1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya No : D2/1/A.F.K.-98/3
Karar No : 91/736-153
Karar Tarihi : 19.11.1998
Toplantıya Katılan:
Başkan: Prof.Dr. Aydın AYAYDIN,
Üyeler: Prof.Dr.Tamer MÜFTÜOĞLU (II.Başkan), Bahaddin ELÇİ,
Mehmet Zeki UZUN, Salih Zeki BENGÜ, Aydın EMRE, Sadık KUTLU,
Dr.Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK.
Bildirimde Bulunan: - Ercan Grubu
Büyükdere Cad., No:121, Gayrettepe/İSTANBUL
Taraflar: - Ercan Grubu
Büyükdere Cad., No:121, Gayrettepe/İSTANBUL
- SKW Bauchemie Holding A.G.
Trostberge HRB, 10261 ALMANYA
Dosya Konusu: Ercan Grubu şirketlerinden Meges Boya San. ve Tic. A.Ş.’nin
%50.01’inin SKW Bauchemie Holding A.G.’ye devredilmesi amacıyla akdedilen
sözleşmenin 8.13 maddesindeki “rekabet etmeme” şartının 4054 sayılı Kanun’a
aykırı olmadığına yönelik menfi tespit ve bunun uygun bulunmaması halinde
muafiyet talebi.
Raportörlerin Görüşü: Sözkonusu “rekabet etmeme” maddesinin iki ila üç yıl
arasında bir süre ile sınırlandırılması kaydıyla, istenen “Menfi Tespit Belgesi”nin
koşullu olarak verilebileceği.
Dosya Evreleri: Dosya konusu talep ile Kurum kayıtlarına 13.07.1998 tarih, 2141
sayı ile intikal etmiş olan, Ercan Grubu Genel Koordinatörü Metin ÖZDEN imzalı
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 8’nci maddesi
uyarınca, Raportörler Alper Fevzi KARA ve Hasan Hüseyin ÜNLÜ tarafından
düzenlenen, 20.10.1998 tarih, D2/1/A.F.K.-98/3 sayılı Menfi Tespit Ön İnceleme
Raporu, 16.11.1998 tarih REK.0.06.00.00/8 sayılı Başkanlık önergesi ile 91 sayılı
Kurul gündeminde ele alınmıştır.
2 REKABET KURUMU
Değerlendirme: Muafiyet/Menfi Tespit Ön İnceleme Raporu’nda ve ilgili Daire
Başkanlığının konuya ilişkin önergesinde yeralan bilgi/belgelerin değerlendirilmesi
ile yapılan görüşmeler sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir;
Sözleşmenin söz konusu 8.13 maddesi; “Satıcılar, gerek kendilerinin gerek
bağlı şirketlerinin, doğrudan veya dolaylı olarak şirketin işine herhangi bir şekilde
rakip olabilecek hiçbir üretim, satış veya sair işlem faaliyet geliştirmeyeceğini veya
bu sayılanlara katılmayacağını ya da sayılanlarla ilgili sair bir menfaat elde
etmeyeceğini kabul eder.” şeklindedir.
Sözleşme hükmü Meges Boya San. ve Tic. A.Ş.’ne atıf yapmakla birlikte,
fiilen, satıcı tarafında bulunan halen ilgili pazarda faaliyet gösteren ve %……
pazar payına sahip Ercan Grubu ile bu piyasaya girmeye hazırlanan, dolayısıyla
Meges A.Ş.’nin potansiyel rakibi olan SKW Bauchemie Holding AG unvanlı bir
Alman şirketi arasındaki devir işleminden sonra ilgili ürüne yönelik olarak süresiz
rekabet etmemeyi öngörmektedir.
Sözleşme hükmünün potansiyel rakipler arasındaki rekabeti ortadan kaldıran
açık özelliği; sözleşmeyi, bir süreye bağlı olarak ya da olmayarak bu hükmü taşıması
halinde, Kanun’un 4’üncü maddesi ile çatışır hale getirmektedir. Bu değerlendirmeye
paralel olarak, süreli ya da süresiz bu hükmü taşıyan sözleşmeye, sözleşmenin 4054
sayılı Kanun’a aykırı olmadığı anlamına gelen menfi tespit belgesinin verilmesinin
uygun olmayacağı anlaşılmaktadır.
Öte yandan, şirket devirlerinde, genellikle, devralanın, devredenin devirden
sonra kendisine rekabet etmemesini bir koşul olarak öne sürdüğü, bu durumun
özellikle ülke sınırlarını aşan sermaye hareketlerinde daha fazla gündeme geldiği
bilinmekte ve devralanın ilgili piyasaya adapte olmasının, özellikle de devredenin
müşteri portföyüne ulaşmasının belli bir süreyi alacağı görüşünden hareketle, bu
yöndeki hükümlerin ticari hayatın olağan akışının bir sonucu olduğu
düşünülmektedir.
Genellikle, Medeni Hukuk (Ticaret Hukuku) perspektifinden ortaya konulan bu
yaklaşım Kurulumuzca da esas itibarıyla paylaşılmakla birlikte, ticari hayatın bir
gereği olmasının söz konusu “rekabet etmeme” hükmünün rekabet kurallarına
aykırılığını ortadan kaldırmayacağı, ancak makul bir süreye bağlanması ve Kanun’un
5’inci maddesindeki koşulların karşılanması halinde, bireysel muafiyet kapsamında
değerlendirilebileceği düşünülmektedir. Nitekim başvuru sahipleri bu durumu dikkate
alarak menfi tespit taleplerinin reddedilmesi halinde, başvurularının muafiyet
kapsamında değerlendirilmesini talep etmişlerdir.
Dosya konusu devir işleminde; Alman SKW Bauchemie Holding A.G., Ercan
Grubu şirketlerinden Meges Boya San. ve Tic. A.Ş.’nin %50.1’ini devralmakta,
%20’si halen halka arz edilmiş olan şirkette Ercan Grubu’nun doğrudan veya dolaylı
olarak kontrol ettiği pay miktarı %29.9’a düşmektedir. Dosya içeriğinden
anlaşılan şirket hisselerinin arasında herhangi bir farklılık (imtiyazlı pay) olmadığı
3 REKABET KURUMU
hususu da dikkate alındığında; bu işlem sonucunda şirketin kontrol anlamında SKW
Bauchemie Holding A.G.’ye devredileceği anlaşılmaktadır.
Devir sözleşmesinin 8.13. maddesi, halen piyasada %…… arası pazar payına
sahip Ercan Grubu ile potansiyel rakibi olan Alman firması (devirden sonra tablo tam
tersine dönüşecektir. Bu defa piyasada olan Alman şirketi, potansiyel rakip de Ercan
Grubu olacaktır.) arasında devirden sonra rekabeti yasaklamakta, daha doğrusu
devredenlere – Ercan Grubu’na – bu alanda rekabet yani faaliyet yasağı
getirmektedir.
Sözkonusu hükmün süresizliği dikkate alındığında, sözleşmenin Kanun’un
4’üncü maddesi uygulamasından muaf tutulamayacağı, ancak makul bir süreye
bağlanması halinde; malların üretim ve dağıtımında gelişmeye yol açması (teknik
bilgi birikimi ve deneyim getirilmesi, daha önce ilgili Türk piyasasında olmayan ve
Ercan Grubu ile karşılaştırıldığında çok büyük olan bir firmanın bu piyasaya giriyor
olması) ve bunun sonucunda tüketicinin yarar sağlaması; ilgili piyasanın önemli bir
bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması (Ercan Grubu’nun pazar payının
düşüklüğü) ve rekabetin zorunlu olandan fazla sınırlanmaması (hükmün
sözleşmedeki haliyle süresiz olması durumunda, özellikle bu koşulun
karşılanmayacağı düşünülmektedir) hususları dikkate alındığında; 4054 sayılı
Kanun’un 5’inci maddesinde öngörülen koşulların varlığı gerekçesiyle Kanun’un
4’üncü maddesi uygulamasından bireysel olarak muaf tutulabileceği ve bu
uygulamanın ticari hayatın akışına ve mehaz mevzuata da uygun olacağı
düşünülmektedir.
SONUÇ
Meges Boya San. ve Tic.A.Ş.’nin %50.01'inin SKW Bauchemie Holding
A.G.’ye devredilmesi amacıyla akdedilen sözleşmenin 8.13 maddesindeki “rekabet
etmeme” şartının 4054 sayılı Kanun’a aykırı olmadığına yönelik menfi tespit
talebinin, hükmün rekabet kurallarına açıkca aykırı olması nedeniyle reddedilmesi
gerektiğine; ancak bu hükmün çıkarılması halinde sözleşmeye menfi tespit
belgesinin verilebileceğine; hükmün bu haliyle (süresiz olarak) sözleşmede kalması
halinde muafiyet hükümlerinden de yararlanamayacağına, ancak rekabet etmeme
süresinin 3 yıl ile sınırlandırılması koşulu ile bireysel muafiyet tanınmasına
OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy