1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D4/1/M.Y.-99/5 (Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 99-22/196-112
Karar Tarihi : 4.5.1999
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
II. Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU,
Üyeler : Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU, Dr. Kemal EROL, İsmet CANTÜRK,
Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,
Kubilay ATASAYAR.
B- RAPORTÖRLER: Mehmet YANIK, M. Haluk ARI
C- BAŞVURUDA BULUNAN: - Coşkunöz Holding A.Ş.
- Coşkunöz Metal Form Makina Endüstri
ve Ticaret A.Ş.
D- TARAFLAR: - Aries Industries
Technoparc de Poissy 1, rue Charles Edouard
Jeanneret 78306 Poissy, Cedex/FRANSA
- Coşkunöz Holding A.Ş.
Organize Sanayi Bölgesi, Mavi Cad., No: 5, Bursa
- Coşkunöz Metal Form Makina End. ve Tic. A.Ş.
Organize Sanayi Bölgesi, Mavi Cad., No: 5, Bursa
- M. Kemal COŞKUNÖZ
Organize Sanayi Bölgesi, Mavi Cad., No: 5, Bursa
- Cenk YÖNEY
Organize Sanayi Bölgesi, Mavi Cad., No: 5, Bursa
E- DOSYA KONUSU: Aries Industries (Aries) ile Coşkunöz Holding A.Ş.
(Coşkunöz), Coşkunöz Metal Form Makina Endüstri ve Ticaret A.Ş. (Coşkunöz
Metal), M. Kemal COŞKUNÖZ ve Cenk YÖNEY arasında akdedilen hissedarlar
sözleşmesinde yer alan rekabet yasağına menfi tespit belgesi verilmesi veya
muafiyet tanınması talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 11.11.1998 tarih, 3598 sayı ile giren
başvuru üzerine düzenlenen 20.4.1999 tarih, D4/1/M.Y.-99/5 sayılı Menfi Tespit
(Muafiyet) Ön İnceleme Raporu 20.4.1999 tarih, REK.0.08.00.00/20 sayılı Başkanlık
önergesi ile 99-21 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: Bildirime konu sözleşmede yer alan rekabet
yasağına ilişkin hüküm, zorunlu yan sınırlama niteliğinde olması nedeniyle,
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. ve 6. maddelerine aykırılık
teşkil etmediğinden, Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilmesi
gerektiği düşünülmektedir.
2 REKABET KURUMU
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
Ürün Pazarı: Sözleşme tarafı teşebbüslerin faaliyetleri göz önünde bulundurularak
ilgili ürün pazarı, otomotiv sanayinde kullanılan montajlı ve yarı montajlı her türlü
mekanizma, kapı ve kaput menteşeleri ve ekleri, kaporta ve kilit mekanizmaları ve
ekleri, el freni, kriko üretimi, hassas kesme işlemleri ve metal dış donanımlar olarak
belirlenmiştir.
Coğrafi Pazar: Başvuru konusu açısından ilgili coğrafi pazar, Türkiye Cumhuriyeti
sınırları olarak tespit edilmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Taraflar, Coşkunöz Aries Metal İşleri ve Montaj Endüstri ve Ticaret A.Ş.
unvanı ile Türkiye ve yurt dışındaki otomotiv yan sanayi için metal parça üretimini
gerçekleştirmek üzere bir ortak girişim kurmak amacıyla hissedarlar sözleşmesi
akdetmişlerdir. Ortak girişimin sermayesi 4.000.000 Fransız Frangı karşılığı Türk
Lirası olarak belirlenmiştir. Şirket hisselerinin % 51’i (A) grubu hisseler olarak
gruplandırılacak, Aries ve/veya bağlı kuruluşları ve/veya temsilcilerine, geri kalan
% 49 hisse ise (B) grubu hisseler olarak gruplandırılacak, Coşkunöz ve/veya bağlı
kuruluşları ve/veya temsilcilerine ait olacaktır. Ayrıca, (A) ve (B) grubu hisselerin eşit
hakları bulunacaktır.
Ortak girişim, Aries'in teknoloji ve know-how’unu, Coşkunöz Metal’in ise
Türkiye pazarı hakkındaki bilgisini kullanacaktır.
Taraflar arasında akdedilmiş olan Hissedarlar Sözleşmesi’nde yer alan ve
içerdiği rekabet yasağı nedeniyle menfi tespit belgesi talebinde bulunulmasına yol
açan 11. madde, “Hissedarlar kendileri ya da İştirakleri ve/veya kendileri tarafından
belirlenecek diğerlerinin Şirkette hisse payına sahip olduğu müddetçe ve bunu
izleyen iki yıl boyunca madde 5.1’de tanımlanan faaliyet sahasında, Türkiye’de
işlerini münhasıran Şirket aracılığıyla yürütmeyi ve hissedar, yönetici acente,
distribütör, danışman ya da başka herhangi bir sıfatla doğrudan ya da dolaylı olarak
Türkiye dahilinde mezkur faaliyet sahasında rekabete girmemeyi iş bu sözleşmeyi
imzalayarak kabul ederler. Bu hüküm tarafların iş bu sözleşme imzalandığı tarihte
varolan projelerini kapsamamaktadır. Taraflardan her birinin bir iştirakinin söz
konusu tarafın iştiraki olmaktan çıkması ya da hissedarlardan birinin Coşkunöz veya
Aries grubunun üyesi olmaktan çıkması ve hisselerini devretmesi halinde, taraflar bu
rekabet kısıtlamasının söz konusu iştirak için mezkur durumun taraflara tebliğ
edildiği tarihten geçerli olmayacağını kabul ederler.” şeklindedir.
Başvuruya ilişkin değerlendirme, başvuru formunda menfi tespit belgesi
verilmesi talebinde bulunulması nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi
gereğince aynı Kanun'un 4., 6. ve 7. maddeleri çerçevesinde yapılmıştır.
H.2.1. 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesi Kapsamında Yapılan Değerlendirme
Başvuruya konu ortak girişim şirketine ilişkin "Hissedarlar Sözleşmesi"nin
know-how içerdiği ve aynı zamanda rekabet yasağının iki yıllık bir süreyle sınırlı
olduğu anlaşılmıştır. Öte yandan, söz konusu hükmün bulunmaması ortak girişimin
yapısına halel getireceğinden, anılan madde işlemin ayrılmaz bir parçası olarak
3 REKABET KURUMU
değerlendirilmiştir. Bu nedenlerle incelemeye konu olan sözleşme hükmü bir "yan
sınırlama" olarak kabul edilmiştir.
Bu çerçevede, ortak girişime ilişkin Hissedarlar Sözleşmesi'nin 11.
maddesinde yer alan rekabet yasağının, 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlal
etmediği sonucuna varılmıştır.
H.2.2. 4054 sayılı Kanun’un 6. Maddesi Kapsamında Yapılan Değerlendirme
İncelemeye konu ilgili pazarda, taraflardan Aries’in Türkiye’de pazar payı
bulunmamaktadır. Ortak girişimin diğer tarafı olan Coşkunöz grubunun pazar payı
ise % 15 olarak tespit edilmiştir.
Öte yandan, ilgili pazara girişte teşebbüsler açısından önemli engellerin
olmaması sebebiyle piyasada faaliyet gösteren bir teşebbüsün pazar payı kolayca
değişebilmektedir.
Sonuç olarak, pazarın yapısı ve Coşkunöz grubunun pazar payının küçük
olması dikkate alındığında tarafların ilgili pazarda hakim durumda olmadığı, bu
nedenle Kanun'un 6. maddesinin ihlal edilmediği kanaatine varılmıştır.
H.2.3. 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Kapsamında Yapılan Değerlendirme
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ’in, Birleşme ve Devralma Sayılan Haller’i düzenleyen
2. maddesine göre “ortak girişimler” Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde teşebbüsler
arası birleşme ve devralma kabul edilmiştir. Ancak incelemeye konu olan ortak
girişimi oluşturan teşebbüslerin ilgili pazardaki paylarının ve cirolarının toplamı, söz
konusu Tebliğ’in 4. maddesi ile getirilen (%25 pazar payı ve 25 trilyon TL. ciro)
eşiklerin altında kaldığından işlem, Kanun’un 7. maddesi açısından izne tabi değildir.
I- SONUÇ
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında; Aries Industries ile Coşkunöz
Holding A.Ş., Coşkunöz Metal Form Makina Endüstri ve Ticaret A.Ş., M. Kemal
Coşkunöz ve Cenk Yöney arasında akdedilen Coşkunöz Aries Metal İşleri ve Montaj
Endüstri ve Ticaret A.Ş. ile ilgili Hissedarlar Sözleşmesi’nin rekabet yasağına ilişkin
hükmünün zorunlu bir yan sınırlama olması dolayısıyla 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un ilgili maddelerine aykırılık teşkil etmediğine, bu
nedenle Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilmesine OYBİRLİĞİ
ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy