şti.nin Yöneticisi Serdar KAPLANOĞLU’na ihlalde belirleyici etkisi bulunması nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin dördüncü fıkrası ve Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’in 8. maddesi uyarınca; True Özel Araştırma ve Danışmanlık Tic. San. Ltd. Şti.ne verilen cezanın %(.....) oranında olmak üzere 5.595,21-TL idari para cezası verilmesine gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy