1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D4/1/E.C.G.-98/6 (Devralma)
Karar Sayısı : 99-8/65-22
Karar Tarihi : 18.2.1999
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER :
II. Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Bahaddin ELÇİ, Mehmet Zeki UZUN, Salih Zeki BENGÜ,
Aydın EMRE, Sadık KUTLU, Dr. Kemal EROL, İsmet CANTÜRK,
Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK,
B- RAPORTÖRLER: E. GÜLERGÜN, Kürşat ÜNLÜSOY.
C- BİLDİRİMDE BULUNAN: Fresenius İlaç San. ve Tic. Ltd. Şti.
Vekili: Prof.Dr.Arif ESİN
Akaretler Sıraevleri Spor Cad. No:67 80680
Beşiktaş/İSTANBUL
D- TARAFLAR: - Fresenius İlaç San. ve Tic. Ltd. Şti.
Balmumcu, Bestekarşevkibey Sk., No:54,
Beşiktaş/İSTANBUL
- Pharmacia & Upjohn Sağlık Ürünleri Tic. Ltd. Şti.
İnönü Cad. 96, Devres Han Kat 1
Ayazpaşa/İSTANBUL
E- DOSYA KONUSU: Pharmacia & Upjohn Sağlık Ürünleri Tic. Ltd. Şti.
(Pharmacia)'nin parenteral beslenme alanındaki etkinliklerinin Fresenius İlaç
San. ve Tic. Ltd. Şti. (Fresenius) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi
talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurumu kayıtlarına 2.12.1998 tarih, 3803 sayıyla giren
bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. Maddesi ile
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri üzerine düzenlenen 16.12.1998 tarih,
D4/1/E.C.G.-98/6 sayılı Ön İnceleme Raporu Rekabet Kurulu’nun 17.12.1998 tarih
ve 95 sayılı toplantısında, 4054 sayılı Kanun’un 10/2. maddesi gereğince işlemin
nihai incelemeye alınmasına karar verilmiştir. Yapılan nihai inceleme sonunda
hazırlanan 9.2.1999 tarih ve D1/2/E.C.G.-99/1 sayılı Nihai İnceleme Raporu;
10.2.1999 tarih, REK.0.05.00.00 sayılı Başkanlık Önergesi ile 18.2.1999 tarih ve 99-
8 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: Pharmacia & Upjohn Sağlık Ürünleri Tic. Ltd.
Şti.’nin parenteral beslenme alanındaki faaliyetlerinin Fresenius İlaç San. ve Tic. Ltd.
Şti. tarafından devralınması sonucunda, amino asit içeren parenteral beslenme
ürünleri pazarında hakim durum yaratılmayacağı, ancak devralan teşebbüsün lipid
içeren parenteral beslenme ürünleri pazarında hakim duruma geçeceği ve ilgili
2 REKABET KURUMU
pazardaki rekabetin önemli ölçüde azalacağı, bu nedenle bu devir işlemine izin
verilmemesi gerektiği düşünülmektedir.
H- İNCELEME ve DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. Ürün Pazarı: Bildirimin konusunu, taraflar arasında gerçekleşen parenteral
beslenme ürünleri alanındaki araştırma, geliştirme, üretim, pazarlama, satış ve
dağıtıma ilişkin etkinliklerin devralınması oluşturmaktadır. Parenteral beslenme,
hastanın ağız dışı yollardan beslenmesidir. Organizmanın doku içi ve doku arası sıvı
sistemlerine enjeksiyon suretiyle verilen tıbbi ürünler, “parenteral beslenme ürünleri”
olarak adlandırılmaktadır. Bu ürünler, enteral (ağızdan) beslenmenin yapılamadığı
durumlarda kullanılmaktadır. Parenteral beslenme ürünleri, içerdiği temel maddelere
göre başlıca üç grupta incelenmektedir:
1) Amino asit (protein) içeren ürünler,
2) Karbonhidrat (glukoz, fruktoz) içeren ürünler,
3) Lipid (yağ) içeren ürünler.
Parenteral beslenmede, bu temel maddeleri içeren ürünlerin yanı sıra
elektrolitler, eser elementler ve vitaminler destekleyici maddeler olarak
kullanılmaktadır.
Yukarıdaki ve dosya mevcudundaki bilgilerden hareketle bildirime konu
işlemin değerlendirilmesinde ilgili ürün pazarı, "parenteral beslenme ürünleri pazarı"
olarak tanımlanmıştır.
H.1.2. Coğrafi Pazar: Fresenius ve Pharmacia ithal ettiği parenteral beslenme
ürünlerini ya doğrudan SSK hastahanelerine ya ecza depoları kanalıyla devlet ve
üniversite hastahanelerine ya da özel hastahanelere satmaktadır. Bu işletmelerin
ecza depolarına yönelik satışları da bulunmaktadır. Ecza depoları mal
sağlayıcılarından aldığı ürünleri hastahane yakınındaki eczanelere satmaktadır.
İşlemin doğrudan taraflarının ürünlerinin alıcılar kanalıyla tüm Türkiye’ye ulaşması,
bildirime konu devir işleminin ülke geneline yönelik olması ve rekabet koşulları
itibarıyla farklılık gösteren bölgelerin söz konusu olmaması nedeniyle, ilgili coğrafi
pazar "Türkiye Cumhuriyeti sınırları" olarak kabul edilmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Bildirime konu işlem, Fresenius AG, Pharmacia & Upjohn AB ve Pharmacia &
Upjohn Inc. arasında dünya çapında gerçekleştirilen devralma işlemi çerçevesinde,
tarafların Türkiye'de faaliyet gösteren ve bağlantılı teşebbüsleri olan Fresenius
tarafından Pharmacia'nın parenteral beslenme ürünleri alanındaki araştırma,
geliştirme, üretim, pazarlama, satış, dağıtıma ilişkin tüm etkinliklerinin
devralınmasına ilişkindir.
Anılan işlemle, maddi varlıkların yanısıra ruhsat ve fikri mülkiyet hakları gibi
maddi olmayan varlıklar da devredilecektir. Hisse devri söz konusu olmamakla
birlikte, malvarlığı transferinin öngörüldüğü işlem, 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan
İzin Alması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in 2. maddesinin (b)
bendinde yer alan, “herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün
malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine
3 REKABET KURUMU
yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi.”
hükmü çerçevesinde 1997/1 sayılı Tebliğ anlamında bir "devralma" dır.
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, ilgili pazarda faaliyet gösteren
teşebbüslerin pazar payları ve cirolarının aşağıdaki gibi olduğu görülmüştür:
Firma Ciro (TL.) Pazar Payı (%)
Eczacıbaşı 1,027,106,400,000 46
Fresenius 558,210,000,000 25
Pharmacia 558,210,000,000 25
İrengün 89,313,600,000 4
Fresenius + Pharmacia 1,116,420,000,000 50
Toplam 2,232,840,000,000 100
Yukarıdaki bilgiler çerçevesinde; başvuruya konu işlem, 1997/1 sayılı
Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinin; “birleşmeyi veya devralmayı
gerçekleştiren teşebbüslerin, Ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün
piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu
oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirasını aşması halinde
Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü ile getirilen pazar payı ve ciro
eşikleri açısından değerlendirildiğinde, söz konusu devir işleminin, tarafların sahip
oldukları toplam %50 pazar payı yönüyle 1997/1 sayılı Tebliğ’de yer alan pazar payı
eşiğini aştığı dolayısıyla, anılan Tebliğ kapsamında izne tabi bir devir işlemi olduğu
sonucuna ulaşılmıştır.
Devralma işlemi sonucunda Fresenius pazar lideri konumuna geçecek
olmakla birlikte, pazar payı yönüyle en büyük rakibi ile arasındaki fark fazla
olmayacaktır. Ayrıca, dosya mevcudundaki bilgilerden, Eczacıbaşı teşebbüsünün
faaliyetlerini yeni yatırımlarla genişletecek olması ve ilgili pazarın büyüme
potansiyeli göz önünde bulunduruldurularak Fresenius’un hakim duruma
geçemeyeceği anlaşılmıştır. Dolayısıyla, işlem sonucunda ilgili pazarda hakim durum
yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin
önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.
İ- SONUÇ
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ve tespitler doğrultusunda
- Fresenius İlaç San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin Pharmacia & Upjohn Sağlık Ürünleri
Tic. Ltd. Şti. bünyesindeki parenteral beslenme alanındaki etkinlikleri devralması
işleminin; tarafların sahip olduğu toplam pazar payı yönüyle, 1997/1 sayılı “Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”
kapsamında izne tabi bir işlem olduğuna,
- Bu işlem sonucunda, ilgili pazarda hakim durum yaratılması veya mevcut bir
hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının
söz konusu olmaması nedeniyle, bildirim konusu devralma işlemine izin verilmesine
OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.
4 REKABET KURUMU
18.02.1999 tarih, 99-08/65-22 sayılı Karar’a
KARŞI OY GEREKÇESİ
Pharmacia & Upjohn Sağlık Ürünleri Tic. Ltd. Şti.’nin amino asit içeren
parenteral beslenme ürünlerinin (Vamin 14 500 ml., Vamin 14 EF 500 ml., Vamin
18 EF 500 ml., Vamin 18 EF 1000 ml., Vamin Glucose 500 ml., Vamin Glucose 1000
ml.) Fresenius İlaç San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından devralınması işleminin, 1997/1
sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ” kapsamında olduğu, ancak amino asit içeren parenteral beslenme
ürünleri pazarında hakim durum yaratılması sonucunu doğurmayacağı tespitlerine
katılmakla beraber;
Fresenius İlaç San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin Pharmacia & Upjohn Sağlık Ürünleri
Tic. Ltd. Şti.’ye ait olan lipid içeren parenteral beslenme ürünlerini (Intralipid %10
500 ml., Intralipid %20 100 ml., Intralipid %20 250 ml., Intralipid %20 500 ml.) ve
Vitrimix adlı ürünü devralması sonucunda ise, tarafların ilgili piyasadaki toplam
pazar payları, teşebbüslerin ruhsat başvurusunda bulunduğu ancak Sağlık
Bakanlığı’ndan henüz yanıt alınmadığı, potansiyel rekabete karşın pazara giriş
engellerinin yüksekliği gözönünde bulundurularak, devralan teşebbüsün lipid içeren
parenteral beslenme ürünleri pazarında hakim duruma gelebileceği ve ilgili
pazardaki rekabetin önemli ölçüde azalabileceği, dolayısıyla 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 7nci maddesine aykırılık oluşturacak bu devir
işlemine izin verilmemesi gerektiği yönündeki Raportör görüşüne iştirak ederek
18.02.1999 tarih, 99-08/65-22 Sayılı Kurul Kararı’na katılmıyoruz.
Bahaddin ELÇİ Salih Zeki BENGÜ Mehmet Zeki UZUN
Kurul Üyesi Kurul Üyesi Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy