1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya No : D1/1/A.Ö.-99/4
Karar No : 99-21/172-91
Karar Tarihi : 28.04.1999
Toplantıya Katılan
II.Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU,
Üyeler : Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU, Dr.Kemal EROL,
İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, Ali Ersan GÖKMEN,
R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR.
Bildirimde Bulunan:
Agretaş Agrega İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili
Av. Dr. Fadlullah CERRAHOĞLU Güllü Sk., No:1, 3’üncü Levent/İSTANBUL
Taraflar: - Ata İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
Emirhan Cad., NO.145/A Atakule Dikilitaş/İSTANBUL
- Lafarge S.A.
61 rue des Belles Feuilles, FR-75782 Paris/FRANSA
- Agretaş Agrega İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Emirhan Cad., No:145/13, Barbaros Plaza, Dikilitaş/İSTANBUL
Dosya Konusu: Ata İnşaat Şti. (Ata İnşaat), Lafarge S.A. (Lafarge) ve Agretaş
Agrega İnşaat A.Ş. Agretaş) arasında akdedilen Entegre Harç San ve Tic. A.Ş.
(Entegre Harç) ile ilgili “Hissedarlar Sözleşmesi”ne menfi tespit belgesi
verilmesi talebi.
Raportörler Görüşü: Talep edilen menfi tespit belgesinin verilmesinin uygun
olacağı.
DEĞERLENDİRME
Dosya konusu talep ile Kurum kayıtlarına 05.05.1998 tarih, 1099 sayı ile
intikal etmiş olan Agretaş Agrega İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili Av. Dr.
Fadlullah CERRAHOĞLU imzalı bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’un 8’inci maddesi uyarınca, Raportörler Aydın ÖZTUNALI,
Abdulgani GÜNGÖRDÜ ve H. Hüseyin ÜNLÜ tarafından yapılan inceleme sonucu
düzenlenen 12.04.1999 tarih, D1/1/A.Ö.-99/4 sayılı Menfi Tespit Ön İnceleme
Raporu’nu içeren 14.04.1999 tarih, REK.0.05.00.00/25 sayılı (15.04.1999 tarih, 99-
19/132-62 sayılı karar ile Kurul gündeminde bulunan) Başkanlık önergesi, 99-21
sayılı Kurul toplantı gündeminin 9’uncu sırasında ele alınmıştır.
2 REKABET KURUMU
Başvuruya konu olan işlem, Ata İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (Ata
İnşaat), Lafarge S.A. (Lafarge) ve Agretaş Agrega İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.
(Agretaş) arasında akdedilmiş “Entegre Harç Sanayi ve Ticaret A.Ş.” (Entegre Harç)
ile ilgili "Hissedarlar Sözleşmesi"ne menfi tespit belgesi verilmesi, bunun uygun
bulunmaması durumunda ise başvurunun muafiyet bildirimi olarak değerlendirilmesi
talebidir.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden; söz konusu hissedarlık anlaşmasına konu
ilgili ürün pazarını, “sanayi ve inşaat kireci”, “beton ve asfalt agregaları”, “çimento ve
alçı bazlı sıva ve bunlarla ilgili diğer ürünler”in oluşturduğu anlaşılmaktadır. İlgili
coğrafi pazarın ise; anılan ürün gruplarından kireç ve agregada taşıma giderlerinin
birim maliyete etkisinin yüksek olması dolayısıyla "Marmara Bölgesi", çimento ve alçı
bazlı sıva için de "Türkiye Cumhuriyeti sınırları" olarak tanımlanması gerekmektedir.
Söz konusu başvuruda; Agretaş, Lafarge ve Ata İnşaat arasında yapılmış
hisse alım anlaşmasına istinaden Ata İnşaat'ın sahibi bulunduğu A grubu Entegre
Harç hisselerinden 4.000.000 adedini Agretaş’a sattığı ve dolayısıyla Entegre
Harç’ın %50 hissedarı olduğu ve bu kapsamda da Ata İnşaat, Agretaş ve Lafarge
arasında “Entegre Harç Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ne ilişkin Hissedarlar Sözleşmesi”nin
imzalandığı ifade edilmektedir.
Başvuruya konu anlaşmayla, iştigal sahası sanayi ve inşaat kireci, beton ve
asfalt agregaları, çimento bazlı sıva ile alçı bazlı sıva ve ilgili diğer ürünlerin üretimi
olan Entegre Harç üzerinde Lafarge’ın bağlı ortaklıklarından Agretaş'ın Ata İnşaat ile
birlikte ortak kontrole sahip olduğu görülmektedir.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden, Entegre Harç’ın faaliyet gösterdiği ürün
pazarını oluşturan kireç ve agreganın lokal boyutta, düşük maliyetlerle ve çok yaygın
bir şekilde üretildiği alçı pazarında, sadece makineli sıva alçısı ile faaliyet gösteren
Entegre Harç'dan başka ABS, Biltepe, Dalsan, ve Astaş gibi çok büyük kapasitelere
sahip firmaların da olduğu anlaşılmaktadır. Çimento bazlı sıva pazarında, bu ürünün
ülkemizdeki uygulamasının yeni başlamış ve buna bağlı olarak pazarın henüz çok
dar olması nedeniyle Entegre Harç tek üretici konumunda olmakla birlikte, makineli
sıva kullanımının, bu uygulamayla ikame edilebilirlik oranı çok yüksek olan
geleneksel yöntemlerle yapılan sıvacılığın da dahil edildiği toplam sıva pazarı
içerisinde sadece % …'lik bir payının olması, üretimde ilk yatırım maliyetlerinin
yüksek olmaması, inşaat maliyetleri içindeki yerinin küçüklüğü ve teknolojisinin
yaygın olarak biliniyor olması gibi nedenlerle piyasaya giriş-çıkış kolaylığının
bulunması gibi unsurların varlığı dikkate alındığında, Entegre Harç'ın büyük bir pazar
gücüne sahip olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
İlgili ürün pazarında Ata grubunun kontrolünde bulunan herhangi başka bir
teşebbüsün bulunmaması ve Lafarge grubunun da Lafarge Aslan Çimento A.Ş.’nde
genel olarak grup içi faaliyette bulunan bir agrega tesisiyle faaliyet göstermesi,
makineli uygulama kapsamında kullanılan çimento ve alçı bazlı sıvalar yeni bir ürün
pazarı olarak yaygınlaşırken Entegre Harç haricindeki diğer teşebbüslerin de alçı
bazlı sıva üretimine girişmeleri ile ABS, Biltepe, Dalsan ve Astaş gibi söz konusu
3 REKABET KURUMU
pazarda büyük kapasitelere sahip firmaların ortaya çıkmış olması, adı geçen
hissedarlık anlaşmasında Lafarge, Ata İnşaat ve Agretaş üzerine getirilen ve
boyutları herhangi bir tarafın Entegre Harç’daki hisselerini satmasından sonraki üç
yıllık dönemi de kapsayacak şekilde genişletilen ilgili ürün pazarında Entegre Harç
ile rekabet etme yasaklarının, bu tür ortaklıkların teşekkülünde zorunlu unsurlardan
olan "yan sınırlama" olarak kabul edilmesi, anılan anlaşmanın Rekabet Kurumu’nun
faaliyete geçmesinden çok önce 26.06.1995 tarihinde akdedilmiş olması ve ana
işletmelerin ilgili pazarda rakip konumda olmamaları, bu anlaşmayla gerçekleştirilen
ortaklığın ilgili pazarda hakim bir duruma gelmemesi ve bu nedenle hakim durumun
kötüye kullanılmasının da söz konusu olamayacağı hususları dikkate alındığında,
taraflar arasında akdedilen "Hissedarlar Sözleşmesi"nin 4054 sayılı Kanun'a aykırı
bir unsur içermediği kanaatine varılmıştır.
SONUÇ
Ön İnceleme Raporu’nda yer verilen bilgi ve belgelerin değerlendirilemesi ile
yapılan görüşmeler sonucunda; Ata İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., Lafarge S.A.
ve Agretaş Agrega İnşaat San. ve Tic. A.Ş. arasında akdedilmiş olan “Entegre Harç
Sanayi ve Ticaret A.Ş.” ile ilgili “Hissedarlar Sözleşmesi”ne, 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’a aykırılık teşkil etmiyor olması nedeniyle, aynı
Kanun’un 8’inci maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilmesine OYBİRLİĞİ ile
karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy