1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D2/1/M.Ç.-99/2 (Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 99-35/340-211
Karar Tarihi : 13.7.1999
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU,
İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, A. Ersan GÖKMEN,
R. Müfit SONBAY, Murat GENCER
B- RAPORTÖRLER: Murat ÇETİNKAYA, Ali DEMİRÖZ, H. Suat ÖLMEZ
C- BAŞVURUDA BULUNAN: - Eczacıbaşı Holding A.Ş.
Temsilcisi: Prof Dr. Arif ESİN
Akaretler Sıraevleri Spor Caddesi No: 67 80680
Beşiktaş/İSTANBUL
D- TARAFLAR: - Eczacıbaşı Holding A.Ş.
Büyükdere Cad. 193, 80640 Levent/İSTANBUL
- James River International Holdings, Ltd.
C/o James River Corporation of Viriginia Tradegar Street
P.O. Box 2218 Richmond, Viriginia USA 23217
E- DOSYA KONUSU: İpek Kağıt Sanayi ve Ticaret A.Ş. (İpek Kağıt) hisselerinin
%50'sinin James River International Holdings, Ltd. (James River) tarafından
devralınması ilişkin olarak Eczacıbaşı Holding A.Ş. (Eczacıbaşı) ile James River
arasında akdedilen Hissedarlık Anlaşması'na menfi tespit belgesi
verilmesi/muafiyet tanınması talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 5.5.1998 tarih, 1130 sayı ile giren
başvuru üzerine 4054 sayılı Rekabetin Hakkında Kanun’un 5 ve 8. maddeleri
uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 17.6.1999 tarih, D2/1/M.Ç.-99/2
sayılı Menfi Tespit Ön İnceleme Raporu 9.7.1999 tarih, REK.0.06.00.00/17 sayılı
Başkanlık önergesi ile 99-35 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: Eczacıbaşı ile James River arasında 12.1.1989
tarihinde imzalanan İpek Kağıt Hissedarlık Anlaşması'nın Rekabet Kurulu'nun
Rekabet Kurumu Teşkilatını oluşturduğunu ilan ettiği 5.11.1997 tarihinden önce
gerçekleşen bir yoğunlaşma (ortak girişim) işlemi olması nedeniyle bildirilmesine
gerek olmadığı düşünülmektedir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar: Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden hareketle işlemin
değerlendirilmesinde iligili ürün pazarı; "kağıt havlu", "tuvalet kağıdı" ve "kağıt
2 REKABET KURUMU
peçete" pazarları, ilgili coğrafi pazar ise, "Türkiye Cumhuriyeti sınırları" olarak
belirlenmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Eczacıbaşı'nın kontrolünde bulunan İpek Kağıt, 12.1.1989 tarihinde James
River'in %50 hissesinin taraflar arasında imzalanan Hissedarlık Anlaşması yoluyla
devralması sonucunda ortak girişim haline dönüşmüştür. İpek Kağıt'ın James River'a
ait hisseleri, 1990 yılında James River'ın da taraf olduğu Hollanda menşeli Jamont
N.V. adlı ortak girişimin kontrolüne geçmiş, ancak daha sonra James River bu ortak
girişimi tek başına kontrol etmeye başladığından, İpek Kağıt ortak girişim işleminin
taraflarında herhangi bir değişiklik olmamıştır. Jamont N.V.’nin unvanı, 1998 yılında
Fort James olarak değiştirilmiştir.
Bildirime konu ortak girişim işleminin, 1989 yılında imzalanan Hissedarlık
Anlaşması yoluyla uygulamaya konulduğu görülmektedir. Hissedarlık Anlaşması’nda
yer alan hükümlere göre; her iki taraf da İpek Kağıt'ın % 50 oranında hissesine sahip
bulunmaktadır. Şirket Yönetim Kurulu altı üyeden oluşmakta ve taraflar Yönetim
Kurulu'nda üçer üye ile temsil edilmektedir. Başkan dönüşümlü olarak seçilmekte ve
olağanüstü oy yetkisi bulunmamaktadır. Önemli kararların alınabilmesi için en az beş
üyenin olumlu oyu gerekmektedir.
Bu hususlar dikkate alındığında, ortak girişim üzerinde tarafların ortak
kontrole sahip oldukları görülmektedir. Ayrıca şirketin bağımsız bir iktisadi varlık
olması yönünde gerekli organların ve bütçenin verildiği anlaşılmaktadır. Buna ek
olarak James River’in ilgili pazarlarda daha önce herhangi bir faaliyetinin
bulunmaması ve Eczacıbaşı'nın ilgili pazarlardaki tüm faaliyetlerini kurulan ortak
girişime devretmesi nedeniyle işlemin, taraflar arasında ya da taraflarla ortak girişim
arasında rekabetin sınırlanmasına yol açmayacağı görülmektedir.
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ’in 2. maddesinin (c) bendinde, “amaçlarını
gerçekleştirmek üzere işgücü ve malvarlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir
iktisadi varlık olarak ortaya çıkan ve taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim
arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı ve etkisi olmayan ortak girişimler (joint venture)”
teşebbüsler arası birleşme veya devralma sayılan hallerden biri olarak belirlenmiştir.
Bu çerçevede, bildirime konu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ anlamında bir "ortak girişim"
işlemidir.
1997/6 sayılı "Rekabet Kurumu Teşkilatının Oluşturulmasından Sonra
Teşebbüslerin ve Teşebbüs Birliklerinin 4054 Sayılı Kanun’dan Doğan Hak ve
Yükümlülüklerine İlişkin Tebliğ"’in 7. maddesi uyarınca 5.11.1997 tarihinden itibaren
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu'nun iznine tabi kılınan her türlü
birleşme ya da devralma işleminin Rekabet Kurulu'na bildirilmesi zorunlu
tutulmuştur. Ancak ilgili işlemin, 12.1.1989 tarihinde gerçekleşmiş olduğu gözönüne
alındığında Rekabet Kurulu'na bildirilmesinin gerekmediği anlaşılmıştır.
3 REKABET KURUMU
İ- SONUÇ
Yukarıda yer verilen tespitler ve değerlendirmeler doğrultusunda, Eczacıbaşı
Holding A.Ş. ile James River International Holdings, Ltd. arasında 12.1.1989
tarihinde gerçekleşen işlemin, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde sayılan
birleşme veya devralma hallerinden biri olduğuna, ancak söz konusu işlemin, 1997/6
sayılı Tebliğ’in 7. maddesi hükmü gereğince 5.11.1997 tarihinden önce
gerçekleşmesi nedeniyle bildirilmesine gerek olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy