Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2025-5-061 (Ortak Girişim) Karar Sayısı : 25-45/1131-635 Karar Tarihi : 04.12.2025 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Rıdvan DURAN, Ayşe USLU CEVLEK B. RAPORTÖRLER : Ali Ozan ŞAHANER, Abdülkadir AYDIN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - AGL Kenya Limited Temsilcileri: Av. Şeyma İNAL, Av. Baran BAŞ Harbiye Mah. Teşvikiye Cad. İsmet Apt. No:45 K:3 Şişli/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: AGL Kenya Limited ve Yusen Logistics Global Management Co., Ltd. tarafından, Doğu Afrika ülkelerinde navlun komisyonculuğu faaliyetinde bulunması planlanan yeni ve tam işlevsel bir ortak girişim kurulması işlemine izin verilmesi talebi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 01.10.2025 tarih ve 74169 sayı ile giren ve eksiklikleri 18.11.2025 tarihli yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 01.12.2025 tarihli ve 2025-5-061/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda, AGL Kenya Limited (AGL KENYA) ve Yusen Logistics Global Management Co., Ltd.’in (YUSEN) Kenya’da yeni kurulacak ve çeşitli Doğu Afrika ülkelerinde navlun komisyonculuğu faaliyetinde bulunması planlanan tam işlevsel bir ortak girişim işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmiştir. (5) Bildirime konu işlem, taraflar arasında 11.09.2025 tarihinde imzalanan Ortak Girişim Anlaşması (Anlaşma) uyarınca gerçekleşecektir. Bu çerçevede kurulacak ortak girişimde AGL KENYA %(.....), YUSEN ise %(.....) oranında hisse elde edecek ve işlemin ardından AGL KENYA ile YUSEN ortak girişim üzerinde ortak kontrole sahip olacaktır. (6) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrası hükmü çerçevesinde, bir ortak girişimin anılan Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi sayılabilmesi için ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık (tam işlevsel) olarak ortaya çıkması unsurlarının birlikte sağlanması gerekmektedir. (7) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’un (Kılavuz) 48. paragrafında da açıklandığı üzere iki veya daha fazla teşebbüs veya kişinin başka bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama imkânına sahip olduğu hallerde ortak kontrolden söz edilebilmektedir. Belirleyici etki, bir teşebbüsün stratejik karar ve eylemlerini yönlendirmeye dönük yetkiler anlamına gelmekte olup hukuken veya fiilen
25-45/1131-635 2/4 ortaya çıkabilmektedir. Kontrolün devralınmasının en yaygın yolu hisse/varlıkların devralınması olmakla birlikte, kontrol sözleşmeler aracılığıyla da devralınabilmektedir. Kılavuz’un 50. ve devamındaki paragraflarında ortak kontrolün ortaya çıktığı başlıca durumlar; tarafların eşit oy hakkına sahip olması, stratejik kararların alınmasında veto haklarının bulunması ya da oy haklarının ortaklaşa kullanılması olarak belirtilmiştir. Bu anlamda, ana şirketlerin kontrol edilen teşebbüsle ilgili önemli kararlarda (üst yönetimin atanması, bütçe, işletme planı, önemli yatırımlar gibi) mutabakata varmak zorunda olduğu hallerde ortak kontrol söz konusudur. (8) Taraflar arasında akdedilen Anlaşma’nın 6. maddesinde, ortak girişimin (.....) belirtilmektedir. (…..) I. (…..) II. (…..) III. (…..) (9) Yukarıda yer verilen söz konusu Anlaşma’nın ilgili maddesindeki “Yönetim Kuruluna Mahsus Konular” değerlendirildiğinde, bu hususların Kılavuz’un 50. paragrafı ve devamında yer verilen ortak kontrol yetkisine ilişkin haklara yönelik olduğu görülmektedir. Dolayısıyla Anlaşma’nın yer verilen hükümleri uyarınca; Yönetim Kurulunun her iki ortak girişim tarafının da atadığı üyeler hazır bulunmaksızın toplanamaması ve toplantıda her iki ortak girişim tarafının atadığı Yönetim Kurulu üyelerinin olumlu oyunun arandığı özellikli hususlar ele alındığında, tarafların kurulacak ortak girişim üzerinde ortak kontrole sahip olacağı değerlendirilmektedir. (10) Bildirime konu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma olarak değerlendirilebilmesi için aranan ikinci kıstas ise ortak kontrol tesis edilen işletmenin bağımsız bir iktisadi varlık niteliğini taşıması, diğer bir deyişle tam işlevsel olmasıdır. (11) Taraflarca, yeni kurulacak ortak girişimin, bağımsız olarak faaliyet gösterebilecek ve günlük faaliyetlerini yürütebilecek yönetim kadrosuna ve finansal kaynağa sahip olacağı, kurucu ortakların faaliyetlerinin ötesinde bir faaliyet göstermeyi hedeflediği, ücretlendirme kararlarının ortak girişim tarafından alınabileceği ve yalnızca ortaklarla ticari ilişki yürütülmesinin amaçlanmadığı, süresiz şekilde kurulduğu ve kalıcı olarak faaliyet göstermeyi hedeflediği beyan edilmiştir. (12) Yukarıda sunulan bilgiler incelendiğinde, planlanan işleme izin verilmesi durumunda kurulacak olan ortak girişimin bağımsız olarak faaliyet gösterme fonksiyonuna sahip olacak düzeyde kaynağa sahip olacağı, işlem taraflarından bağımsız faaliyet göstereceği ve tam işlevsel olma koşulunu sağlayacak ölçüde kalıcı faaliyet göstermeyi planlamakta olduğu hususları göz önünde bulundurulduğunda ortak girişimin tam işlevsellik için gerekli olan unsurları taşıdığı değerlendirilmektedir. Dolayısıyla, işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında bir devralma olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan ilgili tarafların cirolarının söz konusu Tebliğ’in 7. maddesinin (a) bendinde belirtilen ciro eşiklerini aştığı, dolayısıyla bildirime konu işlemin Rekabet Kurulundan izin alınması gereken bir devralma işlemi niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır. (13) Yeni kurulacak ortak girişim Kenya merkezli bir teşebbüs olup Kenya, Uganda, Sudan, Güney Sudan, Etiyopya, Somali, Cibuti, Eritre, Mısır, Tanzanya, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Burundi ve Ruanda’da hava ve deniz yolu navlun komisyonculuğu hizmetleri alanında faaliyet gösterecektir. Ortak Girişimin Türkiye’de herhangi bir faaliyeti bulunmayacaktır.
25-45/1131-635 3/4 (14) AGL KENYA, Kenya’da depolama, kara taşımacılığı, gümrük müşavirliği ve sözleşmeli lojistik hizmetleri de dahil olmak üzere navlun komisyonculuğu ve çeşitli lojistik hizmetleri sunmakta olup, şirketin Türkiye’de herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. AGL KENYA’nın kontrolünü elinde bulunduran işlem tarafı MSC Mediterranean Shipping Company SA (MSC) ise, doğrudan ve bir iştiraki olan Ignazio Messina & C. S.p.A. (MESSINA) vasıtasıyla Türkiye’ye ve Türkiye’den dünyanın diğer tüm bölgelerine düzenli hatlarla konteyner taşımacılığı hizmeti vermektedir. Bununla birlikte MSC Türkiye’deki çeşitli iştirakleri aracılığıyla konteyner taşımacılığının yoğun olduğu illerde gemi acenteliği, liman-müşteri arasında kara yolu ve demir yolu taşımacılığı, depolama hizmetleri, lojistik ve navlun komisyonculuğu, çeşitli limanlarda konteyner terminal işletmeciliği ve çeşitli yan hizmetler sunmaktadır. (15) YUSEN, küresel ölçekte deniz ve hava yolu navlun komisyonculuğu, depolama, dağıtım ve tedarik zinciri yönetimi hizmetleri sunan bir şirkettir. YUSEN Türkiye’de araç taşımacılığı, deniz yolu navlun komisyonculuğu ve düzenli konteyner hat taşımacılığı faaliyetlerinde bulunmakta, ayrıca iştiraki olan Yusen İnci Lojistik ve Ticaret A.Ş. yoluyla depolama hizmetleri sunmaktadır. YUSEN’in ana şirketi Nippon Yusen Kabushiki Kaisha (NYK) ise; Ocean Network Express (ONE LINE) üzerindeki ortak kontrolü vasıtasıyla, Türkiye’ye ve Türkiye’den dünyanın diğer tüm bölgelerine düzenli hatlarla konteyner taşımacılığı hizmetleri alanında faaliyet göstermektedir. Ayrıca NYK, OYAK Grubu ile ortak kontrolünde olan ortak girişim aracılığıyla Yarımca Limanı’ndaki Ro-Ro terminalini işletmektedir. Öte yandan NYK’nın, Türkiye’de navlun komisyonculuğu hizmetleri, taşımacılık hizmetleri ve sözleşmeli lojistik alanlarında da faaliyeti bulunmaktadır. (16) Yukarıda yer verildiği üzere, ortak girişimin Türkiye’de herhangi bir faaliyetinin bulunmayacağı taraflarca ifade edilmektedir. Buna göre, devre konu ortak girişim ile ana şirketlerin faaliyetleri arasında Türkiye coğrafi pazarında herhangi bir yatay ya da dikey örtüşme bulunmadığı değerlendirilmektedir. (17) Yapılan tespit ve değerlendirmeler neticesinde, bildirime konu işlem ile 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun ortaya çıkmayacağı kanaatine ulaşılmıştır. (18) Son olarak 2010/4 sayılı Tebliğ’in 13. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, bildirim konusu ortak girişim işleminin, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi açısından rekabetçi davranışların koordinasyonu riski taşıyıp taşımadığı incelenmiştir. İşlem tarafları olan MSC ve NYK’nın faaliyetleri Türkiye’de navlun komisyonculuğu ve taşımacılık hizmetleri alanlarında yatay olarak örtüşmektedir. Bunun yanında söz konusu yatay örtüşmelere ilaveten MSC’nin Türkiye’deki konteyner terminali hizmetleri ile NYK’nın düzenli hatlarla konteyner taşımacılığı faaliyeti arasında ise dikey örtüşme bulunmaktadır. (…..) Bu çerçevede yeni kurulacak olan ve Türkiye’de faaliyet göstermeyecek ortak girişimin işlem taraflarının Türkiye’deki mevcut ticari faaliyetleri arasında herhangi bir değişiklik meydana getirmeyeceği, dolayısıyla bildirim konusu işlemin koordinasyon riski doğurmayacağı değerlendirilmiştir. H. SONUÇ (19) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli
25-45/1131-635 4/4 kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy