1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D4/1/A.I.-99/9 (Muafiyet/Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 99-35/339-210
Karar Tarihi : 13.7.1999
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL, Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU,
İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, A. Ersan GÖKMEN,
R. Müfit SONBAY, Murat GENCER
B- RAPORTÖRLER : Ali ILICAK, Oğuzkan GÜZEL, Cihan AKTAŞ, Metin HASSU
C- BAŞVURUDA BULUNAN: Temsa Termomekanik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Vekilleri:
- Av. Mustafa HAKKANİ
Temsa A.Ş. Mersin Yolu Üzeri-ADANA
- Av. Abdurrahman ÇOBAN
Yakacık,Yanyol,Örenler Mevkii 81411 Kartal/İstanbul
D- TARAFLAR: - Temsa Termomekanik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Yakacık, Ankara asfaltı, Yanyol, No:25
81450 Kartal-İSTANBUL
- Yetkili Satıcılar
E- DOSYA KONUSU: Temsa Termomekanik Sanayi ve Ticaret A.Ş. İş Makinaları
Grubu (Temsa) ile yetkili satıcılar arasında akdedilen “Yedek Parça Yetkili
Satıcılık Anlaşması”na ve yetkili satıcıların parça satışını düzenleyen sirkülere
menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 4.6.1998 tarih, 1558 sayı ile giren
başvuru üzerine düzenlenen 20.5.1999 tarih, D4/1/A.I.-99/9 sayılı Muafiyet/Menfi
Tespit Ön İnceleme Raporu 9.7.1999 tarih, REK.0.08.00.00/38 sayılı Başkanlık
önergesi ile 99-35 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: Başvuru konusu “Yedek Parça Yetkili Satıcılık
Anlaşması”nın 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesine
aykırılık taşıması nedeniyle, menfi tespit belgesi verilmesi talebinin reddinin
gerektiği,
Söz konusu anlaşmanın ve mütemmim cüzü niteliğindeki 1.5.1998 tarih ve 1
sayılı sirküleri hükümlerinin, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi hükümlerinin
uygulanmasından grup olarak muaf tutulmanın koşullarını belirleyen 1997/3 sayılı
Tek Elden Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nde öngörülen
şartları sağladığı ve grup muafiyeti tanınan anlaşmalar içerisinde yer aldığı; dolayısı
ile Kurul’a bildirim yükümlülüğünün olmadığı,
2 REKABET KURUMU
Bildirilen anlaşmada belirtilen mütemmim cüz niteliğindeki sirkülerlerle
yapılacak düzenlemelerin rekabet mevzuatı çerçevesinde yapılması ve bu konuda
ortaya çıkabilecek tereddütlerin varlığı halinde durumdan Kurumumuzu haberdar
ederek görüş istemelerinin mümkün bulunduğu hususlarının taraflara tebliğinin
gerektiği,
düşünülmektedir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Temsa’nın Kurumumuza yaptığı başvuruda; ilgili teşebbüsün üretim veya
dağıtımını yaptığı iş makinaları yedek parçalarının pazarlanmasına ilişkin
anlaşmaların 1997/3 sayılı Tebliğ hükümlerine uygun olarak hazırlandığı, fakat
mevzuatın yeni olması ve bunun sonucu olarak örnek teşkil edecek uygulamaların
bulunmaması nedeniyle, sözleşmede yapılabilecek bir hatayı ortadan kaldırmak için,
sözleşmenin Kurumumuz incelemesine sunularak menfi tespit belgesi verilmesi
başvurusunda bulunulduğu ifade edilmiştir. Başvuru formunda, ayrıca Rekabet
Kurulu'nun bu başvuruyu reddetmesi durumunda, başvurunun muafiyet bildirimi
olarak değerlendirilmesi konusunda talepte bulunulmuştur.
Söz konusu başvuruda, anlaşmanın 1997/3 sayılı Tebliğ hükümlerine göre
düzenlendiğinin ve bu çerçevede menfi tespit belgesi talep edildiğinin ifade edildiği
görülmektedir. 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesinde Menfi Tespit Belgesi
verilebilmesi için, bildirilen anlaşmanın Kanun’un 4, 6 ve 7. maddelerine aykırı
olmaması gerektiği düzenlenmiştir. Grup muafiyeti tebliğlerine uygunluğu kabul
edilen anlaşmalar ise anılan Kanun’un 4. maddesine aykırı hükümler taşımakla
birlikte, bu hükümleri ilgili Kanun maddesi uyarınca 4. maddenin uygulanmasından
muaf tutulmaktadır. Bu çerçevede, muafiyet tebliğlerinden birisine uygun şekilde
düzenlenmiş bir anlaşmaya, Kanun’un 4. maddesine aykırı hükümler taşıması
nedeniyle, menfi tespit belgesi verilmesi mümkün değildir.
Başvuru konusu anlaşmanın, içerdiği hükümler itibarıyla, tek elden dağıtım
anlaşması olduğu görülmektedir. Bu nedenle anlaşma hükümleri 1997/3 sayılı Tebliğ
çerçevesinde incelenmiş ve anılan Tebliğ'i ihlal eden herhangi bir hükmün
bulunmadığı tespit edilmiştir.
Öte yandan, sözleşmede yer alan, yayınlanacak sirkülerlerin de anlaşmanın
mütemmim cüzü olarak kabul edilmesi hükmü anlaşmanın geleceğine yönelik olarak
bir belirsizlik doğurmaktadır. Anlaşmanın tadili anlamına gelecek olan bu
sirkülerlerin de 4054 sayılı Kanun ve bu Kanun'a dayanılarak yapılan düzenlemeler
açısından ayrıca değerlendirilmesi gerekecektir. Bu aşamada, bildirilen anlaşmaya
ekli olan 1.5.1998 tarih ve 1 sayılı sirküler incelenmiştir. Anılan sirkülerin 1.7.
maddesinde, “Yetkili satıcı, Komatsu iş makinalarının her türlü yerli ve ithal parçasını
ve aksesuarlarını Temsa’dan alacaktır” şeklindeki ifade ile tek taraflı temin
yükümlülüğü getirilmiştir. Söz konusu düzenleme 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesine
aykırılık teşkil etmektedir. Bu nedenle başvuru konusu sirkülere de menfi tespit
belgesi verilmesi mümkün değildir.
Ancak, sirküler, 1997/3 sayılı Tebliğ'e uygun olması nedeniyle, bu Tebliğ
kapsamında Kanun'un 4. maddesinin uygulanmasından muaftır.
3 REKABET KURUMU
İ- SONUÇ
Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler doğrultusunda;
1. Temsa Termomekanik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile başvuru ekindeki bildirim
formunda unvan ve adresleri belirtilen yetkili satıcıları arasında akdedilen “Yedek
Parça Yetkili Satıcılık Anlaşması”nın ve bu anlaşmanın mütemmim cüzü niteliğindeki
1.5.1998 tarih ve 1 sayılı sirkülerin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun'un 4. maddesine aykırı hükümler taşımaları nedeniyle, her iki metin için
geçerli olmak üzere menfi tespit belgesi verilmesi talebinin reddine,
2. Bildirilen anlaşmanın ve bu anlaşmanın mütemmim cüzü niteliğindeki 1 sayılı
sirkülerin hükümlerinin, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi hükümlerinin
uygulanmasından grup olarak muaf tutulmanın koşullarını belirleyen 1997/3 sayılı
Tek Elden Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nde öngörülen
şartları sağladığına, dolayısı ile Kurulumuza bildirim yükümlülüğünün olmadığına,
3. Bildirilen anlaşmada belirtilen, mütemmim cüz niteliğindeki sirkülerle yapılacak
düzenlemelerin, 4054 sayılı Kanun ve bu Kanun'a dayanılarak yapılan düzenlemeler
çerçevesinde yapılması ve bu konuda ortaya çıkabilecek tereddütlerin varlığı
halinde durumdan Kurumumuzu haberdar ederek görüş istemelerinin mümkün
bulunduğu hususlarının taraflara tebliğine,
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy