1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D3/1/K.Ü.-99/1
Karar Sayısı : 99-55/587-374
Karar Tarihi : 30.11.1999
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
II. Başkan : Dr. Kemal EROL
Üyeler : Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU, İsmet CANTÜRK,
Necdet KARACEHENNEM, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,
Kubilay ATASAYAR
B- RAPORTÖRLER : Kürşat ÜNLÜSOY, Bülent GÖKDEMİR
C- BAŞVURUDA BULUNAN: Beko Elektronik A.Ş. temsilcisi
Prof. Dr. Arif ESİN
ESC Araştırma Danışmanlık ve Tic. Ltd. Şti.
Valikonağı Cad. No: 161/20 Nişantaşı
80220 İstanbul
D- TARAFLAR: - Beko Elektronik A.Ş. (Beko)
Beylikdüzü Mevkii B. Çekmece/İstanbul
- Yetkili Servis İşletmeleri
E- DOSYA KONUSU: Beko’nun Yetkili Servis İşletmeleri ile oluşturduğu satış
sonrası servis sistemine ilişkin mevcut anlaşmalara ve bu anlaşmaların yerine
akdedilecek Yetkili Servis Sözleşmesi'ne menfi tespit belgesi verilmesi veya
muafiyet tanınması talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 16.7.1999 tarih ve 2299 sayı ile
giren başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 5 ve 8.
maddeleri uyarınca düzenlenen 6. 9.1999 tarih, D3/1/K.Ü.-99/1 sayılı Menfi Tespit
/Muafiyet Ön İnceleme Raporu, 9.9.1999 tarih, REK.0.07.00.00/72 sayılı Başkanlık
önergesi ile 99-55 sayılı Kurul toplantı gündemine alınarak karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: Başvuru konusu sözleşmelerin her ikisine de
menfi tespit belgesi verilemeyeceği, mevcut anlaşmanın 4.1. maddesi hükmünün
tavsiye niteliğini aşmayacak şekilde değiştirilmesi koşuluyla bu anlaşmaya bireysel
muafiyet tanınmasının uygun olacağı; mevcut anlaşma yerine akdedilmek üzere
düzenlenen yeni anlaşmanın yine 4.1. maddesinde yer alan aynı hükmün de
doğrudan ya da dolaylı fiyat kısıtlaması içermeyecek şekilde değiştirilmesi şartıyla,
1998/7 sayılı Franchise Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında
değerlendirilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
2 REKABET KURUMU
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
1. İlgili Pazar
Ürün Pazarı: Başvuruya konu olan anlaşmaların belirli ürünlere yönelik satış sonrası
servis hizmetlerini kapsaması nedeniyle ilgili ürün pazarı elektronik ev aletleri tamir
hizmetleri pazarı olarak tespit edilmiştir.
Coğrafi Pazar: Anlaşmalara konu hizmetlerin ülke geneline yönelik olması dikkate
alınarak ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak belirlenmiştir.
2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
İlgili başvuruda, bildirimin esasının Yetkili Servis İşletmeleri ile akdedilmek
istenilen yeni anlaşma için menfi tespit belgesi verilmesi talebi olduğu, söz konusu
talebin kabul edilmemesi halinde bu anlaşmaya bireysel muafiyet tanınmasının talep
edildiği belirtilmiştir. Ayrıca mevcut anlaşmalar için de bireysel muafiyet tanınması
talep edilmektedir.
4054 sayılı Kanun’un 8. maddesinde; “İlgili teşebbüs veya teşebbüs
birliklerinin başvurusu üzerine Kurul, elinde bulunan bilgiler çerçevesinde bir
anlaşmanın, kararın, eylemin veya birleşme ve devralmanın bu Kanunun 4, 6, 7.
maddelerine aykırı olmadığını gösteren bir menfi tespit belgesi verebilir.”
denilmektedir. Başvuruya konu anlaşmaların; Yetkili Servis İşletmeleri’nin, Beko’nun
arz ettiği ürünler haricindeki ürünlere servis hizmetleri verememesi, Beko dışındaki
üreticilerle servis anlaşması yapamaması ve servis yerini kullandıramaması gibi
rekabeti kısıtlayıcı hükümler ihtiva etmesi nedeniyle gerek mevcut anlaşma gerekse
mevcut anlaşmanın yerine akdedilmek üzere düzenlenen yeni anlaşma için 4054
sayılı Kanun’un ilgili maddesi gereğince bir Menfi Tespit Belgesi verilmesi mümkün
değildir.
Rekabet Kurumu, ilk başvuru tarihi olan 4.5.1998 tarihinden sonra,
16.12.1998 tarihinde 1998/7 sayılı Franchise Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti
Tebliği’ni yayımlamıştır. Bu itibarla henüz uygulamada bulunmayan yeni anlaşma,
niteliği gereği anılan Tebliğ hükümleri çerçevesinde değerlendirilmiştir.
Kanun’un 4. maddesinin ikinci fıkrası (a) bendinde mal veya hizmetlerin alım
ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut
satım şartlarının tespit edilmesi hukuka aykırı hallerden sayılmıştır. 1998/7 sayılı
Tebliğ’in 8. maddesinin (e) bendinde ise; franchise verenin, satış fiyatları hakkında
tavsiyede bulunma imkanı saklı kalmak kaydıyla, franchise alanın, franchise
hakkının konusu mal veya hizmetlerin satış fiyatlarını belirleme hakkını doğrudan
veya dolaylı olarak kısıtlaması halinde ilgili sözleşmenin grup muafiyetinden
yararlanamayacağı belirtilmiştir.
Bu çerçevede yapılan değerlendirmeler sonucunda, mevcut anlaşmanın 4.1.
maddesi ile mevcut anlaşma yerine akdedilmek üzere düzenlenen anlaşma’nın yine
aynı numaralı maddesinde yer alan; “Yetkili Servis,… garanti dışı sunduğu servis
hizmetlerinde, Şirket tarafından tüketici aleyhine olacak aşırı fiyat uygulamalarından
kaçınılmak amacı ile önerilen tavsiye fiyatlarına uyulmasına özen gösterilecektir…”
hükmünün, tavsiye niteliğini aşmayacak ve fiyat kısıtlaması içermeyecek şekilde
değiştirilmesinin gerektiği neticesine varılmıştır.
3 REKABET KURUMU
İ- SONUÇ
Yukarıda yapılan değerlendirmeler ışığında, Beko Elektronik A.Ş.’nin Yetkili
Servis İşletmeleri ile oluşturduğu satış sonrası servis sisteminin düzenlenmesi
amacıyla akdedilmiş mevcut anlaşmalar ve bu anlaşmaların yerine akdedilecek yeni
anlaşmalara ilişkin olarak;
i. Bildirime konu mevcut ve yeni anlaşmalar için Menfi Tespit
Belgesi verilemeyeceğine,
ii. Mevcut anlaşmanın 4.1. maddesi hükmünün tavsiye niteliğini
aşmayacak şekilde değiştirilmesi koşulu ile sözkonusu anlaşmaya bireysel muafiyet
tanınabileceğine,
iii. Mevcut anlaşma yerine akdedilmek üzere düzenlenen yeni anlaşmanın
yine 4.1. maddesinde yer verilen aynı hükmün de fiyat kısıtlaması içermeyecek
şekilde değiştirilmesi koşulu ile, bu anlaşmanın 1998/7 sayılı Franchise
Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden
yararlanabileceğine,
Bu koşulların yerine getirilmesi için kararın tebliğinden itibaren ilgili taraflara
45 (kırkbeş) gün süre verilmesine ve bu süre içinde aykırılığın giderildiğinin
Kurumumuza tevsik edilmesine, aksi takdirde sözleşmenin geçersiz sayılacağının,
ilgili mevzuat hükümlerine uygun düzeltmeler yapılmadan uygulamaya devam
edilmesi halinde haklarında soruşturma açılacağının ve 4054 sayılı Kanun’un 16 ve
17 nci maddeleri uyarınca işlem yapılacağının taraflara bildirmesine;
OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy