Rekabet Kurumu - Karar Sayı 99-46/500-316

1 REKABET KURUMU












BU KARAR DANISTAY 13.DAIRESI’NCE IPTAL
EDILMISTIR. REKABET KURULU’NUN AYNI
KONUYA ILISKIN 01.11.2007 TARIH VE 07-83/1009-393
NOLU KARARINA INTERNET SAYFAMIZDAKI
KARAR ARAMA BÖLÜMÜNDEN ERİŞEBİLİRSİNİZ.






















2 REKABET KURUMU

REKABET KURULU KARARI

Dosya No : 1-Ö.G.-98/8 (SORUŞTURMA)
Karar No : 99-46/500-316
Karar tarihi : 11.10.1999
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU.
Üyeler : Dr. Kemal EROL (İkinci Başkan), Mehmet Zeki UZUN,
Sadık KUTLU, İsmet CANTÜRK, Necdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK,
A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER.
B- SORUŞTURMA HEYETİ

Başkan : Rekabet Kurulu Üyesi, Mustafa PARLAK,
Raportörler : Makbule BEKCAN, Murat ÇETİNKAYA,
İlmutluhan SELÇUK, Derya YENİŞEN

C- ŞİKAYET EDEN

BİMAŞ Birleşik Medya Pazarlama A.Ş.
Büyükdere Cad. Yapı Kredi Plaza C Blok Kat 2 No:28 Levent-İstanbul

Vekilleri/Temsilcileri
Av. Gülüzar IRMAK
Klodfarer Cad. No:3 Altan İş Merkezi Kat. 3 No:58 Sultanahmet-İstanbul

Prof. Dr.Arif ESİN
Akaretler Sıraevleri Spor Cad. No:67 80680 Beşiktaş-İstanbul

D- HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILANLAR

1. Cine 5 Filmcilik ve Yapımcılık A.Ş.
Büyükdere Cad. No: 163 80504 Esentepe-İstanbul
Vekilleri
Av. Hüseyin YARSUVAT, Av. Namık Kemal YALÇINKAYA
Harman Cad. Polat Plaza No:4 B Blok Kat: 6 80640 Levent-İstanbul

2. Türkiye Futbol Federasyonu
Konaklar Mah. Ihlamurlu Sk. No:9 Levent-İstanbul
Konur Sok. No:10 Kızılay-Ankara

Vekilleri
3 REKABET KURUMU
Av. Kemal KAYA, Av. İsmail ÖZERSİN, Av. İlhan YALÇIN, Av. Kemal
KAPULLUOĞLU, Av. Cansel ÇEVİKKOL, Av. Şekip MOSTUROĞLU,
Konur Sok. No: 10 Kızılay-ANKARA

E- İDDİALARIN ÖZETİ

E- 1. Şikayet Başvurusunda İleri Sürülen Hususlar

Rekabet Kurumu kayıtlarına 17.02.1998 tarihinde intikal eden BİMAŞ Birleşik Medya
Pazarlama A.Ş. (BİMAŞ) vekili Av. Gülüzar IRMAK'ın başvurusunda;

- Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) Kuruluş ve Görevleri Hakkında 3813 sayılı
Kanun’un 29. maddesinin TFF’ye spor kulüplerinin yayın kuruluşlarıyla
yaptıkları sözleşmelerin onaylanması görevini verdiği, TFF’nin bu yetkiye
dayanarak ve hakkını kötüye kullanarak kulüpler adına ihale düzenlediği,

- Cine 5 ile diğer televizyon kanallarının TFF’nin açtığı ihaleye yalnız Cine 5’in
katılmasına ilişkin sözleşme imzaladıkları,

- ihalede rekabet etmemeyi öngören bu sözleşme sayesinde Cine 5’in girdiği
ihaleyi kazandığı ve 29.05.1996 tarihinde imzalanan sözleşmeyle (Havuz
Sözleşmesi) üç yıllık süre için Türkiye 1. profesyonel futbol ligi
karşılaşmalarını naklen yayınlama hakkını TFF’den devraldığı,

- rekabetsizliği tesis eden anlaşmanın, tarihi 05.11.1997 tarih ve 1997/5 sayılı
Rekabet Kurulu Tebliği öncesindeki bir tarihe isabet etmesine karşın, etkisini
fiilen ve hukuken sürdürdüğü,

- Cine 5’in ilgili hizmet piyasasında %100 paya sahip olduğu,

- TFF’nin ayrıca ilgili piyasayı oluşturan “futbol müsabakası” ile ilgisi olmadığı
halde, başka piyasalar niteliğinde olan “stad içerisindeki haber ve magazin
görüntüleme faaliyetlerini” de sözleşme kapsamına aldığı, böylece ilgili hizmet
piyasasında mutlak hakim konuma sahip olan Cine 5’in bu hakimiyetini başka
hizmet piyasalarına da yansıttığı ve rakip teşebbüsleri pazar dışına çıkardığı,

- rekabeti önleyen bu süreçten, müsabakalarının naklen yayın hakları
münferiden kendilerine ait olan bazı futbol kulüplerinin, bu kulüpler ile
anlaşma yapamayan yayıncı teşebbüslerin ve kamuoyunun zarar gördüğü,

- TFF'nin; kulüplerin, başka yayın kuruluşları ile anlaşarak karşılaşmalarını bu
yayın kuruluşlarının kanallarından yayınlatmalarını önlemeyi ve bu konuda
Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü ile işbirliği yapmayı kabul ettiği sözleşme
maddesinin, Cine 5’in ticari faaliyet alanına başka teşebbüslerin girmelerine
doğrudan engel olma amacını taşıdığı ve Kanun'un 6 ncı maddesinin (a)
bendine uyduğu,

4 REKABET KURUMU
- ayrıca bu maddenin tüketicinin zararına olarak üretimin, pazarlamanın ve
teknik gelişmenin kısıtlanması sonucu doğurması nedeniyle Kanun'un 6 ncı
maddesinin (e) bendine uyduğu,

- Cine 5'in tüm sözleşme süresini kapsayan dönem için Türkiye 1. profesyonel
futbol ligi karşılaşmalarının televizyondan yayınlanmasında tek yayıncı sıfatını
kazandığı, 1997/3 sayılı Tebliğ ile TFF’nin Cine 5’i ‘tek yayıncı’ ihdas
etmesine imkan tanınsa dahi, anılan sözleşme hükmünün aynı tebliğin 6 ncı
maddesinin (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan fiili durumu yarattığı, bu
nedenle Kanun’un 13 üncü maddesine dayanarak ilgili Tebliğ ile sağlanan
muafiyetin geri alınması gerektiği,

- sponsorluk piyasasına yeni gireceklerin engellenmesi ve TFF tarafından arz
edilen hizmetin tekrar arzına ilişkin şartlar ileri sürülmesi nedeniyle
sözleşmenin sponsor seçimi ile ilgili maddesinin Kanun'un 4 üncü maddesinin
(d) ve (f) bendlerine uyduğu,

- sözleşmede kazanılan naklen yayın hakkının Türkiye içinde ya da dışında,
yerli ya da yabancı, özel ya da resmi yayın kuruluşlarına tamamen veya
kısmen devri veya satılması yasaklandığından, ilgili sözleşme maddesinin, arz
edilen bir hizmetin tekrar arzına ilişkin koşullar ileri sürülmesi ve alternatif
temin kaynaklarının kısıtlanması nedeniyle, Kanun'un 4 üncü maddesinin (d)
ve (f) bentlerine uyduğu,

- sözleşmede haber amaçlı da olsa hiçbir televizyon kamerasının stadlara
giremeyeceği öngörüldüğünden, bir pazarda mutlak hakim durumda olan Cine
5'in, hakimiyetinin yaratmış olduğu ticari avantajdan yararlanarak, haber
amaçlı görüntü yayınlama hizmet piyasasındaki rekabet koşullarını bozduğu,
bu maddenin aynı zamanda tüketicinin zararına olarak üretimin, pazarlamanın
ve teknik gelişmenin kısıtlaması amacını taşıdığı ve bu nedenle de Kanun'un
6 ncı maddesinin (e) bendine uyduğu,

ileri sürülerek,

- yukarıda ifade edilen konularda soruşturma kararı alınması,

- BİMAŞ A.Ş.’nin uğradığı ve uğrayabileceği ciddi zararlara karşı, Kanun'un 9
uncu maddesi uyarınca koruyucu nitelikte geçici tedbir kararı alınması,

- TFF ve Cine 5 hakkında Kanun'un ilgili maddeleri gereğince para cezası
uygulanması

talep edilmiştir.



E- 2. Soruşturma Açılmasına İlişkin Gerekçeler
5 REKABET KURUMU

Rekabet Kurulu'nun 28.05.1998 tarih ve 518-85 sayılı kararı ile,

- 3 yıl süre ile tek yayıncı ihdas etmek, havuz dışında bulunan kulüplerin diğer
yayın kuruluşları ile anlaşmalarını engellemek ,

- diğer yayın kuruluşlarının haber amaçlı görüntü alma hakkını engellemek,

- haftada naklen 3 maç yayınlama sınırlaması ile tekrar arza ilişkin şartlar ileri
sürmek,

- diğer yayın kuruluşlarının maçların yeniden yayını pazarına girişlerini
engellemek,

- sözleşmenin alıcı konumundaki tarafı olan yayın kuruluşunun sponsor
belirleme özgürlüğünü kısıtlamak ve TFF'nin sponsorluk sözleşmesi akdettiği
teşebbüslerin rakibi olan teşebbüslerin yukarıda sözü edilen piyasaya
girişlerini engellemek,

- naklen yayın devir yasağı getirmek

suretiyle rekabetin sınırlandırıldığı,

- bu nedenle sözleşmeye dayalı olarak yapılan uygulamaların 4054 sayılı
Kanun’un 4 üncü maddesinin (a), (b), (c), (d) ve (f) bendleri ile 6 ncı
maddesinin (a) bendi kapsamında olduğu,

- Cine 5'in “aynı nitelikteki 3 dakikalık haber amaçlı görüntüleri diğer yayın
kuruluşlarına farklı fiyattan satışa arz ettiği, bu ayrımcı uygulamanın Kanun’un
6 ncı maddesinin (b) bendinde belirtilen ihlale uygunluk gösterdiği

gerekçeleriyle TFF ve Cine 5 hakkında soruşturma açılmıştır.

Soruşturma Cine 5'in Kanun'un 6 ncı maddesinin (b) bendi kapsamında
değerlendirilen eylemine ilişkin olarak yürütülmüştür.


E- 3. Hakkında Soruşturma Yürütülen Tarafların İddiaları

Soruşturmanın yürütülen kısmına ilişkin olarak hakkında soruşturma yürütülen
taraflar, Kararın ilerleyen bölümlerindeki savunmalarında açıklandığı üzere, 4054
sayılı Kanun'u ihlal etmediklerini iddia etmişlerdir.




F- DOSYA EVRELERİ
6 REKABET KURUMU

- Rekabet Kurumu kayıtlarına 17.02.1998 tarihinde intikal eden BİMAŞ Birleşik
Medya Pazarlama A.Ş.’nin (BİMAŞ) şikayet dilekçesi üzerine, Kurum raportörleri
tarafından hazırlanan 06.03.1998 tarihli ve 1-Ö.G.-98/8 sayılı İlk İnceleme
Raporu Rekabet Kurulu'nun 09.03.1998 tarihli toplantısında görüşülmüş ve
56/408-49 sayılı Karar ile 4054 sayılı Kanun'un 40/1 inci maddesi uyarınca
soruşturma açılmasına gerek olup olmadığını belirlemek üzere konuya ilişkin
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

- Önaraştırma sürecinde, Cine 5 tarafından, Kurum kayıtlarına 05.05.1998
tarihinde intikal eden Havuz Sözleşmesine ilişkin bildirim ile menfi tespit/muafiyet
talebinde bulunulmuştur.

- Önaraştırma sonucunda, Kurum raportörlerince 26.05.1998 tarihli ve D1/2/M.B.-
98/6 sayılı Önaraştırma Raporu düzenlenmiştir.

- Söz konusu Rapor, Rekabet Kurulu'nun 28.05.1998 tarihli toplantısında
görüşülmüş ve 4054 sayılı Kanun'un 41 inci ve 43/1 inci maddeleri uyarınca TFF
ile Cine 5 hakkında soruşturma açılmasına ve şikayetçi BİMAŞ'ın geçici tedbir
isteminin, tarafların ilk yazılı savunmalarının alınması ertesinde görüşülmesine
karar verilmiştir.

- 04.06.1998 tarihinde, Kanun'un 43/2 nci maddesi uyarınca taraflara soruşturma
açıldığına dair bildirimde bulunularak taraflardan 30 gün içinde ilk yazılı
savunmalarını göndermeleri istenmiştir.

- Haklarında soruşturma açılan teşebbüslerin ilk yazılı savunmaları, 07.07.1998 ve
08.07.1998 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.

- Kurul'un 13.08.1998 tarihli toplantısında,

maç öncesi ve maç sonrasında şikayetçi ve diğer kameraların stadlara girerek
görüntü alabilmeleri,

maçın canlı yayını sırasında şikayetçi ile diğer yayın kuruluşlarının haber
amaçlı olarak ve haber niteliğini geçmemek koşuluyla maçın tamamı
üzerinden herbir maç için toplam süresi 90 saniyeyi geçmemek üzere haber
görüntülerini ücretsiz alabilmeleri,

gerek canlı yayınlanan haftada üç maçın, gerekse bant kaydı yapılan diğer
maçların tüm görüntülerinden, şikayetçinin ve diğer rakip yayın kuruluşlarının
arzu ettikleri miktarın ücreti mukabilinde satınalma taleplerinde, Cine 5’nin
eşit olmayan ücret ve sair koşullar öngörmemesi

konularında Kanun'un 9 uncu maddesi uyarınca 78/601-111 sayılı Geçici Tedbir
Kararı alınmıştır.

7 REKABET KURUMU
- Tedbir Kararının muhatapları Cine 5 ve TFF tarafından Karar aleyhine
yürütmenin durdurulması ve iptali istemiyle Danıştay’a başvurulmuş ve Danıştay
Onuncu Dairesi, konu ile ilgili olarak 13.01.1999 tarihli, 1998/5735 sayılı ve
24.02.1999 tarihli, 1998/5517 sayılı kararları ile Tedbir Kararı’nın
yürütülmesininin durdurulmasına karar vermiştir. Danıştay İdari Dava Daireleri
Genel Kurulu, Rekabet Kurumu tarafından yapılan itiraz başvurusu üzerine,
22.03.1999 tarihli, 1999/113 sayılı ve 16.04.1999 tarihli, 1999/165 sayılı kararı
ile Geçici Tedbir Kararı’nın “Gerek canlı yayınlanan haftada üç maçın, gerekse
bant kaydı yapılan diğer maçların tüm görüntülerinden, şikayetçinin ve diğer rakip
yayın kuruluşlarının arzu ettikleri miktarın ücreti mukabilinde satınalma
taleplerinde, Cine 5’nin eşit olmayan ücret ve sair koşullar öngörmemesi”
bölümüne ilişkin olarak itirazın kabulüne karar vermiştir.

- 28.05.1999 tarih ve SR/99-3 sayılı Soruşturma Raporu, Kanun'un 45/1 inci
maddesi uyarınca, Başkanlıkça tüm Kurul Üyeleri ile Cine 5'e 31.05.1999
tarihinde tebliğ olunmuş ve aynı maddenin ikinci fıkrası gereğince Cine 5’ten 30
gün içinde yazılı savunmasını göndermesi istenilmiştir.

- 28.06.1999 tarihinde Cine 5 ikinci yazılı savunmasını göndermiştir.

- İkinci yazılı savunmaya ilişkin 12.07.1999 tarihli "Ek Yazılı Görüş", Kanun'un 45/2
nci maddesi uyarınca, 13.07.1999 tarihinde tüm Kurul Üyeleri ve Cine 5'e tebliğ
edilmiştir.

- Cine 5'in ek yazılı görüşe karşı üçüncü yazılı savunması 02.08.1999 tarihinde
Rekabet Kurumu kayıtlarına intikal etmiştir.

- Rekabet Kurulu'nun 17.08.1999 tarih ve 99-38 sayılı toplantısında, yürütülen
soruşturma ile ilgili olarak 29.09.1999 tarihinde sözlü savunma toplantısı
yapılmasına karar verilmiş ve sözlü savunma toplantısı davetiyeleri, Kanun'un
46/2 nci maddesi uyarınca ilgililere gönderilmiştir.

- 29.09.1999 tarihinde taraflar sözlü savunmalarını yapmışlardır.

- Rekabet Kurulu 11.10.1999 tarihinde nihai kararını vermiş ve 12.10.1999
tarihinde karar tefhim edilmiştir.

G- RAPORTÖR GÖRÜŞÜ

Cine 5 tarafından uygulanan gelir kriterine bağlı fiyatlandırmanın, aynı malı, aynı
miktarda, aynı ödeme ve teslim koşulları ile satın almak isteyen alıcılardan bir
kısmını diğerlerine göre rekabette dezavantajlı hale getirmesi ve daha fazla ödeme
gücü olan alıcılara yüksek fiyatla satış ile daha fazla gelir elde etme amacını
taşıması nedeniyle 4054 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin (b) bendi kapsamında
olduğu, bu nedenle aynı Kanun'un 16 ncı maddesi gereğince idari para cezası
uygulanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
8 REKABET KURUMU

H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

H- 1. İlgili Pazar

H- 1. 1. İlgili Ürün Pazarı

Dosya konusu olayda iki ilgili ürün pazarı belirlenmiştir.

1- Türkiye 1. profesyonel futbol ligi spor kulüpleri maç yayın hakları pazarı
2- Türkiye 1. profesyonel futbol ligi karşılaşmaları görüntüleri pazarı

Ayrıca ilgili ürün pazarlarında doğrudan etkisini doğuran Cine 5 ile TFF arasında
akdedilen bu sözleşme nedeniyle Televizyon Yayıncılık Pazarının dolaylı olarak
etkilendiği belirlenmiştir.

Sözleşmenin konusunun, 1. profesyonel futbol ligi spor kulüpleri maç yayın hakları
ile sınırlı olması ve ülkemizde televizyon kanallarından yayınlanan futbol
müsabakalarının 1. lig müsabakaları ile sınırlı olmaması; ilgili ürünün tespit
edilebilmesi için 1. lig kulüpleri yayın hakları ve bu karşılaşmalara ilişkin görüntüler
ile diğer ligler veya organizasyonlarda bulunan kulüplerin yayın haklarının ve bu
karşılaşmalara ilişkin görüntülerin ikame edilip edilemeyeceği incelemesinin
yapılmasını gerektirmektedir.

- Müsabakaların Devamlılığı Açısından

Türkiye 1. futbol ligi, 18 spor kulübünün futbol takımlarının katılımıyla oluşan ve 2
ayrı devrede toplam 34 hafta süren bir mücadeleyi ifade etmektedir. 1. ligde yer alan
bir futbol takımı olağanüstü bir durum olmadıkça 34 haftanın hepsinde maç yapma
hakkına sahiptir. Bu takımın ligdeki başarı grafiğinin düşük olması maç yapma
hakkına halel getirmemekte, aynı şekilde takımın başarı grafiğinin yüksekliği de
takıma fazladan maç yapma hakkı vermemektedir. Lig organizasyonunda, hangi
takımın sezonu kaçıncı sırada bitireceği sadece bu takımın kendisinin, diğer
takımlarla yapacağı maçların sonucuna değil, ligdeki her bir takımın ayrı ayrı diğer
takımlarla yapacakları maçların sonuçlarına da bağlıdır.

Diğer organizasyonlar veya sair maçlar liglere göre elenme, daha kısa süreli olma,
bir defaya mahsus olma gibi nedenlerden dolayı farklılık göstermektedir. Örneğin
jubile maçları, dostluk maçları gibi müsabakalar; bir defaya mahsus olma, devamlılık
arzetmeme, arızi olma gibi organizasyonun kendine has özelliklerinden dolayı
yayıncıların gözünde ligden ayrılmakta ve seyirciler açısından da bu müsabakaların
verdiği heyecanın süreklilik arzetmemesi nedeniyle oynanan müsabakalar uzun
süreli bir mücadeleyi ve buna bağlı olarak uzun süreli bir heyecanı ifade eden 1.
ligden ayrılmaktadırlar.

- Yayın Haklarının Yayıncı İçin Taşıdığı Risk Açısından

9 REKABET KURUMU
Futbol maçlarına ilişkin yayın haklarını talep eden yayıncılar gözünde ligler, diğer
organizasyonlara göre yukarıda yer verilen sebeplerden dolayı daha az risk
taşımaktadır. Zira yayıncılar açısından lig maçlarının yayın hakları 34 hafta sürecek
bir yayını ifade etmektedir. Buna göre yayıncılar geleceğe yönelik yayın program
akışını daha güvenli bir şekilde düzenleyebilmektedir. Oysa lig harici
organizasyonlarda müsabakalar, eleme usulü ile oynanmaktadır. Dolayısıyla yayın
hakkı satın alınan takımın bir üst tura yükselip yükselmeyeceği, bir başka deyişle,
elenip elenmeyeceği konusunda belirsizlik bulunmaktadır. Bu nedenle lig
müsabakalarının yayın hakları; yayın kuruluşları açısından, diğer organizasyonların
yayın haklarından farklılık göstermektedir.

- Yayıncı/ Reklamveren İlişkisi Açısından

Yayıncı kuruluşların en büyük gelir kaynağını televizyon kanallarında yayınlanan
reklamlardan elde edilen gelirler oluşturmaktadır. Reklamverenlerin kanal tercihinde
en fazla etkisi olan kriter ise, televizyon kanallarının izlenme oranlarıdır. Zira
reklamın en fazla izlenen kanalda yayınlanması halinde en yüksek sayıda izleyiciye
ulaşabilecektir. Futbol müsabaka görüntülerinin ve özellikle 1. lig müsabakalarının
futbolseverleri ekran başına çekme hususunda önemli bir yeri olduğu kuşkusuzdur.
Bu nedenle yayın kuruluşları izlenme oranlarını arttırmak, dolayısı ile reklam
gelirlerini arttırmak için bu müsabakaları yayınlamak istemektedirler.

Sonuç olarak ürünün niteliği, teknik özellikleri ve kullanıcı (izleyici/reklamveren)
tercihleri açısından gerek 1. lig karşılaşmaları yayın haklarının, gerekse bu
karşılaşmalara ilişkin görüntülerin diğer karşılaşmalar yayın hakları ve görüntüleri ile
ikame edilebilirliği bulunmamaktadır. Bu nedenle, ilgili ürün pazarının 1. lig
karşılaşmaları ile sınırlandırılması gerekmektedir.

H- 1. 2. İlgili Coğrafi Pazar

Türkiye 1. profesyonel futbol ligi maçları Türkiye sınırları içinde gerçekleştirilen
etkinliklerdir. Buna bağlı olarak maçların televizyondan yayınlanması anlamındaki
televizyonculuk faaliyeti de aynı sınırlar içinde yürütülmektedir. 1996-1997 Yayın
Talimatı’nın 7 nci maddesinde, kulüplerle yayın sözleşmesi imzalayan yayın
kuruluşlarının, teknik zorunluluklar dışında hiçbir şekilde TFF yetki alanı dışına yayın
yapmamayı taahhüt ettikleri ifade edilmektedir. Bu yetki alanı ise, Türkiye'dir.

Yayın haklarını talep eden yayın kuruluşlarının bu yayın haklarını devralmalarının
ertesinde ulaşmak istedikleri kişiler, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde ikamet eden
kişiler, yayın haklarını devralan yayın kuruluşlarında ve/veya bu görüntüleri yeniden
yayınlayan televizyon kuruluşlarında reklam yayınlatmak isteyen reklamverenlerin de
ulaşmak istedikleri hedef kitleleri yine aynı sınırlar içinde ikamet eden kişilerdir. Bu
nedenle gerek hukuki sınırlamalar, gerekse hakları talep eden kişilerin tercihleri
bakımından Türkiye 1. Profesyonel Futbol Ligi Spor Kulüpleri Maç Yayın Hakları
Pazarı ve Türkiye 1. Profesyonel Futbol Ligi Karşılaşmaları Görüntüleri Pazarının
coğrafi sınırları Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak tespit edilmiştir.

10 REKABET KURUMU
H- 2. Yapılan Tespitler

H- 2. 1. Hakim Durum Tespiti

- Havuz sözleşmesinin konusunu "… Türkiye profesyonel 1. lig maçlarının,
her hafta oynanacak 9 maçından 3 adedinin yurt içine canlı yayın ve kalan
maçlarının yurt içinde ya da yurt dışında banttan veya özet olarak yayın
hakkının Cine 5’e devri” oluşturmaktadır.

- Sözleşme ile TFF, kulüplerin başka yayın kuruluşları ile anlaşarak 1. lig
maçlarını televizyondan yayınlatmalarını önlemeyi, bu konuda Gençlik ve
Spor Genel Müdürlüğü ile işbirliği yapmayı taahhüt etmiştir.

- Sözleşmede yayın hakkını devralmış yayın kuruluşunun dışında haber amaçlı da
olsa hiç bir televizyon kuruluşunun kamerasının stadlara giremeyeceği
öngörülmüştür. Dolayısıyla, Sözleşme maddeleri uyarınca, Cine 5, 1. lig
karşılaşmalarını doğrudan kaydedebilen tek yayın kuruluşudur.

- Sözleşmede canlı yayın hakkının Türkiye içinde ya da dışında, yerli ya da
yabancı özel ya da resmi televizyon kuruluşlarına tamamen veya kısmen
devrinin veya satılmasının geçersiz olduğu ifade edilmiştir. Ayrıca sözleşme
maddesinde, böyle bir durumun varlığı halinde, TFF’nin sözleşmeyi hiçbir
merasime gerek olmaksızın tek taraflı olarak fesh edeceği ve yayın
kuruluşunun da 50.000.000 ABD doları cezai şart ödeyeceği belirtilmiştir.
Buna karşılık yayın kuruluşu, sözleşmeye konu maçları gerek yurt içinde
gerek yurt dışında herhangi bir yayın kuruluşuna bant yayını veya özet yayın
kapsamında satıp devredebilecektir. Dolayısıyla Cine 5, sözleşme
kapsamındaki maçları canlı yayınlayabilecek tek kuruluş olmasının yanısıra
özet ve bant yayın haklarının devri için başvurulabilecek tek kaynaktır.

- Cine 5 ile diğer yayın kuruluşları arasında haber amaçlı görüntü temini
konusunda akdedilen anlaşmalar ile görüntüleri temin eden yayın kuruluşlarına
satış, kiralama, devir yasağı getirilmesi ve bu yayın kuruluşlarından hangi amaçla
olursa olsun başka bir televizyon kanalında yayınlatmayacakları taahhüdünün
alınması, Cine 5'in bu konumunu daha da güçlendirmiştir.

- Dolayısıyla, yayın kuruluşlarının Cine 5'ten başka bir yayın kuruluşundan görüntü
temin imkanı bulunmamaktadır. Cine 5, 1. lig karşılaşmaları görüntülerinin alım
satımının yapıldığı "Türkiye 1. Profesyonel Futbol Ligi Karşılaşmaları Görüntüleri
Pazarı" nda sözleşme süresince tek sağlayıcı, başka bir ifade ile tekel
konumundadır.

H- 2. 2. Elde Edilen Bulgular

H- 2. 2. 1. Ticarete Konu Malın Özellikleri
11 REKABET KURUMU

Malın Cinsi

Sözleşmenin “Yayın Esas ve Usulleri” başlıklı bölümünün 2 nci maddesine göre,
gerek canlı yayınlanan maçların kaydedilen görüntüleri, gerekse daha sonra banttan
yayınlanmak üzere kaydedilen görüntüler, yayın haklarını elinde bulunduran Cine 5
tarafından satışa arzedilmektedir.

Bu nitelikte satışa arz edilen görüntü türlerinden birisi de karşılaşmaların gol, kırmızı
kart, penaltı gibi önemli anlarına ilişkin kısa görüntülerdir. Her hafta, o haftanın
karşılaşmalarına ilişkin bu nitelikteki görüntüleri derlenerek bir video kasete
kaydedilmekte ve yayınlamak isteyen diğer yayın kuruluşlarına satılmaktadır.
Dolayısıyla Cine 5 tarafından satışı yapılan mal, birinci ligde her hafta yapılan
karşılaşmaların yukarıda ifade edilen nitelikte görüntülerini içeren video kasetlerdir.

Malın Niteliği

- Kasetler her hafta oynanan dokuz karşılaşmanın görüntülerini içermektedir.
- Bütün kasetler aynı karşılaşmalara ilişkin aynı görüntüleri içermektedir.

Malın Miktarı

- Her karşılaşmaya ilişkin üç dakikalık görüntü bulunmaktadır.
- Bir kaset toplam 27 dakikalık görüntü içermektedir.

Maliyet

Görüntünün kalitesini koruyabilmek amacıyla “master kopya” adı verilen kasetten
bütün kasetlere tek tek kayıt yapılmaktadır. Dolayısıyla belirli bir haftaya ilişkin
karşılaşmaların kısa görüntülerini içeren bu kasetlerden talep eden bir kanala
kasetin hazırlanması için katlanılan maliyetler, başka bir kanala aynı hafta
karşılaşmalarına ilişkin görüntü içeren aynı nitelikteki kasetin hazırlanması için
katlanılan maliyetler ile aynıdır. Bir başka deyişle aynı hafta yapılan müsabakalara
ilişkin görüntüleri içeren bütün kasetler için aynı maliyet unsurları geçerlidir.

H- 2. 2. 2. Satış Fiyatı

Aşağıda 1997-1998 sezonu için Cine 5 ile diğer kanallar arasında akdedilen
sözleşmelerde yer alan, her hafta dokuz 1. lig maçından derlenecek 27 dakikalık
görüntülere ilişkin olarak talep edilen bedellere yer verilmiştir. Buna göre:




Kanal Adı Fiyat (ABD$)
______________________________________________________________

12 REKABET KURUMU
DTV Haber ve Görsel Yayınlar A.Ş (anlaşma bulunmamaktadır.) 20.000
______________________________________________________________

Has Bilgi Birikimi Tel. Yay. Rek. San. ve Tic. A.Ş. (HBB) 8.500
______________________________________________________________

Huzur Radyo TV A.Ş. (TGRT) 11.250
______________________________________________________________

Kanal 6 Radyo ve Televizyon Yayıncılığı Tic. A.Ş. 10.000
______________________________________________________________

Kanal 7 Yenidünya İletişim A.Ş. 5.500
______________________________________________________________

Medya Televizyon ve Radyo Yayıncılık San. ve Tic. A.Ş. (CTV) 8.500
______________________________________________________________

Nergis Haber Ajansı Tic. A.Ş. (NTV) 9.000
______________________________________________________________

Samanyolu Yayıncılık Hizmetleri San. ve Tic. A.Ş. (STV) 5.500
______________________________________________________________

Star TV Hizmetleri A.Ş. (Star TV) (özel anlaşma) ücretsiz
______________________________________________________________

Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Genel Müdürlüğü (TRT) 11.750
______________________________________________________________

H- 2. 2. 3. Ticari İşlemin Gerçekleşme Koşulları

Tablodan da izlenebileceği üzere soruşturmanın açıldığı tarih öncesi ve
soruşturmanın sürdüğü dönem olan 1997-1998 sezonunda Cine 5 ile sekiz yayın
kuruluşu arasında yazılı anlaşma akdedilmiştir.

DTV ile Cine 5 arasında yazılı anlaşma bulunmamaktadır. Star TV ile Cine 5
arasında takas niteliğinde anlaşma bulunduğu ifade edilmektedir. Star TV dışında
yayın kuruluşları ile akdedilen anlaşmaların incelenmesi sonucunda, aşağıdaki
hususlar tespit edilmiştir.

- Anlaşmalarda görüntülerin bütün kanallara aynı anda Türk Telekom ve TRT linkleri
aracılığı ile veya kasetle teslim edileceği taahhüt edilmiştir. Dolayısıyla, görüntülerin
kanallara nakli yöntemi ve teslim anı açısından kanallar arasında herhangi bir fark
bulunmamaktadır.

13 REKABET KURUMU
- Satılan maç görüntülerine ilişkin ödemeler maçın oynandığı hafta sonundan önceki
Çarşamba günü veya maçın oynandığı hafta sonunu takip eden Pazartesi günü Cine
5'nin düzenleyeceği fatura karşılığında yapılmaktadır. Dolayısıyla, ödeme vadesi
konusunda da maç görüntülerini satın alan kanallar arasında fark bulunmamaktadır.

H- 2. 2. 4. Ayrımcı Uygulama

1997-1998 sezonuna ilişkin olarak yukarıda yer verilen açıklamalardan anlaşılacağı
üzere;

- CTV dışında anlaşma akdedilen kuruluşlar, ulusal yayın yapan televizyon
kanallarıdır.

- Cine 5 tarafından 1. Profesyonel Futbol Ligi karşılaşmalarına ilişkin kısa
görüntüler içeren kasetler, kanallara farklı fiyatlardan satışa arz edilmektedir.

Ancak eşit konumdaki alıcılara farklı fiyatlardan satış her durumda ayrımcı uygulama
olarak değerlendirilmemektedir. Böyle bir değerlendirme için mala bağlı özelliklerin
ve ticaretin gerçekleştiği koşulların gözönünde bulundurulması gerekmektedir.

- 1. Profesyonel Futbol Ligi karşılaşmalarına ilişkin olarak, diğer yayın
kuruluşlarına arz edilen video kasetlerin farklı görüntüler içermesi ya da
görüntülerin süresinin farklı olması halinde, yayın kuruluşlarına farklı fiyattan
satış, fiyat ayrımcılığı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak Cine 5 tarafından
diğer yayın kuruluşlarına arz edilen malın niteliği, cinsi ve miktarı bakımından
herhangi bir farklılık bulunmamaktadır.

- Uygulanan fiyatlar arası farklılığın maliyet farklılığından kaynaklanması halinde,
yapılan uygulama fiyat ayrımcılığı olarak nitelendirilmemektedir. Oysa aynı hafta
için kanallara arz edilen video kasetlere görüntüleri kaydetmenin maliyeti aynıdır.

- Ödemelerin peşin ya da belirli bir süre sonra yapılması halinde, alıcıların Cine 5
ile ilişkilerinin eşitliğinden söz etmek mümkün değildir. Fakat Star TV dışında
anlaşma akdedilen yayın kuruluşları arasında anlaşmada öngörülen ödeme
koşulları bakımından farklılık bulunmamaktadır.

- Benzer şekilde kasetlerin teslim zamanının farklı olması halinde, fiyatta
farklılaştırma ayrımcı olarak değerlendirilemeyecektir. Zira futbol izleyicilerinden
gelen talep nedeniyle yayın kuruluşları açısından görüntülerin güncelliğini
kaybetmeden yayımlanması büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle, teslim
zamanının geç olmasına karşılık fiyatın daha düşük olması ayrımcılık olarak
nitelendirilemez. Ancak Star TV dışında anlaşma akdedilen yayın kuruluşlarına
video kasetler için farklı bir teslim zamanı öngörülmemiştir. Teslim zamanının
yanısıra teslim şekli bakımından da farklılık bulunmamaktadır. Kasetler Cine 5
binasında kaset teslim tutanağı karşılığında teslim edilmektedir.

H- 3. Cine 5'in Yazılı Savunmaları ve Bu Savunmalara İlişkin Değerlendirmeler
14 REKABET KURUMU

H- 3. 1. Yazılı Savunmalarda Ileri Sürülen Hususlar

Savunma yazılarında;

- 1997-1998 sezonunda, yayın kuruluşlarının,

Yıllık reklam gelirleri 2.000.000.- ABD$'nın üzerinde olan ulusal kanallar,
Yıllık reklam gelirleri 2.000.000.- ABD$'nın altında olan ulusal kanallar,
PTT'ye ait kablo şebekesi ve vericiler üzerinden yayın yapan ulusal kanallar,
Sadece PTT kablo şebekesi üzerinden yayın yapan ulusal kanallar,
Bölgesel yayın yapan kanallar,

şeklinde kategorize edilerek fiyatlandırmanın yapıldığı,

- 07.09.1998 tarihinde başlayan 1998-1999 futbol sezonunda aşağıdaki tarifenin
uygulanmasının düşünüldüğü,

Kanal Adı Fiyat (ABD$+KDV)
______________________________________________________________
CTV / KANAL 7/ SAMANYOLU TV 12.500.-
______________________________________________________________
NTV (Görüntüler bir gün geç verilmektedir.) 20.000.-
______________________________________________________________
TGRT (3 Sezonluk Sözleşme yapılmıştır.) 13.780.-
______________________________________________________________
TRT / KANALD / ATV /STAR TV / SHOW TV 25.000.-
______________________________________________________________

- çeşitli mahkeme kararları ile sözleşme hükümlerinin hukuka uygunluğunun tespit,
teyit ve tescil edildiği ifade edilerek, mevcut sözleşme hükümlerinin 4054 sayılı
Kanun’un 6 ncı maddesinde sayılan hallere uygunluk gösterdiği şeklinde
değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, Cine 5'in hakim durumunu kötüye
kullandığı iddiasının gerçek dışı olduğu,

- mevcut sözleşme ile Cine 5’e her hafta ancak (3) maçın naklen yayın hakkı
tanınmış bulunduğu, diğer maçların da görüntülenebilmesi açısından, Cine 5'e
haftanın oynanan her futbol maçını kayda alması yükümlülüğü getirildiği, böylece
her maçın bant kaydının mevcut olduğu, arzu eden diğer televizyon kanallarının
gerek özet ve gerekse (3) dakikalık haber amaçlı özet yayını yapabilmelerine
imkan sağlayacak şekilde bu görüntüleri Cine 5’ten satın alabildikleri,

- TFF'nin, talebi göz önünde tutarak, haber amaçlı görüntü satışlarında tabanı
serbest bırakarak bir tavan belirlediği ve böylece kısa görüntülerin satışında
diğer yayın kuruluşlarını korumayı ve aşırı fiyat artışlarını önlemeyi amaçladığı,

15 REKABET KURUMU
- Sözleşmenin tavan ile bağlı olma yükümlülüğünü getirdiği, tavanın (azami fiyatın)
altına inebilme konusunda herhangi bir sınırlama öngörmediği,

- Cine 5’in kendi kazancından vazgeçerek hatta hiç para almayarak diğer kanallara
görüntü sağlamasının ayrımcılık teşkil etmediği ve azami miktarın altında kalmak
koşuluyla diğer yayıncı kuruluşlara farklı fiyat uygulamasının 4054 sayılı
Kanun’un 6 ncı maddesinin (b) bendine aykırılık oluşturmadığı,

- reklam gelirlerinden yoksun ve ekonomik açıdan yayınlarını zorlukla yürütebilen
kanalların izleyicilerini haber alma ve izleme haklarından yoksun bırakmamak için
Cine 5'in kazancından fedakarlık ederek, söz konusu kanallara düşük bedelle
görüntü verme yolunu seçtiği, bunun Cine 5 açısından Türk televizyon izleyicisi
yararına yapılan bir fedakarlık olduğu

ifade edilmiştir.

H- 3. 2. Cine 5’in Yazılı Savunmalarına İlişkin Değerlendirmeler

Soruşturma Açılmasına Dair Kurul Kararı’nda ve Soruşturma Raporu’nda aşırı
fiyatlandırmaya, azami veya asgari satış fiyatının belirlenmesine ya da azami satış
fiyatından satış yapılmasına ilişkin herhangi bir isnatta bulunulmamaktadır.
Soruşturma Raporunda değerlendirilen husus, eşit durumdaki alıcılara eşit edimler
için farklı fiyat uygulanması suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesinin (b)
bendinde yasaklanan hukuka aykırı durumun meydana gelmiş olmasıdır.

Sözleşmede azami satış fiyatı belirlenmekle birlikte, görüntülerin hangi fiyattan
satılacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamakta; hukuka aykırılık, sözleşme ile
hakim duruma gelen Cine 5’in tek taraflı işlemleri sonucunda ortaya çıkmaktadır. Bu
nedenledir ki, Sözleşmenin taraflarından bu eyleme dahli bulunmayan TFF hakkında
bu konuya ilişkin olarak soruşturma açılmamış, bu konuda sadece Cine 5 hakkında
soruşturma açılmıştır.

Diğer taraftan, savunma yazısında aksi iddia edilmekle birlikte, dosyaya sunulan
mahkeme kararlarından hiçbirisinde fiyat ayrımcılığının hukuka uygunluğu tespit,
teyid ve tescil edilmemiştir. Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulu’nun
22.03.1999 tarih, 1999/113 sayılı kararında aynen aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir:

“İtiraz edilen Onuncu Daire Kararı’nda belirtildiği şekilde bu konuda yargıya intikal
etmiş yargılaması devam eden veya kesin hükme bağlanmış bir kararın varlığı
konusunda bir bilgi veya belge dosyada yer almamaktadır. Zira, burada söz konusu
olan davacı ile Cine 5 arasında yapılan sözleşmenin yasalara aykırı olup olmaması
değil, sözleşme ile elde edilen hakim durumun 4054 sayılı Yasa’nın 6 ncı
maddesinde belirtilen şekilde kötüye kullanılıp kullanılmadığının belirlenmesi
amacıyla açılan soruşturma esnasında verilen tedbir kararıdır…dava konusu işlemin
bu kısmının yürütülmesinin durdurulmasında hukuki isabet görülmemiştir.”

16 REKABET KURUMU
Dolayısıyla, soruşturmanın yürütülen kısmına ilişkin olarak herhangi bir yargı kararı
bulunmamaktadır. Yukarıda yer verildiği üzere, Danıştay Onuncu Dairesi'nin
13.01.1999 tarih, 1998/5735 sayılı kararı ile Kurul'un 78/601-111 sayılı Geçici Tedbir
Kararı'nın bu kısmının da yürütülmesi durdurulmuş, ancak Danıştay İdari Dava
Daireleri Genel Kurulu'nun kararı ile yürütülmenin durdurulması kaldırılmıştır.

Aynı şekilde, Danıştay Onuncu Dairesinin 24.02.1999 tarih, 1998/5517 sayılı kararı
üzerine Kurumumuzun itirazı sonucunda; Danıştay İdari Dava Daireleri Genel
Kurulu, 16.04.1999 tarih ve 1999/165 sayılı kararı ile 1999/113 sayılı kararına
gönderme yaparak Kurumumuzun itirazının kabulüne karar vermiştir. Bu nedenle
savunma yazısında ileri sürülen "Soruşturma Raporu'nda yer verilen hususların,
kesinleşmiş mahkeme kararlarına ve Anayasal yargı düzenine aykırı bulunduğu"
iddiası gerçeği yansıtmamaktadır.

Savunma yazılarında yer verilen fiyatlandırma sistemine ilişkin uygulamada, aynı
kategoride olduğu belirtilen kanalların RTÜK'ten elde edilen reklam gelirleri
incelenmesi sonucunda aynı kategoride olmadıkları veya aynı kategoride olsalar
dahi bu yayın kuruluşlarına eşit fiyat uygulanmadığı dikkat çekmektedir. Nitekim
aşağıda bu duruma ilişkin iki uygulamaya yer verilmektedir.

Savunma yazısında yer verilen tablodan 1998-1999 sezonunda, reklam gelirlerine
göre TRT, Kanal D, ATV, STAR TV, SHOW TV'nin aynı kategoride değerlendirildiği
anlaşılmaktadır. Adı geçen televizyon kanallarının 1997 ve 1998 yılı reklam gelirleri
incelendiğinde öncelikle bu kanalların reklam gelirleri arasında özellikle de TRT ile
diğer kanalların reklam gelirleri arasında büyük farklılıklar olduğu görülmektedir.

Bunun yanı sıra 1997 yılı reklam gelirlerinin incelenmesi sonucunda TGRT ve Kanal
7 kanallarının TRT'den daha fazla reklam geliri elde ettiği de açıkça anlaşılmaktadır.
Oysa tablodan da görüleceği üzere bu kanallar farklı kategorilerde
değerlendirilmiştir. Bu nedenle Cine 5 tarafından "haklı olduğu" ileri sürülen reklam
gelirlerine göre kanallar arasındaki bu ayrımın objektif kriterlere dayalı olduğunu
söylemek mümkün görülmemektedir.

Yukarıdaki tabloların incelenmesi sonucunda, 1998-1999 sezonunda STV, Kanal 7
ve CTV'nin reklam gelirleri bakımından aynı kategoride değerlendirildikleri, buna
karşılık 1997-1998 sezonunda ise STV ve Kanal 7'ye, sözleşme ile satış fiyatının
5.500 USD, CTV'ye ise 8.500 USD olarak tespit edildiği anlaşılmaktadır. Bu durum,
Cine 5'nin 1998-1999 sezonunda aynı kategoride değerlendirdiği ve eşit ücret
ödemesi gerektiğini ifade ettiği kanallara 1997-1998 sezonunda farklı fiyat
uyguladığını göstermektedir.

RTÜK verilerine göre her iki sezonda da CTV'nin reklam geliri diğer iki kanaldan
daha düşüktür. Her iki sezonda da STV ve Kanal 7, ulusal yayın yapan televizyon
kanalı iken, CTV ulusal yayın yapan televizyon kanalı değildir. Dolayısıyla, her iki
sezonda da Cine 5'in kendisinin belirlediği kriterlere dahi bağlı kalmadığı ve böyle
bir uygulama sonucunda söz konusu örnekte adı geçen CTV'nin Cine 5 tarafından
17 REKABET KURUMU
aynı kategoride değerlendirilen diğer kanallara göre rekabette dezavantajlı hale
getirildiği açıktır.

Önceki bölümlerde de ifade edildiği üzere, hakim durumda olan bir
satıcının/sağlayıcının satışlarında uyguladığı fiyatlar bakımından dikkate alması
gereken husus, alıcıların kendisi ile olan ticari ilişkilerinin eşit olup olmadığıdır.

Rekabet Hukuku açısından sorun teşkil eden husus; gelir kriterine bağlı
fiyatlandırmanın, malın niteliğini ve ticari işlemin gerçekleşme koşullarının eşitliğini
dikkate almayan, bir başka deyişle aynı malı, aynı miktarda, aynı ödeme ve teslim
koşulları ile satın almak isteyen alıcıların Cine 5'e yönelttikleri taleplerinin eşit
olduğunu göz önünde bulundurmayan, bu nedenle de objektif olmaktan uzak bir
uygulama olmasıdır.

Uygulama; birbirleri ile rakip olduklarına kuşku bulunmayan bu yayın kuruluşlarından
bir kısmını diğerlerine göre rekabette dezavantajlı hale getirmekte ve daha fazla
ödeme gücü olan alıcılara yüksek fiyatla satış ile daha fazla gelir elde etme amacını
taşımaktadır. Dolayısıyla, savunma yazısında bu gerekçe ile ileri sürülen,
değerlendirmelerin hukuka uygun olmadığı ve yasa hükümlerinin yorumunda ciddi ve
önemli değerlendirme yanlışlıkları yapıldığı iddiasında doğruluk payı
bulunmamaktadır.

Savunma yazısında; Cine 5’in kendi kazancından vazgeçerek, hatta hiç para
almayarak diğer kanallara görüntü sağlanmasının ayrımcılık teşkil etmediği ifade
edilmekle birlikte, Cine 5 tarafından Kurumumuza gönderilen savunma yazılarının
incelenmesi sonucunda, adı geçen yayın kuruluşunun özet görüntüleri yalnız Star
TV'ye ücretsiz sağladığı görülmektedir. Bu kuruluşa görüntülerin ücretsiz temin
edilmesinin nedeni ise, yine savunma yazılarında yer verildiği üzere, Cine 5 ile Star
TV arasında takas niteliğinde bir anlaşmanın olmasıdır. Kaldı ki; görüntüleri talep
eden diğer yayın kuruluşları ile Star TV'nin, Cine 5 ile olan ticari ilişkilerinin farklılık
göstermesi nedeniyle Cine 5 ile Star TV arasındaki ticari ilişkinin ayrımcı uygulama
kapsamında olmadığı da açıktır.

Dolayısıyla, savunmada yer alan yayın kuruluşlarına görüntülerin ücretsiz temin
edildiği iddiası, görüntülerin yalnız özel anlaşmadan dolayı Star TV'ye ücretsiz
verilmesi ve adı geçen diğer kanallara ücret karşılığı verilmesi nedeniyle gerçeği
yansıtmamaktadır.

Aynı şekilde birinci savunma yazısında 1998-1999 sezonunda NTV’ye görüntülerin
bir gün geç verildiği ifade edilmiştir. Dolayısıyla, görüntülerin teslim zamanının
farklılık göstermesi nedeniyle, Cine 5'in bu yayın kuruluşu ile ticari ilişkileri, diğer
yayın kuruluşlarıyla olan ticari ilişkileri ile eşit konumda değildir. Bu nedenle 1998-
1999 sezonunda NTV'ye farklı fiyattan satış, Kanun'un 6 ncı maddesinin yasağı
kapsamında değerlendirilmemiştir.

H- 3. 3. Sözlü Savunma Toplantısı

18 REKABET KURUMU
H- 3. 3. 1. BİMAŞ

Şikayetçi BİMAŞ temsilcileri tarafından,

- izlenme oranlarının reklam yeri tercihini etkilediği, kanalların reklam gelirlerini
belirli seviyelere getirebilmek için özellikle "prime time"da kıyasıya rekabet
halinde oldukları, prime time'da ise spor programlarının ağırlığının büyük olduğu,

- Cine 5'in müsabaka görüntülerini edime göre değil, müşteriye göre fiyatlandırdığı,

- diğer kanallara ucuz fiyatla satış yaparak Kanal D ve ATV kanallarının izlenme
oranlarının düşürülmesini hedeflediği,

- kendisi ile aynı gruba dahil olan Show TV'nin rakiplerini, daha büyük maliyetlerle
başka programlar yapmak zorunda bırakarak zarara uğratmak ve Show TV ile
beraber reklam gelirlerini maksimize etmek kastı ile hareket ettiği,

- maçların kaydedilmesi sonucu elde edilen bantlardan spor programları gibi
ürünler elde edilmesinin önlenmesi ya da zorlaştırılması halinin hakim durumun
kötüye kullanılması olduğu

ifade edilmiştir.

H- 3. 3. 2. Türkiye Futbol Federasyonu (TFF)

TFF vekili,

- TFF Başkanlığı'nın 1996-1997 sezonu başında Türkiye 1. ligi müsabakalarının
televizyondan yayın hakkının tek elden pazarlanmasını, kulüplerin ve TFF Genel
Kurul onayı ve talebiyle kararlaştırdığını, bu karara uygun olarak düzenleme
yapıldığını,

- 29.05.1996 tarihli sözleşmenin beşinci kısmının yayın esas ve usullerini
düzenlediğini,

- bu maddenin "yayıncının talep halinde diğer yayın kuruluşlarına 3 dakika ile
sınırlı olmak koşuluyla haber amaçlı görüntü vermek zorundadır. Haber amaçlı
görüntülerin dakikası başına talep edilecek azami tutar 2000 USD'dir" ifadesini
içerdiğini,

- sözleşmenin bu hükmü ile haber amaçlı görüntüler için talep edilecek azami
rakamın belirlendiğini, aksi halde çok daha büyük sıkıntılarla karşılaşılabileceğini,
yayıncı kuruluşun bu bedeli düşürmesinin TFF açısından önem arz etmediğini, bu
görüntülerin küçük yayıncılara düşük bedelle temin edilmesinin Cine 5'in
takdirinde olduğunu,

19 REKABET KURUMU
- sözleşme ile belirlenen miktarın altında bir fiyatla görüntü verilmesi suretiyle farklı
fiyat uygulamasının 4054 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin (b) bendine aykırı
olamayacağını

ifade etmiştir.

H- 3. 3. 3. Cine 5

Cine 5 vekili,

- sözleşmenin, azami fiyatın üzerinde satış yapmayı yasakladığını, tabanın
belirlenmesini serbest bıraktığını,

- Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin kararında sözleşmeyle tanınan yetkilerin 4054
sayılı Kanun'un hükümlerine aykırı olmadığının ifade edildiğini, bu ifadenin 4054
sayılı Kanun'un tüm hükümlerini kapsadığını,

- eşit durumdaki alıcılara eşit hak, yükümlülük ve edimler için farklı şartlar ileri
sürülmesinin bir kötüye kullanma ve sonuçta hukuka aykırı kabul edilebilmesi için
mutlaka başkasına zarar verme amacını taşıması gerektiğini, geçerli ve cari
piyasa fiyatının üzerinde satış yapılması halinde, hakkın kötüye kullanılmasından
söz edilebileceğini, ancak geçerli ve cari piyasa fiyatının altında satılmasının
alıcısını zararlandırmayacağını,

- birkaç büyük televizyon şirketi dışında ekonomik bakımdan sıkıntı içinde bulunan
yayın kuruluşlarının bu bedeli ödemelerinin mümkün olmadığını, müvekkilleri
şirketin geniş kitlelerin anayasal haber alma hakkını sağlama ve bu suretle bir
anlamda bir kamu görevi yapma düşüncesiyle hareket ettiğini

ifade etmiştir.

H- 3. 3. 4. Sözlü Savunmada İleri Sürülen Hususlara İlişkin Değerlendirme

Taraflar "Sözlü Savunma Toplantısı"nda yazılı savunmalarda ileri sürdükleri
hususlardan farklı ve sonucu etkileyebilecek bir husus ortaya koyamamışlardır.

Bununla birlikte Cine 5 vekili tarafından, TFF'in ticari faaliyette bulunamayacağı
hususu 1. savunma yazılarına paralel olarak tekrar ifade edilmiş, 29.05.1996 tarihli
sözleşmenin TFF tarafından 3813 sayılı Kanun'dan kaynaklanan yetkiye dayanılarak
ve koşulları tek taraflı belirlenen şartnameye uygun olarak, Cine 5'in iradesi dışında
düzenlendiği hususunun gözden uzak tutulmaması talep edilmiş ve Danıştay'ın
kararı ile daraltılmış kapsamına rağmen soruşturmanın yürütülen kısmında da 4054
sayılı Kanun hükümlerinin 3813 sayılı Kanun'un uygulama alanı dışında olduğu iddia
edilmiştir. Ancak, yukarıda Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulu'nun kararına
yer verilen bölümde ifade edildiği üzere, soruşturmanın yürütülmesine ilişkin
herhangi bir şüphe bulunmamaktadır.

20 REKABET KURUMU
İ- GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK

4054 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesi ile bir veya birden fazla teşebbüsün ülkenin
bütününde ya da bir bölümünde bir mal veya hizmet piyasasındaki hakim durumunu
tek başına yahut başkaları ile yapacağı anlaşmalar ya da birlikte davranışlar ile
kötüye kullanmasının yasak ve hukuka aykırı olduğu hükme bağlanmıştır.

6 ncı maddenin (b) bendinde ise, eşit durumdaki alıcılara aynı ve eşit hak,
yükümlülük ve edimler için farklı şartlar ileri sürerek doğrudan veya dolaylı olarak
ayrımcılık yapılması kötüye kullanma halleri arasında sayılmıştır. Bir başka deyişle,
ticarette eşit şartlara sahip teşebbüsler arasında farklı koşullar uygulayarak bu
teşebbüsleri rekabette dezavantajlı duruma getirmek yasaklanmıştır.

Soruşturma kapsamında değerlendirilen husus, hakkında soruşturma yürütülen Cine
5 tarafından, eşit konumdaki alıcılara eşit edimler için farklı fiyat uygulanmasıdır.

Arz ve talebe bağlı olarak fiyatta değişikliğin meydana gelmesi piyasa ekonomisinin
işleyişi açısından doğaldır, hatta bazen kaçınılmazdır. Birçok piyasa faktörüne bağlı
olarak aynı ürünün farklı fiyatla satışı yapılabilmektedir. Çabuk bozulan bir malın
kısa zamanda satılmasının zorunlu olması durumunda malın satışını kısa sürede
gerçekleştirmek için satıcının fiyatları düşürmesi gerekebilmekte veya stok fazlası,
teknolojik yenilikler nedeniyle malın fiyatı düşürülmek veya yükseltilmek
istenebilmektedir. Dolayısıyla, her fiyat farklılaştırması, ayrımcı uygulama teşkil
etmemektedir.

Hakim durumdaki bir teşebbüsün ayrımcı uygulamalarının rekabeti sınırlayıcı olarak
nitelendirilebilmesi için aşağıda belirtilen koşulların gerçekleşmesi gerekmektedir.

1- Ayrımcı uygulamada bulunulan teşebbüsler birbirinin rakibi olmalıdır.

2- Uygulama alıcı konumundaki rakiplerden birini diğerine karşı rekabette
dezavantajlı hale getirmelidir.

3- Eşit olmayan ticari işlemlere farklı fiyat uygulanması, Rekabet Hukuku açısından
fiyat ayrımcılığı değildir. Ticari işlemlerin eşit olup olmadığının tespitinde
kullanılan kriterler ise şunlardır:

- Ticari işleme konu malın doğasına bağlı unsurlar: Malın cinsi, niteliği, maliyeti
vb. unsurların eşit olup olmaması.

- Ticari işlemlerin gerçekleştiği koşullar: Teslimatın nerede, ne zaman
yapılacağı, alıcı tarafından yapılacak ödemenin peşin veya vadeli olması, alım
hacmi (miktarı) gibi tamamen alıcının talebinin sağlayıcıya hangi koşullarda
yöneldiğinin belirlenmesine ilişkin koşulların eşit olup olmaması.

21 REKABET KURUMU
Cine 5 tarafından uygulanan fiyatlandırma sisteminde yukarıda yer verilen kriterlerin
dikkate alınmadığı ve reklam gelirine dayalı fiyatlandırmanın objektif olmaktan uzak
olduğu,

bu eylemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un "Hakim Durumun
Kötüye Kullanılması" başlıklı 6 ncı maddesinin;

"Bir veya birden fazla teşebbüsün ülkenin bütününde ya da bir bölümünde bir mal
veya hizmet piyasasındaki hakim durumunu tek başına yahut başkaları ile yapacağı
anlaşmalar ya da birlikte davranışlar ile kötüye kullanması hukuka aykırı ve yasaktır"
şeklindeki genel hükmünü ihlal eder nitelikte olduğu ve özellikle de ;

"Eşit durumdaki alıcılara aynı ve eşit hak, yükümlülük ve edimler için farklı şartlar
ileri sürerek, doğrudan veya dolaylı olarak ayrımcılık yapması" hükmünü içeren (b)
bendine uygunluk gösterdiği,

bu nedenlerden dolayı, Cine 5'in 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun'un 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca cezalandırılması gerektiği

görüşüne ulaşılmıştır.

J- SONUÇ

1.1 Rekabet Kurulu'nun 13.08.1998 tarih ve 78/601-111 sayılı geçici tedbir
kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle, Danıştay 10. Dairesi nezdinde
1998/5735 ve 1998/5517 Esas Sayılar ile açılmış bulunan davalara ilişkin Danıştay
İdari Dava Daireleri Genel Kurulu'nun 22.03.1999 tarih, 1999/113 sayılı ve
16.04.1999 tarih, 1999/165 sayılı kararları uyarınca; aşağıda 1.2 bendinde karara
bağlanan husus dışındaki konulara ilişkin soruşturmanın Danıştay'ın vereceği esas
hakkındaki kararın sonucuna kadar ertelenmesine,

1.2 Yürütülen Soruşturmanın "fiyat ayrımcılığı" konusuna ilişkin yönüyle
karara bağlanmasına,

1.3 Dosyanın bu iki yönü ile tefrikine

OYÇOKLUĞU ile,

2.1 Cine 5'nin, "üç dakikalık haber amaçlı görüntü kasetlerinin" temini
konusunda eşit konumda olan yayın kuruluşlarına farklı fiyat uygulamasının, 4054
sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin (b) bendinde tanımlanan "eşit durumdaki alıcılara
aynı ve eşit hak, yükümlülük ve edimler için farklı şartlar ileri sürerek doğrudan veya
dolaylı olarak ayrımcılık yapılması" fiiline uygunluk gösterdiğine ve bu nedenle
Kanun'un 6 ncı maddesinin ihlal edildiğine OYBİRLİĞİ ile,

2.2 Cine 5 hakkında uygulanacak para cezasının belirlenmesinde, 1997 yılı
net satışları üzerinden hesap edilen gayri safi gelirinin esas alınmasına ve 4054
22 REKABET KURUMU
sayılı Kanun'un 16 maddesinin 2 nci fıkrası gereğince takdiren 49.387.577.457.- TL
idari para cezası ile cezalandırılmasına OYÇOKLUĞU ile,

3. 4054 sayılı Kanun'un Geçici 2 nci maddesi ile aynı Kanun'un 4 üncü
maddesi kapsamında olan ve 05.11.1997 tarihinde yürürlükte bulunan anlaşmalar
için öngörülen altı aylık geçiş döneminde yapılan menfi tespit/muafiyet başvurusuna
ilişkin kararın 1.1 maddedeki gerekçe ile ertelenmesine OYBİRLİĞİ ile,

4. Danıştay yolu açık olmak üzere şikayetçiye ve soruşturma kapsamındaki
teşebbüslere tebliğine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.




Full & Egal Universal Law Academy